II SA/Gd 36/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy P. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Pomorskiego z dnia 12 listopada 2025 r., nr PN-II.4131.101.2025.AR w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr XX/89/2025 Rady Gminy P. z dnia 26 września 2025 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Pruszcz Gdański dla działki o numerze ewidencyjnym 10/10 w obrębie Przejazdowo oddala skargę.

G. wniosła do Sądu skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Pomorskiego z 12 listopada 2025 r. stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy Pruszcz Gdański z 26 września 2025 r., nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. dla działki o nr [...] w obrębie P.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego zarzucono naruszenie: - art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że termin 30-dniowy na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego wskazany w tym przepisie należy liczyć od dnia doręczenia organowi nadzoru dokumentacji planistycznej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wynikająca z jego literalnego brzmienia prowadzi do wniosku, że termin 30 dniowy na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego należy liczyć od dnia wpływu uchwały, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez Wojewodę Pomorskiego rozstrzygnięcia nadzorczego po upływie terminu; - art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że uzgodnienie projektu planu miejscowego z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków musi odbywać się bezwzględnie w każdej sytuacji faktycznej, podczas gdy wójt zobowiązany jest do uzgodnienia projektu planu tylko, gdy na danym terenie występują jakiekolwiek formy ochrony zabytków. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że rozstrzygnięciem nadzorczym z 12 listopada 2025 r. Wojewoda Pomorski stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Pruszcz Gdański z 26 września 2025 r., nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. dla działki o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie P., jako powód wskazując to, że Wójt Gminy Pruszcz Gdański w toku procedury planistycznej nie wystąpił do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku o uzgodnienie projektu planu w trybie art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme ustawy u.p.z.p. wskazując, że ocena, czy materia podejmowana w planie podlega kompetencjom danego organu należy do oceny tego organu. G. nie zgadzając się ze stanowiskiem Wojewody stwierdziła najpierw, że rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane po terminie: uchwała nr [...] wpłynęła do Wojewody Pomorskiego 2 października 2025 r., termin na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego upływał więc, stosownie do art. 91 ust. 1 u.s.g., 3 listopada 2025 r., a zatem wydanie go 12 listopada 2025 r. należy uznać za uchybienie terminowi. Co prawda dokumentacja planistyczna do uchwały wpłynęła do Wojewody Pomorskiego 14 października 2025 r., ale w tym zakresie należy przychylić się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawartego w wyroku z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt. II SA/Gd 88/14, który wskazał, że biegu 30 dniowego terminu na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego nie można uzależniać od otrzymania przez organ nadzoru dokumentacji planistycznej. Uzasadniając drugi zarzut w stosunku do rozstrzygnięcia nadzorczego wskazano, że biorąc pod uwagę aktualne brzmienie art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p. uznać należy, że uzgodnienie projektów miejscowych planów przez konserwatora zabytków dotyczy wyłącznie obiektów lub obszarów objętych ochroną konserwatorską. Tym samym projekty planów dotyczące terenów, na których nie ma takich obiektów i obszarów nie wymagają przedstawiania konserwatorowi zabytków do uzgadniania, a taka właśnie sytuacja ma miejsce w sprawie. Wynika to z § 2 pkt 2 uchwały, który stanowi, że "na terenie objętym planem nie występują obiekty wpisane do rejestru zabytków ani obiekty objęte gminną lub wojewódzką ewidencją zabytków. Obszar planu nie znajduje się w sąsiedztwie powyższych obiektów". Znaczenie ma również przeznaczenie terenu w planie miejscowym - w uchwale jest to teren usług lub produkcji, w tym teren elektrowni słonecznej (1 U-P). W związku z tym uzgodnienie projektu planu miejscowego nie było konieczne. Odnosząc się do przywołanego w rozstrzygnięciu nadzorczym nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 8 października 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 290/25 G. uznała, że zapadł on w odmiennym stanie faktycznym i nie powinien mieć zastosowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi w całości. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi stwierdził, że Rada Gminy Pruszcz Gdański wbrew wymogowi art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym nie podjęła stosownej uchwały przed wniesieniem skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, co powinno skutkować odrzuceniem skargi. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 91 ust. 1 u.s.g. wyjaśniono, że uchwała z załącznikami wpłynęła do Wojewody Pomorskiego w wersji elektronicznej 2 października 2025 r., natomiast dokumentacja prac planistycznych do tej uchwały, prowadzona w wersji papierowej, wpłynęła do Wojewody Pomorskiego 14 października 2025 r., co jest bezsporne. Powołując się na art. 90 ust. 1 i art. 91 ust. 1 u.s.g. oraz art. 20 ust. 2 u.p.z.p. Wojewoda uznał, że termin na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego powinien być liczony od daty doręczenia uchwały w sprawie planu miejscowego wraz ze wszystkimi załącznikami oraz całą dokumentacją prac planistycznych, a stanowisko to znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku NSA z dnia 4 września 2024 r., o sygn. akt II OSK 745/24. Organ podkreślił, że nie ma możliwości dokonania pełnej oceny prawnej miejscowego planu bez dokumentacji planistycznej, zatem skoro uchwała planistyczna wraz z dokumentacją planistyczną wpłynęła do Wojewody Pomorskiego 14 października 2025 r., to 30-dniowy termin na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego upływał 13 listopada 2025 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze wydane zostało w dniu 12 listopada 2025 r. i wysłane tego samego dnia na adres do doręczeń elektronicznych Urzędu Gminy P., zatem należy je uznać za wydane w terminie. Odnosząc się do drugiego z podniesionych w skardze zarzutów Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688) wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego występuje o uzgodnienie projektu planu miejscowego z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Z przedłożonej dokumentacji planistycznej nie wynika, aby w toku procedury planistycznej wystąpiono do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku o uzgodnienie projektu planu w trybie, o którym mowa w art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p., co jest przecież elementem obligatoryjnym procedury planistycznej. Kwestia czy materia podejmowana w planie podlega kompetencjom danego organu należy do oceny tego organu, co wyraża on w formie postanowienia w sprawie uzgodnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Przedmiotem kontroli w tej sprawie jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Pomorskiego stwierdzające nieważność uchwały Radym Gminy P. w sprawie uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podstawą prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia był art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153; dalej: "u.s.g.") oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.). Przed przystąpieniem do rozważań na temat istnienia podstaw do stwierdzenia przez Wojewodę nieważności uchwały Rady Gminy P. z 26 września 2025 r. - w kontekście żądania Wojewody odrzucenia skargi z uwagi na brak przed jej wniesieniem podjęcia przez Radę Gminy uchwały w trybie art. 98 ust. 3 u.s.g., stanowiącej podstawę zaskarżenia przez organ do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia nadzorczego wyjaśnić trzeba, że Sąd orzekający w tej sprawie stoi na wyrażonym w orzecznictwie stanowisku, że w świetle postanowień zawartych w art. 98 ust. 3 u.s.g., podjęcie przez właściwy organ stosownego aktu nakazującego zaskarżenie rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego nie musi poprzedzać czynności wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie nadzorcze. Może być on wydany później, ponieważ chodzi w tym jedynie o to, żeby sąd administracyjny miał pewność, że organ gminy, którego zarządzenia lub uchwały dotyczy dane rozstrzygnięcie nadzorcze miał wolę zaskarżenia tego aktu nadzoru do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 11 sierpnia 2016 r., I OSK 1167/16; orzecznictwo sądów administracyjnych dostępne jest na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze, wniesiona przed podjęciem uchwały lub wydaniem stosownego zarządzenia, nie może zostać więc odrzucona, jeżeli w późniejszym terminie taki akt zostanie uchwalony i przekazany do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2022 r., III FSK 416/22 i przywołane w nim orzecznictwo). Sokoro zatem w niniejszej sprawie stosowna uchwała podjęta została przez Radę Gminy po wniesieniu skargi do Sądu, ale przed jej rozpoznaniem to brak było podstaw do odrzucenia skargi z powodu wskazanego przez Wojewodę. Przechodząc do dalszych rozważań wskazać trzeba, że zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W niniejszej sprawie G. kwestionuje możliwość wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia z uwagi na to, że zaskarżona uchwała została przedłożona Wojewodzie 2 października 2025 r., co oznacza zdaniem G., że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem 30-dniowego terminu. Wojewoda argumentuje w tej mierze, że w 2 października 2025 r. wpłynęła do niego zaskarżona uchwała Rady Gminy, jednak bez akt planistycznych, które to zostały przekazane organowi 14 października 2025 r., a to dopiero umożliwiło kontrolę uchwały i 30-dniowy termin liczyć należy od tej właśnie daty. Sporna między stronami kwestia początku liczenia terminu, o którym mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g. została szczegółowo przeanalizowana przez WSA w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z 3 lipca 2019 r., IV SA/Po 294/19, a płynące wnioski z przedstawionych tam rozważań Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Otóż Sąd poznański słusznie zauważył, że ogólna norma zakodowana w art. 90 ust. 1 zd. pierwsze u.s.g., w myśl której: "Wójt obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady gminy w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia", w odniesieniu do uchwał będących planami miejscowymi doznaje istotnej modyfikacji w zakresie dotyczącym tego, co podlega obligatoryjnemu przedłożeniu ("przedstawieniu") wojewodzie - wynikającej z art. 20 ust. 2 u.p.z.p. Przepis ten przesądza mianowicie, że przedstawieniu podlega taka uchwała "wraz z załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych". W konsekwencji dopiero doręczenie wszystkich tych dokumentów wyznacza początek biegu terminu określonego w art. 91 ust. 1 zd. drugie u.s.g., skoro przepis ten odwołuje się do "trybu określonego w art. 90", a ten, w analizowanym przypadku, oznacza tryb odpowiednio "zmodyfikowany" przez art. 20 ust. 2 u.p.z.p. Przyjęcie interpretacji, że dla rozpoczęcia biegu terminu określonego w art. 91 ust. 1 u.s.g. wystarczyłoby doręczenie uchwały planistycznej nawet bez załączników i dokumentacji planistycznej - otwierałoby drogę do nadużyć, mogących w skrajnym przypadku pozbawić wojewodę rzeczywistej możliwości wydawania w odniesieniu do takich uchwał rozstrzygnięć nadzorczych. W takim przypadku wystarczyłoby bowiem, przykładowo, aby organy gminy, przedłożywszy wojewodzie najpierw samą uchwałę planistyczną, już z przedstawieniem dokumentacji planistycznej zwlekał przez kolejnych 30 dni. Wówczas, w świetle ww. interpretacji (forsowanej w niniejszej sprawie przez pełnomocnika G.), wojewoda, w dacie otrzymania pełnej dokumentacji wymaganej do oceny zgodnie z art. 20 ust. 2 u.p.z.p., nie miałby już kompetencji do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Oczywiście, mógłby w takim przypadku zaskarżyć uchwałę planistyczną do sądu administracyjnego - co wyraźnie przewiduje art. 93 ust. 1 u.s.g. - ale nie są to środki prawne (nadzorcze) w pełni ekwiwalentne. Dość powiedzieć, że wniesienie skargi przez wojewodę np. nie wywołuje skutków, jakie z wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego wiąże art. 92 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Zarazem nie wydaje się dopuszczalne stwierdzanie przez wojewodę nieważności uchwały w sprawie m.p.z.p. tylko z uwagi na nieprzedłożenie wraz z nią wymaganej dokumentacji w terminie określonym w art. 90 ust. 1 u.s.g. (w zw. z art. 20 ust. 2 u.p.z.p.) - skoro ów przepis nie został opatrzony taką sankcją, a samo tego rodzaju uchybienie nie mieści się w katalogu naruszeń wymienionych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. skutkujących nieważnością planu miejscowego (a obejmujących: istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie). Wprawdzie można w orzecznictwie odnaleźć przykłady, gdy nieprzedłożenie przez organ gminy wymaganej dokumentacji planistycznej lub jej części, niezbędnej do dokonania kontroli legalności uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w skrócie "m.p.z.p."), skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego kontrolowanego aktu, ale dotyczą one zasadniczo etapu kontroli sądowej (por. np. wyrok NSA z 15 marca 2010 r., II OSK 2062/09, CBOSA). Dalej WSA w Poznaniu mając świadomość niejednolitości orzecznictwa w tej materii, słusznie przyjął, że w przypadku uchwał wprowadzających miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, 30-dniowy termin na podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego, o którym mowa w art. 91 ust. 1 zdanie drugie u.s.g., należy liczyć od dnia przedstawienia wojewodzie takiej uchwały zgodnie z art. 20 ust. 2 u.p.z.p., tj. wraz z załącznikami i dokumentacją planistyczną (podobnie m.in. wyroki WSA: z 19 lutego 2008 r., IV SA/Wa 1/08; z 27 kwietnia 2017 r., II SA/Po 671/06 - CBOSA). Sąd poznański trafnie podniósł przy tym, że takie stanowisko prezentowane jest także w doktrynie, gdzie wskazuje się, że określona w art. 91 u.s.g. kompetencja wojewody do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego "trwa 30 dni od dnia doręczenia mu wymaganych ustawą dokumentów, to jest uchwały wraz z załącznikami i określoną dokumentacją planistyczną, w tym dokumentującą zachowanie trybu wymaganej procedury planistycznej" (tak A. Plucińska-Filipowicz, A. Kosicki (w:) Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, pod red. M. Wierzbickiego i A. Plucińskiej-Filipowicz, LEX/el. 2019, uw. 14 do art. 20; podobnie, z powołaniem się na ww. wyrok WSA o sygn. akt IV SA/Wa 1/08: I. Zachariasz (w:) H. Izdebski, I. Zachariasz, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz LEX, Warszawa 2018, uw. 13 do art. 20; J. Dziedzic-Bukowska (w:) P. Sosnowski i in., Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2014, uw. 13 do art. 20). Zgodzić się również należy z oceną Sądu poznańskiego, że przyjęte wyżej stanowisko nie uchybia ustrojowej zasadzie ochrony samodzielności gminy – jako podstawowej jednostki samorządu terytorialnego (w skrócie j.s.t.") - wynikającej z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 3 u.s.g. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że nie skutkuje ono zintensyfikowaniem nadzorczych uprawnień wojewody, a jedynie służy zapewnieniu ich niezbędnej efektywności. Poza tym nie opiera się na rozszerzającej wykładni któregokolwiek z wchodzących w grę przepisów "nadzorczych" (art. 90 ust. 1 i art. 91 ust. 1 u.s.g. oraz art. 20 ust. 2 u.p.z.p.), a jedynie na uznaniu, iż wszystkie one łącznie stanowią substrat normy kompetencyjnej określającej m.in. bieg terminu do wydania przez wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego w odniesieniu do uchwały planistycznej. Wreszcie należy podkreślić, że art. 165 ust. 2 Konstytucji RP (podobnie jak art. 2 ust. 3 u.s.g.) nie statuuje bezwzględnej ochrony niczym nie ograniczonej (absolutnej) samodzielności jednostek samorządu terytorialnego - gdyż, jak trafnie zauważa się w piśmiennictwie, samodzielność ta ma zawsze charakter względny, który wyraża się w tym, że jednostka samorządu terytorialnego działa w ramach prawa i jest podporządkowana temu prawu (zob. J. Jagoda, Sądowa ochrona samodzielności gminy, Warszawa 2011, s. 47) - a jedynie gwarantuje jej ochronę "sądową" (por. wyrok NSA z 27 listopada 2018 r., II OSK 2916/16, CBOSA). Ta zaś w analizowanym przypadku jest zapewniona przez to, że ostatecznie (w razie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego przez gminę) to sąd administracyjny będzie rozstrzygał o zasadności zarzutów organu nadzoru (wojewody), które legły u podstaw wydania przezeń rozstrzygnięcia nadzorczego wobec zaskarżonej uchwały, przyjmując za podstawę oceny, kryterium zgodności z prawem oraz relewantność tylko naruszeń prawa "istotnych". Ponadto godzi się zauważyć, że na gruncie omawianej zasady z pewnością nie zasługują na szczególną ochronę działania przedsięwzięte przez organy gminy z naruszeniem prawa (w analizowanych sytuacjach: z uchybieniem obowiązkowi określonemu w art. 20 ust. 2 in fine u.p.z.p. w zw. z art. 90 ust. 1 zd. pierwsze u.s.g.). Podzielając w pełni zaprezentowaną wyżej argumentację, Sąd orzekający w tej sprawie stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie zostało wydane przez Wojewodę z naruszeniem 30-dniowego terminu z art. 91 ust. 1 u.s.g. Przechodząc zatem do merytorycznej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego trzeba wskazać, że zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym powołana regulacja nie typizuje takich istotnych i nieistotnych naruszeń prawa. Mimo to wypracowane w omawianym zakresie poglądy nauki i judykatury pozwoliły ustalić pewien katalog istotnych naruszeń prawa, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Do tych "kwalifikowanych" naruszeń zalicza się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia określonego rodzaju uchwały, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą jej podjęcia, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Akceptując prezentowane dotychczas w tym przedmiocie poglądy (np. wyrok NSA z 24 marca 1992 r. II SA/Wr 96/92, OSP z. 7-8 z 1993 r. poz. 148) należy odnieść się też do regulacji szczególnej art. 28 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którą nieważność aktu powoduje istotne naruszanie zasad sporządzania planu miejscowego lub istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Zasady sporządzania planu dotyczą kwestii merytorycznych: zawartości aktu, treści jego ustaleń, standardów dokumentacji planistycznej. Tryb sporządzania planu miejscowego oznacza natomiast kolejność podejmowanych przez organ czynności w toku procedury planistycznej. Przy interpretacji przesłanki istotności naruszenia trybu, w doktrynie zauważa się, że dla jej ustalenia decydujące znaczenie będzie miał wpływ naruszenia na treść planu. Przez istotne naruszenie trybu należy rozumieć takie naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w których przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego. Ocena zaistnienia tej przesłanki wymaga zatem odrębnych rozważań w każdym indywidualnym przypadku. Rozważania te powinny uwzględniać cel powyższej regulacji, którym jest zagwarantowanie praw podmiotów, jakie mogą zostać naruszone w wyniku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Szczegółowy przebieg postępowania zmierzający do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określony został w art. 17 u.p.z.p. Zdaniem Sądu Wojewoda prawidłowo stwierdził naruszenie prawa przy wydawaniu uchwały Rady Gminy Pruszcz Gdański z 26 września 2025 r., nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. i dla działki o nr [...] w obrębie P., powodujące konieczność stwierdzenia nieważności tej uchwały w całości. Uchwała ta podjęta bowiem została z naruszeniem art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p., polegającym na braku uzgodnienia projektu planu z Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Jak już wskazano, tryb postępowania w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy został uregulowany w art. 17 u.p.z.p. Jednym z etapów uchwalania planu jest uzgodnienie projektu z właściwymi organami, wśród których wymieniony został wojewódzki konserwator zabytków, o czym stanowi art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme. Przy czym treść tego przepisu z dniem 24 września 2023 r. uległa zmianie. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 17 lit. d ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, dotychczasowa treść art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p., wskazująca na obowiązek uzgodnienia projektu planu miejscowego z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków "w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu", otrzymał brzmienie "w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami". Uchwała została podjęta w dniu 26 września 2025 r., a uchwałę o przystąpieniu do sporządzania planu podjęto w dniu 20 czerwca 2024 r., a więc po dniu 23 września 2023 r. Wobec tego, na mocy art. 67 ust. 3 pkt 1-3 ustawy zmieniającej, zastosowanie w sprawie ma przepis art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Niemniej, w ocenie Sądu, powyższa zmiana przepisu nie miała wpływu na obowiązek dokonania uzgodnienia projektu planu miejscowego z Pomorskiem Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. W pierwszej kolejności stwierdzić bowiem należy, że przepis art. 17 pkt 6 lit. b u.p.z.p. wprowadza obowiązek dokonania uzgodnień projektu planu miejscowego ze wskazanymi organami. Obowiązek ten jest niezależny od woli organu wykonawczego przeprowadzającego procedurę planistyczną i wynika wprost z ustawy. Nie może więc on samodzielnie dokonać wyboru, do których organów wymienionych w ww. przepisie wystąpi o uzgodnienie. Kwestia czy materia podejmowana w planie podlega kompetencjom danego organu należy do oceny tego organu, co wyraża on poprzez postanowienie w sprawie uzgodnienia. Trzeba przy tym zauważyć, że z art. 24 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. Oznacza to, że na postanowienie uzgadniające przysługuje zażalenie. Wójt zobowiązany był więc do wystąpienia o uzgodnienie projektu planu miejscowego do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, niezależnie od tego, że według własnej analizy stwierdził, iż na terenie objętym planem nie występują obiekty wpisane do rejestru zabytków ani obiekty objęte gminną lub wojewódzką ewidencją zabytków, jak też obszar objęty planem nie znajduje się w pobliżu ww. obiektów, ani nie występują formy dóbr kultury współczesnej. Jak już bowiem wskazano, obowiązek uzgodnienia wynika z samej ustawy i organ prowadzący procedurę planistyczną nie ma podstaw do samodzielnego wyłączania uprawnień uzgodnieniowych poszczególnych organów. To, czy materia planu mieści się w kompetencjach rzeczowych tych organów należy do ich oceny. Organ uzgadniający może więc uznać, że projekt planu nie wymaga jego uzgodnienia lub uznać, że poruszane w planie kwestie podlegają jego kompetencjom i w tym zakresie plan uzgodnić, bądź wskazać warunki, od których uzależnione będzie pozytywne uzgodnienie. Jeżeli natomiast organ planistyczny stoi na stanowisku, że organ błędnie stwierdził swoją kompetencję do uzgodnienia i chce uniknąć związania wskazanymi warunkami, musi zaskarżyć wydane postanowienie. Dlatego też argumentacja skargi nie mogła zostać uwzględniona. Rada próbowała wykazać, że ze względu na zmianę treści art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p., jeżeli na terenie planu nie występują obiekty wpisane do rejestru zabytków ani obiekty objęte gminną lub wojewódzką ewidencją zabytków, jak też obszar objęty planem nie znajduje się w pobliżu ww. obiektów, a konserwator ma dokonywać uzgodnienia "w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami", w takim wypadku brak jest podstaw do występowania w procedurze planistycznej o uzgodnienie z tym organem. Jak już wskazano powyżej, to konserwator zabytków decyduje o tym, czy rzeczywiście na terenie planu nie występują obiekty wpisane do rejestru zabytków ani obiekty objęte gminną lub wojewódzką ewidencją zabytków, jak też obszar objęty planem nie znajduje się w pobliżu ww. obiektów. Jedynie na marginesie należy zatem zauważyć, że zwrot "w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami" jest pojęciem szerokim i obejmuje także kwestie ochrony krajobrazu kulturowego. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.z., ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome, będące w szczególności krajobrazami kulturowymi. Zatem krajobraz kulturowy stanowi element ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, który podlega uzgodnieniu z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków w procedurze planistycznej. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że Wójt nie miał uprawnień do przyjęcia, że skoro na obszarze planu brak jest obiektów wpisanych do rejestru zabytków ani obiektów objętych gminną lub wojewódzką ewidencją zabytków, a obszar planu nie znajduje się w pobliżu ww. obiektów, to nie było obowiązku dokonywania uzgodnień z konserwatorem zabytków. Wójt ustawą jest bowiem zobowiązany do przeprowadzenia procedury uzgodnieniowej ze wskazanymi enumeratywnie organami. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody za prawidłowe, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., bowiem z takim wnioskiem wystąpił Wojewoda w odpowiedzi na skargę, a Rada Gminy żądaniu temu się nie sprzeciwiła.