Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Gd 133/26

II SA/Gd 133/26 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2026-04-16

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
16 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Sekretarz Sądowy Karolina Zielińska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze sprzeciwów J. D. i Prezydenta Miasta Gdyni wykonującego funkcję starosty od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 27 stycznia 2026 r. nr NSP-VIII.7581.1.163.2025.DL w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz sprzeciwiającego się J. D. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz sprzeciwiającego się Prezydenta Miasta Gdyni wykonującego funkcję starosty kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Prezydent Miasta Gdyni wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Wojewody Pomorskiego, którą uchylono w całości decyzję Starosty Gdańskiego w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomosci i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sprzeciw od tej decyzji wniósł również J. D. Sprzeciwy te wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W piśmie z 29 listopada 2011 r., uzupełnionym pismem z 30 stycznia 2012 r., L. D. zwróciła się do Prezydenta Miasta Gdyni, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, m.in. o zwrot nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], obręb [...], stanowiącej działkę nr [...] (obecnie nr [...]) o powierzchni 0,1000 ha, k.m. 10. Prezydent Miasta Gdyni ustalił, że część nieruchomości położonej w G., stanowiącej działkę nr [...] (obecnie nr [...]) o powierzchni 1000 m2, Skarb Państwa nabył od L. D. aktem notarialnym z 15 grudnia 1993 r., Rep. A nr [...], w którym wskazano, że sprzedaż tej nieruchomości została dokonana w trybie art. 46 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 30, poz. 127 z 1991 r.), gdyż przedmiotowa nieruchomość potrzebna jest Skarbowi Państwa pod poszerzenie ulicy [...] Następnie, decyzją Wojewody Pomorskiego z 28 września 2006 r., nr RRGK. IV/IC/7722/P-17/58/06, wydaną na podstawie art. 64 i art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, działka ta została przekazana na rzecz miasta G. - miasta na prawach powiatu. Postanowieniem z 28 września 2012 r. Wojewoda Pomorski wyłączył Prezydenta Miasta Gdyni, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, od załatwienia wniosku L. D. i wyznaczył do jego rozpatrzenia Starostę Gdańskiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. W dniu 5 grudnia 2012 r. Starosta przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, podczas których ustalił, że od skrzyżowania ul. [...]. i ul. [...] (od strony ul. [...]) niewielki fragment działki nr [...] jest w pasie drogowym z fragmentem ogrodzenia, dwoma drzewami i fragmentem nieczynnego wjazdu (wejścia). Na odcinku ok. 10 m od ogrodzenia teren porośnięty jest trawą. W dalszej części granica działki przebiega przez budynek. Od budynku część działki zajęta jest przez teren wykorzystywany jako chodnik, schody, plac z kostki z bramą wjazdową i dalej teren porośnięty trawą z pozostałością podstawy - podmurówki betonowej nieokreślonej budowli o powierzchni ok. 4 x 5 m. W rezultacie, Starosta Gdański, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z 28 września 2015 r. orzekł o odmowie zwrotu na rzecz L. D. nieruchomości położonej w G. przy ul. [...]., obręb [...], w zakresie działki nr [...] wydzielonej z działki nr [...] (obecnie nr [...]), k.m. [...] (pkt 1) oraz o zwrocie pozostałej z wydzielonej części nieruchomości, projektowanej działki nr [...] (pkt 2), a także o zobowiązaniu L. D. do zwrotu na rzecz Gminy Miasta G. zwaloryzowanego odszkodowania w łącznej kwocie 73 245,13 zł (pkt 3). Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Gmina Miasta G. Z uwagi na to, że w toku postępowania odwoławczego, tj. w dniu 9 lutego 2016 r. zmarła L. D., Wojewoda Pomorski postanowieniem z 19 kwietnia 2016 r., wydanym podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił przedmiotowe postępowanie odwoławcze. Następnie, po otrzymaniu wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia z 9 maja 2016 r., Rep. A nr [...], zgodnie z którym spadek po L. D. nabył w całości z dobrodziejstwem inwentarza jej syn J. D., postanowieniem z 23 czerwca 2016 r. Wojewoda Pomorski podjął zawieszone postępowanie. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 15 listopada 2016 r., Wojewoda Pomorski uchylił w całości decyzję Starosty Gdańskiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z 28 września 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z 8 sierpnia 2018 r. Starosta Gdański, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej odmówił J. D. zwrotu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...]., obręb [...], obejmującej działkę [...] (obecnie nr [...]) o pow. 0,1000 ha, k.m. [...]. Wojewoda Pomorski decyzją z 25 czerwca 2019 r. uchylił w całości decyzję Starosty Gdańskiego z 8 sierpnia 2018 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z 23 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 492/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił sprzeciwy J. D. i Gminy Miasta G. od decyzji Wojewody Pomorskiego z 25 czerwca 2019 r. W uzasadnieniu Sąd przypomniał, że przyczyną wydania orzeczenia kasacyjnego było stwierdzenie przez organ odwoławczy, że organ I instancji, na skutek dokonania wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie, częściowo błędnie określił prawotwórcze okoliczności właściwe w sprawie, a w konsekwencji nie przeprowadził postępowania dowodowego w znacznej części mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zawisłej przed nim sprawy. W ocenie Sądu, wskazane przez Wojewodę Pomorskiego okoliczności uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja Starosty Gdańskiego wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z 8 sierpnia 2018 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma niewątpliwie istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dalej Sąd wskazał, że badanie zasadności wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. w okolicznościach niniejszej sprawy wymaga odniesienia się do materialnych przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości określonych w art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako u.g.n.) oraz do ustaleń, czy istnieją przeszkody w realizacji tego roszczenia, wynikające z innych przepisów prawa. W art. 136 ust. 3 u.g.n. sformułowane zostały warunki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości: – zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (rozumiana w takim znaczeniu, jakie wynika z art. 137 u.g.n.); – zwrot odszkodowania za wywłaszczenie lub zwrot nieruchomości zamiennej. Odnosząc ww. przesłanki do okoliczności niniejszej sprawy zauważyć należy, że zebrany materiał dowodowy, wbrew zarzutom sprzeciwu Gminy Miasta G., uzasadnia stanowisko, że zostały one spełnione W szczególności znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym okoliczność, że cel wywłaszczenia – poszerzenie drogi – ul. [...]. - nie został zrealizowany. Jednakże, przedmiotem postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest tylko kwestia "zbędności", o której mowa w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n., ale także problem występowania lub braku przesłanek negatywnych, które mogą czynić zwrot niemożliwym (niedopuszczalnym). Taką przesłanką jednoznacznie negatywną jest wykorzystanie wywłaszczonej nieruchomości na cele związane z budową drogi publicznej, nawet jeśli było to niezgodne z celem wywłaszczenia oraz nastąpiło po upływie terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Tymczasem, bezsporne jest, że część nieruchomości o nr [...] znajduje się w granicach pasa drogowego drogi publicznej (gminnej) i w tej części nie może podlegać zwrotowi. Natomiast, z akt administracyjnych wynika również, że na części działki nr [...] znajduje się budynek, przy czym granica tej działki przebiega przez część tego budynku. Ze znajdującego się w aktach operatu technicznego wznowienia znaków granicznych wynika natomiast, że nie ma możliwości podziału budynku wzdłuż granicy działki nr [...]. Ta okoliczność ma bardzo istotne znaczenie dla analizowanego stanu faktycznego, bowiem wynikające z niej konsekwencje podlegają ocenie prawnej. Zdaniem Sądu, słusznie wątpliwości organu odwoławczego powstały przy ocenie faktycznych możliwości zwrotu nieruchomości oraz możliwości prawnych, wynikających z przepisów ustawy. Dla dokonania zwrotu nieruchomości następcy prawnemu poprzedniego właściciela działki nr [...] w sytuacji, gdy jest ona zabudowana częściowo budynkiem konieczne jest bowiem wydzielenie nowej działki ewidencyjnej w pierwotnych granicach działki podlegającej zwrotowi. Nie budzi większych wątpliwości, że co do zasady możliwość zwrotu nieruchomości ogranicza fakt przeniesienia własności lub oddania nieruchomości w wieczyste użytkowanie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na osobę trzecią. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują jednak na inne ograniczenie, które nie wynika z przeniesienia prawa własności nieruchomości przez beneficjenta wywłaszczenia na podmiot trzeci, lecz z faktu, że na części nieruchomości stanowiącej przedmiot zwrotu znajduje się budynek, co nie stanowiąc samoistnej przeszkody w dokonaniu zwrotu nieruchomości - stwarza jednak konieczność dokonania podziału nieruchomości, uwzględniającego zasady opisane w art. 93 ust. 3b u.g.n. Jak ustaliły organy, wyrysowanie na mapie granic działki nr [...], z uwzględnieniem, że na działce nr [...] oraz [...] i [...] (te ostatnie dwie – stanowiącej własność Gminy Miasta G.) znajduje się budynek, wskazuje, że granice terenu podlegającego zwrotowi przebiegają w przypadkowych miejscach powierzchni tego budynku niepokrywających się z przebiegiem poszczególnych ścian pionowych obiektu. Ta okoliczność musi więc podlegać ocenie w kontekście prawnych możliwości orzeczenia o zwrocie nieruchomości w świetle unormowania art. 93 ust. 3b u.g.n. Sąd podzielił bowiem stanowisko organu odwoławczego, że w sytuacji, gdy zachodzą ustawowe przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, ale realizacja roszczenia nie jest możliwa z przyczyn prawnych co do całości nieruchomości, obowiązkiem organu jest rozważenie dokonania zwrotu części nieruchomości, z odpowiednim zastosowaniem art. 93 ust. 3b tej ustawy. Takich rozważań tymczasem w niniejszej sprawie zabrakło. Reasumując, w niniejszej sprawie ujawnione zostały dwie podstawy, stanowiące o ograniczeniu możliwości orzeczenia o zwrocie analizowanej nieruchomości, a mianowicie fakt, że jej część znajduje się w granicach pasa drogowego oraz fakt częściowego zabudowania budynkiem, którego ściany pionowe nie pokrywają się z granicą działki. Jednakże wbrew stanowisku organu I instancji, okoliczności te nie dyskwalifikują roszczenia o zwrot nieruchomości co do zasady i nie uzasadniały rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu nieruchomości w całości. Bez znaczenia dla tej oceny jest to, że wnioskodawca domagał się zwrotu całej nieruchomości i nie ograniczył zakresu swojego żądania. Jak bowiem wskazano powyżej, w takich okolicznościach jakie ustalono w sprawie, obowiązkiem organu I instancji było rozważenie z urzędu dokonania zwrotu części nieruchomości, z odpowiednim zastosowaniem art. 93 ust. 3b u.g.n. W szczególności konieczne jest ustalenie, jaki zakres przestrzenny nieruchomości stał się zbędny na cel wywłaszczenia i ustalenie granic obszaru, który ma podlegać zwrotowi. Nie ulega zaś wątpliwości, że ustalenie zakresu zwrotu nieruchomości stanowi o istocie niniejszej sprawy i wymaga podjęcia szeregu czynności faktycznych, które przesądzą ostatecznie o treści wydanego rozstrzygnięcia. Ten zakres nie został jednak w niniejszej sprawie prawidłowo ustalony, co jest konsekwencją błędnego stanowiska organu I instancji o braku możliwości orzeczenia o zwrocie nieruchomości w określonej części. Świadczy to o nierozpoznaniu istoty sprawy, a jednocześnie prawidłowe wyjaśnienie tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, w szczególności konieczne jest podjęcie czynności związanych z ewentualnym podziałem nieruchomości, który będzie uwzględniał nie tylko drogowe przeznaczenie jej części, ale także fakt jej zabudowania, a stosownie do wyniku tych czynności – dokonaniem waloryzacji odszkodowania podlegającego zwrotowi za stosowną część nieruchomości. Ponadto, ponowne przeprowadzenia postępowania w zakresie możliwości dokonania zwrotu części nieruchomości i dokonanie w tym zakresie pozytywnych ustaleń implikować będzie konieczność sporządzenia operatu szacunkowego, natomiast przeprowadzenie tej czynności procesowej nie jest możliwe dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Co więcej, trafnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że badanie kwestii możliwości dokonania zwrotu części nieruchomości wiązać się będzie musiało z analizą, czy teren ten nie został obciążony prawami osób trzecich, zaś ewentualne pozytywne ustalenia w tym zakresie spowodują weryfikację stron niniejszego postępowania administracyjnego. W związku z tym nie sposób uznać, że ewentualne pominięcie osób, którym należałoby przyznać status strony stanowi w niniejszym wypadku uchybienie, które może zostać konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Gminy Miasta Gdyni od ww. wyroku wyrokiem z 22 września 2020 r. sygn. akt I OSK 1455/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Po zwrocie akt do organu Starosta uzupełnił materiał dowodowy o liczne dokumenty, w tym m.in. o wypis i wyrys z aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnic Pogórze i Obłuże w Gdyni, rejon ulic Adm. J Unruga i Płk. Dąbka uchwalonego uchwałą nr 111/30/10 Rady Miasta Gdyni z dnia 22 grudnia 2010 r. obejmującego swym zakresem działkę nr [...] obr. [...]; kopię umowy dzierżawy zawartą pomiędzy Gminą Miasta a P. od dnia 1 czerwca 2019 r. na czas nieoznaczony; informację nt. braku przekształceń geodezyjnych działki ewidencyjnej o nr archiwalnym [...], mapę zasadniczą dla ww. działki ewidencyjnej nr [...] w skali 1:5000; dokumenty z zasobów archiwalnych dot. m. in. działki ewidencyjnej nr [...]. Ponadto, w dniu 26 października 2022 r. odbyły się oględziny, podczas których ustalono, że na terenie działki nr [...] posadowiony jest budynek parterowy zaadoptowany na mieszkanie księdza, salkę i magazyn, wzdłuż ściany budynku znajduje się teren zieleni urządzonej, urządzony został także wjazd z kostki z polbruku, w skład działki ewidencyjnej wchodzi chodnik (wzdłuż ulicy [...]) wykonany z kostki betonowej, na części nieruchomości znajdują się naniesienia budowlane w postaci płyt betonowych, schodów oraz murków oporowych. Następnie, postanowieniem z 15 czerwca 2023 r. Starosta Gdański powołał geodetę G. K. w celu wykonania prac geodezyjnych polegających na opracowaniu projektu podziału przedmiotowej działki. Podział nieruchomości był spowodowany koniecznością wydzielenia po pierwsze nieruchomości stanowiącej pas drogowy drogi publicznej (ul. [...]) oraz po drugie nieruchomości znajdującej się pod budynkiem po obrysie posadowionym częściowo na nieruchomości. W dniu 30 listopada 2023 r. geodeta złożył protokół przyjęcia granic działki nr [...] oraz mapę z projektem podziału ww. działki, zgodnie z którym w miejsce dotychczasowej działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 1,1000 ha powstają trzy nowe działki: [...] o pow. 0,0015 ha "dr", [...] o pow. 0,0182 ha "Bi" oraz [...] o pow. 0, 0803 ha "Bp". Postanowieniem z 26 marca 2024 r. Starosta Gdański powołał rzeczoznawcę majątkowego M. M., w celu wykonania operatu szacunkowego obejmującego wycenę nieruchomości podlegającej zwrotowi tj. działki ewidencyjnej nr [...]. W operacie szacunkowym z 10 lipca 2024 r. rzeczoznawca majątkowy wskazał, iż aktualna wartość nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], przy uwzględnieniu jej aktualnego stanu i przeznaczenia wynosi 247.200,00 zł. Pismem z 14 października 2024 r. pełnomocnik Wnioskodawcy wniósł o rozłożenie zwaloryzowanego odszkodowania na 10 rocznych rat. Natomiast Prezydent Miasta Gdyni w piśmie z 9 kwietnia 2025 r. wniósł m.in. o ustanowienie hipoteki na nieruchomości, celem zabezpieczenia wierzytelności. Decyzją z 31 lipca 2025 r. nr GN.6821.8.10.2024.MgK Starosta Gdański, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej: 1) odmówił zwrotu na rzecz J. D. części wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G., oznaczonej jako projektowana działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,0015 ha, obr. [...]; 2) odmówił zwrotu na rzecz J. D. części wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G., oznaczonej jako projektowana działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,0182 ha, obr. [...]; 3) orzekł o zwrocie na rzecz J. D. części wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G., oznaczonej jako projektowana działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,0803 ha, obr. [...]; 4) orzekł o obowiązku zwrotu przez J. D. zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz aktualnego właściciela nieruchomości - Gminy Miasta G. w wysokości 91.646,31 zł, zgodnie z załącznikiem nr 1 do decyzji; 5) orzekł o rozłożeniu kwoty zwaloryzowanego odszkodowania wskazanego w pkt. 4 decyzji na 10 rat zgodnie z harmonogramem; 6) orzekł o zabezpieczeniu wierzytelności Gminy Miasta G., opisanej w pkt. 4 decyzji, polegającym na ustanowieniu i hipoteki przymusowej na nieruchomości opisanej w pkt. 3 niniejszej decyzji na rzecz Gminy Miasta G. w wysokości 137.469,46 zł; 7) ostateczna decyzja w przedmiocie zwrotu nieruchomości zatwierdza podział nieruchomości stanowiącej wydzieloną geodezyjnie działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,1000 zapisaną w księdze wieczystej nr [...] na działki ewidencyjne: 7.1. nr [...] o pow. 0,0015 ha; 7.2. nr [...] o pow. 0,0182 ha; 7.3. nr [...] o pow. 0,0803 ha; zgodnie z projektem podziału stanowiącym integralną część niniejszej decyzji. 8) Decyzja stanowi podstawę do dokonania zmiany wpisu prawa własności w księdze wieczystej. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że na terenie przedmiotowej działki ewidencyjnej nr [...] (obecnie nr [...]), w okresie od dnia nabycia nieruchomości (tj. od 15 grudnia 1993r.) do dnia złożenia wniosku o jej zwrot (tj. do 29 listopada 2011r.) nie rozpoczęto prac budowlanych związanych z realizacją celu wywłaszczenia - poszerzeniem ul. [...]., a tym bardziej ich nie zakończono. W dniu 5 grudnia 2012 r. dokonano bowiem oględzin m.in. przedmiotowej nieruchomości. Oględziny wykazały, iż niewielki fragment działki ewidencyjnej nr [...] od ulicy [...] położony jest w pasie drogowym z fragmentem ogrodzenia, dwoma drzewami i nieczynnym wjazdem. W dalszej części granica działki nr [...] przebiega przez budynek. Od budynku część działki zajęta jest przez teren wykorzystywany jako chodnik, schody, plac z kostki z bramą wjazdową, dalej porośnięty jest trawą z pozostałościami betonowej podmurówki nieokreślonej budowli. Działka położona jest poza pasem drogowym ul. [...]