II SA/Gd 1014/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki Protokolant Specjalista Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" na czynność Burmistrza Miastka z dnia 4 listopada 2025 r. nr WGNiOŚ.606.14.2025.NC w przedmiocie przekazania wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko do innego organu postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu Stowarzyszeniu "A" ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Stowarzyszenie "[...], reprezentowane przez Przedstawiciela Stowarzyszenia Z. P., wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Burmistrza Miastka w przedmiocie przekazania wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko do innego organu. Pismem z 27 października 2025 r. (data wpływu do organu: 28 października 2025 r.) Stowarzyszenie wystąpiło do Burmistrza Miasta i Gminy Miastko o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie zwiększenia intensywności chowu drobiu przez właściciela fermy "[...]" w związku z prowadzeniem działalności z naruszeniem warunków określonych w posiadanym pozwoleniu środowiskowym. Jako podstawę prawną wskazano na art. 31 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 363 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.). Pismem z 4 listopada 2025 r. nr WGNiOŚ.606.14.2025.NC Burmistrz Miastka, działając na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 362 ust. 1 i art. 378 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska przekazał Staroście Bytowskiemu wniosek Stowarzyszenia z 27 października 2025 r. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie Stowarzyszenie przedstawiło Burmistrzowi swoje stanowisko i powołało się na art. 363 Prawa ochrony środowiska. Pismem z 20 listopada 2025 r. nr WGNiOŚ.606.14.2025.NC Burmistrz Miastka, działając na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 362 ust. 1 i art. 378 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska przekazał Staroście Bytowskiemu pismo Stowarzyszenia z 12 listopada 2025 r. stanowiące odpowiedź na zawiadomienie Burmistrza z 4 listopada 2025 r. Stowarzyszenie wniosło skargę z 17 listopada 2025 r. na czynność Burmistrza polegającą na przekazaniu wniosku Stowarzyszenia z 28 października 2025 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego braku decyzji środowiskowych dla fermy drobiu Państwa R. pod adresem P.[...] do Starosty Bytowskiego pismem nr WGNiOŚ.606.14.2025.NC z 4 listopada 2025 r. Do skargi załączono m.in. Regulamin stowarzyszenia zwykłego "[...]" oraz kopię zaświadczenia Starosty bytowskiego z 12 sierpnia 2025 r. o wpisie ww. Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miastka wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 17 grudnia 2025 r. wezwano skarżące Stowarzyszenie do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez nadesłanie uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia (wraz z imienną listą członków Stowarzyszenia) upoważniającej Z. P. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi. Odrębnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 17 grudnia 2025 r. wezwano skarżące Stowarzyszenie do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi – kwota całkowita wynosi 200 zł, a Stowarzyszenie uiściło 100 zł. Powyższe zarządzenia doręczono Przedstawicielowi Stowarzyszenia w dniu 29 grudnia 2025 r. W odpowiedzi do pisma z 30 grudnia 2025 r. Przedstawiciel Stowarzyszenia dołączył uchwałę Stowarzyszenia z 1 sierpnia 2025 r. podpisaną przez wszystkich członków oraz dowód uiszczenia brakującego wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W niniejszej sprawie stroną skarżącą jest stowarzyszenie zwykłe. Skargę w imieniu Stowarzyszenia podpisał jego przedstawiciel – Z. P., posługujący się uchwałą Stowarzyszenia Zwykłego "[...]", podpisaną przez troje członków stowarzyszenia, w tym Z. P., i upoważniającą go "do jednoosobowego reprezentowania stowarzyszenia w postępowaniach przed organami administracji publicznej, sądami powszechnymi i administracyjnymi wraz z możliwością udzielania w imieniu stowarzyszenia pełnomocnictw do prowadzenia spraw Stowarzyszenia" (zob. § 1 uchwały nr 1/2025 z 1 sierpnia 2025 r.). Kwestię zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym reguluje przepis art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako p.p.s.a., stanowiąc w § 3, że zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak któregoś ze wspomnianych elementów stanowi brak formalny skargi, który zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. na wezwanie Sądu może zostać uzupełniony w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi, nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, co wynika z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak wynika z treści art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2261), dalej jako p.o.s., stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej. Jednak stowarzyszenie jako jednostka organizacyjna posiadająca zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może działać poprzez swoje organy albo osoby uprawnione do działania w jego imieniu. Zgodnie z art. 41a ust. 1 p.o.s. stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel albo zarząd, natomiast zgodnie z art. 41a ust. 2 p.o.s. podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. Powyższe oznacza, że w kwestii reprezentowania stowarzyszenia zwykłego należy rozróżnić dwie sytuacje, tj. bieżące reprezentowanie stowarzyszenia przez jego przedstawiciela lub zarząd oraz podejmowanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, tworząc jedynie przykładowy, otwarty katalog takich czynności w art. 41a ust. 3 p.o.s., wśród których nie wymienił wniesienia skargi do sądu administracyjnego i udzielenia pełnomocnictwa do dokonania tej czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto jednak, że wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi zalicza się do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. To oznacza, że wola wszystkich członków Stowarzyszenia w zakresie wniesienia w imieniu Stowarzyszenia skargi winna być wyrażona co do konkretnej sprawy, a nie ogólnie, abstrakcyjnie. Konkretna sprawa dotycząca konkretnej decyzji może wiązać się z różnymi skutkami nie tylko faktycznymi, ale i prawnymi. Niektóre sprawy mogą powodować daleko idące skutki prawne. Jak stanowi art. 40 ust. 1b p.o.s. każdy członek odpowiada za zobowiązania stowarzyszenia zwykłego bez ograniczeń całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi członkami oraz ze stowarzyszeniem. Odpowiedzialność ta powstaje z chwilą, gdy egzekucja z majątku stowarzyszenia zwykłego okaże się bezskuteczna. W tym stanie rzeczy, w przypadku wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego wymagana jest zatem uprzednia zgoda wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego, o jakiej mowa w art. 41a ust. 2 p.o.s. (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1650/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem choć stowarzyszeniu zwykłemu niewątpliwie przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, to legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Oznacza to, że przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (zob. wyrok NSA z 12 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1157/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze względu na przedstawioną wyżej argumentację dotyczącą reprezentacji stowarzyszenia zwykłego przed sądem administracyjnym, konieczne było wezwanie Z. P. do przedłożenia pełnomocnictwa podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia [...] (wraz z imienną listą członków Stowarzyszenia) upoważniającego go do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, udzielonego do sprawy ze skargi Stowarzyszenia na czynność Burmistrza Miastka, wraz z Regulaminem Stowarzyszenia. Wezwanie to nie zostało jednak prawidłowo wykonane przez zobowiązanego. W dniu 5 stycznia 2026 r. do Sądu wpłynęła wprawdzie uchwała nr 1/2025 z 1 sierpnia 2025 r., na mocy której członkowie Stowarzyszenia upoważnili Z. P. do reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniach m.in. przed sądami administracyjnymi, a więc jedynie pełnomocnictwo ogólne. W konsekwencji, należy uznać, że Przedstawiciel Stowarzyszenia nie usunął braku formalnego, bowiem nie wykazał umocowania do wniesienia skargi w imieniu Stowarzyszenia. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi.