II SA/Gd 1021/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Wojciech Wycichowski (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy z dnia 20 października 2025 r., nr 8/SŁ/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie oszacowania szkody w uprawach i płodach rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy na rzecz skarżącego J. S. kwotę 1.177 (jeden tysiąc sto siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z 8 września 2025 r. J. S. (dalej: "Poszkodowany", "Skarżący") wystąpił do Koła Łowieckiego im. [...] w G. (dalej: "Koło") o szacowanie szkód wyrządzonych przez dziki w uprawach kukurydzy, które stwierdził 5 września 2025 r. na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym B., gmina S. Wnioskiem z 16 września 2025 r. Poszkodowany wystąpił do Nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy (dalej: "Nadleśniczy", "Organ") o szacowanie szkody po dzikach w trybie uchwały Sądu Najwyższego (dalej: "SN") z 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20 wskazując, że 8 września 2025 r. zawiadomił Koło o nowych szkodach po dzikach na działce nr [...], lecz Koło nie zawiadomiło go o terminie szacowania i nie oszacowało szkody. Poszkodowany wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 776) - dalej: "Rozporządzenie", koło łowieckie w terminie 3 dni od otrzymania wniosku zawiadamia przedstawicieli komisji (tj. ośrodek doradztwa rolniczego oraz poszkodowanego rolnika) o terminie szacowania, czego Koło nie uczyniło w niniejszej sprawie, co zmusza go do złożenia wniosku o szacowanie szkody po dzikach w trybie uchwały SN z 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20. Pismem z 16 września 2025 r. Organ zawiadomił o wszczęciu postępowania w trybie art. 46d ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2025 r., poz. 539) - dalej: "Prawo łowieckie". Pismem z 18 września 2025 r. Nadleśniczy, na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", wezwał Poszkodowanego do złożenia wyjaśnień, tj. wskazania na piśmie w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, czy podtrzymuje odwołanie wobec oczywistej zmiany okoliczności sprawy - dokonania czynności szacowania ostatecznego szkody łowieckiej na terenie działki nr [...], będącej przedmiotem odwołania przez Koło, a jeśli tak - do wskazania, czy wobec dokonania czynności szacowania w dniu 16 września 2025 r. Poszkodowany modyfikuje odwołanie w ten sposób, że kwestionuje wysokość odszkodowania ustalonego przez Koło zgodnie z art. 46d Prawa łowieckiego - w takim wypadku Nadleśniczy niezwłocznie przystąpi do szacowania. Organ wskazał, że niedostarczenie wyjaśnień w terminie zostanie potraktowane równoznacznie z wycofaniem odwołania, co będzie skutkować umorzeniem postępowania w drodze decyzji zgodnie z art. 105 k.p.a. Decyzją z 20 października 2025 r. Nadleśniczy, na podstawie art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego w zw. z art. 104, art. 105 § 1 oraz art. 107 § 1 i 2 k.p.a., umorzyło postępowanie w sprawie odwołania w trybie art. 46d Prawa łowieckiego z dnia 1 lipca 2024 r. w związku z uchwałą SN z 6 lipca 2021 r. (sygn. akt III CZP 48/20) od braku przeprowadzenia szacowania szkody łowieckiej przez Koło, które to odwołanie zostało złożone przez właściciela uszkodzonej uprawy w osobie J. S. W uzasadnieniu Organ podał, że w dniu 16 września 2025 r. do Nadleśniczego wpłynęło odwołanie Poszkodowanego dotyczące nieprzeprowadzenia szacowania szkody w uprawie kukurydzy zlokalizowanej na terenie działki nr [...] obręb ewidencyjny B. gmina S., której jest właścicielem. W związku z tym Nadleśniczy w dniu 17 września 2025 r. zawiadomiło strony postępowania, tj. właściciela uszkodzonej uprawy rolnej J. S. oraz Koło - dzierżawcę obwodu łowieckiego nr [...], na terenie którego wystąpiła przedmiotowa szkoda, o wszczęciu postępowania w trybie art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. Organ wskazał, że w dniu 18 września 2025 r. Koło dostarczyło do Nadleśniczego protokół szacowania ostatecznego nr 5 z 16 września 2025 r. dotyczący przedmiotowej szkody. W tym samym dniu do Poszkodowanego wysłano wezwanie do złożenia wyjaśnień w celu rozstrzygnięcia postępowania wobec oczywistej zmiany okoliczności sprawy - dokonania czynności szacowania ostatecznego szkody łowieckiej na terenie działki nr [...] będącej przedmiotem odwołania przez Koło. Organ podał, że na odpowiedź Poszkodowany otrzymał termin 7 dni od momentu otrzymania wezwania, w dniu 25 września 2025 r. do Nadleśniczego wpłynęło Urzędowe Poświadczenie Dostarczenia ww. wezwania do Poszkodowanego, lecz do 2 października 2025 r. Nadleśniczy nie otrzymał wyjaśnień, wobec czego - zgodnie z treścią wezwania - brak odpowiedzi właściciela uprawy został potraktowany równoznacznie z wycofaniem odwołania. Jednocześnie, wobec dokonania czynności szacowania szkody przez Koło, odwołanie stało się bezprzedmiotowe. W skardze na ww. decyzję J. S. zarzucił jej naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: 1) art. 46a ust. 3 Prawa łowieckiego poprzez niezawiadomienie w wynikającym ze wskazanego przepisu terminie o terminie dokonania oględzin wskazanego przez niego we wniosku o szacowanie szkód miejsca ich zaistnienia; 2) art. 46c ust. 2 Prawa łowieckiego poprzez nieprzeprowadzenie szacowania ostatecznego w ustawowym terminie 7 dni od otrzymania wniosku, który to wniosek został złożony drogą mailową w dniu 8 września 2025 r.; 3) art. 46d ust. 4 Prawa łowieckiego poprzez dokonanie szacowania (uznanego następnie zupełnie dowolnie za szacowanie ostateczne) w dniu 16 września 2025 r. po terminie ustawowym (7 dni od zgłoszenia). Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nieprzeprowadzenia szacowania ostatecznego w ustawowym terminie 7 dni od otrzymania wniosku, który to wniosek został złożony przez Skarżącego drogą mailową w dniu 8 września 2025 r. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, jeżeli takie na dalszym etapie postępowania powstaną, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że zaskarżona decyzja została wydana z obrazą przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. W odniesieniu do naruszenia przepisów prawa materialnego Skarżący wskazał, że nie został zawiadomiony - stosownie do brzmienia art. 46a ust. 3 Prawa łowieckiego - o terminie dokonania oględzin wskazanego przez niego we wniosku o szacowanie szkód miejsca ich zaistnienia, w ustawowym do tego terminie. Co więcej, z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 46c ust. 2 Prawa łowieckiego, nie doszło do przeprowadzenia szacowania ostatecznego w ustawowym terminie 7 dni od otrzymania wniosku. Skarżący wskazał, że wniosek został przez niego złożony drogą mailową w dniu 8 września 2025 r., do czego Organ w ogóle się nie odniósł. W ocenie Skarżącego najbardziej istotny jest charakter naruszenia przepisu art. 46d ust. 4 Prawa łowieckiego poprzez dokonanie szacowania (uznanego następnie zupełnie dowolnie za szacowanie ostateczne) w dniu 16 września 2025 r. bez jego w nim udziału i po terminie ustawowym (7 dni od zgłoszenia). Skarżący podniósł przy tym, że nie szacowanie szkody w terminie powiększa szkody. Co więcej, przy zmianie pogody, czy przy kolejce w firmie usługowej (zbiór kukurydzy odbywa się kilkoma ciągnikami z przyczepami i kombajnem - jest to bardzo drogi sprzęt i usługa odbywa się po kolei) nieoszacowanie skutkuje tym, że firma jedzie dalej, co uniemożliwia zbiór i naraża Skarżącego na poważne straty finansowe. Końcowo Skarżący zarzucił, że w sprawie doszło również do naruszenia art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji próżno szukać bowiem wyjaśnienia dla nieprzeprowadzenia szacowania ostatecznego w ustawowym terminie 7 dni od otrzymania wniosku, który to wniosek został przez niego złożony drogą mailową w dniu 8 września 2025 r. W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano m.in., że zgodnie z przywoływaną przez Skarżącego uchwałą SN w sprawie III CZP 48/20 jeśli koło łowieckie: nie reaguje na zgłoszoną szkodę, odmawia jej szacowania lub nie przystępuje do szacowania to w ciągu siedmiu dni od otrzymania odmowy lub chwili, kiedy koło powinno podjąć czynności szacowania rolnik ma możliwość odwołania się do nadleśniczego, a decyzja wydana przez nadleśniczego w tym trybie automatycznie staje się decyzją, o której mowa art. 46e ust. 1 i 4 Prawa łowieckiego. Organ wskazał, że zgodnie z tezą orzeczenia niewykonanie przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego obowiązków wynikających z art. 46-46c Prawa łowieckiego i niesporządzenie protokołu, o którym mowa w art. 46d ust. 1 w zw. z art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5 tej ustawy, nie zamyka - po wydaniu decyzji przewidzianej w art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego - drogi sądowej w sprawie o naprawienie szkody łowieckiej. Nadleśniczy podkreślił, że w niniejszej sprawie doszło do szacowania szkody przez Koło i sporządzenia protokołu, a zgodnie z uchwałą SN jedynie w przypadkach odmowy szacowania przez koła łowieckie i braku protokołu rolnik może odwołać się do nadleśniczego powołując się na ww. uchwałę z 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20. Organ wskazał, że po złożeniu odwołania w trybie ww. uchwały (na skutek bezczynności koła łowieckiego) postępowanie o ustalenie odszkodowania za szkodę łowiecką zostaje wszczęte i - jeśli wniosek zainteresowanego rolnika nie zostanie cofnięty, co uzasadniałoby umorzenie postępowania (art. 105 k.p.a.) - powinno zakończyć się w sposób określony w art. 46c ust. 7 i 8 albo w art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego. Na przeszkodzie do zakończenia postępowania decyzją nie może przy tym stanąć postawa dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego, który zaniedbuje obowiązków nałożonych na niego ustawą, tak samo zresztą jak nie mogłoby stanąć temu na przeszkodzie zaniechanie przez poszkodowanego zawiadomienia o terminie planowanego sprzętu (art. 46c ust. 3 Prawa łowieckiego). Nadleśniczy wskazał, że w niniejszej sprawie, wobec dokonania szacowania przez Koło, wychodząc naprzeciw żądaniom Skarżącego, wezwał go do sprecyzowania żądania odwołania wobec zmiany okoliczności, tj. dokonania szacowania szkody. Zaznaczono, że w przypadku odpowiedzi na wezwanie modyfikującej odwołanie - na odwołanie w trybie przepisów o szkodach łowieckich, a nie w trybie uchwały SN, Organ podjąłby niezbędne środki celem dalszego procedowania odwołania. Skarżący nie odpowiedział jednak na wezwanie i nie zmodyfikował żądania odwołania, zatem w tym stanie rzeczy konieczne było umorzenie postępowania odwoławczego. Końcowo podniesiono, że powoływana przez Skarżącego uchwała SN dotyczy przede wszystkim przeciwdziałania bierności kół łowieckich w rozpatrywaniu szkód. Zdaniem Organu w niniejszym przypadku nie doszło do takiej sytuacji, ponieważ Koło dokonało szacowania i odszkodowanie zostało przyznane. Tym samym, nie doszło do bezczynności po stronie dzierżawcy obwodu łowieckiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy z 20 października 2025 r., którą organ ten "umorzył postępowanie w sprawie odwołania w trybie art. 46d ustawy Prawo łowieckie z dnia 1 lipca 2024 r. w związku z Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2021 r. (Sygn. akt III CZP 48/20) od braku przeprowadzenia szacowania szkody łowieckiej przez Koło łowieckie im. [...] w G., które to odwołanie zostało złożone przez właściciela uszkodzonej uprawy w osobie Pana J. S., S. [.], [...]-[...]G". Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Organ wskazał art. 49a ust. 1 ustawy z dnia 3 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2025 r., poz. 539), jak również art. 104, art. 105 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.). Zgodnie z art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego lub dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza, że w sprawach o szacowanie szkód łowieckich organ administracji publicznej, jakim niewątpliwie jest Nadleśniczy, jest zobligowany do przestrzegania m.in. zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z zasadą prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje procesowe zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona następuje zaś na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Konsekwencją obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym, obok innych wymogów decyzji, obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob.: A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2022; C. Martysz, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el.). Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Innymi słowy, nie chodzi o to by przytaczać treść czy konkluzje przedłożonych dowodów, ale żeby dokonać ich oceny. W judykaturze podkreśla się, że uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część tego aktu. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny one być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania decyzji. W rezultacie, powinno ono zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, lecz także do tej części faktów i dowodów, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji. Ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do stwierdzenia istotnych rozbieżności w materiale dowodowym, bez ich wyliczenia, a następnie próby wyjaśnienia, stanowi istotne naruszenie przepisów prawa (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 21 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 693/23, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Konsekwentnie też przyjmuje się, że zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy powinny być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (zob. wyrok WSA w Lublinie z 23 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 675/23). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że powyższym wymogom orzekający w sprawie Nadleśniczy nie sprostał, prowadząc postępowanie z naruszeniem wskazanych wyżej reguł procesowych. Przede wszystkim jako nieprawidłowe należy ocenić postępowanie Organu, który po wpłynięciu pisma Skarżącego z 16 września 2025 r. potraktował je jako odwołanie, zawiadamiając następnie o wszczęciu postępowania w trybie art. 46d Prawa łowieckiego. Należy zwrócić uwagę, że w piśmie z 16 września 2025 r. Skarżący wyraźnie wskazał, że jest to wniosek o szacowanie szkody po dzikach w trybie uchwały Sądu Najwyższego z 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20. W piśmie tym Skarżący wskazał również, że w dniu 8 września 2025 r. zawiadomił Koło Łowieckie im.[...] w G. o nowych szkodach po dzikach na działce nr [...], lecz Koło nie zawiadomiło go o terminie szacowania i nie oszacowało szkody. W powyższym zakresie należy wskazać, że Prawo łowieckie reguluje kwestie: wynagradzania wyrządzonych szkód w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny oraz przy wykonywaniu polowania (art. 46), wypłaty odszkodowania za wyrządzoną szkodę (art. 46c), trybu wniesienia odwołania do nadleśniczego (art. 46d) oraz ustalenia wysokości odszkodowania przez nadleśniczego (art. 46e). Postępowanie dotyczące rozstrzygania przez nadleśniczego sporów o wysokość odszkodowania, a więc sporów majątkowych o charakterze cywilnym, kończy się wydaniem decyzji przez nadleśniczego na podstawie art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego (zob. wyrok NSA z 15 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 1769/24, zob. również uchwała Sądu Najwyższego z 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20, OSNC 2021/12/83). Zgodnie z art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 (dotyczy protokołu sporządzanego po zakończeniu oględzin) albo art. 46c ust. 5 (dotyczy protokołu sporządzanego po zakończeniu szacowania ostatecznego). W celu rozpatrzenia odwołania nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód lub jego przedstawiciel dokonuje odpowiednio oględzin lub szacowania ostatecznego (art. 46d ust. 2). Po zakończeniu oględzin lub szacowania ostatecznego sporządza się protokół, który zawiera w szczególności dane określone w art. 46a ust. 4 lub art. 46c ust. 5 z wyłączeniem informacji o wysokości odszkodowania (art. 46d ust. 8). Natomiast w myśl art. 46e Prawa łowieckiego Nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód ustala wysokość odszkodowania, w drodze decyzji, biorąc w szczególności pod uwagę ustalenia zawarte w protokołach, o których mowa w art. 46a ust. 4, art. 46c ust. 5 i art. 46d ust. 8. Opinia przedstawiciela izby rolniczej, o której mowa w art. 46d ust. 9, nie jest wiążąca (ust. 1). Decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołów, o których mowa w ust. 1, i jest ostateczna (ust. 2). Wypłata odszkodowania, o którym mowa w ust. 1, następuje ze środków dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego, nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 1 (ust. 3). Właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1, a także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji, o której mowa w ust. 1, może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody (ust. 4). Należy zauważyć, że ani przepisy Prawa łowieckiego, ani przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 776), ani też inne przepisy prawa nie uprawniają nadleśniczego do szacowania szkód łowieckich poza trybem wynikającym z art. 46d Prawa łowieckiego, niejako w zastępstwie właściwego miejscowo koła łowieckiego (ogólniej: właściwego dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego). Przeciwnie, z przepisów wymienionych aktów prawnych jasno wynika, że w pierwszej instancji podmiotem nie tylko uprawnionym, ale i zobowiązanym przez prawodawcę do sprawnego przygotowania i przeprowadzenia procesu szacowania szkód łowieckich jest właściwy dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego. Wynika to zwłaszcza z przepisów art. 46 ust. 3 i 8, art. 46a ust. 3 i 4 oraz art. 46c ust. 4 i 5 Prawa łowieckiego, jak również z § 2 ust. 2 Rozporządzenia. Natomiast właściwy miejscowo nadleśniczy uzyskuje kompetencje do dokonywania oględzin lub szacowania ostatecznego szkód dopiero w ramach postępowania odwoławczego (art. 46d ust. 2 Prawa łowieckiego), zainicjowanego wniesieniem przez uprawniony podmiot - w tym właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na których wystąpiła szkoda - odwołania w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo 46c ust. 5 (art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego). Zdaniem Sądu nie można skutecznie żądać od Nadleśniczego - z pominięciem wykonania odpowiednich czynności i sporządzenia protokołu przez Koło - podjęcia działań szacowania szkód łowieckich na działce nr [...] (szkody spowodowanej przez dziki), zgłoszonych po raz pierwszy przez Skarżącego w dniu 8 września 2025 r. Wniosek taki został przede wszystkim skierowany do Koła, co wprost wynika z treści podania wniesionego w formie e-mail w dniu 8 września 2025 r. W związku z powyższym nie można zrekonstruować po stronie Nadleśniczego obowiązku wykonania szacowania szkód w zastępstwie Koła. Taka kompetencja Nadleśniczego nie wynika z przepisów Rozporządzenia ani z innych obowiązujących przepisów prawa, które mogą stanowić podstawę prawną działań podejmowanych przez organy administracji publicznej (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 20 listopada 2025 r. sygn. akt IV SAB/Po 181/25). W tym miejscu należy wskazać, że w przywołanej w piśmie z 16 września 2025 r. uchwale Sądu Najwyższego z 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20 wskazano, iż skoro w celu rozpoznania odwołań od ustaleń poczynionych do protokołów oględzin i oszacowania szkody nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe zobowiązany jest do ponownego dokonania oględzin i zweryfikowania twierdzeń i zastrzeżeń zgłoszonych przez strony do protokołu, to nie ma przeszkód, aby - zawiadomiony o uchyleniu się przez zarządcę lub dzierżawcę obwodu łowieckiego od wykonania nałożonych na niego obowiązków w fazie polubownego szacowania wysokości szkody - czynności tych dokonał w celu zrealizowania własnej kompetencji do wydania decyzji. Nie ma też przeszkód, aby nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe wydał decyzję, o której mowa w art. 46e Prawa łowieckiego bazując na innym niż protokoły oględzin lub ostatecznego oszacowania szkody, których sporządzenia zaniechał dzierżawca lub zarządcę obwodu łowieckiego (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 9 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 805/21). Zarazem jednak w powyższej uchwale SN kategorycznie stwierdził, że kontrola aktów i czynności procesowych poprzedzających wydanie decyzji, o której mowa w art. 46e Prawa łowieckiego, należy do sądów administracyjnych i ostatecznie te sądy muszą wypracować zasady efektywnej kontroli administracyjnego etapu postępowania o ustalenie odszkodowania za szkody łowieckie. W orzecznictwie sądów administracyjnych zostało zaś wypracowane stanowisko, zgodnie z którym w świetle art. 46a ust. 4 i art. 46c ust. 5 Prawa łowieckiego dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego obciąża obowiązek sporządzenia protokołu oględzin oraz obowiązek sporządzenia protokołu szacowania ostatecznego. Są to obowiązki nałożone na dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego mocą ustawy i wykonanie ich bezpośrednio oddziałuje na uprawnienia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda. W konsekwencji w judykaturze wskazuje się, że sporządzenie protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 Prawa łowieckiego (protokół oględzin) i sporządzenie protokołu, o jakim mowa w art. 46c ust. 5 tej ustawy (protokół szacowania ostatecznego), są czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi obowiązków i uprawnień wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku, gdy właściwy dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego zwleka z przeprowadzeniem takich czynności oraz sporządzeniem któregokolwiek z tych protokołów, to właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność tego dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego (zob. wyroki NSA: z 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 865/20, z 6 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 1896/21, z 28 czerwca 2024 r. sygn. akt I OSK 1707/23, z 30 września 2025 r. sygn. akt I OSK 576/25). Mając na uwadze poczynione dotychczas uwagi należy stwierdzić, że w dniu 16 września 2025 r., tj. w dniu, w którym do Nadleśniczego wpłynęło pismo Skarżącego o szacowanie szkody po dzikach w trybie uchwały SN z 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20, Organ nie mógł potraktować tego pisma jako odwołania, albowiem - jak już wyżej wskazano - odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 Prawa łowieckiego (tj. protokołu sporządzanego po zakończeniu oględzin) albo art. 46c ust. 5 tej ustawy (tj. protokołu sporządzanego po zakończeniu szacowania ostatecznego). Zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Przytoczona powyżej regulacja pozostała poza zakresem zainteresowania Organu. W nadesłanych wraz ze skargą aktach sprawy znajduje się co prawda kserokopia protokołu szacowania ostatecznego nr 5 z 16 września 2025 r. dokonanego na działce nr [...], nie wiadomo jednak, kiedy dokładnie i w jaki sposób Nadleśniczy pozyskał ten protokół. Należy ponadto zwrócić uwagę, że w protokole wskazano, iż szacowania ostatecznego dokonał zespół składający się m.in. z poszkodowanego J. S., jednak w protokole nie ma jego podpisu, zaś sam Skarżący stanowczo zaprzeczył, aby brał udział w tej czynności, gdyż nie został o niej zawiadomiony. Nie ulega wątpliwości, że niestawiennictwo właściciela albo posiadacza gruntów rolnych nie wstrzymuje dokonania szacowania szkód (stanowi o tym wprost art. 46 ust. 8 Prawa łowieckiego). Należy jednak wyraźnie podkreślić, że o ile uczestnictwo w czynności szacowania jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, o tyle na dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego spoczywa obowiązek zawiadomienia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych o tej czynności. Obowiązek ten wynika z art. 46c ust. 4 Prawa łowieckiego, który stanowi, że o terminie dokonania szacowania ostatecznego szkody dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego zawiadamia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych oraz wojewódzki ośrodek doradztwa rolniczego właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkody, nie później niż przed upływem 3 dni od dnia otrzymania powiadomienia, o którym mowa w ust. 3, a w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 7 - w terminie 3 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3. Z nadesłanych przez Nadleśniczego akt sprawy nie wynika, aby Skarżący został zawiadomiony o terminie dokonania szacowania ostatecznego szkody. Organ nie wyjaśnił w żaden sposób kwestii podnoszonych przez Skarżącego, w tym braku zawiadomienia o czynności szacowania ostatecznego. Skoro Skarżący nie został zawiadomiony o tej czynności, to nie mógł w niej uczestniczyć i nie mógł podpisać protokołu (bądź odmówić jego podpisania). Okoliczności te mają kluczowe znaczenie dla oceny, od kiedy rozpoczął bieg termin określony w art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego. W związku z powyższym jako nieprawidłowe należy ocenić postępowanie Nadleśniczego, który po wpłynięciu pisma Skarżącego z 16 września 2025 r. potraktował je jako odwołanie (nie wskazując przy tym, od jakiej konkretnie czynności Skarżący się odwołał). Jako naruszający zasady postępowania administracyjnego należy ocenić również sposób procedowania Organu, który w piśmie z 18 września 2025 r. wzywającym Skarżącego do złożenia wyjaśnień, tj. wskazania, czy podtrzymuje odwołanie wobec oczywistej zmiany okoliczności sprawy - dokonania czynności szacowania ostatecznego szkody łowieckiej na działce nr [...], zaznaczył, że niedostarczenie wyjaśnień w terminie zostanie potraktowane równoznacznie z wycofaniem odwołania, co będzie skutkować umorzeniem postępowania w drodze decyzji zgodnie z art. 105 k.p.a. Jako podstawę prawną powyższego wezwania Nadleśniczy wskazał art. 50 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Należy zauważyć, że w powyższej regulacji - odmiennie niż np. w przypadku art. 64 § 2 k.p.a. - nie przewidziano rygoru niezastosowania się do wezwania. Stąd formułowanie przez Organ zastrzeżenia, że niedostarczenie wyjaśnień w terminie zostanie potraktowane równoznacznie z wycofaniem odwołania, co będzie skutkować umorzeniem postępowania, należy uznać nie tylko jako nadmiernie rygorystyczne, ale przede wszystkim jako nie znajdujące podstawy prawnej, przez co w sprawie doszło również do naruszenia sformułowanej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności. Osobną kwestią pozostaje wskazywana przez Nadleśniczego "oczywista zmiana okoliczności sprawy", za którą Organ uznał dokonanie czynności szacowania ostatecznego szkody łowieckiej na działce nr [...], skoro - jak już wyżej wskazano - nie wiadomo, kiedy dokładnie i w jaki sposób pozyskano protokół szacowania ostatecznego nr 5 z dnia 16 września 2025 r. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę Nadleśniczy będzie związany oceną prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku dotyczącą wykładni art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego dokonanej na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r., poz. 215), zasądzając od Nadleśniczego na rzecz Skarżącego kwotę 1.177 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (960 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Przyznając pełnomocnikowi Skarżącego wynagrodzenie w podwójnej wysokości Sąd uwzględnił zarówno charakter niniejszej sprawy, jak i nakład pracy pełnomocnika, w tym m.in. stawiennictwo na rozprawie.[pic]