., na terenie ogrodzonym. Podczas ponownych oględzin nieruchomości w dniu 26 października 2022 r. potwierdzono ww. ustalenia. Na terenie działki nr [...] posadowiony jest nadal budynek parterowy zaadoptowany na mieszkanie księdza, salkę i magazyn, wzdłuż ściany budynku znajduje się teren zieleni urządzonej, urządzony został takie wjazd z kostki z polbruku, w skład działki wchodzi chodnik (wzdłuż ulicy [...]), wykonany z kostki betonowej, na części nieruchomości znajdują się naniesienia budowlane w postaci płyt betonowych, schodów oraz murków oporowych. Zdjęcia lotnicze wykonane w latach: 1996, 1997 oraz 2004 wydane przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii potwierdzają również, że wywłaszczony teren nigdy nie pełnił funkcji, dla której został pozyskany. Dodatkowo, zarządca dróg gminnych na terenie miasta G., tj. Zarząd Dróg i Zieleni w G. w piśmie z 16 marca 2017 r. poinformował, iż nie posiada dokumentów potwierdzających wykorzystanie/zajęcie dz. nr [...] (obecnie nr [...]) pod poszerzenie ul. [...]. oraz że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr 111/30/10 Rady Miasta Gdyni z dnia 22 grudnia 2010 r. ww. działka zajęta jest w części pod drogę publiczną ul. [...] (karta terenu 161 KD-L 1/2) i zlokalizowana jest poza liniami rozgraniczającymi ul. [...]. Potwierdzeniem powyższego jest również zaświadczenie Prezydenta Miasta Gdyni o przeznaczeniu w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasta Gdynia zgodnie z którym działka nr [...] (dawniej nr [...]), w strefie planistycznej oznaczona jest symbolem 117 UK - usługi kultury - usługi sakralne (kościół, budynek parafialny) oraz w strefie planistycznej 161 KD-L 1/2 - ulica lokalna - ul. [...]), a takie informacja zawarta w piśmie Urzędu Miasta w Gdyni z 28 marca 2017 r., z której wynika, iż wśród posiadanych dokumentów archiwalnych będących w posiadaniu archiwum Wydziału Architektoniczno-Budowlanego oraz centralnego archiwum Urzędu Miasta Gdyni brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę, dotyczących rozbudowy ul. [...]. na terenie opisywanej działki. Powyższe co do zasady implikuje konieczność wydania decyzji o zwrocie wywłaszczonej od L. D. nieruchomości obejmującej obecną działkę nr [...] (dawniej nr [...]). Jednakże zwrot jest wykluczony w sytuacji, gdy występują przeszkody do dokonania takiego zwrotu. Przede wszystkim, zwrot nieruchomości nie jest możliwy, jeśli stanowi ona w chwili orzekania drogę publiczną, w znaczeniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Starosta wskazał, że ul. [...] stanowi budowlę, na co wskazują znajdujące się na niej elementy przeznaczone do prowadzenia ruchu drogowego m.in. jezdnia (nawierzchnia asfaltowa) oraz chodnik. Dodatkowo, ul. [...] stanowi drogę zaliczoną do kategorii dróg gminnych, której nadany został nr [...]. Niebudzącym wątpliwości jest również fakt, iż ze względu na swoje usytuowanie - jest ona ogólnodostępną drogą publiczną, która stanowi jedną z nici komunikacyjnych dzielnicy P. Zgodnie z informacją nadesłaną przez Zarząd Dróg i Zieleni w G. w piśmie z 21 lutego 2022 r. oraz załącznikiem graficznym, fragment działki ewidencyjnej nr [...], a także znajdujące się na tej działce fragmenty chodnika i jezdni leży w pasie drogowym drogi gminnej nr [...]. Powyższe dowodzi, iż część działki ewidencyjnej nr [...] stanowi drogę publiczną w znaczeniu ustawy o drogach publicznych, co z kolei wyklucza możliwość jej zwrotu w trybie art. 136 u.g.n. Następnie Starosta wskazał, że decyzja o zwrocie zatwierdza podział nieruchomości, jednak przepisy nie dopuszczają dokonywania dowolnego podziału działki zabudowanej. Zgodnie z art. 93 ust. 3b u.g.n. jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Starosta przypomniał, że wyznaczony postanowieniem z 13 kwietnia 2017 r. geodeta wykonał prace geodezyjne polegające na wznowieniu znaków granicznych działki nr [...] oraz wykonał pomiary budynku częściowo znajdującego się na przedmiotowej działce. Opinia z 28 czerwca 2017 r. wykazała "brak możliwości podziału budynku wzdłuż granicy działki ewidencyjnej nr [...]". Wobec tego Starosta powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 30 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 839/10, od którego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2031/11 oddalił skargę kasacyjną, i wskazał, że z uwagi na powyższe przepisy prawa oraz obowiązujące orzecznictwo sądowoadministracyjne, wzmocnione stanowiskiem biegłego geodety, w ocenie Starosty część działki nr [...], na której znajduje się fragment budynku nie może podlegać zwrotowi. Wobec powyższego, wyznaczony w toku postępowania biegły geodeta złożył w Starostwie Powiatowym w Pruszczu Gdańskim mapę z projektem podziału, zgodnie z którym w miejsce dotychczasowej działki ewidencyjnej nr [..] o pow. 1,000 ha powstają działki ewidencyjne: (1) nr [...] o pow. 0,0015 ha "dr" (działka zajęta pod drogę publiczną) oraz nr [...] o pow. 0,0182 ha "Bi" (działka na której znajduje się fragmentu budynku) - co do których należało orzec o odmowie ich zwrotu na rzecz J. D.; (2) nr [...] o pow. 0, 0803 ha "Bp" - co do której należało orzec o jej zwrocie na rzecz J. D. W związku ze zwrotem części działki nr [...] należało zastosować art. 140 u.g.n. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym sporządzonym na dzień 10 lipca 2024 r. (którego aktualność została potwierdzona w piśmie biegłego z dnia 21 lipca 2025 r.) wskazał, iż aktualna wartość nieruchomości gruntowej oznaczonej jako projektowana działka ewidencyjna nr [...] przy uwzględnieniu jej aktualnego stanu i przeznaczenia wynosi 247.200,00 zł. Ponadto, należało zobowiązać spadkobiercę wywłaszczonej osoby fizycznej do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz aktualnego właściciela nieruchomości - Gminy Miasta G. w wysokości 91.646,31 zł (szczegółowa kalkulacja wysokości zwaloryzowanego odszkodowania zawarta została w załączniku nr 1 do decyzji). Celem zabezpieczenia przysługującej wierzytelności (zwaloryzowanego odszkodowania wraz z odsetkami) oraz nie znając na dzień wydania niniejszej decyzji kwot odsetek od wyżej wyliczonego zwaloryzowanego odszkodowania, Starosta uznał za zasadne orzec o zabezpieczeniu wierzytelności Gminy Miasta G., polegającym na ustanowieniu 1 hipoteki przymusowej na zwracanej nieruchomości stanowiącej projektowaną działkę ewidencyjną nr [...] na rzecz Gminy Miasta G., w wysokości 150% zwaloryzowanego odszkodowania. Ponadto, mając na uwadze znaczną wysokość zwaloryzowanego odszkodowania, o rozłożenie na raty którego zawnioskowano, Starosta przychyla się do wniosku Strony o rozłożenie zwaloryzowanego odszkodowania na 10 rocznych rat, które będą podlegać oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski. Po rozpatrzeniu odwołania Miasta Gdyni – miasta na prawach powiatu, decyzją z 27 stycznia 2026 r. nr NSP-VIII.7581.1.163.2025.DL Wojewoda Pomorski uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał stan sprawy i wskazał, że wywłaszczona działka nr [...] (obecnie nr [...]) została objęta aktem notarialny z dnia 15 grudnia 1993 r., Repertorium A Nr [...] na rok 1993, łącznie z działką nr [...], w którym wskazano, iż są one niezbędne "pod poszerzenie ulicy [...]". Cel wywłaszczenia określony we wskazanym akcie notarialnym nie budzi wątpliwości i jednocześnie jest na tyle precyzyjny, że nie wymaga uszczegóławiania (podkreślenie Sądu). Nadto, w przedmiotowej umowie wskazano, iż sprzedaż następuje w trybie art. 46 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wojewoda wskazał, że Starosta w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż "zgromadzony materiał dowodowy potwierdza że na terenie przedmiotowej działki ewidencyjnej nr [...] (obecnie nr [...]), w okresie od dnia nabycia nieruchomości (tj. od 15 grudnia 1993r.) do dnia złożenia wniosku o jej zwrot (tj. do 29 listopada 2011 r.) nie rozpoczęto prac budowlanych związanych z realizacją celu wywłaszczenia - poszerzenia ul. [...]., a tym bardziej ich nie zakończono. Jednakże w ocenie Wojewody, z zebranego materiału dowodowego (w większości przesłanego przy piśmie Prezydenta Miasta Gdyni z 18 stycznia 2022 r.) wynika, że są inne okoliczności, których nie zbadał organ I instancji, a na które wskazało w odwołaniu Miasto Gdynia - miasto na prawach powiatu, reprezentowane przez Prezydenta Miasta Gdyni. Po pierwsze, już w uzasadnieniu decyzji z 12 sierpnia 1975 r. nr GP/ZGT-VI- 640/17/75, o wywłaszczeniu działki nr [...], wskazano, iż "w dniu 25.04.1975 r. odbyła się rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza na której Ob. L. D. wnosiła o objęcie wnioskiem o wywłaszczenie pozostałego terenu zapisanego w księdze wieczystej [...] jako jej własność: tj. parcel nr [...] o pow. 79 m2, [...] o pow. 6323 m2 znajdujących się w obrębie pasa ulicznego ulicy Ż. oraz parcel nr [...] o pow. 1000 m2 i [...] o pow. 1218 m2 położonych obrębie pasa ulicznego ulicy G.". W piśmie z 17 czerwca 1981 r., skierowanym do Zarządu Gospodarki Terenami przy Prezydencie Miasta Gdyni, L. D. wskazała, że m.in. działka nr [...] stanowi ulicę i prosi o jej wywłaszczenie. Pismem z 9 lipca 1981 r. nr GK/ZGT/8220/7/81/MP, Urząd Miejski w Gdyni wystąpił do Biura Planowania Przestrzennego Pracownia GD-6 z prośbą, o udzielenie opinii urbanistycznej, czy m.in. działka nr [...], obecnie stanowiąca ulicę w G., jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i nadal zostanie ulicą, czy też trasa jej zostanie zmieniona. Pismem z 14 lipca 1981 r. nr GK/ZGT/8220/7/81/MP, Zarząd Gospodarki Terenami przy Prezydencie Miasta Gdyni wystąpił do Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Zakładu nr 2 o stwierdzenie, od jakiej daty istnieją jako ulice niżej wyszczególnione działki, w tym parcela nr [...], wskazując, że "w przypadku gdy w/wym. działki istnieją jako ulice 30 lat uprasza się o sporządzenie w 2 egzemplarzach zaświadczeń oraz map katastralnych w celu umożliwienia wystąpienia do Sądu Rejonowego w Gdyni z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia". W notatce z 3 sierpnia 1981 r. wskazano, że "wg uzyskanej informacji z OPGK ulice G., R., Ż. zostały wydzielone w 1963 r.". Dalej wskazano, że w opinii urbanistycznej [...] z 13 sierpnia 1981 r., dotyczącej przeznaczenia terenów ulicznych na terenie P., w tym parceli nr [...] wskazano, iż zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu jednostki "B" [...] zatwierdzonym decyzją nr 54/79-GT-8332/109/201-65 z dnia 11 lipca 1979 r., "parc. nr [...] o pow. 1000 m2 - teren przewidziany pod usługi ogólnomiejskie - halę targową oraz częściowo pod ul. [...]". W piśmie z 28 października 1981 r. nr GK/ZGT/8220/7/81/MP, stanowiącym odpowiedź na prośbę L. D. o wykup nieruchomości, Zarząd Gospodarki Terenami przy Prezydencie Miasta Gdyni wskazał, że "zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu jednostki "B" [...] zatwierdzonym decyzją tut. Urzędu z dnia ll.Xi.1979 r. nr 54/79-GT-8322/109/201-65 - parcela nr [...] o pow. 1000 m2 oraz parcela nr [...] o pow. 776 m2 /stanowiące obecnie ulice/ przeznaczone są pod usługi ogólnomiejskie oraz halę targową i w części pod komunikację". Pismem z 9 grudnia 1992 r. L. D. wystąpiła ponownie do Urzędu Rejonowego w Gdyni z prośbą o wykupienie przez Skarb Państwa działek nr [...], choć prawdopodobnie chodziło o działkę nr [...] (powierzchnia 1000 m2) i nr [...], "zlokalizowanych wzdłuż ulicy [...]". Za tym pismem, w aktach jest notatka urzędowa, w której wskazano, że chodzi o działkę nr [...]. W ww. piśmie L. D. wskazała, iż m.in. ta działka została wytyczona geodezyjnie przy budowie osiedla [..] z przeznaczeniem na poszerzenie ul. [...]. Na piśmie tym pojawia się nr sprawy GG-ll-7220/19/93/AP i w ocenie Wojewody akt o tym numerze organ i instancji powinien poszukać w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy. Z powyższych dokumentów wynika, iż w 1981 r. działka nr [...] stanowiła ulicę, jednakże nie było to zgodne w pełni z planem, bowiem "zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu jednostki "B" [...] zatwierdzonym decyzją tut. Urzędu z dnia 11.XI.1979 r. nr 54/79-GT-8322/109/201-65 - parcela nr [...] o pow. 1000 m2 oraz parcela nr [...] o pow. 776 m2 /stanowiące obecnie ulice/ przeznaczone są pod usługi ogólnomiejskie oraz halę targową i w części pod komunikację". Tego dokumentu również powinien poszukać Starosta m.in. w Urzędzie Miasta Gdyni i Archiwum Państwowym w Gdańsku. Ponadto, Wojewoda Pomorski pozyskał, z odrębnej sprawy, do akt zdjęcie lotnicze z 1984 r., na którym widać, że w tym roku na przedmiotowej działce już znajdował się budynek, który istnieje do chwili obecnej. Powyższe wskazuje, iż działka ta przestała stanowić ulicę jeszcze przed jej wywłaszczeniem. Zaznaczyć należy, iż działka ta została nabyta łącznie z działką nr [...] (obecnie nr [...]), która stanowi chodnik i zieleń przy ulicy [...] (dawniej [...]). W związku z powyższym, w opinii Wojewody Pomorski konieczne jest również odnalezienie planu poszerzenia ulicy G. Może to być osobny plan, a może to było ujęte w ww. planie realizacyjnym zagospodarowania terenu jednostki "B" Os. [...] zatwierdzonym decyzją z 11 listopada 1979 r. nr 54/79-GT-8322/109/201-65, ponieważ L. D. wskazała w piśmie z 9 grudnia 1992 r., iż działki zostały wytyczone geodezyjnie przy budowie osiedla [...] z przeznaczeniem na poszerzenie ul. [...] Zasadne jest również ustalenie, czy ten plan obowiązywał w dacie ww. aktu notarialnego z dnia 15 grudnia 1993 r., a jeśli nie, to jaki plan obowiązywał i jakie było w nim przeznaczenie przedmiotowej działki. Wskazane byłoby również odszukanie pisma Urzędu Miasta Gdyni Wydziału Urbanistyki - Architektury i Nadzoru Budowlanego z 8 września 1993 r. nr PAU-N/-8320- 315/93, o którym mowa w akcie notarialnym z 15 grudnia 1993 r. Zdaniem Wojewody, powyższe czynności są niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, bowiem z ww. dokumentów wynika, iż L.D. już od 1975 r. występowała o wykup m.in. działki nr [...], jednakże nie wiadomo, czy ostatecznie zbyła ją jako nieruchomość, która podlegałaby wywłaszczeniu (do 1981 r. stanowiła drogę, ale nie w pełni zgodnie z planem, jak wynika z ww. dokumentów, a ponadto przynajmniej od 1984 r., a więc przed sprzedażą, była zabudowana budynkiem, który istnieje do dnia dzisiejszego, co potwierdza zdjęcie lotnicze), czy w trybie art. 47 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej - jako nieruchomość dowłaszczoną, w związku z wywłaszczeniem działki nr [...]. Dodatkowo, mimo że Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni, w piśmie z 16 marca 2017 r. sygn. UKE.6872.37.2017.TS 2/42 poinformował, iż nie posiada dokumentów potwierdzających wykorzystanie/zajęcie dz. nr [...] (obecnie nr [...]) pod poszerzenie ul. [...]., zaznaczyć należy, iż w aktach organu I instancji znajduje się decyzja Wojewody Pomorskiego z 28 września 2006 r. nr RR-GK.IV/IC/7722/P-17/58/06, wydana na podstawie art. 64 i art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.), na mocy której przekazano na rzecz miasta G.- miasta na prawach powiatu nieruchomości Skarbu Państwa (zajętych pod pas drogowy ul. [...].) na terenie miasta G., położonych w obrębie [...], oznaczonych jako działki nr: [...] i [...]. W dokumencie tym wskazano, iż ww. działki "stanowiły drogę kategorii wojewódzkiej - ul. [...] - obecnie [...] na terenie miasta G. (Dz. U. nr 35 poz. 179 z dnia 30.09.1986 r. - załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 11.09.1986 r.j". Na podstawie art. 103 ust. 3 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r., dotychczasowe drogi wojewódzkie stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami powiatowymi. Zgodnie z uchwałą Zarządu Województwa Pomorskiego nr 734/03 z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie nadania nowej numeracji drogom powiatowym na terenie województwa p., przedmiotowe nieruchomości stanowią drogę nr [...] (wykazaną w załączniku nr 6 do niniejszej uchwały). Powyższe wskazywałoby, że w 2006 r. działka nr [...] w dalszym ciągu stanowiła drogę publiczną, jednak postanowieniem z 28 maja 2007 r., [...], Sąd Rejonowy w Gdyni V Wydział Ksiąg Wieczystych oddalił wniosek Miasta G. - miasta na prawach powiatu o odłączenie z księgi wieczystej nr [...] działek nr: [...] i [...] i założenie dla nich nowej księgi wieczystej z wpisem prawa własności na rzecz wnioskodawcy, wskazując, iż działka nr [...] jest jedną z działek, na których posadowiony jest budynek, co stanowi przeszkodę dokonania wnioskowanego odłączenia. W opinii Wojewody Pomorskiego, wskazane byłoby zapoznanie się z aktami sprawy o nr RR-GK.IV/IC/7722/P-17/58/06 oraz z dokumentami znajdującymi się przy księdze wieczystej nr [...] i ustalenie, czy wśród nich znajdują się dokumenty mogące pomóc ustalić stan faktyczny i prawny przedmiotowej nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, omówione w niniejszej decyzji braki postępowania dowodowego nie mogły zostać uzupełnione na etapie postępowania administracyjnego, bowiem zakres postępowania dowodowego przed organem odwoławczym ma mieć charakter wyłącznie "dodatkowy" czyli uzupełniający w stosunku do już poczynionych ustaleń. Organ II instancji nie może zastępować organu I instancji w prowadzeniu postępowania, zmierzającego do wyjaśnienia kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia prawa strony do dokonania ich oceny i rozpatrzenia sprawy przez organy dwóch instancji. Reasumując powyższe rozważania, stwierdzić należy, że w ocenie tutejszego organu decyzja wydana przez Starostę jest przedwczesna i narusza art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., jak również art. 136 u.g.n., a organ pierwszej instancji, w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy powinien w pierwszej kolejności dokonać niebudzących wątpliwości ustaleń w wyżej wskazanym zakresie. Następnie Wojewoda stwierdził, że materiał dowodowy został przez organ I instancji zgromadzony w sposób nieprawidłowy (a część dokumentów została w ogóle pominięta przez Starostę przy ocenie stanu faktycznego sprawy), co spowodowało, że doszło do naruszenia art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Ponadto, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma w niniejszym postępowaniu istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. na konkretne ukształtowanie w nim praw i obowiązków stron, co obliguje Wojewodę Pomorskiego do zastosowania powołanego na wstępie art. 138 § 2 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji powinien uwzględnić stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu i dopełnić ciążącego na nim obowiązku rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego. W przypadku potwierdzenia, że przedmiotowa działka została dowłaszczona na żądanie właścicielki, Starosta powinien mieć na uwadze, że nieruchomość "dowłaszczona" dzieli los nieruchomości objętej "właściwym" wywłaszczeniem w tym sensie, iż może ona podlegać zwrotowi łącznie z nieruchomością wywłaszczoną lub w następstwie zwrotu takiej nieruchomości. Stanowisko to potwierdza wskazane przez Wojewodę orzecznictwo. Natomiast dopiero, gdy organ I instancji potwierdzi, że działka nr [...] została wywłaszczona, a nie dowłaszczona, powinien przejść do analizy realizacji celu wywłaszczenia. Jak słusznie Starosta wskazał w takiej sytuacji, w pierwszej kolejności powinien zbadać, czy istnieją przesłanki negatywne zwrotu - jednak ocena w tym zakresie przedstawiona w zaskarżonej decyzji, z uwagi na powyższe, była przedwczesna. Na marginesie Wojewoda zaznaczył, iż w zaskarżonej decyzji nie przedstawiono oceny podziału nieruchomości, jak również nie odniesiono się do zarzutów dotyczących tego podziału, w tym pisma Prezydenta Miasta Gdyni z 27 grudnia 2023 r., do którego zostały załączone pismo Biura Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni z 27 grudnia 2023 r. (w którym wskazano, iż "projekt podziału nie uwzględnia ustalonych w obowiązującym planie linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania" oraz zwrócono uwagę na przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, j. t. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.) oraz pismo Zarządu Dróg i Zieleni w Gdyni z 27 grudnia 2023 r.. W ocenie Wojewody Pomorskiego, w związku z tymi pismami, należało wystąpić do geodety o wyjaśnienia, bowiem do oceny projektu podziału, tak jak każdego innego dowodu, ma zastosowanie art. 80 k.p.a., który nakazuje organowi administracji oceniać, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz art. 7 k.p.a., który nakazuje podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, a także art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z projektu podziału znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż geodeta wydzielił część działki nr: [...], tj. [...] jako część drogi, ale nie jest to zgodne z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego, jak wskazano w zarzutach. Z mapy projektu podziału wynika, iż geodeta poprowadził granicę tej działki po granicy chodnika, pomijając zieleń (na skarpie). Dodatkowo wydzielił działkę nr [...] po obrysie budynku (nie wziął pod uwagę ww. zapisów § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury), oddzielając schody, które do niego prowadzą (które pozostawił na działce nr [...]). Te kwestie wymagają wyjaśnienia w przypadku konieczności zwrotu części działki nr [...]. Ponadto, z uwagi na brak oceny operatu szacunkowego z 10 lipca 2024 r. przez rzeczoznawcę majątkowego M. M. przez organ I instancji, jak również treść niniejszego rozstrzygnięcia, Wojewoda Pomorski odstąpił od odnoszenia się do tego dokumentu. Dodatkowo, organ odwoławczy zwrócił uwagę na braki w klauzuli aktualizacyjnej dotyczącej operatu szacunkowego - klauzula została sporządzona w formie osobnego pisma, podpisanego w dniu 21 lipca 2025 r. Zgodnie z art. 156 ust. 3 u.g.n., jak również w myśl rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie wyceny nieruchomości z dnia 5 września 2023 r. (j. t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1832) oraz zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, klauzula aktualizacyjna powinna zostać umieszczona w operacie szacunkowym, a analiza rynku w odrębnym piśmie. Odnosząc się do kolejnego zarzutu Prezydenta Miasta Gdyni, tj. naruszenia "przepisu art. 140 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 4 u.g.n. polegające na ustaleniu przez organ I instancji kwoty zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miasta G., przy pomocy łącznego zastosowania wskaźników rocznych i miesięcznych, co prowadzi do uzyskania kwoty zwaloryzowanego odszkodowania obarczonej błędem matematycznym", Wojewoda podkreślił, iż podstawowym założeniem waloryzacji jest to, że przyjęte do obliczeń wskaźniki winny być co do zasady homogeniczne (jednorodne), gdyż w przeciwnym wypadku wypaczają wynik waloryzacji. Powyższe oznacza, iż do obliczeń co do zasady należy przyjmować tożsame wskaźniki (tylko miesięczne, tylko kwartalne, tylko roczne), przy czym winny to być wskaźniki o jednorodnej funkcji tzn. odzwierciedlające tożsame dane (np. wskaźniki miesięczne w ujęciu: dany miesiąc - miesiąc poprzedni; dany kwartał - kwartał poprzedni; dany rok - rok poprzedni). Jeżeli bowiem do łańcucha nawiązań przyjmie się wskaźniki o różnej funkcji, to wynik nie będzie oddawał rzeczywistej zmiany cen (w tym przypadku towarów i usług konsumpcyjny w badanym okresie). Wskaźniki "średnioroczne" odzwierciedlają zmianę cen w danym roku, lecz na ich podstawie nie można ustalić, jak zmieniły się ceny w stosunku do roku poprzedniego; z teoretycznego punktu widzenia możliwym jest dokonanie obliczeń przy zastosowaniu w łańcuchu nawiązań wskaźników miesięcznych za okresy niepełnych lat, tj.: "dany miesiąc - miesiąc poprzedni", oraz wskaźników rocznych, tj.: "grudzień danego roku - grudzień roku poprzedniego" - za okresy pełnych lat, bowiem wówczas wynik obliczeń - choć nieco odbiegający od uzyskanego z wykorzystaniem wskaźników tylko miesięcznych - to jednak będzie mieścił się w granicach tzw. "błędu statystycznego"). Wojewoda powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 11 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 351/22, w którym Sąd odpowiedział na taki sam zarzut Gminy Miasta G. w stosunku do decyzji Wojewody Pomorskiego, stwierdzając, iż "Wojewoda Pomorski w zaskarżonej decyzji dokonał waloryzacji w oparciu o wskaźniki roczne (odnośnie lat 1982-2021) i wskaźniki miesięczne (odnośnie stycznia i lutego 2022 r.) cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W ocenie Sądu ten sposób waloryzacji jest prawidłowy, albowiem niemożliwym jest, aby w dniu wydania zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego, to jest 8 kwietnia 2022 r., ogłoszony był przez Prezesa GUS wskaźnik zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych za ten rok. Tym samym prawidłowo zastosowano wskaźniki miesięczne zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszane przez Prezesa GUS w stosunku do stycznia i lutego 2022 r.". Wojewoda zgodził się z twierdzeniem Prezydenta Miasta Gdyni, iż "hipotekę przymusową ustanawia się w przypadkach określonych w przepisach art. 109 ust. 1, art. 110 pkt 1-5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Mimo, że podstawą ustanowienia ww. zabezpieczenia może być m.in. decyzja administracyjna ("o ile przepisy szczególne tak stanowią"), przepisy o gospodarce nieruchomościami takiej możliwości w niniejszej sprawie nie dają". Art. 141 ust. 2 u.g.n. stanowi bowiem, że "wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu, o którym mowa w art. 140, podlegają stosownemu zabezpieczeniu. Jeżeli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej". W przepisie tym nie wskazano, iż ma to być hipoteka przymusowa. Należy zwrócić uwagę, że w innych uregulowaniach prawnych ustawodawca wyraźnie wskazał, kiedy ustanawia się hipotekę przymusową np. art. 26 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (j. t. Dz. U. z 2024 r. poz. 497 ze zm.), który stanowi, że "dla zabezpieczenia należności z tytułu składek Zakładowi przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika, z uwzględnieniem ust. 3a i 3b. Podstawą ustanowienia hipoteki przymusowej jest doręczona decyzja o określeniu wysokości należności z tytułu składek, o odpowiedzialności osoby trzeciej lub o odpowiedzialności następcy prawnego" czy art. 35 Ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997 r. (j. t. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) Takie stanowisko Wojewody Pomorskiego zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku m.in. w wyroku z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 351/22 - mimo że nie odniósł się bezpośrednio do tej kwestii, to oddalił skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego, który poruszył tą kwestię w zaskarżonej decyzji. Przechodząc do kolejnego zarzutu Prezydenta Miasta Gdyni, tj. naruszenia "przepisu art. 6 k.p.a. w z w. z art. 141 ust. 1 i 3 u.g.n. w z w. z art. 142 ust. 1 u.g.n. przez brak wskazania w rozstrzygnięciu, że ww. raty stosownie do treści przepisu art. 141 ust. 3 u.g.n. podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski", należy zaznaczyć, iż z art. 141 ust. 1 u.g.n. wynika, iż "Należności, o których mowa w art. 140, mogą być, na wniosek poprzedniego właściciela albo jego spadkobiercy, rozłożone na raty, nie dłużej niż na 10 lat. Warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości". Starosta w zaskarżonej decyzji orzekł o rozłożeniu kwoty zwaloryzowanego odszkodowania na 10 rat, zgodnie z zamieszonym w rozstrzygnięciu harmonogramem, a więc określił warunki rozłożenia na raty poprzez wskazanie ich wysokości i terminu płatności. Natomiast zapis ust. 3 ww. przepisu stanowi, i "Raty, o których mowa w ust. 1, podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski", a więc oprocentowanie tych rat wynika z przepisu prawa i w opinii Wojewody Pomorskiego, nie było potrzeby zamieszczać treści tego przepisu w rozstrzygnięciu. Spełnieniem bowiem wymogu określenia warunków nie jest na pewno przepisanie za art. 141 ust. 3 u.g.n., czyli jakie oprocentowanie będą miały raty, skoro to oprocentowanie nie zależy od uznania organu. Na koniec Wojewoda wskazał, iż organ I instancji powinien mieć na uwadze, że nieruchomość stanowi własność Miasta G.- miasta na prawach powiatu (które jest stroną niniejszego postępowania), a nie Gminy Miasta G. - w sentencji zaskarżonej decyzji Starosta orzekł o obowiązku zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz aktualnego właściciela - Gminy Miasta G. oraz o zabezpieczeniu wierzytelności Gminy Miasta G., mimo, że jak wynika z decyzji Wojewody Pomorskiego z 28 września 2006 r. nr RR-GK.IV/IC/7722/P-17/58/06 nieruchomość została przekazana na rzecz miasta G. - miasta na prawach powiatu. Wojewoda wyjaśnił, że sposób nazywania jednostek samorządowych budzi wątpliwości. Może to dlatego, że prawodawca jest niekonsekwentny w nazywaniu jednostek samorządu. Z art. 91 ustawy o samorządzie powiatowym z dnia 5 czerwca 1998 r. (j. t. Dz. z 2025 r. poz. 1684) wynika, że określonym miastom "przysługują prawa powiatu", a nie, że stają się one powiatami. Pozostają nadal gminami. Wskazuje na to jednoznacznie obecna treść art. 92 tej samej ustawy, który także stanowi, że organy gminy wykonują funkcje organów powiatu, nie stając się jednak organami powiatu. To, czy jednostka używa samej nazwy miasta np. Kraków, czy nazwy "miasto Poznań", czy "gmina miasta Gdańska" - nie jest co do zasady regulowane nigdzie, poza dokumentami statutowymi danej gminy. Nie ma aktu normatywnego, wskazującego, że gminy obejmujące wyłącznie jedno miasto mają się posługiwać nazwą w określony sposób. Jednakże w opinii Wojewody Pomorskiego, w związku z okolicznością, iż w ww. decyzji z 28 września 2006 r. nr RR-GK.IV/IC/7722/P-17/58/06 wskazano Miasto G. - miasto na prawach powiatu, ta nomenklatura powinna zostać zachowana - zarówno w punkcie, w którym powinien być wskazany podmiot, na rzecz którego ma nastąpić zwrot zwaloryzowanego odszkodowania, jak i w punkcie, w którym wskazano podmiot, na rzecz którego ma nastąpić zabezpieczenie wierzytelności, w przypadku konieczności orzeczenia o zwrocie nieruchomości. Organ odwoławczy odniósł się również do okoliczności, iż w swojej poprzedniej decyzji z 25 czerwca 2019 r. nr NSP-VIII.7581.1.242.2018.MB stanął na stanowisku, iż "organ I instancji prawidłowo ustalił, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i przeprowadzonej jego analizy, iż cel na jaki wywłaszczono teren przedmiotowej działki, nie został zrealizowany", i wyjaśnił, że nie ma przeszkód prawnych, aby organ administracji publicznej zmienił je albo uznał za przedwczesne, zwłaszcza po uzyskaniu nowego materiału dowodowego w sprawie. Organy administracji publicznej nie mogą rozpatrując sprawę oprzeć się jedynie na swoich wcześniejszych decyzjach wydawanych w tych samych lub w podobnych postępowaniach z uwagi na fakt, że w tych sprawach przepisy są niejednoznaczne i najczęściej praktykę wyznaczają wyroki sądów administracyjnych, a zmiana poglądów orzecznictwa nie jest rzadkim zjawiskiem (jako przykład należy podać chociażby zmianę sposobu rozumienia terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n.) i wymaga od organów administracji publicznej śledzenia najnowszych wyroków sądów administracyjnych i cywilnych. Przedstawione w niniejszej decyzji stanowisko Wojewody Pomorski nie stanowi również naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), bowiem jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2020 r. sygn. akt I OSK 1455/20, wydanym na gruncie niniejszej sprawy, "zwrócić należy uwagę, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, ani Wojewoda Pomorski nie stwierdzili (ani tym bardziej nie przesądzili) o braku realizacji celu wywłaszczenia na działce [...]. Zarówno organ II instancji, którego decyzja stała się przedmiotem skargi, jak i rozpoznający tę skargę Sąd i instancji, zgodnie jedynie uznali, że w niniejszej sprawie wyjaśnienia wymagają kluczowe dla jej prawidłowego zakończenia okoliczności, których ustalenie wykracza poza unormowane w art. 136 K.p.a.". Prezydent Miasta Gdyni, wykonujący funkcję starosty, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł sprzeciw od powyższej decyzji Wojewody zarzucając jej naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powoływanego przepisu, ponieważ wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości mogło nastąpić na etapie postępowania odwoławczego, bez potrzeby zbędnego przedłużania postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przypomniano, że organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zasadne jest pozyskanie dodatkowego materiału dowodowego, w tym m.in.: akt sprawy nr GG-11-7220/19/93/AP, planu realizacyjnego zagospodarowania terenu jednostki "B" [...] zatwierdzonego decyzją z 11 listopada 1979 r. nr 54/79-GT-8322/109/201-65, planu poszerzenia ulicy G., zapoznanie się z aktami sprawy o nr RR- GK.IV/IC/7722/P-17/58/06 oraz z dokumentami znajdującymi się przy księdze wieczystej nr [...] i ustalenie, czy wśród nich znajdują się dokumenty mogące pomóc ustalić stan faktyczny i prawny nieruchomości. Ponadto, "Zasadne jest również ustalenie, czy ten plan obowiązywał w dacie ww. aktu notarialnego z dnia 15 grudnia 1993 r., a jeśli nie, to jaki plan obowiązywał i jakie było w nim przeznaczenie przedmiotowej działki. Wskazane byłoby również odszukanie pisma Urzędu Miasta Gdyni Wydziału Urbanistyki - Architektury i Nadzoru Budowlanego z dnia 8 września 1993 r. nr PAU-V-8320- 315/93, o którym mowa w akcie notarialnym z dnia 15 grudnia 1993 r. " W ocenie Wojewody Pomorskiego: "powyższe czynności są niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, bowiem z ww. dokumentów wynika, iż Pani L. D. już od 1975 r. występowała o wykup m.in. działki nr [...], jednakże nie wiadomo, czy ostatecznie zbyła ją jako nieruchomość, która podlegałaby wywłaszczeniu (do 1981 r. stanowiła drogę, ale nie w pełni zgodnie z planem, jak wynika z ww. dokumentów, a ponadto przynajmniej od 1984 r., a więc przed sprzedażą, była zabudowana budynkiem, który istnieje do dnia dzisiejszego, co potwierdza zdjęcie lotnicze), czy w trybie art. 47 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej - jako nieruchomość dowłaszczoną, w związku z wywłaszczeniem działki nr [...]". W ocenie Skarżącego, w niniejszej sprawie Wojewoda Pomorski skorzystał w nieuzasadniony sposób z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, bowiem bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do istoty. Nie można bowiem uznać za zasadne (jak czyni organ odwoławczy), że w przedmiotowej sprawie konieczne jest przeprowadzenie licznych czynności procesowych za organ pierwszoinstancyjny, oraz że istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, wynikającej wprost z przepisu art. 138 § 2 k.p.a. W pierwszej kolejności Skarżący zauważył, że zgodnie z treścią aktu notarialnego z 15 grudnia 1993 r., Rep. A Nr [...], w związku z poszerzeniem ul. [...]. (uprzednio – [...]) przejęta została nieruchomość oznaczona jako arch. dz. nr: [...] (obecnie dz. nr [...], obr. [...]), [...] (obecnie dz. nr [...], obr. [...]), KW [...]. W decyzji z 27 stycznia 2026 r. organ odwoławczy zasadnie uznał, że cel wywłaszczenia określony we wskazanym akcie notarialnym nie budzi wątpliwości i jednocześnie jest na tyle precyzyjny, że nie wymaga uszczegóławiania. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego arch. dz. nr [...], została wywłaszczona na żądanie byłej właścicielki. W piśmie z 9 grudnia 1992 r., czyli na rok przed przejęciem nieruchomości, L. D. wskazywała, że: "Działki te [...] o pow. 1000 m2 i [...] o pow. 1218 m2 są moją własnością zapisaną w KW [...] zostały wytyczone geodezyjnie przy budowie osiedla [...] z przeznaczeniem na poszerzenie ul. [...] W związku z niemożliwością użytkowania w jakikolwiek sposób obu ww. działek ze względu na ich lokalizacje i położenie i przeznaczenie, proszę o wykup ich przez Skarb Państwa jako przeznaczonych na poszerzenie uf. Państwowej [...]". Jak wynika z ww. aktu notarialnego, to działka nr [...] objęta była księgą wieczystą nr [...] i miała powierzchnię 1000 m2 - zatem stwierdzić należy, że w treści pisma z 9 grudnia 1992 r. doszło do oczywistej omyłki pisarskiej. Okoliczność powyższą potwierdza również fakt, iż właścicielka nieruchomości zwracała się z tożsamą prośbą pismem z 17 czerwca 1981 r. (kierowanym do Zarządu Gospodarki Terenami w G.), w którym wskazywała, że jej własnością pozostają działki będące ulicami m.in.: "dz. nr [...] ul. [...] o pow. 1 000 m2". W przedmiotowej korespondencji autorka wskazała ponadto, że: "Terenów tych będących ulicami nie mogę użytkować mimo opłacenia podatków i innych należności. W związku z tym proszę o dokonanie wywłaszczenia tych nieruchomości/działek zgodnie z odpowiednią w tej sprawie ustawą z roku 1958 i 1974". Wskazane dokumenty dowodzą, że dz. nr [...], obr. [...] nie była zatem przejęta z urzędu, lecz była właścicielka zwróciła się o wykup tej części nieruchomości z uwagi na jej dalszą gospodarczą nieprzydatność. W świetle powyższego istotnym jest, że druga z przejętych w 1993 r. nieruchomości- archiwalna dz. nr [...] (obecnie dz. nr [...], obr. [...]), została wykorzystana zgodnie z ww. celem nabycia, bowiem w całości zajęta jest pod drogę publiczna ul. [...]. Okoliczność ta powoływał również organ odwoławczy, wskazując, że: "Zaznaczyć należy, iż działka ta została nabyta łącznie z działka nr [...] (obecnie nr [...]), która stanowi chodnik i zieleń przy ulicy [...] (dawniej [...])". Kolejno, Wojewoda Pomorski w zaskarżonej decyzji stwierdził, że: " (...) w uzasadnieniu decyzji z dnia 12 sierpnia 1975 r. nr GP/ZGT-VI640/11/15, o wywłaszczeniu działki nr [...], wskazano, iż «w dniu 25.04.1975 r. odbyła się rozprawa wywłaszczeniowo- odszkodowawcza na której Ob. L.D. wnosiła o objęcie wnioskiem o wywłaszczenie pozostałego terenu zapisanego w księdze wieczystej KW [...] jako jej własność: tj. parcel nr [...] o pow. 79 m2, [...] o pow. 6323 m2 znajdujących się w obrębie pasa ulicznego ulicy Ż. oraz parcel nr [...] o pow. 1000 m2 i [...] o pow. 1218 m2 położonych obrębie pasa ulicznego ulicy G.». W piśmie z 17 czerwca 1981 r., skierowanym do Zarządu Gospodarki Terenami przy Prezydencie Miasta Gdyni, Pani L. D. wskazała, że m.in. działka nr [...] stanowi ulicę i prosi o jej wywłaszczenie". Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika zatem w sposób niewątpliwy, że arch. działkę nr [...], uznać należy za dowłaszczoną na żądanie byłej właścicielki nieruchomości, względem działki nr [...], która to do chwili obecnej realizuje cel jej przejęcia. Zgodnie z przepisem art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U.1991.30.127 t.j. z dnia 1991.04.10): "W wypadku gdy na cele publiczne jest niezbędna część nieruchomości, na żądanie właściciela wywłaszczeniem obejmuje się całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia pozostała część nieruchomości nie nadawałaby się do racjonalnego wykorzystania na dotychczasowe cele". Istotnym przy tym jest, że nieruchomość dowłaszczona dzieli los nieruchomości przeznaczonej na cel publiczny, zatem może ona podlegać zwrotowi jedynie łącznie z nieruchomością wywłaszczoną lub w następstwie zwrotu takiej nieruchomości. Reasumując, w sytuacji, gdy nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa na wniosek byłego właściciela zgodnie z ww. przepisem, zwrot nieruchomości mógłby nastąpić wyłącznie w przypadku, gdyby zwrotowi podlegała część nabyta z przeznaczeniem na cel publiczny (co jednak w niniejszej sprawie nie ma miejsca). Z ostrożności Skarżący podniósł, że wskazanie w akcie notarialnym jedynie przepisu art. 46 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie wyklucza, że przepis ten mógł swym zakresem obejmować również sytuacje dotyczące nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości w przypadkach określonych art. 47 ust. 3 ww. ustawy, bez potrzeby literalnego wyrażenia tego w dokumencie przejęcia nieruchomości, ponieważ ww. artykuł takiego wymogu nie stawiał. Ponadto, Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 21 października 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 358/15 i wskazał, że dowłaszczona część nieruchomości nie może zatem stać się zbędna na cel wskazany w dokumencie przejęcia nieruchomości, bowiem w stosunku do niej nie bada się kwestii realizacji celu wywłaszczenia. Mając powyższe na uwadze, nie sposób uznać za zbędną przejętej na żądanie byłej właścicielki dz. nr [...], obr. [...], w sytuacji gdy równocześnie z nią wywłaszczona dz. nr [...], obr. [...], realizuje do chwili obecnej cel jej przejęcia. Warto zauważyć, że wobec ww. dz. nr [...], obr. [...], toczyło się postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zakończone prawomocnie odmową zwrotu z uwagi na realizację celu wywłaszczenia nieruchomości. Zdaniem Skarżącego, mimo iż Wojewoda Pomorski posiada w aktach sprawy wszystkie dowody na powoływane okoliczności w zakresie dowłaszczenia, organ II instancji w sposób nieuprawniony przyjmuje, że zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający do wykazania, iż przedmiotową działkę nabyto na żądanie byłej właścicielki, a w konsekwencji istnieje prawdopodobieństwo, że działka nr [...], obr. [...], została wywłaszczona w zwykłym trybie (pod konkretny cel). Skarżący podkreślił więc, co zdaje się umknęło organowi odwoławczemu, że w ww. piśmie z 9 grudnia 1992 r., czyli 12 miesięcy przed podpisaniem aktu notarialnego, wskutek którego była właścicielka sprzedała nieruchomość, wskazywane były dokładnie te dwie działki, które zostały przejęte. Nadto, to sama właścicielka stwierdziła, że: "W związku z niemożliwością użytkowania w jakikolwiek sposób obu ww. działek ze względu na ich lokalizację i położenie i przeznaczenie, proszę o wykup ich przez Skarb Państwa jako przeznaczonych na poszerzenie ul. [...]". Reasumując błędnym jest poszukiwanie tez (i dowodów na okoliczność), że przeznaczenie nieruchomości pod ściśle określony cel, wyklucza jej dowłaszczenie. Przeciwnie, sama właścicielka w ramach własnego żądania przejęcia nieruchomości wskazała jak podmiot publiczny może uzasadnić potrzebę wywłaszczenia nieruchomości. Inną kwestią jest, że tylko jedna z dwóch działek była w rzeczywistości niezbędna dla infrastruktury drogowej i pod nią adaptowana. Nie bez znaczenia jest także, że w decyzji z 27 stycznia 2026 r. wskazano: "Z powyższych dokumentów wynika, iż w 1981 r. działka nr [...] stanowiła ulicę, jednakże nie było to zgodne w pełni z planem, bowiem «zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu jednostki "B" Os[...] zatwierdzonym decyzją tut. Urzędu z dnia 11.XI.1979 r. nr 54/79-GT-8322/109/201- 65 - parcela nr [...] o pow. 1000 m2 oraz parcela nr [...] o pow. 776 m2 /stanowiące obecnie ulice/ przeznaczone są pod usługi ogólnomiejskie oraz halę targową i w części pod komunikację». (...) Ponadto, Wojewoda Pomorski pozyskał, z odrębnej sprawy, do akt zdjęcie lotnicze z 1984 r., na którym widać, że w tym roku na przedmiotowej działce już znajdował się budynek, który istnieje do chwili obecnej. Powyższe wskazuje, iż działka ta przestała stanowić ulice jeszcze przed jej wywłaszczeniem. Zaznaczyć należy, iż działka ta została nabyta łącznie z działką nr [...] (obecnie nr [...]), która stanowi chodnik i zieleń przy ulicy [...] (dawniej [...] )". Również zasady logiki i prawidłowego rozumowania wskazują, iż przedmiotowa nieruchomość została przejęta na żądanie ówczesnej właścicielki, bowiem uprzednio (jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego) stanowiła ulicę (1981 r.), kolejno postawiono na niej budynek (obecna plebania P. - widoczna na zdjęciu lotniczym z 1984 r.), zatem nieracjonalnym byłoby ponowne adaptowanie jej pod infrastrukturę drogową, w dodatku na przestrzeni tak krótkiego czasu (1993 r.). Proces projektowy i inwestycyjny jest zwykle dość długi i przemyślany jeśli chodzi o arterie drogowe dużych aglomeracji, zatem niezasadnym jest założenie, że kreowanie drogowej siatki miejskiej w tym przypadku odbyłoby się bez wieloletnich prognoz, spójności, konsekwencji, logiki, czy wbrew zasadom ekonomii (przy założeniu, że działka straciła walor drogowy wskutek postawienia budynku, by po dekadzie uznać, że należy ponownie nadać jej funkcje drogowe). Z twierdzeniem tym koresponduje fakt, że działka stanowiąca zasadniczy cel przejęcia (nr [...], obr. [...]) w istocie zagospodarowana została pod infrastrukturę drogową, która istnieje po dziś dzień. Okoliczności te spójne są z wielokrotnie podnoszonym żądaniem właścicielki w zakresie dowłaszczenia nieruchomości, co nie wykluczało, że dz. nr [...], obr. [...]- była niezbędna dla celu wywłaszczenia. W ocenie skarżącej Wojewoda Pomorski bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Ogół uwarunkowań przedmiotowej sprawy, a w szczególności obszerny materiał dowodowy znajdujący się już w aktach - wskazuje bowiem na możliwość przesądzenia analizowanej kwestii przez organ odwoławczy. Zdaniem Skarżącego, Wojewoda Pomorski wadliwie wydał decyzję kasatoryjną na podstawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a., bowiem brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, nadto, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznać należy za wymagający uzupełnienia. Przeciwnie, zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala bowiem na miarodajną wypowiedź organu w zakresie odnoszącym się do meritum sprawy, a ewentualnie kwestie, które należałoby wyjaśnić lub uzupełnić - wobec wielości już zgromadzonych w sprawie dowodów - mogły być uzupełnione w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. wymaga, aby organ odwoławczy wykazał w sposób wiarygodny, że w sprawie nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Tymczasem w zaskarżonym rozstrzygnięciu wskazano, że: "Omówione w niniejszej decyzji braki postępowania dowodowego nie mogły zostać uzupełnione na etapie postępowania administracyjnego, bowiem zakres postępowania dowodowego przed organem odwoławczym ma mieć charakter wyłącznie "dodatkowy" czyli uzupełniający w stosunku do już poczynionych ustaleń. (...) w ocenie tutejszego organu decyzja wydana przez Starostę jest przedwczesna i narusza art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., jak również art. 136 u.g.n., a organ pierwszej instancji, w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy powinien w pierwszej kolejności dokonać niebudzących wątpliwości ustaleń w wyżej wskazanym zakresie". Skarżący nie może się z powyższym zgodzić, gdyż aprioryczne uznanie, że w sprawie występują jeszcze inne dowody wskazujące na to, iż przedmiotową nieruchomość przejęto w innym trybie, niż w ramach dowłaszczenia, jest niezasadne. Ewentualne wątpliwości mogły zostać wyjaśnione przez Wojewodę Pomorskiego i wówczas, potencjalnie stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Przeprowadzone przez Starostę Gdańskiego, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, postępowanie wyjaśniające uznać należy za wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (mimo iż organ I instancji wywiódł z niego mylne wnioski), a zatem ewentualne dodatkowe postępowanie dowodowe może być przeprowadzone na podstawie przepisu art. 136 § 1 k.p.a. i w takim kształcie nie naruszałoby zasady dwuinstancyjności postępowania. Ponadto, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznać należy za dostateczny do stwierdzenia, że doszło do dowłaszczenia na żądanie byłej właścicielki nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, zaś działka stanowiąca zasadniczy cel przejęcia do chwili obecnej realizuje cel wywłaszczenia. Mając powyższe na uwadze, wyjaśnienie wątpliwości wyrażonych w decyzji z 27 stycznia 2026 r., nie dotyczy koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a zatem nie zaistniały podstawy do uchylenia się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze Skarżący stwierdził, że organ odwoławczy wadliwie uznał, że zaktualizowały się przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a., w tym niedostatecznie uzasadnił podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego na tej podstawie. Stwierdzone przez ten organ uchybienia i wadliwości prowadzonego przez organ I instancji postępowania nie uzasadniały