II SA/Gd 192/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu K. G. – S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2026 r. nr SKO Gd/2691/25 w przedmiocie bonu energetycznego postanawia: 1. odrzucić sprzeciw; 2. zwrócić skarżącemu K.G. – S. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od sprzeciwu w kwocie 100 (sto) złotych.

K. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie prawa do bonu elektrycznego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 30 września 2024 r. K. G. (dalej jako: "strona", "skarżący") zwrócił się do Burmistrza Jastarni (dalej jako: "organ I instancji", "Burmistrz") o bonu energetycznego. We wniosku wskazał, że jego miejsce zamieszkania znajduje się w J., przy ul. R. [...]. Jednocześnie jako adres do korespondencji wskazał ul. P. [...] w G. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Burmistrz, decyzją z dnia 5 maja 2025 r., odmówił stronie prawa do bonu energetycznego. W ocenie organu I instancji miejscem zamieszkania strony nie był adres wskazany we wniosku o wypłatę bonu energetycznego, a adres wskazany we wniosku jako adres do korespondencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania, decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść przepisu art. 2 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 21 ze zm.) Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji zbyt pochopnie przyjął, iż miejscem zamieszkania strony nie był adres wskazany we wniosku a adres wskazany we wniosku jako adres do korespondencji. Burmistrz nie wykazał w sposób wystarczający przesłanki fizycznego przebywania wnioskodawcy w G. Wskazał jedynie na odbywanie praktyki zawodowej w G. oraz podanie [...] adresu do korespondencji. Tymczasem, zdaniem organu odwoławczego, nawet długotrwała przerwa w przebywaniu w danym miejscu, nie oznacza, że nie stanowi ono miejsca zamieszkania. W przedmiotowej sprawie organ I instancji w żaden sposób nie wykazał jednak drugiego elementu konstrukcji miejsca zamieszkania, czyli zamiaru (animus). W ocenie Kolegium organ I instancji nie wyczerpał także możliwości dowodowych, w postaci zgromadzenia rachunków za energię elektryczną oraz zużycie wody za cały 2024 rok, a także nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy dwoma pismami P. i brak doprecyzowania, co należy rozumieć pod pojęciem "moja informacja" zawartym w tych pismach, podpisanych przez E. N. Końcowo Kolegium zwróciło uwagę, że formularz wniosku o wypłatę bonu energetycznego zawiera rubrykę "adres do korespondencji". Zdaniem organu odwoławczego nie każda sytuacja, w której strona wskazuje adres do korespondencji musi oznaczać, że ten właśnie adres jest miejscem zamieszkania. Przyjmowanie jednak przez organ założenia odwrotnego, a jednocześnie opracowanie wzoru wniosku o wypłatę bonu energetycznego z rubryką na adres do korespondencji narusza zasadę zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). W sprzeciwie od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie skarżącego Kolegium nie wykazało istnienia przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej. Skarżący zwrócił także uwagę, że na wydanie rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym oczekiwał osiem miesięcy, naruszając tym samym ośmiokrotnie termin przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. Zdaniem strony nie bez znaczenia jest także okoliczność, że postanowieniem z dnia 13 lutego 2025 r. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu złożonego wniosku i - pomimo wyznaczenia 30-dniowego terminu na załatwienie sprawy – wniosek został rozpoznany niemal 3 miesiące później. Skarżący podniósł, że nie wyraża zgody na oczekiwanie na świadczenie mające charakter socjalny, które przysługiwało mu za okres grzewczy 2024/2025 do drugiego kolejnego okresu grzewczego w sezonie zimowym 2026/2027. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu z uwagi na wniesienie go w formie nie przewidzianej przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 64a § 1 P.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu tego, stosownie do art. 64b § 1 P.p.s.a., stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Jak stanowi art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę (sprzeciw), jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że sprzeciw podlega odrzuceniu z uwagi na to, że został on wniesiony w formie nieprzewidzianej przepisami P.p.s.a. Jak wynika bowiem z akt, sprzeciw został wniesiony drogą elektroniczną za pośrednictwem systemu e-Doręczenia. Tymczasem, zgodnie z art. 54 § 1a w związku z art. 64b § 1 P.p.s.a., sprzeciw w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu, natomiast na podstawie art. 46 § 2a P.p.s.a. wymogiem pisma składanego w formie elektronicznej jest podpisanie go przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Tylko tak podpisany dokument może zostać uznany za spełniający wymogi dokumentu elektronicznego (art. 12b § 1 P.p.s.a.). Zasady doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP, określają przepisy ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 307 ze zm.; dalej: "ustawa o informatyzacji") oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 180 ze zm.) wydanego w wykonaniu delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 wskazanej ustawy. Przepisy wymienionych aktów prawnych regulują szczegółowe kwestie związane m. in. z wymogami urzędowego poświadczenia odbioru, a także wytworzenia urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD). Ustawa o informatyzacji zawiera definicję elektronicznej skrzynki podawczej, wskazaną w jej art. 3 pkt 17, do której odwołuje się art. 54 § 1a P.p.s.a. Zgodnie z ta definicją, pod pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej należy rozumieć dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Z kolei art. 3 pkt 13 tej ustawy stanowi, że elektroniczna platforma usług administracji publicznej (ePUAP) to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. Wskazać też należy, że zgodnie z ustawą z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1045 ze zm.; dalej jako "u.d.e.") usługa e-Doręczenia to usługa rejestrowanego doręczenia elektronicznego, która umożliwia wysyłanie i odbieranie korespondencji elektronicznie, ze skutkiem równoważnym z listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Docelowo usługa e-Doręczenia zastąpi tradycyjną, papierową korespondencję urzędową, a także korespondencję przez e-PUAP. Jednakże art. 3 ust. 1 lit d u.d.e. stanowi, że ustawy nie stosuje się do doręczania korespondencji: jeżeli przepisy odrębne przewidują wnoszenie lub doręczanie korespondencji z wykorzystaniem innych niż adres do doręczeń elektronicznych rozwiązań techniczno-organizacyjnych, w szczególności na konta w systemach teleinformatycznych obsługujących postępowania sądowe lub do repozytoriów dokumentów. Natomiast w myśl z art. 155 ust. 7 u.d.e. sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r. Dopiero więc od tej daty wejdzie w życie art. 96 pkt 8 u.d.e. nowelizujący brzmienie art. 54 §1a P.p.s.a., w konsekwencji czego możliwe będzie wniesienie skargi w postaci elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych organu. K. G. wniósł sprzeciw za pośrednictwem systemu e-Doręczeń na adres doręczeń elektronicznych organu w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.d.e., a nie poprzez wykorzystanie skrzynki podawczej organu na platformie ePUAP. Zatem kluczowym w niniejszej sprawie okazało się zbadanie dochowania właściwego trybu wniesienia sprzeciwu złożonego w formie dokumentu elektronicznego. Dokonując tej analizy Sąd uznał, że w świetle wymogów z art. 54 § 1a zd. 1 P.p.s.a. brak było podstaw do uznania, że skarżący skutecznie wniósł sprzeciw do sądu administracyjnego. Jego wniesienie nastąpiło bowiem w sposób nie przewidziany przez obowiązującą regulację P.p.s.a., tj. za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu udostępnionej na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP). Podkreślić przy tym należy, że żaden z przepisów prawa nie przewiduje równoważności wymienionych form wniesienia skargi (sprzeciwu). Innymi słowy, wniesienie skargi (sprzeciwu) za pomocą usługi e-Doręczeń nie jest równoważne z wniesieniem jej poprzez elektroniczną skrzynkę podawczą ePUAP (por. postanowienie NSA z 17 grudnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2531/25). Sąd podziela pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w postanowieniach z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II FSK 672/25; z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt I FSK 786/25 i z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt III OZ 294/25 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), że w obecnie obowiązującym stanie prawnym jedyną drogą skutecznego wniesienia skargi (sprzeciwu) w formie dokumentu elektronicznego jest jej wniesienie za pośrednictwem platformy ePUAP. Do dnia znowelizowania art. 54 § 1a P.p.s.a. nie jest więc możliwe wniesienie skargi w postaci elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych organu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. odrzucił sprzeciw jako niedopuszczalny. O zwrocie z urzędu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego od sprzeciwu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.