Sygnatura
II SA/Gd 1046/25
II SA/Gd 1046/25 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2026-05-20
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
- Data orzeczenia
- 20 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Wojciech Wycichowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 21 października 2025 r. nr NSP-VIII.7581.1.240.2024.PG w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z 17 kwietnia 2023 r. E. S.A. z siedzibą w Gdańsku (dalej: "Inwestor", "Spółka") wystąpiła do Starosty Gdańskiego (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji") o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], obręb [...], gmina K., stanowiącej współwłasność A. P. i J. P. (dalej: "Skarżący"), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie podziemnych obiektów i urządzeń w postaci kanalizacji kablowej teletechnicznej wraz ze światłowodem, niezbędnych do korzystania z przewodów i urządzeń służących do przesytu energii elektrycznej, tj. istniejącej linii elektroenergetycznej średniego napięcia SN-15 kV, ułożonej na części przedmiotowej nieruchomości, wzdłuż istniejącej linii SN - w strefie służebności gruntowej ustanowionej dla tej linii. Spółka wniosła również o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości i nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzją z 24 stycznia 2024 r. Starosta, na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.) - dalej: "u.g.n.", ograniczył sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], obręb [...], gmina K., stanowiącej współwłasność ustawową małżeńską A. P. i J. P., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], poprzez zezwolenie Inwestorowi na założenie i przeprowadzenie podziemnych obiektów i urządzeń w postaci kanalizacji kablowej teletechnicznej wraz ze światłowodem, niezbędnych do korzystania z przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, tj. istniejącej linii elektroenergetycznej średniego napięcia SN-15 kV, ułożonej na części przedmiotowej nieruchomości, wzdłuż istniejącej linii SN - w strefie służebności gruntowej ustanowionej dla tej linii, w gruncie na długości linii 89 mb i strefie kontrolowanej o szerokości 0,5 m (po 0,25 m na stronę od osi kanalizacji). W decyzji wskazano, że powierzchnia zajęcia będzie wynosić na czas budowy 476,6 m2, zaś powierzchnia zajęcia określona przez strefę kontrolowaną 45 m2 - zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji. W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez J. P. Wojewoda Pomorski (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z 10 września 2024 r. utrzymał ją w mocy. Na powyższą decyzję Wojewody J. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku"), który wyrokiem z 28 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 1189/24 oddalił ją. Decyzją z 29 października 2024 r. Starosta, na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., udzielił Spółce zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w zakresie zgodnym z decyzją tego organu z 24 stycznia 2024 r. ograniczającą sposób korzystania z tej nieruchomości, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez J. P. Wojewoda decyzją z 21 października 2025 r. utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. może nastąpić, gdy spełnione zostaną następujące przesłanki: 1) została wydana uprzednio decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, 2) wniosek dotyczy realizacji inwestycji celu publicznego, 3) zostaną spełnione przesłanki wskazane w art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", tj. konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony, 4) występuje ważny interes gospodarczy, przy czym przesłanka zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 108 k.p.a. i przesłanka ważnego interesu gospodarczego nie wymagają łącznego ich wystąpienia, a zaistnienie jednej z nich uprawnia organ do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. Za bezsporną Wojewoda uznał okoliczność, że w sprawie zaistniała przesłanka uprzedniego wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Decyzję taką wydał bowiem Starosta w dniu 24 stycznia 2024 r., zaś decyzją z 10 września 2024 r. została ona utrzymana w mocy. Kwestia, czy planowana inwestycja realizuje cel publiczny również nie wzbudziła wątpliwości organu odwoławczego - została ona rozstrzygnięta w decyzji orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Wojewoda wskazał, że do ustalenia pozostała kwestia, czy w zaistniałym stanie faktycznym zostały spełnione pozostałe przesłanki warunkujące wydanie przedmiotowej decyzji, której ustawa nakazuje nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. czy zaistniał którykolwiek z przypadków wskazanych w art. 108 k.p.a., albo czy zachodzi w niniejszym przypadku ważny interes gospodarczy. Zdaniem organu odwoławczego prace związane z budową sieci energetycznej stanowią realizację celu publicznego. Świadczy o tym art. 6 pkt 2 u.g.n. stanowiący, że celami publicznymi są m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Wojewoda zwrócił uwagę, że we wniosku z 17 kwietnia 2023 r. Inwestor wskazał, iż elementem uzasadniającym konieczność natychmiastowego rozpoczęcia inwestycji jest zapewnienie dostawy energii dla przyszłych i potencjalnych nowych odbiorców, natomiast w toku postępowania wyjaśnił, że planowana inwestycja ma znaczący wpływ na poprawę bezpieczeństwa energetycznego regionu i zwiększenie niezawodności zasilania w energię elektryczną na terenie gminy K. Spółka podała również, że bezpieczeństwo energetyczne regionu będzie zapewnione w przypadku utrzymania należytego stanu technicznego infrastruktury technicznej, jak i w sytuacji przyłączenia nowych źródeł wytwórczych. Podkreślono, że bezzwłoczne przystąpienie do realizacji robót pozwoli uniknąć potencjalnych awarii ze względu na ciągły wzrost zapotrzebowania na moc, co pozwoli na podniesienie poziomu bezpieczeństwa energetycznego. Realizacja inwestycji umożliwi tym samym utrzymanie zdolności sieci dystrybucyjnej do realizacji zaopatrzenia w energię elektryczną w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych tych dostaw. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że realizacja celu publicznego, w szczególności związana z zapewnieniem i utrzymaniem odpowiedniej ilości dostaw energii oraz zwiększeniem bezpieczeństwa dostaw do odbiorców, wskazuje na istnienie zarówno interesu społecznego, jak i ważnego interesu gospodarczego. Wojewoda zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz. 1590), która w art. 1 pkt 7 dodała do art. 124 u.g.n. ustęp 1a w obowiązującej obecnie treści, prawodawca wskazał, że ze względu na doniosłość inwestycji celu publicznego zaproponowano, aby w przypadku wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości decyzji tej obligatoryjnie był nadawany rygor natychmiastowej wykonalności, a także, że możliwość wydania na wniosek inwestora decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, w przypadku wystąpienia omówionych wyżej przesłanek, znacząco przyśpieszą rozpoczynanie inwestycji celu publicznego, w tym zwłaszcza inwestycji liniowych. Dodając zatem niniejszy ustęp do regulacji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości ustawodawca zwrócił uwagę na doniosłość i szczególne znaczenie inwestycji realizowanych w jej ramach. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy podał, że cel w postaci stworzenia warunków dla zapewnienia i utrzymania odpowiedniej ilości dostaw energii oraz zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego całej aglomeracji wskazuje na istnienie zarówno interesu społecznego, jak i ważnego interesu gospodarczego. Inwestycje tego typu spełniają przesłanki ważnego interesu społecznego, gospodarczego oraz ważnego interesu inwestora. Ponadto w odniesieniu do przesłanek przemawiających za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności inwestor nie jest zobligowany do przedłożenia dowodów świadczących o konieczności jak najszybszej realizacji inwestycji. Wystąpienie przesłanki ważnego interesu społecznego, czy też ważnego interesu gospodarczego nie jest kwestią wykazania, a raczej argumentacji, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich ewaluacji dokonanej przez organ. Nie istnieje zatem potrzeba przedstawiania dowodów na okoliczność spełnienia powyższych przesłanek, a wystarczające jest ograniczenie się do przedstawienia cech, parametrów i przeznaczenia inwestycji. Podsumowując Wojewoda podniósł, że planowana inwestycja będzie służyć uzasadnionemu interesowi społecznemu i ważnym interesom gospodarczym, gdyż realizacja tego zamierzenia niewątpliwie ma istotny wymiar społeczny i gospodarczy dla obszaru gminy K. W skardze na decyzję organu odwoławczego J. P., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zarzucił, że zapadłe w sprawie decyzje zostały wydane z naruszeniem następujących przepisów: 1. art. 124 ust. 1b u.g.n., który stanowi, że w sprawie zezwolenia dotyczącego urządzeń łączności publicznej decyzja powinna być wydana w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: "Prezes UKE"), zaś w niniejszej sprawie brak jest dowodu, że organ dopełnił tego wymogu - wydano zezwolenie bez wymaganej opinii Prezesa UKE; 2. art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie prawa Skarżącego (jako właściciela nieruchomości) do informacji, wynikającego z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu; Skarżącemu nie udostępniono pełnych informacji i materiałów