przekazania sprawy do jej ponownego rozparzenia. Organ odwoławczy co do zasady, jak wynika z treści art. 138 § 1 k.p.a., jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę i w razie stwierdzenia, iż decyzja została wydana zgodnie z przepisami postępowania, choć zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niezupełny, a przy tym nie dotyczy okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, winien skorzystać z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a. Art. 136 § 1 k.p.a. uprawnia bowiem organ odwoławczy do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zaznaczyć trzeba, że wydanie decyzji kasatoryjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a., która w niniejszej sprawie miała miejsce. W sprzeciwie wniesionym przez J. D. zarzucono naruszenie zaskarżoną decyzją art. 136 § 1 k.p.a., albowiem wskazany przez organ odwoławczy zakres sprawy do wyjaśnienia nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie. Nadto zarzucono naruszenie art. 76 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie, że organ I instancji ma przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia czy nieruchomość będąca przedmiotem postępowania została dowłaszczona na wniosek poprzedniej właścicielki, pomimo tego, iż w akcie notarialnym z 15 grudnia 1993 r. wprost wskazano jako podstawę nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa art. 46 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, gdyż nieruchomość była niezbędna na poszerzenie ulicy. W sprzeciwie J. D. zarzucono także naruszenie art. 153 i art. 170 p.p.s.a. w sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt I OSK 1455/20 wskazał, że przedstawione okoliczności nie dyskwalifikują roszczenia o zwrot nieruchomości co do zasady i nie uzasadniały rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu nieruchomości w całości jak również, iż Starosta Gdański nie podjął działań mających na celu prawidłowe określenie zakresu zwrotu nieruchomości. Wobec powyższego J. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego zgodnie z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi na sprzeciwy Wojewoda Pomorski wniósł o jego oddalenie. Postanowieniem z dnia 10 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 208/26 połączono sprawy z obu wniesionych sprzeciwów do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (art. 111 § 1 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2025 poz. 1691) - dalej jako k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Przy czym, zgodnie z treścią art. 64e p.p.s.a. - rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest wyrazem zakwestionowania przez stronę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma więc wyłącznie charakter formalny i polega na sprawdzeniu, czy decyzja kasatoryjna organu II instancji poprawnie została wywiedziona z jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. A zatem sąd w takim przypadku jedynie ustala, czy zachodziły przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy kompetencji z art. 138 § 2 k.p.a., a więc uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny odnosić się do jakichkolwiek innych kwestii, które nie wiążą się bezpośrednio z problematyką stosowanej przez organ odwoławczy normy z art. 138 § 2 k.p.a. Innymi słowy sąd rozpoznając sprzeciw powinien ocenić tylko te kwestie, które warunkują prawidłowość wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 9 września 2020 r. sygn. I GSK 1170/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ponadto zgodnie z art. 138 § 2a k.p.a., jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. Ponadto, na mocy obowiązującego od 2025 r. art. 139a k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 138 § 2 i 2a, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji jest obowiązany wziąć pod uwagę okoliczności wskazane przez organ odwoławczy oraz jest związany wytycznymi tego organu określonymi w decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, chyba że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przepisy prawa, na podstawie których organ pierwszej instancji rozstrzygnął sprawę, uległy zmianie. Sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który z uwagi na obowiązek zachowania dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem I instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Organ odwoławczy co do zasady, a wynika to z treści art. 138 § 1 k.p.a., jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. Odstępstwem od tej zasady jest wynikające z 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej podejmowanej na podstawie wskazanego przepisu opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu decyzji przez organ I instancji z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksowych lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec tego samo naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą do podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zakończenie postępowania odwoławczego wydaniem tego typu decyzji wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Chodzi więc o sytuację, w której zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć istotny wpływ na treść decyzji. Ponadto należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się też, iż w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, traci swoje znaczenie. Oznacza to, że art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie (zob. m.in. wyroki NSA z: 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19, 24 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 1484/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozstrzygając niniejszą sprawę w powyżej określonych ramach Sąd doszedł do przekonania, że wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda Pomorski naruszył art. 138 § 2 k.p.a. Zasadniczym powodem wydania decyzji kasacyjnej wskazanym przez Wojewodę Pomorskiego była konieczność wyjaśnienia, czy część nieruchomości położonej w G., k.m. [...], stanowiącej działkę nr [...] (obecnie nr [...]) o powierzchni 1000 m2, nabytej przez Skarb Państwa od L. D., została dowłaszczona na żądanie ówczesnej właścicielki. Jest to zdaniem organu istotne, bowiem nieruchomość "dowłaszczona" dzieli los nieruchomości objętej "właściwym" wywłaszczeniem w tym sensie, iż może ona podlegać zwrotowi łącznie z nieruchomością wywłaszczoną lub w następstwie zwrotu takiej nieruchomości. Jednakże Sąd zauważa, iż nabycie tej nieruchomości nastąpiło w formie aktu notarialnego z 15 grudnia 1993 r., Rep. A nr [...], w którym wskazano jednoznacznie, że sprzedaż ta została dokonana w trybie art. 46 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 30, poz. 127 z 1991 r.), gdyż przedmiotowa nieruchomość potrzebna była Skarbowi Państwa pod poszerzenie ulicy [...] W ocenie Sądu wobec wyraźnej i nie budzącej wątpliwości treści tej umowy, z której wynika zarówno wiedza jak i wola stron umowy sprzedaży bezcelowe a nawet niedopuszczalne byłoby wyjaśnianie wcześniejszych intencji L. D. dotyczących wzmiankowanej nieruchomości. To w istocie prowadziłoby do próby podważenia treści aktu notarialnego z 15 grudnia 1993 r. Akt notarialny z mocy art. 2 § 2 ustawy z 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 1991 r., Nr 22, poz. 91) ma charakter dokumentu urzędowego. Jest to jednak dokument urzędowy szczególnego rodzaju, co przejawia się w tym, że oryginał aktu podpisują zarówno osoby do aktu przystępujące (strony czynności prawnej), jak i notariusz, którego podpis nadaje aktowi charakter dokumentu. Fakt podpisania aktu notarialnego przez strony powoduje, że za swoje oświadczenia zarówno woli, jak i wiedzy zawarte w akcie ponoszą - jako osoby o pełnej zdolności do czynności prawnych – odpowiedzialność. Sąd nie podziela też stanowiska Wojewody Pomorskiego, iż okoliczność, że klauzula aktualizacyjna operatu szacunkowego z dnia 29 maja 2024 r. została sporządzona w formie osobnego pisma, podpisanego w dniu 21 lipca 2025 r. skutkowało utratą aktualności tego dowodu w świetle art. 156 ust. 3 u.g.n. Stosownie do art. 156 ust. 4 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Bezspornie w przedmiotowej sprawie rzeczoznawca majątkowy sporządził klauzulę aktualizacyjną, jednakże nie została ona dołączona do operatu szacunkowego. Bez wątpienia stanowiło to wadę formalną sporządzonej wyceny nieruchomości, jednakże taką która mogła być sanowana przez organ odwoławczy. Wojewoda Pomorski mógł bowiem wezwać rzeczoznawcę do włączenia tej aktualizacji do operatu szacunkowego, co skutkowałoby możliwością jego wykorzystania w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W ocenie Sądu w tym trybie winny zostać wyjaśnione wątpliwości Wojewody Pomorskiego dotyczące sporządzonego przez geodetę planu podziału działki ewidencyjnej nr [...]. Następnie organ odwoławczy winien ocenić ten dowód przedstawiając swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji. Ten zakres sprawy wymagający wyjaśnienia nie uzasadniał uchylenia decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji Sąd uznał, że objęta sprzeciwem decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 15 października 2025 r. nie została oparta na przesłankach wynikających z art. 138 § 2 k.p.a., co skutkuje koniecznością jej usunięcia z obrotu prawnego w myśl art. 64e p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 i 205 § 2 w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 lutego 2026
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /sprawozdawca/ Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/ Wojciech Wycichowski

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny