II SA/Gd 34/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor sądowy WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi N. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 4 listopada 2025 r. sygn. akt SKO Gd/3424/25 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z 26 listopada 2024 r. Wójt Gminy Pruszcz Gdański (dalej: "Wójt", "organ pierwszej instancji") orzekł o obowiązku zwrotu przez N. P. (dalej: "Strona", "Wnioskodawczyni", "Skarżąca") kwoty 19.373,90 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie tytułem nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 17 stycznia 2024 r. do 31 lipca 2024 r. Powyższa decyzja została wysłana na adres zamieszkana Strony, gdzie została przez nią odebrana w dniu 3 grudnia 2024 r. Wnioskiem z 23 lipca 2025 r. N.P. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta z 26 listopada 2024 r., składając jednocześnie odwołanie od tej decyzji. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu Strona wskazała na zły stan zdrowia, brak świadomości i pouczenia. Wnioskodawczyni podała, że jest obciążona wieloma chorobami: cukrzyca typu II, Hashimoto, nadciśnienie tętnicze, depresja lękowa oraz problemy z kręgosłupem, od trzech lat jest pod opieką lekarzy z powodu depresji, która pojawiła się w związku z trudnymi doświadczeniami rodzinnymi. Strona podała, że jest matką dwóch córek cierpiących na rzadką chorobę, tj. rdzeniowy zanik mięśni (SMA). Mimo kilkuletniej, niezwykle trudnej walki z chorobą jedna z córek zmarła, natomiast od czterdziestu lat Strona opiekuje się drugą córką. Wnioskodawczyni podała, że z uwagi na bardzo trudną sytuację zdrowotną córki, która jest dynamiczna i niejednokrotnie ulega pogorszeniu - a tak właśnie było w dacie otrzymania decyzji zobowiązującej do zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego - w ogóle tej decyzji nie zrozumiała. Strona wyjaśniła, że przestraszyła się zaistniałej sytuacji, zupełnie bez namysłu, bez przeczytania decyzji i skonsultowania jej z kimkolwiek, oddała kwotę, do której organ ją wezwał. Przez tę sytuację Wnioskodawczyni popadła w niedostatek, musiała na to przeznaczyć wszystkie oszczędności życia, a część pieniędzy musiała pożyczyć od rodziny i przyjaciół i kompletnie nie ma z czego tego zwrócić. Strona podała, że konsekwencją otrzymania od organu pierwszej instancji decyzji było również nagłe pogorszenie się stanu jej zdrowia, była zmuszona zwiększyć dawki leków antydepresyjnych, odczuwała ogromny lęk przed przyszłością, nie mogła spać, jeść i normalnie funkcjonować. Wnioskodawczyni nie wiedziała, co dalej z jej życiem i życiem chorej córki, skąd weźmie pieniądze na codzienne życie, kiedy organ żąda od niej zwrotu tak ogromnej sumy, którą już przecież wydała na życie z chorą córką. Postanowieniem z 4 listopada 2025 r. Kolegium, na podstawie art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując następnie, że decyzja Wójta z 26 listopada 2024 r. została doręczona osobiście Stronie (w trybie art. 42 § 1 k.p.a.) w dniu 3 grudnia 2024 r. Świadczy o tym zarówno data odbioru korespondencji, jak też obok daty czytelne wskazanie imienia i nazwiska Strony oraz czytelny podpis na potwierdzeniu odbioru przesyłki. Oznacza to, że ustawowy termin na wniesienie odwołanie minął w dniu 17 grudnia 2024 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem został natomiast nadany w placówce pocztowej w dniu 23 lipca 2025 r. Kolegium wskazało, że z informacji nadesłanej przez Wójta wynika, iż na dzień 17 października 2025 r. kwota wskazana w decyzji z 26 listopada 2024 r. została spłacona w całości wraz z odsetkami ustawowymi. Odnosząc treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. do stanu faktycznego oraz wniosku Strony organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na przywrócenie Stronie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, gdyż Strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Kolegium zaznaczyło, że nie neguje stanu zdrowia Strony i jej niepełnosprawnej córki, jednak decyzja Wójta zawiera prawidłowe pouczenie o możliwości i terminie wniesienia odwołania. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji została w całości wykonana przez Stronę (ratalnie, poprzez spłatę w całości wskazanej w decyzji kwoty wraz z odsetkami). Zdaniem Kolegium oznacza to, że Wnioskodawczyni miała wiedzę o treści tej decyzji, a tym samym o prawie wniesienia od niej odwołania. Organ odwoławczy podniósł, że nawet gdyby uznać, iż Strona nie przeczytała całej decyzji, w tym pouczenia o środku odwoławczym, to taka sytuacja nie może być uznana za uchybienie, które nastąpiło bez winy Strony, czego wymaga przepis art. 58 k.p.a. Kolegium wskazało, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania braku winy w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej, w tym wniesienia odwołania od decyzji, przez wskazanie, że przeszkoda, która wystąpiła, miała charakter niemożliwej do przezwyciężenia dla osoby prawidłowo dbającej o swoje interesy. Zdaniem organu odwoławczego wskazany we wniosku o przywrócenie terminu stan zdrowia Strony należy odnieść do faktu sprawowania od lat opieki nad niepełnosprawną córką. W ocenie Kolegium z opieki tej wynikają m.in. zwykłe czynności dnia codziennego, czynności wymagające ich załatwienia u lekarzy i przed organami (urzędami). Przyjmując - jak wskazuje Strona - że w dacie odbioru decyzji stan jej zdrowia uległ pogorszeniu, co uniemożliwiło wniesienie odwołania, to nie sposób uznać, że ta sytuacja trwała nieprzerwanie przez osiem miesięcy pomiędzy odebraniem decyzji i złożeniem od niej odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zdaniem organu odwoławczego fakt wykonywania przez Wnioskodawczynię (w ratach) zobowiązania określonego ww. decyzją oznacza, że Strona miała również możliwość wniesienia odwołania w okresie wcześniejszym niż faktyczne dokonanie tej czynności. Zdaniem Kolegium Wnioskodawczyni w żaden sposób nie wykazała, że przyczyna, dla której nie mogła ona wnieść odwołania, ustała w terminie wskazanym w art. 58 § 2 k.p.a., tj. nie później niż 7 dni przed nadaniem wniosku w placówce pocztowej. Podsumowując organ odwoławczy ocenił, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 58 § 1 k.p.a. pozwalające na przywrócenie Stronie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta z 26 listopada 2024 r., albowiem nie sposób uznać, że uchybienie nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez Stronę. W skardze na postanowienie Kolegium z 4 listopada 2025 r. N. P. zarzuciła mu naruszenie: 1. prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania, podczas gdy Strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a organ bez żadnego uzasadnienia odmówił wiarygodności stawianym przez Skarżącą faktom; 2. prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 2 Konstytucji RP, albowiem Kolegium - wbrew sprawiedliwości społecznej - w trakcie postępowania przed organem administracji chroni wyłącznie swój interes, nie zważając na prawa podmiotowe Skarżącej, w stosunku do której zostało wydane orzeczenie zobowiązujące ją do zwrotu świadczenia nie nienależnie pobranego, jak twierdzi organ, a nienależnie wypłaconego, oraz do którego to zwrotu Strona nie powinna zostać nigdy zobowiązana, czym Kolegium rażąco naruszyło interesy Skarżącej, dyskryminując ją jako obywatela; 3. art. 77 Konstytucji RP stanowiącego, że żadna ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw, podczas gdy organ wydając zaskarżone postanowienie odmawia przywrócenia terminu do złożenia odwołania, bowiem zdaje sobie sprawę z bezpodstawnej decyzji zobowiązującej do zwrotu, zatem nie chce przywrócić terminu do złożenia odwołania, czym odbiera Skarżącej prawo do sądu, podczas gdy Strona podnosi trafne zarzuty, które powinny zostać uwzględnione; 4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegającego na nieprzyznaniu prawidłowego waloru wiarygodności przez organ odwoławczy dokumentom, z których wynikają fakty podniesione przez Skarżącą, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek postępowania mającego na celu uzupełnienie i wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (onus probandi spoczywa na tym, kto wywodzi skutki prawne z danego twierdzenia); Zdaniem Strony wykazała ona dokumenty mające uprawdopodobnić jej stanowisko, podczas gdy organ odwoławczy zupełnie władczo podjął decyzję o odmowie przywrócenia terminu twierdząc, że brak jest dowodów na potwierdzenie tezy Skarżącej, podczas gdy dla przywrócenia terminu wystarczające jest uprawdopodobnienie; 5. art. 80 w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez dokonanie sprzecznej z zasadami współżycia społecznego oceny całokształtu materiału dowodowego na fakt, czy dana okoliczność została udowodniona, podczas gdy zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie danego faktu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości z powodu naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik sprawy i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w dniu 26 listopada 2024 r. Wójt wydał decyzję zobowiązującą ją do zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego pobranego za okres od 17 stycznia 2024 r. do 31 lipca 2024 r. w kwocie 19.373,90 zł wraz z odsetkami. Strona wyjaśniła, że w spornym okresie pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad córką M. chorującą na rdzeniowy zanik mięśni (SMA), natomiast równolegle - po przeprowadzeniu długotrwałego postępowania przed ZUS - przyznano córce świadczenie wspierające z wyrównaniem od 17 stycznia 2024 r. Skarżąca podała, że decyzja o zwrocie świadczenia została jej doręczona w okresie bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej i życiowej, w tym zaostrzenia objawów depresji lękowej oraz konieczności stałej, codziennej opieki nad ciężko chorą córką. Strona wyjaśniła, że nie rozumiejąc w pełni treści decyzji i pozostając w silnym stanie lękowym, bez konsultacji z kimkolwiek, dokonała zwrotu żądanej kwoty, zaciągając zobowiązania u rodziny i znajomych, co doprowadziło ją do stanu niedostatku. Z uwagi na stan zdrowia (m.in. depresja lękowa, cukrzyca typu II, Hashimoto, nadciśnienie, choroby kręgosłupa) oraz przeciążenie obowiązkami opiekuńczymi Skarżąca nie była w stanie w ustawowym terminie sporządzić i wnieść odwołania od ww. decyzji. Po odzyskaniu względnej stabilizacji zdrowotnej Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem merytorycznym, dołączając zaświadczenie lekarskie potwierdzające jej stan zdrowia oraz dokumenty dotyczące choroby córki. Strona powtórzyła, że od 40 lat sprawuje stałą, osobistą opiekę nad córką M. chorującą na rdzeniowy zanik mięśni (SMA), która ze względu na znaczny stopień niepełnosprawności oraz ryzyko nagłego pogorszenia stanu zdrowia nie może pozostawać sama w domu bez opieki. Pozostawienie córki bez nadzoru zagrażałoby jej zdrowiu, a nawet życiu, dlatego Skarżąca nie miała realnej możliwości swobodnego opuszczania domu w celu skonsultowania otrzymanej decyzji z profesjonalnym pełnomocnikiem, czy specjalistą z zakresu prawa. Zdaniem Strony Kolegium pominęło przedstawiony materiał dowodowy oraz nie uwzględniło specyfiki jej sytuacji zdrowotnej i rodzinnej, co doprowadziło do naruszenia art. 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz konstytucyjnych zasad ochrony praw jednostki. Odnosząc się do kwestii niewyjaśnienia okoliczności ustania przeszkody w terminie 7 dni Skarżąca wyjaśniła, że organ odwoławczy mógł o tę kwestie dopytać poprzez nadesłanie wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Strona powtórzyła, że poprawa stanu jej zdrowia nastąpiła z uwagi na zmniejszenie dawek leków antydepresyjnych i dlatego zabrała się za niniejszą sprawę niezwłocznie jak to było możliwe. Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 4 listopada 2025 r. odmawiające N. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Pruszcz Gdański z 26 listopada 2024 r. orzekającej o obowiązku zwrotu przez Skarżącą kwoty 19.373,90 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie tytułem nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 17 stycznia do 31 lipca 2024 r. W podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia przywołano m.in. art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek: uchybienie terminowi, złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminu oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Rozpoznając złożony przez Skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Kolegium uznało, że wniosek ten nie został złożony w terminie określonym w art. 58 § 2 k.p.a., jak również Strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. W odniesieniu do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu w doktrynie przyjmuje się, że winę należy pojmować w sposób obiektywny, wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez Skarżącą. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, aby w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (zob. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). Również w orzecznictwie wskazuje się, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o nim tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r. sygn. akt III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Ponadto wskazuje się, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2857/17, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przeszkody powodując uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz powinny trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej lub co najmniej w ostatnim dniu tego terminu (zob. wyroki NSA: z 20 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2369/16, z 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt I GSK 1580/12 i z 19 marca 2013 r. sygn. akt I GSK 1347/11 oraz postanowienie NSA z 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GZ 599/17). Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Należy jednak zaznaczyć, że o ile uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, to jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości, graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Aby uprawdopodobnić brak winy strona postępowania powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. wyrok NSA z 19 września 2018 r. sygn. akt II FSK 2582/16). Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że okolicznościami, które spowodowały uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta z 26 listopada 2024 r. były - wskazywane przez Stronę we wniosku o przywrócenie terminu - brak właściwego pouczenia w decyzji organu pierwszej instancji oraz zły stan zdrowia Skarżącej i jej córki. Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych we wniosku z 23 lipca 2025 r. okoliczności należy zauważyć, że w pouczeniu zawartym w decyzji Wójta z 26 listopada 2021 r. wskazano: "od niniejszej decyzji służy prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku za pośrednictwem tutejszego Ośrodka w terminie 14 dni od doręczenia decyzji". Oceniając tak sformułowaną treść pouczenia należy stwierdzić, że spełnia ono wymogi stawiane przez art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a., który stanowi, że decyzja zawiera pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania. Wójt prawidłowo pouczył Skarżącą zarówno o terminie, w jakim należy wnieść odwołanie (w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji), jak również o sposobie jego wniesienia (za pośrednictwem organu, który wydał decyzję) i organie właściwym do rozpatrzenia odwołania (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku). Odnosząc się natomiast do drugiej, wskazanej we wniosku z 23 lipca 2025 r. okoliczności, która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia odwołania, tj. złego stanu zdrowia zarówno Skarżącej, jak i jej córki, należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że zły stan zdrowia nie przesądza jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (zob. postanowienie NSA z 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OZ 204/22). Akcentuje się również, że nie każda choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, ale wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji (zob. postanowienie NSA z 27 września 2013 r. sygn. akt I OZ 809/13). Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi uwiarygodnić, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności może być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie albo karta leczenia szpitalnego. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy Sąd w pierwszej kolejności zaznacza, że nie kwestionuje schorzenia dziecka Skarżącej, ani zakresu opieki, której to schorzenie wymaga. Należy jednak zauważyć, że decyzja Wójta z 26 listopada 2024 r. została doręczona Skarżącej 3 grudnia 2024 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji został złożony 23 lipca 2025 r. Trudno tym samym przyjąć, że przez osiem miesięcy Skarżąca zajmowała się wyłącznie opieką nad córką, nie mając w ogóle sposobności do wykonywania jakichkolwiek czynności innych niż związanych z tą opieką. We wniosku o przywrócenie terminu Strona wskazała, że córką M. opiekuje się od czterdziestu lat, nie wykazała natomiast, że w okresie od 3 grudnia 2024 r. do 23 lipca 2025 r. nastąpiło tak istotne i gwałtowne pogorszenie stanu jej zdrowia, które uniemożliwiło sporządzenie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Do wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca załączyła zaświadczenie lekarskie z 28 maja 2025 r., z którego wynika, że jest ona leczona w poradni zdrowia psychicznego od 17 maja 2023 r. Do wniosku nie załączono jednak dokumentacji medycznej, z której wynikałoby, że w okresie od 3 grudnia 2024 r. do 23 lipca 2025 r. wystąpiło u Skarżącej lub jej córki takie nasilenie schorzeń, które uniemożliwiło wniesienie odwołania w terminie. Skoro - jak podaje Strona - konsekwencją otrzymania decyzji Wójta było nagłe pogorszenie się stanu jej zdrowia, to logiczne wydaje się, że w takiej sytuacji musiała korzystać z usług placówki opieki medycznej (przychodni zdrowia, szpitala). Tego jednak w żaden sposób nie uprawdopodobniono. Jak już wyżej wskazano, kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania, czyli siły wyższej (zob. postanowienie NSA z 22 maja 2019 r. sygn. akt II GZ 81/19). Uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (zob. postanowienia NSA: z 5 października 2012 r. sygn. akt II OZ 862/12 i z 7 czerwca 2013 r. sygn. akt II FZ 70/13). Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., wymaga wskazania takich konkretnych, weryfikowalnych okoliczności, które w realiach sprawy uniemożliwiały dokonanie czynności w terminie, mimo przedsięwzięcia dostępnych środków organizacyjnych (zob. wyrok NSA z 23 września 2025 r. sygn. akt II OSK 713/23). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że Kolegium prawidłowo uznało, iż Strona nie spełniła przesłanki przywrócenia terminu z art. 58 § 1 k.p.a., nie uprawdopodobniła bowiem zaistnienia niezależnej przeszkody uniemożliwiającej jej wniesienie odwołania we właściwym terminie. Jeszcze raz należy podkreślić, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest natomiast dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 21 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 733/23). Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zdaniem Sądu Kolegium dokonało wystarczających dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych oraz w sposób prawidłowy oceniło zebrany w sprawie materiał dowodowy. Podstawy zastosowania art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. zostały w wystarczający sposób ujawnione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które spełnia wymagania stawiane przez art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. Odnosząc się końcowo do zarzutu zbyt rygorystycznego i formalistycznego podejścia Kolegium do wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania należy wyjaśnić, że nieuwzględnienie wniosku z uwagi na niewykazanie braku winy Strony w uchybieniu terminu nie jest naruszeniem konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych, które służą celom postępowania administracyjnego nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Uprawnienia konstytucyjne stron postępowania, w tym zawarta w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zasada prawa do sądu, na którą składa się m.in. prawo dostępu do sądu, nie ma charakteru absolutnego i może podlegać prawnie przewidzianym ograniczeniom, w tym nałożeniu na strony obowiązku dokonywania określonych czynności w postępowaniu w określonej formie i terminach. Uporządkowana procedura administracyjna gwarantuje pewność prawa i jego przewidywalność dla uczestników postępowania. Przepisy formalne zapewniają bezpieczeństwo prawne i przejrzystość postępowania, pełnią funkcję ochronną dla uczestników postępowania, zapewniając bezstronność osiąganą przez jednakowe wymagania formalne stawiane wszystkim stronom (zob. postanowienie NSA z 18 marca 2026 r. sygn. akt II OZ 235/26). Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]