dotyczących planowanej inwestycji, ani nie umożliwiono mu rzetelnego wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów; 3. zasady proporcjonalności działań administracji (art. 31 Konstytucji RP) poprzez brak wykazania niezbędności inwestycji - organy nie wykazały w toku postępowania, a przede wszystkim w uzasadnieniu wydanych decyzji, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest konieczne do realizacji celu publicznego; nie wykazano konieczności planowanej inwestycji, jej zakresu ani spodziewanych korzyści; 4. decyzja została wydana bez załączenia jakiejkolwiek dokumentacji technicznej planowanej inwestycji, tymczasem pozwolenie na zajęcie nieruchomości wymaga przedstawienia dokumentacji określającej zakres prac i warunki realizacji inwestycji; brak takiej dokumentacji uniemożliwił ocenę zasadności i zakresu przedsięwzięcia przez Skarżącego; 5. art. 107 § 1 k.p.a. wymagającego, aby decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne (wskazujące dowody i podstawę prawną); zaskarżone decyzje ograniczyły się zaś do lakonicznego sformułowania rozstrzygnięcia i powołania wniosku Inwestora, bez przedstawienia ustaleń stanu faktycznego czy przyczyn sprzeciwu wobec innych dowodów; brak takiego uzasadnienia uniemożliwia zrozumienie przyczyn wydania decyzji i narusza prawo Skarżącego do rzetelnego procesu administracyjnego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także uchylenie wszelkich aktów wydanych w sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że podstawowym naruszeniem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji jest jej wydanie bez wymaganego uzgodnienia z Prezesem UKE (zgodnie z art. 124 ust. 1b u.g.n.) - w niniejszej sprawie żaden z organów nie dostarczył dowodów, że zwrócono się o opinię Prezesa UKE. Pominięcie tej procedury jest rażącym naruszeniem prawa materialnego i skutkuje nieważnością decyzji. Zarzucono również, że postępowanie prowadzono z naruszeniem zasady czynnego udziału strony - organ nie umożliwił Skarżącemu zapoznania się z kluczowymi materiałami sprawy ani nie umożliwił mu zgłoszenia uwag, co stoi w sprzeczności z art. 10 k.p.a. Podkreślono, że Skarżący nie otrzymał pełnej informacji o projekcie inwestycji, co pozbawiło go możliwości obrony swoich interesów oraz wniesienia racjonalnych argumentów przeciwko wnioskom Inwestora. Zdaniem Skarżącego organy nie wykazały potrzeby (konieczności, niezbędności) planowanej inwestycji. Organy nie udokumentowały również, że inwestycja jest niezbędna do realizacji celu publicznego, w szczególności nie wykazano, jakie konkretnie korzyści przyniesie ona społeczności. Brak takiego uzasadnienia narusza zasadę proporcjonalności i celowości działania administracji, chroniącą interes właściciela nieruchomości. Zwrócono uwagę, że wydanie zezwolenia nastąpiło bez dołączenia jakiegokolwiek projektu technicznego inwestycji. Zgodnie zaś z zasadami planowania i realizacji inwestycji wszelkie pozwolenie na zajęcie nieruchomości powinno być poprzedzone dokumentacją techniczną określającą charakter i zakres prac. W tym przypadku brak dokumentacji projektowej oznacza, że ani Skarżący, ani organ nie mieli pełnej wiedzy o skali przedsięwzięcia, co uniemożliwia ocenę celowości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.pa. argumentowano, że zaskarżone rozstrzygnięcia ograniczyły się do odwołania do wniosku Inwestora bez żadnej analizy dowodów i okoliczności. Taki tryb postępowania narusza prawo Skarżącego do zrozumienia motywów decyzji i uniemożliwia kontrolę jej prawidłowości. W ocenie strony skarżącej choć Wojewoda powołuje się na cel publiczny (str. 4-6 decyzji) to powtarza jedynie ogólne tezy dotyczące "bezpieczeństwa energetycznego", nie przedstawia żadnych konkretnych danych, nie dowodzi, że opóźnienie o kilka miesięcy (do czasu rozpoznania skargi) spowodowałoby "ciężkie straty gospodarcze" lub naruszenie bezpieczeństwa dostaw. W orzecznictwie wymagane jest zaś realne wykazanie, a nie deklaratywne powoływanie się na interes społeczny. Zarzucono, że Inwestor nie przedstawił terminarza inwestycji, nie wykazał, że jakiekolwiek osoby pozostają w stanie zagrożenia, postępowanie toczy się zaś od 2023 r., więc twierdzenie o "nagłej konieczności natychmiastowego zajęcia" jest sprzeczne z przebiegiem sprawy. Wojewoda w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z 28 kwietnia 2026 r. działający w charakterze uczestnika postępowania Inwestor wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Pomorskiego z 21 października 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Gdańskiego z 29 października 2024 r., którą organ pierwszej instancji udzielił E. S.A. z siedzibą w G. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położona w L., gmina K., objęta księgą wieczystą nr [...], w celu założenia i przeprowadzenia podziemnych obiektów i urządzeń w postaci kanalizacji kablowej teletechnicznej wraz ze światłowodem, niezbędnych do korzystania z przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, w zakresie zgodnym z decyzją Starosty Gdańskiego z 24 stycznia 2024 r. ograniczającą sposób korzystania z tej nieruchomości, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r., poz. 399), zgodnie z którym w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie zaś z art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Należy zauważyć, że decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny względem decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 tej ustawy, tj. decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Subsydiarność decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oznacza, że może ona istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Zatem wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. musi każdorazowo być poprzedzone ustaleniem, że istnieje w obrocie prawnym wydana wcześniej decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, choć nie ma wymogu, aby ostatnia z tych decyzji posiadała walor prawomocności lub ostateczności. Dopiero wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oznacza automatycznie konieczność uchylenia późniejszej decyzji o niezwłocznym zajęciu (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA"): z 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 64/19 i z 15 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 482/17, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępnie na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że decyzją z 24 stycznia 2024 r. Starosta ograniczył sposób korzystania z nieruchomości, tj. działki nr [...] położonej w L. poprzez zezwolenie Inwestorowi na założenie i przeprowadzenie podziemnych obiektów i urządzeń w postaci kanalizacji kablowej teletechnicznej wraz ze światłowodem, niezbędnych do korzystania z przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej. W wyniku odwołania wniesionego od tej decyzji przez Skarżącego Wojewoda decyzją z 10 września 2024 r. utrzymał ją w mocy. Nie ulega zatem wątpliwości, że w momencie orzekania przez organy w niniejszym postępowaniu decyzja Starosty z 24 stycznia 2024 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości funkcjonowała w obrocie prawnym. Na marginesie należy zwrócić uwagę na prezentowany w judykaturze pogląd, że dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. znaczenie ma tylko fakt samego wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, nie zaś jej wykonalność, skuteczność, prawidłowość, czy nawet skuteczne doręczenie (zob. wyrok NSA z 8 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2418/16). Należy podkreślić, że decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter związany, gdyż kwestii wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadku spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, ustawodawca nie pozostawił uznaniu organów orzekających (zob. wyrok NSA z 22 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 244/22). W dalszej kolejności należy wskazać, że rozpatrując wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości organ orzekający (a następnie sąd administracyjny kontrolując legalność podjętych w tym zakresie rozstrzygnięć) nie sprawdza po raz kolejny spełnienia przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ale uwzględnia sam fakt wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. Organ analizuje natomiast, czy w sprawie wystąpił przypadek określony w art. 108 k.p.a. lub ważny interes gospodarczy. Jeżeli warunki te zostaną spełnione, organ orzekający jest obowiązany zezwolić na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na realizację celu publicznego wskazanego w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. W związku z powyższym sformułowane w skardze zarzuty dotyczące niewyjaśnienia przez organy, czy planowana inwestycja realizuje cel publiczny nie mogły być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Powyższa kwestia została rozstrzygnięta w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z 24 stycznia 2024 r. ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, którą Wojewoda utrzymał w mocy decyzją z 10 września 2024 r. Na marginesie należy odnotować, że oddalając skargę na ww. decyzję Wojewody WSA w Gdańsku (w wyroku z 28 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 1189/24) podzielił stanowisko organów, że planowana przez Spółkę inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n., albowiem odpowiada hipotezie normy prawnej wynikającej z pkt 2 tego artykułu, który stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. WSA w Gdańsku zwrócił uwagę, że inwestycja taka może zaopatrywać zarówno obiorców indywidualnych, jak i publicznych w określone źródło energii, zwiększając jej zasięg oraz poprawiając bezpieczeństwo energetyczne, a jej realizacja jest uzasadniona ze względu na interes społeczny oraz gospodarczy. Inwestycja tego rodzaju ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Ponadto przepis art. 6 pkt 2 u.g.n. nie uzależnia istnienia celu publicznego od ilości odbiorców. Mowa w nim jest o budowie przewodów i urządzeń służących do przesyłania m.in. energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Należy również wskazać, że w wyroku z 28 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 1189/24 WSA w Gdańsku odniósł się do (sformułowanego w skardze wniesionej również w niniejszej sprawie) zarzutu naruszenia art. 124 ust. 1b u.g.n. zauważając, że w regulacji tej istotnie nałożono wymóg uzgodnienia decyzji z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej, ale jedynie w odniesieniu do urządzeń łączności publicznej. Tymczasem z wniosku Inwestora wynika, że projektowana kanalizacja kablowa wraz ze światłowodem urządzeniem takim nie jest, albowiem stanowi ona element sieci elektroenergetycznej, której celem jest zapewnienie transmisji danych sygnałów ostrzegawczych, awaryjnych, pomiarowych i sterowań telemechaniki na potrzeby jej funkcjonowania. Sieć stanowi zaś własność Inwestora. Dalej należy wskazać na utrwalone stanowisko judykatury, zgodnie z którym przesłanka zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 108 k.p.a. i przesłanka ważnego interesu gospodarczego nie wymagają łącznego ich wystąpienia, a tym samym wykazywania przez organ. Już zaistnienie jednej z nich uprawnia organ do wydania decyzji wyrażającej zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Z brzmienia przepisu art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że przesłanki w nim wymienione są rozłączne, o czym świadczy użycie spójnika "lub", co oznacza, że wystąpienie którejkolwiek z nich skutkuje spełnieniem dyspozycji uregulowanej tym przepisem. Uprawnione jest przy tym stanowisko, że przesłanki "ważnego interesu gospodarczego" i "interesu społecznego" mogą się przenikać i można je kwalifikować łącznie (zob. wyroki NSA: z 16 maja 2023 r. sygn. akt I OSK 1834/18 i z 14 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1834/18). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że we wniosku z 17 kwietnia 2023 r. Inwestor wskazał m.in., iż elementem uzasadniającym konieczność natychmiastowego rozpoczęcia inwestycji jest zapewnienie dostawy energii dla przyszłych i potencjalnych nowych odbiorców. W toku postępowania Spółka wyjaśniła również, że planowana inwestycja ma znaczący wpływ na poprawę bezpieczeństwa energetycznego regionu i zwiększenie niezawodności zasilania w energię elektryczną na terenie gminy K. Inwestor zwrócił uwagę, że bezpieczeństwo energetyczne regionu będzie zapewnione zarówno w przypadku utrzymania należytego stanu technicznego infrastruktury technicznej, jak i w sytuacji przyłączenia nowych źródeł wytwórczych. Podkreślono, że bezzwłoczne przystąpienie do realizacji robót pozwoli uniknąć potencjalnych awarii ze względu na ciągły wzrost zapotrzebowania na moc, co pozwoli na podniesienie poziomu bezpieczeństwa energetycznego. Realizacja inwestycji umożliwi tym samym utrzymanie zdolności sieci dystrybucyjnej do realizacji zaopatrzenia w energię elektryczną w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych tych dostaw. Z powyższego wynika, że analizowane przedsięwzięcie ma na celu poprawę niezawodności funkcjonowania systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej, zapewnienie pokrycia zapotrzebowania na to źródło energii dla określonego obszaru, zapewnienie ciągłości dostaw energii elektrycznej dla zasilanych za ich pośrednictwem odbiorców. Zrealizowanie inwestycji zapewni stały dopływ energii elektrycznej do gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na wskazanym przez Inwestora obszarze. Zapewni także bezpieczeństwo energetyczne poprzez ograniczenie zagrożenia przerwaniem dostaw energii elektrycznej, np. wskutek awarii czy katastrofy energetycznej. Zdaniem Sądu na aktualnym etapie rozwoju gospodarczego i społecznego zapewnienie nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej ma istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania nie tylko gospodarki, ale także zapewnienie bezpieczeństwa ludności. Należy również zwrócić uwagę, że z wnioskiem wystąpił podmiot specjalizujący się w przesyłaniu oraz dostawach energii elektrycznej i co za tym idzie posiadający wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie oceny, czy potrzeba przeprowadzenia przedmiotowej inwestycji jest zasadna. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że oczywiste jest i niewymagające dowodzenia, wobec postępującego rozwoju cywilizacyjnego i rosnącego uzależnienia społeczeństwa od nieprzerwanych dostaw energii, że energia (elektryczna, cieplna) posiada szczególną rolę. Zagadnienia zaspokajania potrzeb energetycznych i gospodarka zasobami energii są w judykaturze uznawane za niezwykle ważne, przez co materię tę zalicza się do zadań publicznych (zob. wyroki NSA z: z 10 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1030/13, z 26 września 2013 r. sygn. akt I OSK 831/13 i z 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 102/13). Jak już wyżej wskazano - przedmiotowe przedsięwzięcie jest realizacją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Tym samym, umożliwienie Spółce niezwłocznego zajęcia części nieruchomości Skarżącego jest uzasadnione wystąpieniem przesłanki interesu społecznego oraz ważnego interesu gospodarczego, wyrażających się w konieczności zapewnienia pokrycia zapotrzebowania oraz ciągłości dostaw energii elektrycznej dla obecnych i przyszłych odbiorców. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprzedłożenia przez Inwestora dokumentacji, z której wynikałaby potrzeba niezwłocznego zajęcia nieruchomości, należy zauważyć, że ani przepisy u.g.n. ani przepisy innych aktów prawnych nie przewidują szczególnej formy wniosku o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Inwestor nie jest zobligowany do przedłożenia dowodów świadczących o konieczności jak najszybszej budowy. W szczególności nie jest konieczne wykazanie, że bezpieczeństwo energetyczne regionu jest zagrożone, a przedmiotowa inwestycja stan ten niweluje, czy też wykazanie wpływu realizacji inwestycji na stabilności dostaw energii elektrycznej. Wystąpienie przesłanki ważnego interesu społecznego czy też ważnego interesu gospodarczego nie jest kwestią wykazania, lecz raczej uargumentowania, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich ewaluacji dokonanej przez organ. Nie istnieje zatem potrzeba przedstawiania dowodów na okoliczność spełnienia powyższych przesłanek, a wystarczające jest ograniczenie się do przedstawienia cech, parametrów i przeznaczenia inwestycji (zob. wyrok NSA z 7 września 2016 r. sygn. akt I OSK 33/16). W ocenie Sądu planowana rozbudowa sieci i zwiększenie dostępności energii elektrycznej, wobec postępującego rozwoju cywilizacyjnego i rosnącego uzależnienia społeczeństwa od nieprzerwanych dostaw mediów, pełni szczególną rolę i działania w tym zakresie wypełniają przesłankę ważnego interesu gospodarczego. Zagadnienia związane z zaspokajaniem potrzeb energetycznych i gospodarki zasobami energetycznymi uznaje się bowiem za kluczowe i w związku z tym stanowią one zadania publiczne (zob. wyrok NSA z 14 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1834/18). Rozbudowa sieci elektrycznej poprzez zakładanie i przeprowadzanie nowych odcinków, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, umożliwia realizację nowych inwestycji, polepszając warunki rozwoju gospodarczego regionu. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że poddane sądowej kontroli decyzje zostały wydane z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w art. 124 ust. 1a u.g.n. Organy miały jedynie obowiązek ustalenia, czy została wydana decyzja w trybie art. 124 ust. 1 tej ustawy, czy wniosek złożył podmiot, który będzie realizował cel publiczny oraz czy zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 108 k.p.a. lub wniosek jest uzasadniony ważnym interesem gospodarczym. Zdaniem Sądu wszystkie te przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Podsumowując należy stwierdzić, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy zgromadziły materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego i istotnych okoliczności, a następnie dokonały jego oceny, która nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a. W rezultacie, w wydanych decyzjach - spełniających wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a. - trafnie przyjęto, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. Jednocześnie oceny tej nie zdołały podważyć zarzuty skargi, dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną. Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, korzystając z przepisu art. 119 pkt 2 P.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie złożył organ administracji publicznej w odpowiedzi na skargę (k. 5 akt sądowych), a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.[pic]
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/ Katarzyna Krzysztofowicz Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny