II SA/Gd 1008/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 31 października 2025 r., nr WOP.7721.41.2022.JS w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 31 października 2025 r., którą uchylono zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim w całości i rozstrzygając sprawę nakazano skarżącemu rozbiórkę budynku o konstrukcji stalowej i wymiarach wynoszących 2,00 m x 3.00 m, pełniącego funkcję gospodarczą, usytuowanego na terenie działki nr [...], obręb ewidencyjny K. (oznaczonego literą [...] na mapie będącej załącznikiem do decyzji). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 15 grudnia 2025 r., pismem z 18 grudnia 2025 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia - poprzez podpisanie skargi bądź nadesłanie skargi zawierającej własnoręczny podpis. Wezwanie doręczono 29 grudnia 2025 r., zatem termin na usunięcie braków upłynął 5 stycznia 2026 r. (poniedziałek). W dniu 30 grudnia 2025 r. (data stempla pocztowego) skarżący wskazał swój numer PESEL, nie uzupełniając jednak wskazanego w wezwaniu braku formalnego, tj. braku podpisu. Następnie pismem z 2 stycznia 2026 r. skarżący wniósł o umorzenie decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku. Postanowieniem z 7 stycznia 2026 r. II SPP/Gd 177/25 referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z 20 stycznia 2026 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych poinformowała, że pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego została wyznaczona radca prawny A. T. (Kancelaria Radcy Prawnego ul. S. [...], S.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydanym w dniu 16 lutego 2026 r. postanowieniem odrzucił skargę M. B. na ww. decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 31 października 2025 r. Postanowienie zostało nadane przesyłką pocztową za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 24 lutego 2026 r. i w dniu 13 marca 2026 r. zostało zwrócone nadawcy. Pismem z 4 marca 2026 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych poinformowała, że radca prawny A. T. w dniu 27 lutego 2026 r. odebrała pismo OIRP z 20 stycznia 2026 r. o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. W rezultacie postanowienie zostało wysłane do pełnomocnika ponownie w dniu 20 marca 2026 r. i po dwukrotnym awizowaniu przesyłka została zwrócona nadawcy 8 kwietnia 2026 r. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy pismo zostało uznane za doręczone pełnomocnikowi skarżącego 11 marca 2026 r. (k. 39 akt). W dniu 20 marca 2026 r. wpłynęła potwierdzona za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego R. S. kopia pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego mu przez radcę prawną A. T., opatrzonego datą 13 marca 2026 r. W dniu 27 marca 2026 r. (data stempla pocztowego) skarżący, reprezentowany przez ustanowionego radcę prawnego, zastępowanego przez pełnomocnika substytucyjnego, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, jednocześnie załączając zażalenie. We wniosku wskazano jako adres do doręczeń – adres pełnomocnika substytucyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że odpis postanowienia został wysłany 24 lutego 2026 r. a zatem przed datą zawiadomienia pełnomocnika z urzędu o jego wyznaczeniu (27 lutego 2026 r.). Nadto wyjaśniono, że przesyłka została zaadresowana na adres ul. S. [...] w S., podczas gdy w CEIDG wskazano inny adres. Pod adresem, na który wysłano przesyłkę odbiera pocztę, jedynie, gdy zostanie o niej poinformowana przez placówkę pocztową lub najemcę lokalu, co jednak nie miało miejsca w przypadku spornej przesyłki. Niezależnie od powyższego wskazano, że od 27 lutego 2026 r. do 10 marca 2026 r. radca prawny A. T. przebywała poza granicami Polski - w M. Pełnomocnik substytucyjny wyjaśnił, że w dniu 27 lutego 2026 r. wyleciała ona do M., wróciła do W. 9 marca 2026 r. a następnie - 10 marca 2026 r. podróżowała pociągiem z W. do G. Na potwierdzenie powyższego załączono zrzuty ekranowe z kartami pokładowymi a także z biletem kolejowym. Dalej wyjaśniono, że pełnomocnik z urzędu i tak nie miałaby możliwości odbioru przesyłki, gdyż w okresie awizowania przebywała za granicą a następnie poza T. Po powrocie nie podjęła przesyłki z uwagi na brak informacji o przesyłce. O treści postanowienia pełnomocnik dowiedziała się 20 marca 2026 r. od pełnomocnika substytucyjnego, który w tym dniu zbadał akta sprawy. Zdaniem wnoszącego o przywrócenie terminu w zasadzie uznać należy, że nie doszło do próby doręczenia przesyłki z uwagi na skierowanie jej na niewłaściwy adres. Zatem przesyłka powinna być ponownie doręczona na właściwy adres pełnomocnika. Tym samym termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął biegu i z tego też powodu wniosek o przywrócenie terminu podlega oddaleniu. Niemniej jednak pełnomocnik składa niniejszy wniosek, kierując się ostrożnością procesową. Pełnomocnik wyjaśnił, że wyznaczony z urzędu pełnomocnik co do zasady nie planuje i nie musi spodziewać się nagłego powołania w charakterze pełnomocnika z urzędu. Dla pełnego rozpoznania sytuacji nie wystarczy jedynie przeglądanie akt sądowych, konieczny jest również kontakt ze stroną oraz analiza obszernej dokumentacji. Nadto poza adresem korespondencyjnym skarżącego nie dysponuje żadnymi innymi danymi kontaktowymi, zaś wymiana informacji drogą listową jest z natury rzeczy czasochłonna. Zdaniem pełnomocnika czas, w jakim Sąd podejmował czynności nie był wystarczający, by pełnomocnik mógł w sposób nieskrępowany i rzeczowy, bez niepotrzebnego pośpiechu, podjąć wszystkie niezbędne działania. W ocenie pełnomocnika czas ten powinien być proporcjonalny do czasu, którym dysponował Sąd oraz organ administracji. Nie można oczekiwać, że pełnomocnik z urzędu "w biegu" zapozna się ze sprawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu jako przedwczesny. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Natomiast spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.). Niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu zachodzi m. in. gdy nie uchybiono terminowi do dokonania czynności (por. H. Knysiak-Molczyk (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, 2008, s. 387). Także Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z 18 marca 2026 r. II GZ 89/26) wskazuje, że przez "niedopuszczalny" wniosek o przywrócenie terminu należy rozumieć złożenie omawianego wniosku w przypadku, gdy strona nie uchybiła terminowi - a contrario z art. 86 § 1 ab initio p.p.s.a. (tak: uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, publ: ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 40). W orzecznictwie wskazuje się też, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nadany w czasie, gdy jeszcze biegł termin do jej wniesienia, jest wnioskiem przedwczesnym (por. postanowienie WSA w Warszawie z czerwca 2008 r., III SA/Wa 85/08, Legalis, postanowienie NSA z 3 listopada 2011 r., I OZ 1125/14, Legalis). Podobna sytuacja procesowa zachodzi zatem również w razie wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej przed rozpoczęciem biegu tego terminu. Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Ponadto, stosownie do art. 253 § 2 p.p.s.a., okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w § 1, wyznacza pełnomocnika, zawiadamiając o tym niezwłocznie pełnomocnika oraz sąd. W zawiadomieniu kierowanym do sądu właściwa rada wskazuje imię i nazwisko wyznaczonego pełnomocnika oraz jego adres do doręczeń. W przypadku ustanowienia pełnomocnika po wydaniu orzeczenia, od którego przysługuje skarga kasacyjna, właściwa rada informuje również niezwłocznie sąd o dacie zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, radca prawny jest obowiązany zawiadomić radę właściwej okręgowej izby radców prawnych o podjęciu wykonywania zawodu i formach jego wykonywania, o adresie i nazwie kancelarii lub spółki oraz podać adres dla doręczeń. Radca prawny ma obowiązek niezwłocznie zawiadamiać o każdej zmianie tych danych. Pisma w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy wysyła się, ze skutkiem doręczenia, na adres dla doręczeń, o którym mowa w zdaniu pierwszym. Po otrzymaniu pismem z 4 marca 2026 r. informacji Okręgowej Izby Radców Prawnych, że radca prawny A. T. w dniu 27 lutego 2026 r. odebrała pismo OIRP z 20 stycznia 2026 r. o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego, Sąd z uwagi na art. 253 § 2 p.p.s.a. ponownie wysłał do pełnomocnika postanowienie z 16 lutego 2026 r. - w dniu 20 marca 2026 r. na wskazany w piśmie OIRP z 20 stycznia 2026 r. adres do doręczeń. Przesyłka zawierająca postanowienie z 16 lutego 2026 r. została awizowana w dniach: 23 marca 2026 r. oraz 31 marca 2026 r., a następnie 8 kwietnia 2026 r. zwrócona nadawcy. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy została uznana za doręczoną 13 kwietnia 2026 r. W dniu 31 marca 2026 r., kiedy wpłynęło pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wraz z zażaleniem - nie upłynął termin do złożenia go na ww. postanowienie. Mając na uwadze powyższe wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowieniem Sądu z 16 lutego 2026 r. uznać należało za niedopuszczalny i z tych względów - należało go odrzucić, o czym Sąd postanowił, na podstawie art. 88 p.p.s.a.