II SA/Gd 97/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. w Gdańsku na rozprawie przy udziale Prokuratora Okręgowego w Słupsku sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów oddala skargę.

W. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 8 grudnia 2021 r., którą organ ten uchylił decyzję Wójta Gminy Czarna Dąbrówka z 29 stycznia 2021 r. i nałożył na skarżącego obowiązek usunięcia odpadów. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 13 lutego 2020 r. w trakcie czynności kontrolnych organ ustalił, że działki nr [...] i [...], obr. [...], których właścicielem jest W. Z., są ogrodzone płotem wykonanym z siatki drucianej. Za ogrodzeniem znajdują się cztery budynki gospodarcze, w trzech z nich nie znaleziono żadnych pojemników z odpadami, natomiast w czwartym budynku znajdującym się na lewo od bramy znaleziono pojemniki z odpadami. Wszystkie wejścia do budynku były zabezpieczone przed dostępem osób trzecich drzwiami zamkniętymi na kłódki lub łańcuchy z kłódkami, natomiast brama na teren posesji była otwarta. Obserwacja wnętrza budynku możliwa była przez wyloty najprawdopodobniej wykonane na potrzeby wentylacji, znajdujące się w zabezpieczonym styropianem i dodatkową osłoną z tworzywa sztucznego, otworach okiennych. W pobliżu wylotów wyczuwalny był intensywny chemiczny zapach, charakterystyczny dla rozpuszczalników, farb i lakierów. Na jednej z folii zabezpieczającej dwie beczki metalowe o pojemności 200 l widniało oznaczenie z użyciem kodów odpadów 16 03 03*- nieorganiczne odpady zawierające rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne. W dniu 14 lutego 2020 r. organ ponownie udał się wraz z inspektorami Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska Delegatura w Słupsku oraz funkcjonariuszami Posterunku Policji w Czarnej Dąbrówce na teren nieruchomości. Na miejscu pojawił się również W. Z., który okazał dokumentację potwierdzającą, że zabudowana nieruchomość stanowiąca działki o nr [...] oraz [...] została w dniu 14 czerwca 2019 r. wydzierżawiona przez W. Z. spółce H. Sp. z o.o. z/s w C. Z oświadczenia W. Z. i jego pełnomocnika wynikało również, że po zawarciu umowy dzierżawy nieruchomości W. Z. zawarł ze spółką H. przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości. W. Z. oświadczył, że nie miał wiedzy na temat tego, w jaki sposób wykorzystywane były przez spółkę budynki znajdujące się na jego działkach. W dniu 17 lutego 2020 r. na polecenie Prokuratora Rejonowego w Lęborku otworzono wejście do budynku gospodarczego i stwierdzono, że znajdują się w nim odpady zmagazynowane w pojemnikach typu mauser o pojemności 1000 l, beczkach stalowych o pojemności 200 l i w opakowaniach typu wiaderka o pojemności do 50 l. Na niektórych opakowaniach (zbiornikach i beczkach) widniały kody odpadów niebezpiecznych. W dniu 10 kwietnia 2020 r. Wójt Gminy Czarna Dąbrówka wszczął z urzędu postępowanie w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zlokalizowanego na terenie przedmiotowych działek, które zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obrębu [...] znajdują się na terenie 3P (tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów) z podstawowym przeznaczeniem terenu obiekty produkcyjne, składy, magazyny. Jako uzupełniające przeznaczenie terenu wskazana została zabudowa usługowa, parkingi. Prokurator Rejonowy w Lęborku pismem z 25 maja 2020 r. poinformował organ, że w dniu 17 lutego 2020 r. dokonano przeszukania hal, a uczestniczący w przeszukaniu biegły z zakresu chemii i badania materiałów wybuchowych w ramach oględzin wstępnych potwierdził, iż znajdujące się w hali pojemniki mogą świadczyć, że znajdują się w nich substancje lub odpady niebezpieczne. Ilość pojemników oszacowano na około 1000 sztuk. Prokurator poinformował też, że nie przeprowadzono jeszcze dokładnych badań, gdyż trwają poszukiwania biegłego. W dniu 22 kwietnia 2020r. do Wójta Gminy Czarna Dąbrówka wpłynął wniosek Prokuratora Okręgowego w Słupsku o wszczęcie postępowania w przedmiocie nakazania posiadaczowi bądź posiadaczom odpadów ich usunięcia z terenu nieruchomości położonej w C. przy ul. O. Prokurator wskazał, że nadzoruje śledztwo w sprawie ujawnionego w dniu 13 lutego 2020 r. w C. na posesji przy ul. O. składowania odpadów lub substancji bez wymaganego prawem zezwolenia, w takich warunkach i w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świcie roślinnym lub zwierzęcy. Prokurator przedłożył Wójtowi m.in. kopię umowy dzierżawy zawartej w dniu 14 czerwca 2019 r. pomiędzy W. Z., właścicielem nieruchomości w C. przy ul. O. a Spółką H.- Sp. z o.o., na okres od 14 czerwca 2019 r. do 6 sierpnia 2019 r., dotyczącej całej nieruchomości zlokalizowanej na działkach [...] i [...]. Z treści umowy wynika, że w chwili jej zawarcia hale produkcyjne były puste. W trakcie oględzin przeprowadzonych na nieruchomości 9 lipca 2020 r. w obecności biegłego z zakresu fizykochemii, stwierdzono obecność płynnych odpadów w pojemnikach typu mauser o pojemności 100 litrów każdy, a także w beczkach metalowych i z tworzywa sztucznego o pojemności 200 litrów każda i w pojemnikach różnej pojemności od 20 do 50 litrów. Biegły dokonał wystawienia na zewnątrz hali 48 pojemników typu mauser, 46 metalowych beczek, 4 beczek z tworzywa sztucznego oraz 84 pojemników 20-50 litrów pojemności. Z uwagi na utrudniony dostęp do pojemników oraz z uwagi na zagrożenie życia i zdrowia odstąpiono od dokładnego policzenia wszystkich pojemników/zbiorników znajdujących się w hali. Na podstawie szacunkowego obliczenia stwierdzono obecność: co najmniej 250 pojemników typu mauser o pojemności 1000 litrów, co najmniej 485 beczek metalowych i plastikowych o pojemności 200 litrów oraz co najmniej 84 pojemników typu wiaderka o pojemności 20-50 litrów. Wójt Gminy w dniu 18 grudnia 2020 r. włączył do postępowania następujące dokumenty: – wystąpienie z 6 października 2020 r. Wójta Gminy Czarna Dąbrówka do Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Słupsku o rozważenie możliwości zaskarżenia wyroku zaocznego wydanego przez Sąd Rejonowy w Lęborku I Wydział Cywilny, sygn. akt I C 327/20, z 23 września 2020 r., – odpowiedź Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Słupsku z 14 października 2020 r., informująca o zaskarżeniu przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Słupsku wyroku zaocznego wydanego przez Sąd Rejonowy w Lęborku I Wydział Cywilny, sygn. akt I C 327/20, z 23 września 2020 r., – wystąpienie z 19 października 2020 r. Wójta Gminy Czarna Dąbrówka do Komendy Powiatowej Policji w Bytowie Zespołu do Walki z Przestępczością Gospodarczą i Korupcją o przekazanie wyników badań laboratoryjnych określających rodzaju substancji znajdujących się w pojemnikach zmagazynowanych w budynku magazynowym położonych na terenie działek nr ewidencyjny [...] i nr ewidencyjny [...] obręb C., gmina C., – pismo Komendy Powiatowej Policji w Bytowie Zespołu do Walki z Przestępczością Gospodarczą i Korupcją przekazującego uwierzytelnioną kopię opinii nr [...] sporządzoną przez F. sp. z o. o., dotyczącą ujawnionego składowiska odpadów, – wystąpienie z 10 listopada 2020 r. Wójta Gminy Czarna Dąbrówka do Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Słupsku o udostępnienie kopii wniesionego środka zaskarżenia do wyroku zaocznego wydanego przez Sąd Rejonowy w Lęborku I Wydział Cywilny, sygn. akt I C 327/20, z 23 września 2020 r., – pismo Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Słupsku z 23 listopada 2020 r., przekazujące kopię sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Słupsku do wyroku zaocznego wydanego przez Sąd Rejonowy w Lęborku I Wydział Cywilny sygn. akt I C 327/20 z 23 września 2020 r., Wójt Gminy Czarna Dąbrówka decyzją z 29 stycznia 2021 r. nałożył na W. Z., jako posiadacza odpadów, obowiązek usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania - wszystkich płynnych odpadów, w tym zgromadzonych w budynku przemysłowym zlokalizowanym na działkach nr [...] i nr [...] obręb C., położonych przy ul. O. w C., w co najmniej 250 pojemnikach typu mauser o pojemności 1000 litrów, w co najmniej 485 beczkach metalowych i plastikowych o pojemności 200 litrów oraz w co najmniej 84 pojemnikach typu wiaderka o pojemności 20-50 litrów, o oznaczonych w decyzji kodach. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów. Przepis ten ustanawia również domniemanie, wedle którego władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Ciężar przeprowadzenia dowodu obalenia domniemania spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Domniemanie to może być obalone jedynie w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może zwolnić się z odpowiedzialności za odpady tylko wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Organ ustalił, że właścicielem działek nr [...] i nr [...] obręb C. położonych przy ul. O. w miejscowości C., jest W. Z. i to jego obciąża domniemanie, że jest on posiadaczem odpadów jako właściciel nieruchomości, a w ocenie organu, domniemanie to nie zostało skutecznie obalone z następujących powodów: – umowa dzierżawy z 14 czerwca 2019 r. pomiędzy W. Z. a Spółką H. sp. z o.o., zawarta była na czas określony do 6 sierpnia 2019 r. i dotyczyła całej nieruchomości; zatem okres obowiązywania umowy upłynął na długi czas przed ujawnieniem odpadów na nieruchomości, – umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości zawarta pomiędzy W. Z. a Spółką H. sp. z o.o. została zawarta w dniu 13 sierpnia 2019 r., a więc w okresie, w którym umowa dzierżawa już nie łączyła stron. W § 6 pkt 1 umowy wskazano, że W. Z. zobowiązuje się wydać spółce nieruchomość w dniu zawarcia aktu do użytkowania i korzystania w pełnym zakresie. Organ uznał na tej podstawie, że w okresie co najmniej od 7 sierpnia 2019 r. do dnia 13 sierpnia 2019 r. (data aktu), spółka nie była posiadaczem nieruchomości. Ponadto, W. Z. nie przedstawił jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu, że w dniu 13 sierpnia 2019 r. spełnił swój obowiązek wydania w pełnym zakresie nieruchomości na rzecz H. Sp.z o.o., – w § 6 wskazanego aktu użyto zwrotu "do użytkowania i korzystania w pełnym zakresie", co zdaniem organu oznacza, iż co najmniej przed dniem zawarcia aktu, H. Sp. z o.o nie była posiadaczem nieruchomości w pełnym zakresie, a zatem W. Z. miał do niej dostęp, co znajduje potwierdzenie także w innych dowodach sprawy. Mianowicie w dniu 13 lutego 2020 r. w trakcie czynności kontrolnych, przed wszczęciem postępowania, przeprowadzonych wraz z inspektorami Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska, Delegatury w Słupsku, na terenie nieruchomości zastano pracowników firmy budowlanej "C." wykonujących remont jednego z budynków gospodarczych, a W. Z. oświadczył wówczas, iż prace te prowadzone są na jego zlecenie, gdyż wykonuje on decyzję nakazową nadzoru budowlanego co do stanu technicznego obiektu. Z tego w sposób bezsprzeczny wynika, że W. Z. co najmniej w momencie zawierania aktu notarialnego w dniu 13 sierpnia 2019 r., jak i w dniu 13 lutego 2020 r. sprawował władztwo faktyczne nad nieruchomością, czyli był wówczas jej posiadaczem. Zatem W. Z. nie wykonał obowiązku, o którym mowa w § 6 wskazanego aktu notarialnego, tj. nie wydał nieruchomości H. Sp. z o.o., skoro w dniu 13 lutego 2020 r. prowadził na niej prace budowlane. Poza tym, W. Z. musiał mieć w zasadzie swobodny dostęp do nieruchomości, skoro nieruchomość udostępnił firmie budowlanej, – kapitał zakładowy Spółki H. sp. z o.o. wynosi 25000 zł, co poddaje w wątpliwość zdolność zakupu przez spółkę nieruchomości za kwotę 4850000 zł. Prezes spółki, według informacji przekazanych przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Słupsku w dniu 27 listopada 2020 r., to osoba bezrobotna, korzystająca z zasiłków opieki społecznej i uzależniona od alkoholu. Za namową innych osób w zamian za korzyści finansowe podpisał on umowę nabycia udziałów w Spółce, a następnie zawarł z W. Z. przedwstępną umowę sprzedaży, na kwotę 4850000 zł. Z kolei nieruchomości W. Z. obciążone są hipotecznie na kwotę ponad 4300000 zł, co oznacza zdaniem organu, że pozostaje on w trudnej sytuacji materialnej, o czym świadczą choćby obciążenia komornicze na przedmiotowej nieruchomości i toczące się postępowania egzekucyjne, – na stronie internetowej pod adresem: [...], nieruchomość ta została wystawiona za kwotę 1599000 zł (ostatnia modyfikacja strony 02.01.2020r.). Skoro zatem nieruchomość ta na mocy ogłoszenia z dnia 2.01.2020 r. została wystawiona na sprzedaż, to również potwierdza to, że nieruchomość tę posiadał W. Z., – pozew o nakazanie opróżnienia i wydania nieruchomości, złożony przez W. Z., jest datowany jako złożony 8 stycznia 2020 r. Ujawnienie odpadów nastąpiło w dniu 13 stycznia 2020 r. W ocenie organu, wyjaśnienia i dokumenty przedstawione przez W. Z. są tylko stanowiskiem właściciela nieruchomości, który próbuje uwolnić się od odpowiedzialności i nie korespondują z materiałem dowodowym sprawy. W sprawie nie wskazano i nie wydano prawomocnego wyroku, w jakimkolwiek postępowaniu, który by potwierdził, że właściciel stracił władztwo nad nieruchomością, zaś sam pozew o eksmisję złożony przez W. Z. 8 stycznia 2020 r. nie może być tego dowodem, podobnie jak wyrok Sądu Rejonowego w Lęborku w sprawie o sygn. akt I C 327/20 z 23 września 2020 r. nakazujący pozwanej H. sp. z o.o., aby opróżniła i wydała W. Z. nieruchomości gruntowe stanowiące działki o nr [..] i [..]. Organ podzielił opinię Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Słupsku, według którego zarówno umowa dzierżawy, jak i przedwstępna umowa sprzedaży są umowami fikcyjnymi i służyć miały nie dzierżawieniu, ale jedynie nawiezieniu odpadów o właściwościach zagrażających życiu i zdrowiu, a więc popełnieniu przestępstwa. Umowy te zostały dokonane za wiedzą i zgodą stron dla pozoru i w celu przestępczym. W konsekwencji organ stwierdził, że na podstawie całości zebranego materiału dowodowego, w tym umów, wyjaśnień, protokołów, opinii, sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Słupsku z 14 października 2020 r., sygn. PO IV Pc 245.2020, od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Lęborku sygn. akt I C 327/20, z 23 września 2020 r. wraz ze zgłoszeniem udziału prokuratora w sprawie uznać należy, że posiadaczem odpadów jest właściciel nieruchomości W. Z. i to on jest zobowiązany do usunięcia zgodnie z obowiązującymi przepisami. Materiał dowodowy nie doprowadził do podważenia powyższych ustaleń. W odwołaniu od powyższej decyzji W. Z. zarzucił naruszenie: 1. art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez bezpodstawne skierowanie decyzji do odwołującego się, podczas gdy nie był i nie jest on posiadaczem odpadów, o których mowa w zaskarżonym orzeczeniu, 2. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Słupsku, 3. naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, jakoby odwołujący się był właścicielem nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Lęborku prowadzi księgę wieczystą [...], podczas gdy W. Z. nie jest i nie był właścicielem tej nieruchomości, 4. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, jakoby odwołujący się był posiadaczem odpadów, 5. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, jakoby W. Z. był aktualnie posiadaczem magazynu, w którym znajdują się odpady objęte decyzją, 6. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przy wydawaniu decyzji wiarygodnych wyjaśnień W. Z. oraz dokumentów w postaci umowy dzierżawy, umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości, wezwania do zapłaty i wydania nieruchomości z 2 października 2019 r., pozwu o eksmisję, które jednoznacznie wskazują, że posiadaczem przedmiotowych odpadów była i jest H. sp. z o.o., 7. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez pomięcie wniosków dowodowych o przesłuchanie R. G. i A. R. oraz zwrócenie się do Prokuratury Okręgowej w Słupsku o dokumenty wymienione w sprzeciwie od sprzeciwie od wyroku zaocznego, 8. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie ustalenia faktycznego o fikcyjności umowy dzierżawy i umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości jedynie na gołosłownym twierdzeniu zawartym w sprzeciwie Prokuratora Okręgowego od wyroku zaocznego, 9. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania przy jednoczesnej odmowie przeprowadzenia dowodu z akt postępowania karnego i z przesłuchania świadków, 10. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia, na postawie jakich dowodów ustalono stan faktyczny, brak wskazania faktów, które uznano za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, 11. naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W oparciu o tak sformułowane zarzuty odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nałożenie obowiązku usunięcia przedmiotowych odpadów na H. Sp. z o.o. ewentualnie o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności i zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, które aktualnie prowadzi Prokuratura Okręgowa w Słupsku sygn. akt [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Niezależnie od podniesienia powyższych zarzutów, pełnomocnik odwołującego się wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków R. G. oraz A. R. oraz o zwrócenie się do Prokuratury Okręgowej w Słupsku o przedstawienie wszystkich dokumentów, na które powołano się w złożonym sprzeciwie od wyroku zaocznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku rozpoznając odwołanie W. Z. decyzją z 8 grudnia 2021 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy Czarna Dąbrówka z 29 stycznia 2021 r. i nałożyło na W. Z. obowiązek usunięcia wszystkich płynnych odpadów, zgromadzonych na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [..] obr. C., położonych w miejscowości C.. przy ul. O., znajdujących się w co najmniej 250 pojemnikach typu mauser o pojemności 1000 litrów, w co najmniej 485 beczkach metalowych i plastikowych o pojemności 200 litrów oraz w co najmniej 84 pojemnikach typu wiaderka o pojemności 20-50 litrów, to jest wszystkich odpadów o wymienionych w decyzji kodach. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku decyzja Wójta Gminy Czarna Dąbrówka z 29 stycznia 2021 r., choć co do zasady prawidłowa, musiała zostać uchylona, a o obowiązku W. Z. należało orzec na nowo. W związku z tym, że nie było możliwe ustalenie, kto jest wytwórcą odpadów, za posiadacza odpadów musiała być uznana ta osoba, która jest ich posiadaczem, przy uwzględnieniu domniemania, że posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości jest przede wszystkim władający powierzchnią ziemi. Zdaniem Kolegium, nawet w przypadku uznania umowy dzierżawy przedmiotowej nieruchomości za skuteczną, obowiązywała ona jedynie do 6 sierpnia 2019 r. Z umowy dzierżawy wynika również, że przedmiot dzierżawy będzie wykorzystywany wyłącznie na działalność gastronomiczną. Stoi to w sprzeczności z treścią zeznań K. W., który wskazał, że uzyskał od W. Z. informację o tym, że halę miała dzierżawić spółka "zajmująca się chemikaliami". W dniu 13 sierpnia 2019 r. zawarta została druga umowa, dotycząca przedwstępnej sprzedaży nieruchomości. Z § 6 pkt 1 tej umowy wynika, że w dniu jej zawarcia nieruchomości zostały wydane na cele korzystania i użytkowania w pełnym zakresie. Określenie w umowie przedwstępnej terminu zawarcia umowy przyrzeczonej (§ 4) wskazuje na to, że z postanowień § 6 pkt 1 wynika stosunek prawny w postaci umowy użyczenia, zawarty na czas oznaczony dwóch miesięcy, a więc do dnia przeniesienia własności. Po tym dniu, a więc po 13 października 2021 r., H. Sp. z o.o. straciła, w ocenie Kolegium, uprawnienie do władania nieruchomościami z uwagi na upływ terminu, na jaki umowa użyczenia została zawarta. Od tego dnia to W. Z. ponownie stał się osobą posiadającą pełne prawo do użytkowania i korzystania działek nr [..] i [..] w C. Na wezwanie organu I instancji z 30 listopada 2020 r. skarżący nie udzielił odpowiedzi na pytanie, od kiedy w budynku na ww. działkach magazynowane są odpady. W piśmie z 7 grudnia 2020 r. jego pełnomocnik wskazał jedynie niejednoznacznie, że złożenie odpadów na nieruchomości mogło mieć miejsce od czerwca 2019 r., nie podano jednak żadnego terminu końcowego, w tym na przykład terminu 13 października 2020 r., to jest dnia, od którego H.- Sp. z o.o. stracił tytuł prawny do władania przedmiotowymi nieruchomościami. Z pisma z 7 grudnia 2020 r. wynika również, że o znajdowaniu się w beczkach substancji niebezpiecznych W. Z. dowiedział się od pracowników Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska (inspekcja miała miejsce w dniu 10 lutego 2020 r.). Stoi to w sprzeczności z zeznaniami K. W., który stwierdził, że już w styczniu 2020 r. widział przez szybę okna budynku chemikalia wylewające się z beczek. Chemikalia były pokazywane świadkowi przez W. Z. K. W. stwierdził również, że "o hali" słyszał już od W. Z. wcześniej. Przed rozpoczęciem prac w styczniu 2020 r. świadek K. W. omawiał z właścicielem warunki przeprowadzenia remontu w jednej z hal. Hala ta miała zostać wyremontowana z uwagi na urzeczywistnienie realnego celu, jakim była sprzedaż nieruchomości rzeczywistemu inwestorowi narodowości francuskiej, pozyskanemu przez W. Z. W konsekwencji Kolegium uznało, że w momencie wydawania decyzji przez organ I instancji nie ustalono podmiotu, który umieścił odpady na nieruchomości. Odpady mogła umieścić zarówno H. sp. z o.o. (w okresie jej władztwa nad nieruchomością), jak i W. Z., który w dniu wydania decyzji był właścicielem nieruchomości, a zarazem władającym powierzchnią ziemi. Tym samym to w stosunku do W. Z. w pełnym zakresie zastosowanie miało domniemanie z art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach. Kolegium wskazało, że po wniesieniu odwołania, na etapie postępowania odwoławczego, nastąpiła zmiana stanu faktycznego polegająca na przeniesieniu przez W. Z. własności nieruchomości przy ul. O. w C na C. Sp. z o.o. Przeniesienie własności nastąpiło poprzez założenie przez W. Z. jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i wniesienia do niej wkładu niepieniężnego w postaci działek nr [...] i [...] obr. C. W związku z przeniesieniem własności nie doszło do zapłaty ceny przez nabywcę. Prezesem C. sp. z o.o. został O.D., obywatel Ukrainy, który zgodnie z oświadczeniem złożonym w akcie notarialnym rep. A nr [...] zamieszkuje w miejscowości S., pod numerem [..]. Z informacji zawartej na witrynie internetowej "[...]" wynika, że pod tym adresem znajduje się agencja pośrednictwa pracy, znajdująca zatrudnienie dla osób narodowości ukraińskiej. Jest to bowiem siedziba przedsiębiorstwa FHU K. Korespondencja wysyłana na adres siedziby Spółki (ul. O. w C.) nie była podejmowana. Jak wynika ze zgromadzonych dowodów, nieruchomość nie jest obecnie w żaden sposób wykorzystywana. Z pisma O. D. z 18 października 2021 r. wynika, że C. Sp. z o.o. nie może prowadzić działalności w miejscu swojej siedziby. Zdaniem prezesa Spółki, to organ administracji powinien zabrać odpady z terenu nieruchomości. Spółka nie prowadzi żadnej działalności, bowiem nieruchomość jest zajęta przez Policję i Prokuraturę. Podobne wyjaśnienie zostało przedstawione przez pełnomocnika W. Z. w piśmie z 29 listopada 2021 r. Zdaniem Kolegium, w świetle opisanego powyżej sposobu przeniesienia własności nieruchomości przy ul. O. w C., wyboru osoby "zarządzającej" C. Sp. z o.o. i wyjaśnień O. D. oraz pełnomocnika skarżącego co do możliwości korzystania z działek nr [...] i [....], nie sposób stwierdzić, że w związku z zawarciem umowy przeniesienia własności nieruchomości z 6 kwietnia 2021 r. doszło to przeniesienia "władztwa" nad powierzchnią, na której znajdują się odpady. Obecny właściciel nieruchomości, to jest C. Sp. z o.o., jest podmiotem w zasadzie w całości uzależnionym od jednoosobowego zgromadzenia wspólników w osobie W. Z., a celem zawarcia umowy było jedynie uwolnienie się od odpowiedzialności wynikającej z domniemania z art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez formalną zmianę właściciela nieruchomości, na której zgromadzone są odpady. Jednak w realiach sprawy skarżący de facto ma nad nieruchomością cały czas "władztwo", poprzez jednostronną i absolutnie niczym nieograniczoną możliwość powoływania i odwoływania zarządu, dokonującego czynności prawnych i formalnych w imieniu Spółki. Przeniesienie "władztwa" nad powierzchnią ziemi na podmiot, którym faktycznie włada W. Z., de facto nigdy, w ocenie Kolegium, nie nastąpiło, stąd też za władającego powierzchnią ziemi w dalszym ciągu uznać należy skarżącego i to do niego zastosowanie będzie mieć domniemanie wynikające z art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach. Umowa przeniesienia własności nieruchomości w części odnoszącej się do zmiany "władającego" została zawarta wyłącznie dla pozoru. Kolegium uznało w konsekwencji za niewiarygodne twierdzenia skarżącego zawarte w odwołaniu. W skardze na powyższą decyzję W. Z. zarzucił naruszenie: 1/ art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy poprzez bezpodstawne skierowanie decyzji do W. Z., zamiast w stosunku do: a) H. Sp. z o.o., z którą W. Z. miał zawartą umowę dzierżawy i umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości i której wydał przedmiotowe nieruchomości już w czerwcu 2019 r., ewentualnie b) R. M., wobec którego Prokuratura Okręgowa w Słupsku ([...]) skierowała akt oskarżenia o nielegalne składowanie odpadów na nieruchomości, które należały do W. Z., ewentualnie c) C.Sp. z o.o., która jest aktualnym właścicielem i posiadaczem nieruchomości, na której znajdują się odpady, a zatem do Spółki, do której ma aktualnie zastosowanie domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy, 2/ art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez jego błędne zastosowanie, tj. bezzasadne zastosowanie domniemania wynikającego z tego przepisu w stosunku do W. Z. mimo że: a) istnieją dowody i okoliczności świadczące, że W. Z. nie posiadał władztwa nad nieruchomością w chwili składowania odpadów, a sam W. Z. wskazał trzy inne podmioty, co do których istnieją podstawy, by uznać je za posiadaczy przedmiotowych odpadów, b) w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji W. Z. nie był już właścicielem i posiadaczem nieruchomości, na której zostały zgromadzone przedmiotowe odpady, a zatem brak było podstaw do zastosowania wobec niego przedmiotowego przepisu, 3/ naruszenie art. 12 kodeksu spółek handlowych poprzez bezpodstawne uznanie, że C.Sp. z o.o. (której jedynym wspólnikiem jest W. Z.) nie jest odrębnym podmiotem praw i obowiązków i nie mogła przejąć od W. Z. władztwa nad nieruchomościami, które nabyła w formie aportu, 4/ naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia stanu faktycznego mającego miejsce w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji, w szczególności brak uwzględnienia faktu przeniesienia prawa własności i posiadania przedmiotowych nieruchomości na rzecz C.Sp. z o.o., 5/ naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, jakoby W. Z. w okresie od 13 czerwca 2019 r. do końca 2019 r. posiadał władztwo nad przedmiotową nieruchomością, w części na której znajdowały się odpady, podczas gdy jest to sprzeczne z wyjaśnieniami strony oraz sprzeczne z treścią zawartej umowy dzierżawy i umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości, 6/ naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i skrajnie wybiórczą ocenę zebranych w sprawie dowodów, co miało na celu utrzymanie nałożonego wobec W. Z. obowiązku usunięcia odpadów, których nigdy nie był on posiadaczem, 7/ naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i brak przeprowadzenia jakichkolwiek działań w celu ustalenia czy wskazany przez stronę R. M. był posiadaczem przedmiotowych odpadów, zwłaszcza mając na uwadze fakt, iż Prokuratura Okręgowa w Słupsku ([...]) skierowała akt oskarżenia przeciwko R. M. o nielegalne składowanie odpadów na nieruchomości, która należała do W. Z., 8/ naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przy wydawaniu decyzji wiarygodnych wyjaśnień W. Z. oraz dokumentów w postaci umowy dzierżawy z 14 czerwca 2019 r. oraz umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości z 13 sierpnia 2019 r., wezwania do zapłaty i wydania nieruchomości z 2 października 2019 r., pozwu o eksmisję, które jednoznacznie wskazują, iż posiadaczem przedmiotowych odpadów była i jest spółka H.Sp. z o.o., 9/ naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia wniosków dowodowych o zwrócenie się Prokuratury Okręgowej w Słupsku sygn. akt [....] o przedstawienie wszystkich dokumentów z akt sprawy, 10/ naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne ustalenie, jakoby umowa dzierżawy z czerwca 2019 r. i przedwstępna umowa sprzedaży z sierpnia 2019 r. zawarte z H. Sp. z o.o. były "fikcyjne", podczas gdy brak jest podstaw dla takiego ustalenia, a organ administracyjny nie jest uprawniony do badania ważności umów cywilnoprawnych - kompetencje do tego ma jedynie sąd, 11/ naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne ustalenie, jakoby umowa z 6 kwietnia 2021 r. przenosząca własności nieruchomości na rzecz C.Sp. z o.o. (Rep A. nr [...]) została zawarta "dla pozoru", gdy brak jest podstaw dla takiego ustalenia, albowiem jednoosobowe spółki z z o.o. są w prawie dopuszczalne, a ich istnienie w polskim systemie jest wręcz powszechne, warunkiem istnienia spółki z o.o. nie jest aktywne prowadzenie przez nią działalności gospodarczej, zwłaszcza mając na uwadze fakt, iż nieruchomość spółki jest przedmiotem zajęcia prokuratorskiego a na samej nieruchomości znajdują się niebezpieczne odpady, a organ administracyjny nie jest uprawniony do badania ważności umów cywilnoprawnych - kompetencje do tego ma jedynie sąd, 12/ art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia, na podstawie jakich dowodów organ administracyjny ustalił stan faktyczny, brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zwłaszcza poprzez brak przekonującego wyjaśnienia, dlaczego organ uznał, że W. Z. w chwili składowania odpadów i również w chwili wydawania decyzji był "władającym powierzchnią nieruchomości", 13/ ewentualnie naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez bezpodstawne skierowanie decyzji do W. Z., podczas gdy nie był i nie jest on posiadaczem odpadów, o których mowa w zaskarżonej decyzji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przytaczając argumentację przemawiającą za ich zasadnością. Uzasadnienie skargi zmierza w istocie do wykazania, że skarżący nie jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach i wobec tego nie powinien być obciążony obowiązkiem ich usunięcia. W ocenie skarżącego, nie było nawet potrzeby obalania domniemania z art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach, albowiem za władającego powierzchnią ziemi należało uznać dzierżawcę nieruchomości H. Sp. z o.o. Poza tym, uchybieniem w pojęciu skarżącego był brak przesłuchania R. M, wobec którego Prokuratura Okręgowa w Słupsku skierowała akt oskarżenia o nielegalne składowanie odpadów na nieruchomości. Natomiast brak podstaw prawnych do obciążania skarżącego obowiązkiem usunięcia odpadów wynika również z faktu przeniesienia własności działek, na których składowane są odpady, przez skarżącego na C.Sp. z o.o. Organ II instancji nie mógł zignorować zatem zmiany stanu faktycznego po wydaniu decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie odnosząc się szczegółowo do zarzutów sformułowanych w skardze. W piśmie procesowym z 21 marca 2022 r. Prokurator Okręgowy w Słupsku, na podstawie art. 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgłosił swój udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wniósł o oddalenie skargi wskazując, że w jego ocenie postępowanie administracyjne prowadzone było w sposób właściwy, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a zaskarżona decyzja spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Prokurator podzielił stanowisko Kolegium odnośnie celu powołania C.Sp. z o.o. i braku podstaw do przyjęcia, że z chwilą wniesienia aportem do tej Spółki własności nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] skarżący utracił władztwo na nimi w sposób pozwalający na obalenie domniemania z art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach. Zdaniem Prokuratora Okręgowego, ani skierowanie przeciwko R.M. aktu oskarżenia o przestępstwo z art. 183 § 1 k.k. i in. ani toczące się prokuratorskie postępowanie w tej sprawie nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby zawieszenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Zdaniem Prokuratora, zgromadzone dowody świadczą o tym, że W. Z. wykazał się brakiem dbałości o swoją nieruchomość dopuszczając do realizowania na niej procederu porzucania odpadów. Za pomocą umowy dzierżawy, umowy przedwstępnej sprzedaży i umowy przenoszącej jej własność na C. skarżący stara się uniknąć odpowiedzialności za to, co działo się na jego działkach. Za pomocą wskazanych umów nie obalił jednak domniemania, że jako władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów. Prokurator opisał sposób zawarcia umowy dzierżawy świadczący o tym, ze skarżący w ogóle nie wiedział w istocie z kim ją zawiera, nie poczynił w jej zakresie żadnych i uzgodnień z prezesem H. Sp. z o.o. Podpisaną umowę dostarczył mu szwagier A. R. Ewentualne skazanie R. M. zastosowanie mógłby znaleźć art. 26 ust. 3c ustawy o odpadach. W piśmie procesowym z 17 maja 2022 r. Prokurator Okręgowy w Słupsku poinformował o złożeniu w Sądzie Okręgowym w Gdańsku pozwu o rozwiązanie Spółki C. Sp. z o.o. i unieważnienie umowy przeniesienia własności nieruchomości zawartej 6 kwietnia 2021 r., z uwagi na pozorność i działanie celem obejścia prawa. Kopię tego pozwu Prokurator Okręgowy przedłożył do akt sprawy. W piśmie procesowym z dnia 5 lipca 2022 r., które pełnomocnik skarżącego przesłał faksem na dzień przed terminem rozprawy wyznaczonym na dzień 6 lipca 2022 r., i którego treść przytoczył na rozprawie w obecności Prokuratora Okręgowego skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Ustosunkowując się do pozwu wniesionego przez Prokuratora Okręgowego przeciwko C. Sp. z o.o. skarżący wskazał, że organ administracji nie jest władny oceniać ważności umów i toczące się postępowanie w powyższym przedmiocie może stanowić najwyżej przesłankę zawieszenia postępowania. Organy przesądziły natomiast o pozorności zawartej umowy i oceniły brak jej wpływu na skuteczność obalenia domniemania dotyczącego posiadacza odpadów. Skarżący podkreślił przy tym brak uwzględnienia przy ocenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia odpadów ustaleń Prokuratury, które legły u podstaw sformułowania aktu oskarżenia przeciwko R. M. o przestępstwo nielegalnego składowania odpadów na nieruchomości skarżącego. Skoro Prokuratura Okręgowa ustalił sprawcę przestępstwa to brak było podstaw do obciążenia obowiązkiem usunięcia odpadów skarżącego. Według skarżącego, w dacie składowania odpadów skarżący nie był władającym nieruchomością z uwagi na zawartą umowę dzierżawy, a następnie ustalenia umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości. Zwrócono przy tym uwagę na wadliwą ocenę zeznań świadków w zakresie tego, że skarżący akceptował fakt nielegalnego składowania odpadów na jego nieruchomości. Zakwestionowano również prawidłowość powoływania się na protokoły zeznań świadków zgromadzonych w postępowaniu karnym, albowiem, zdaniem skarżącego, takie dowody powinny być przeprowadzone samodzielnie i bezpośrednio. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Kontrolą legalności w niniejszej sprawie objęto decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 8 grudnia 2021 r., którą uchylono decyzję Wójta Gminy Czarna Dąbrówka z 29 stycznia 2021 r. i orzeczono co do istoty sprawy nakładając na W. Z. obowiązek usunięcia wszystkich płynnych odpadów zgromadzonych na działkach nr [...] i [...] obr. C., położonych w miejscowości C. przy ul. O., objętych księgami wieczystymi Kw nr [...] i [...], znajdujących się w co najmniej 250 pojemnikach typu mauser o pojemności 1000 l, w co najmniej 485 beczkach metalowych i plastikowych o pojemności 200 l oraz w co najmniej 84 pojemnikach typu wiaderka o pojemności 20-50 l, o ściśle określonych kodach identyfikujących rodzaj odpadów. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy, odpowiadający wymogom przepisów k.p.a., zgromadziły materiał dowodowy stanowiący wystarczającą podstawę do sformułowania prawidłowych ocen i właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. W zaskarżonej decyzji Kolegium w sposób szczegółowy przedstawiło okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz tok rozumowania organu, który doprowadził do sformułowania ocen niezbędnych dla prawidłowego zastosowania przepisów prawa. Kolegium w istocie zaakceptowało ustalenia, oceny i wnioski organu I instancji orzekając reformatoryjnie jedynie w celu doprecyzowania danych identyfikujących nieruchomość objętą postępowaniem. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 779 ze zm.), zwanej dalej u.o. Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.o. posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). Zgodnie z art. 26 ust. 3a u.o. decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie. Natomiast jeżeli po wydaniu ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 2, właściwy organ stwierdzi, że za gospodarowanie odpadami odpowiedzialny jest również inny posiadacz odpadów, może wydać decyzję o nałożeniu obowiązku wykonania ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 2, przez tego posiadacza odpadów. Odpowiedzialność posiadaczy odpadów za wykonanie decyzji jest solidarna (ust. 3b). Adresatem obowiązku i nakazu uregulowanego w art. 26 ust. 1 i 2 u.o. jest posiadacz odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o., czyli wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Pojęcie "władającego powierzchnią ziemi" należy natomiast rozumieć zgodnie z definicją określoną w art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm.), zwanej dalej p.o.ś., który stanowi, że władającym powierzchnią ziemi jest właściciel nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający. Z kolei w ewidencji gruntów, zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.), zwanej dalej p.g.k., wskazuje się właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Konstrukcja powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, że celem ustawodawcy było stworzenie systemu pozwalającego na niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych. Dlatego też ustawodawca wprowadził w art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. instytucję domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest jednocześnie uznawany za posiadacza odpadów, w stosunku do którego można wydać decyzję nakazującą usunięcie odpadów. Bez możliwości skorzystania z tego domniemania realizacja celów ustawy stałaby się utrudniona, a nawet niemożliwa. Tak więc obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2019 r., II OSK 3123/18, LEX nr 2761479). Obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. może nastąpić tylko poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot (por. wyrok NSA z 26 września 2013 r., II OSK 330/12, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ciężar przeprowadzenia dowodu w celu obalenia powyższego domniemania spoczywa na władającym powierzchnią ziemi (zob. wyroki NSA z 6 marca 2019 r., II OSK 816/18; z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2936/14, wyroki dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Władający powierzchnią ziemi może zwolnić się z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób – wykazując, że odpadem włada, lub władał, faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Nie jest przy tym wystarczające wskazanie jedynie wytwórcy odpadów, lecz konieczne jest wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na jej nieruchomości nielegalnie (zob. wyrok NSA z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2936/14, LEX nr 2142409). Poza tym zwolnienie z odpowiedzialności władającego powierzchnią ziemi wymaga wskazania niewątpliwego, faktycznego posiadacza odpadów, a nie możliwych alternatywnych podmiotów odpowiedzialnych w tym zakresie. Ciężaru dowodowego obalenia domniemania nie można przenosić na organ. Organy nie są bowiem zobowiązane do prowadzenia we własnym zakresie dochodzenia mającego na celu ustalenie podmiotu będącego posiadaczem odpadów, jeśli domniemany, z mocy art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o., posiadacz nie przedstawi wiarygodnych dowodów w tym zakresie (zob. wyrok NSA z 6 marca 2019 r., II OSK 816/18, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Władający gruntem musi mieć bowiem świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia jego nieruchomości (zob. wyrok WSA w Łodzi z 19 czerwca 2018 r., II SA/Łd 338/18, LEX nr 2513943). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że adresatem obowiązku uregulowanego w art. 26 ust. 1 i 2 u.o. jest aktualny posiadacz odpadów, a nie na przykład najwcześniejszy znany posiadacz odpadów (tak wyrok NSA z 4 lutego 2020 r., II OSK 803/18, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdyby dopuścić taką wykładnię art. 26 ust. 1 i 2 u.o. to poszukiwanie najwcześniejszego znanego posiadacza odpadów mogłoby spowodować sytuację, w której nie byłoby podmiotu odpowiedzialnego za usunięcie odpadów. Tymczasem zasadniczym celem powyższych przepisów jest skuteczne i szybkie usuwanie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Odpady zalegające w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania stanowią bowiem zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi. Z tego powodu ustawodawca przewidział obowiązek prawny posiadacza odpadów do niezwłocznego usunięcia odpadów zalegających w miejscu do tego nieprzeznaczonym. W kontrolowanej sprawie skarżący jako właściciel działek nr [...] i [...] w C., na których doszło do niewątpliwie nielegalnego składowania odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., których charakter potwierdza materiał zgromadzony w sprawie (opinia z 7 września 2020 r. w aktach organu I instancji), nie obalił domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o., że jako władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów. Żaden z dokumentów, na które w toku postępowania powoływał się skarżący, tj. umowa dzierżawy wskazanych nieruchomości zabudowanych magazynami, w których składowane są odpady, zawarta 14 czerwca 2019 r. na okres do 6 sierpnia 2019 r. pomiędzy skarżącym a H. Sp. z o.o., umowa przedwstępna sprzedaży powyższych nieruchomości z 13 sierpnia 2019 r. zawarta z H. Sp. z o.o. jako nabywcą, wezwanie z 2 października 2019 r. do zapłaty wierzytelności z umowy dzierżawy skierowane do wskazanej wyżej Spółki, pozew o eksmisję przeciwko Spółce i wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Lęborku z 23 września 2020 r. nakazujący H. opróżnienie i wydanie skarżącemu nieruchomości o nr [...] i [..] w C., nie podważyły twierdzeń organów o braku obalenia przez skarżącego domniemania, że jako władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zeskładowanych na jego działkach. Skarżący nie zdołał bowiem wskazać konkretnego podmiotu, którego zamiast niego można by uznać za posiadacza odpadów. W takiej sytuacji organy prawidłowo ustaliły odpowiedzialność skarżącego jako władającego powierzchnią ziemi na zasadzie domniemania, którego żadne z twierdzeń i dowodów zaoferowanych przez skarżącego nie obaliło. Do obalenia domniemania nie wystarczył bowiem fakt powołania się na umowę dzierżawy i obciążenia odpowiedzialnością za usunięcie odpadów Spółki H. Sp. z o.o. ze względu na okoliczności faktyczne ujawnione w toku postępowania, odnoszące się do powstania wskazanej Spółki oraz towarzyszące zawarciu zarówno umowy dzierżawy, jak i umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości. Ze zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, w tym z włączonych prawidłowo do akt administracyjnych dowodów zebranych w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Słupsku w sprawie o sygn. akt [...] (zeznania świadków w osobach R. G., A. R., K. W.), wynika, że Spółka H. Sp. z o.o., z działającym w jej imieniu prezesem zarządu R. G. – osobą bezdomną i uzależnioną od alkoholu, była podmiotem celowo powołanym do życia, aby brać udział w procederze nielegalnego składowania odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych. Jak wynika z ustaleń Prokuratury, potwierdzonych zeznaniami świadków, spiritus movens powyższych działań był R. M., który posłużył się R. G. do tego, aby wejść w posiadanie działek nr [...] i [...] i móc korzystać z usytuowanych na nich magazynów. Skarżący nie miał natomiast żadnego kontaktu z R. G. ani z R. M. przed zawarciem umowy dzierżawy. Nie był w siedzibie Spółki, nie czynił żadnych uzgodnień z dzierżawcą, nie okazał mu przedmiotu umowy, a nawet nie był obecny przy jej podpisaniu, gdyż już podpisaną umowę dostarczył mu szwagier – A. R., który pośredniczył w całej transakcji. Tymczasem, jak wynika z wyjaśnień R. G., nie złożył on swojego podpisu na umowie dzierżawy przedłożonej skarżącemu, a okoliczności tej nie podważono jakimkolwiek dowodem przeciwnym. Powyższe okoliczności świadczą o lekkomyślności skarżącego w zakresie działań podejmowanych w stosunku do jego nieruchomości i braku dbałości o jego własne interesy w stopniu niezbędnym do zwolnienia się z odpowiedzialności za nielegalne działania osób trzecich na nieruchomości. Właściciel winien wykazać staranność w wykorzystywaniu nieruchomości i kontrolować prawidłowość wykonywania umowy dzierżawy skoro to na nim jako właścicielu spoczywają obowiązki administracyjne, w tym obowiązek usunięcia odpadów. Skarżący zaniedbał tego, a wyjaśnienia złożone przez niego w trakcie oględzin wskazują, że nie interesował się tym, co dzieje się na wydzierżawionych działkach. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, aby w jakikolwiek sposób kontrolował wykonywanie zawartej umowy dzierżawy oraz dbał o stan należącej do niego nieruchomości. Skarżący nie przedstawił przekonujących i wiarygodnych dowodów, które pozwalałyby na obalenie domniemania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. Natomiast nawet pilna potrzeba pozyskania finansowania zadłużenia skarżącego nie może stanowić uzasadnienia dla jego rażącego niedbalstwa skutkującego dopuszczeniem do zawarcia transakcji mającej w istocie na celu działania przestępcze, których skutki w takiej sytuacji, na gruncie odpowiedzialności z art. 26 u.o., bezpośrednio obarczają skarżącego jako właściciela. Materiał dowodowy nie potwierdza przy tym, aby skarżący podjął jakiekolwiek kroki w celu przeciwdziałania skutkom nielegalnego składowania odpadów na jego nieruchomości pomimo tego, że miał o nich wiedzę wcześniej niż interwencja służb inspekcji ochrony środowiska, która miała miejsce w lutym 2020 r. Z wyjaśnień K. W. prowadzącego roboty remontowe na działkach skarżącego na jego zlecenie wynika bowiem, że w okresie poprzedzającym podjęcie tych robót pod koniec 2019 r. skarżący, będąc razem z nim na nieruchomości wyjaśnił, że w jednym z magazynów Spółka dzierżawiąca nieruchomość, "zajmująca się chemikaliami", składuje chemikalia. Z wyjaśnień K. W. wynika nawet, że skarżący był obecny na nieruchomości w czasie, gdy przywożono odpady i dysponuje zdjęciami, które to potwierdzają. Również wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego zawarte w piśmie procesowym z 5 lipca 2022 r. złożonym do Sądu potwierdzają stan wiedzy skarżącego odnośnie odpadów nawiezionych na jego nieruchomość i braku jakichkolwiek działań polegających na zawiadomieniu właściwych służb interwencyjnych. Podkreślić należy, że nie jest możliwe obalenie domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. w sytuacji wykazania jakiejkolwiek formy akceptacji przez władającego powierzchnią ziemi dla składowania odpadów na nieruchomości z naruszeniem przepisów u.o., nawet jeśli ma to postać niedbalstwa (podobnie wyrok WSA w Olsztynie z 20 maja 2021 r., II SA/Ol 294/21, LEX nr 3197491). Poza tym, w ocenie Sądu, ujawnione okoliczności uzasadniają twierdzenie, że pomimo zawartej umowy dzierżawy i przedwstępnej umowy sprzedaży działek, na które nawieziono odpady, skarżący nie został pozbawiony władania nimi, co potwierdzają podejmowane przez niego czynności związane z remontem zlokalizowanych na nich obiektów oraz ujawnione zabiegi zmierzające do ich sprzedaży. Dodatkowo materiał dowodowy nie potwierdza, aby doszło do protokolarnego przekazania wydzierżawiającemu przedmiotu dzierżawy, a w konsekwencji treść § 1 pkt 5 umowy, w którym dzierżawca oświadczył, że "w chwili zawierania umowy dzierżawione hale produkcyjne są puste", jest niewiarygodna. Prawdziwość powyższego stwierdzenia podważa również fakt, że w rzeczywistości nie wiadomo, kto podpisał umowę dzierżawy działając w imieniu Spółki. Prezes zarządu wskazanej Spółki R. G. zaprzeczył bowiem, aby to jego podpis widniał na umowie dzierżawy. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził również w sposób niewątpliwy, aby w okresie, w którym zgodnie z umowami dzierżawy i przedwstępną, Spółka mogła władać wskazanymi nieruchomościami, tj. od 13 czerwca 2019 r. do 13 października 2019 r., doszło do nawiezienia przez nią odpadów. Powyższe okoliczności uzasadniały prawidłową konstatację organu odwoławczego, że w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji nie ustalono podmiotu, który umieścił odpady na nieruchomości, co uzasadniało zastosowanie domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. i obarczenie odpowiedzialnością skarżącego. Dla sprawy nie ma bowiem znaczenia dowodzenie, że władający powierzchnią ziemi nie wytworzył czy nie umieścił odpadów na nieruchomości, skoro nie prowadzi to do ustalenia tożsamości innego ich posiadacza. Sąd uznał również, że przeniesienie własności nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] w toku postępowania odwoławczego przez skarżącego na powołaną przez niego do życia jednoosobową Spółkę C.Sp. z o.o. tytułem aportu na pokrycie jej udziałów, nie miało wpływu na ustalenie adresata obowiązku usunięcia odpadów. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy podmiot ten jako jednoosobowa spółka z udziałem wyłącznym skarżącego jest jedynie formą prawną prowadzenia przez niego działalności i wniesienie nieruchomości aportem do Spółki nie wpłynęło na możliwość dysponowania tymi nieruchomościami przez skarżącego. Jako jedyny udziałowiec ma on wszelkie uprawnienia do podejmowania władczych decyzji w imieniu spółki i decydowania o losie nieruchomości. Przejście nieruchomości do majątku spółki z wyłącznym udziałem skarżącego nie zmieniło jego sytuacji jako podmiotu władającego nieruchomością. Przy tym podkreślić należy, że Spółka C.Sp. z o.o. nie może być formą ucieczki od odpowiedzialności administracyjnej skarżącego pomimo tego, że niewątpliwie jest odrębnym od skarżącego podmiotem prawa. Jedynym beneficjentem spółki jednoosobowej jest wspólnik, który posiada instrumenty prawne pozwalające na całkowitą kontrolę nad jej działalnością i interesami. Ustawodawca wyposażył wspólnika jednoosobowego w kompetencje zgromadzenia wspólników (art. 156 kodeksu spółek handlowych), co oznacza pełną swobodę w kształtowaniu ustroju spółki, jej zasobów majątkowych i decydowaniu o jej istnieniu. Spółka taka jest formą działalności w obrocie jej beneficjenta pozwalającą mu na skorzystanie z możliwości ograniczenia odpowiedzialności właściwych dla wspólników spółek kapitałowych. W tych okolicznościach skarżący jako jedyny wspólnik i beneficjent spółki zachowuje pełną kontrolę nad jej decyzjami, w tym w zakresie dysponowania nieruchomościami stanowiącymi majątek spółki, a w konsekwencji jego odpowiedzialność za odpady jako władającego gruntem nie uległa zmianie. Fakt wytoczenia przez Prokuraturę Okręgową powództwa o rozwiązanie wskazanej Spółki i stwierdzenie nieważności umowy przeniesienia własności nieruchomości nie miał wpływu na sformułowanie powyższej oceny. Podobnie rzecz ma się z faktem wniesienia przez Prokuraturę Okręgową aktu oskarżenia przeciwko R. M. o popełnienie przestępstwa z art. 183 § 1 kodeksu karnego polegającego na postępowaniu z odpadami z naruszeniem przepisów ustawy, który wszczął pozostające w toku postępowanie sądowe, którego wynik nie stanowi, wbrew oczekiwaniom skarżącego, zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie uzasadniał zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Zagadnieniem wstępnym jest kwestia, która musi wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której toczy się postępowanie "główne", ponadto musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym. Pomiędzy rozstrzygnięciem zapadłym przed sądem lub innym organem a rozstrzygnięciem sprawy musi zachodzić stosunek zależności tego rodzaju, że sprawa administracyjna może zostać rozstrzygnięta na różne sposoby - w zależności od tego, jakie rozstrzygnięcie wyda sąd lub inny organ, zagadnienie wstępne ma charakter materialnoprawny. Przedmiotem takiego zagadnienia nie mogą być zaś ustalenia faktyczne (zob. wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., II OSK 1857/16, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie prowadzone przez Prokuraturę i sąd w sprawie karnej to odrębne postępowanie, gdzie odpowiedzialność oparta jest na zasadzie winy, a jego celem jest ukaranie sprawcy czynu zabronionego. Natomiast odpowiedzialność administracyjna wynika już z samego faktu składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym i ma na celu doprowadzenie do ich usunięcia, aby zapobiec zagrożeniu stwarzanemu przez odpady. W odpowiedzialności administracyjnoprawnej za składowanie odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych chodzi o to, aby w jak najszybszy sposób, niezwłocznie, doprowadzić do ich usunięcia, czyli przywrócenia stanu bezpieczeństwa dla środowiska. Brak jest normatywnych podstaw do tego, aby oczekiwać na efekty postępowania karnego w sprawie przeciwko oskarżonemu o nielegalne umieszczenie odpadów na nieruchomości. Przepisy u.o. przewidują natomiast w art. 26 ust. 3c u.o. instrument pozwalający na obciążenie w przyszłości obowiązkiem usunięcia odpadów również innego posiadacz odpadów, w przypadku bezspornego ustalenia tego podmiotu. Jeśli nie można ustalić podmiotu, który jest posiadaczem odpadów, to działa domniemanie, że władający powierzchnią ziemi (właściciel) jest ich posiadaczem odpowiedzialnym za usunięcie. Niewątpliwie aktualnym posiadaczem odpadów jest W. Z. - właściciel nieruchomości, na której je zdeponowano. Skarżący nie wykazał w sposób niewątpliwy sprawcy nawiezienia tych odpadów, a organ nie był zobowiązany do poszukiwania dowodów na sprawstwo R. M. celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. W ocenie Sądu, nie potwierdziły się również zarzuty procesowe skarżącego, albowiem organy orzekające w sprawie, zgodnie z wymogami k.p.a., podjęły wszelkie niezbędne i adekwatne do sytuacji procesowej czynności wyjaśniające gromadząc w ten sposób materiał dowodowy pozwalający na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. W żadnym razie nie można uczynić organom zarzutu ze skorzystania z zeznań świadków pozyskanych z Prokuratury Okręgowej w Słupsku, które w istotny sposób zobrazowały tło przedmiotowej sprawy. Normatywnym uzasadnieniem dla poczynienia ustaleń na podstawie tego rodzaju dowodów jest przepis art. 75 § 1 k.p.a. stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przy tym podkreślić należy, że sposób prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie w dużej mierze determinowały jej specyficzne okoliczności faktyczne. Jak wynika bowiem z ujawnionych w toku postępowania okoliczności zarówno zawiązanie spółki H. Sp. z o.o., jak i zawarcie przez nią umowy dzierżawy ze skarżącym, a potem przedwstępnej umowy sprzedaży wskazanych nieruchomości, było nakierowane na ich wykorzystanie niezgodnie z celem wskazanym w tych dokumentach. Poza tym osoby działające w imieniu Spółki stanowiły wyłącznie narzędzie w rękach osób trzecich mających czerpać korzyści z niezgodnego z prawem wykorzystania tych nieruchomości. Zarówno kontakt z reprezentantem wskazanej Spółki, jak i uzyskanie od niego rzetelnych informacji odnośnie sprawy, był zatem utrudniony, co nie może rzutować na wiarygodność wyników postępowania wyjaśniającego. Starania organu podejmowane w celu pozyskania bezpośrednich wyjaśnień świadków, takich jak R. G. czy O. D. – prezes C. Sp. z o.o., niweczone były w związku z ich pozorną rolą w spółkach, w których wskazani zostali jako prezesi oraz pozornym charakterem transakcji zawieranych w odniesieniu do nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...]. Nie można pominąć również, że w przypadku skarżącego nie doszło do bezpośredniego złożenia przez niego wyjaśnień z powodów nie leżących po stronie organu, co potwierdzają dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Materiał zgromadzony w sprawie dawał podstawy do stwierdzenia, że skarżący jako władający powierzchnią ziemi, zarówno w drugiej połowie 2019 r., jak i w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie, nie wykazał, aby posiadaczem odpadów na działkach nr [...] i [...] był inny, ściśle zindywidualizowany podmiot, który odpady na tych działkach umieścił nielegalnie. Alternatywne i hipotetyczne wskazanie kilku różnych podmiotów jako odpowiedzialnych za nielegalne składowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym nie obala domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. Ani wskazanie H. Sp. z o.o., ani C. Sp. z o.o., ani R. M. jako podmiotów odpowiedzialnych za składowanie odpadów na działkach nie mogło uwolnić z obowiązku usunięcia odpadów skarżącego jako właściciela nieruchomości, który z powodu lekkomyślności i niedbalstwa nie przeciwdziałał zaistniałej sytuacji, następczo podejmując działania zmierzające do uniknięcia odpowiedzialności. Skarżący wiedział o składowanych na jego działkach odpadach już pod koniec 2019 r., a z ustaleń Prokuratury wynika, że był również świadkiem transportu tych odpadów na nieruchomość. Wykazał się zatem niefrasobliwością w zakresie dbałości o swoją nieruchomość i nie mógł w tej sytuacji skutecznie obalić domniemania, że odpadami włada kto inny. Organy prawidłowo zatem przyjęły, że podmiotem, do którego powinien być skierowany nakaz usunięcia odpadów, jest aktualny posiadacz odpadów, którym jest właściciel nieruchomości - władający powierzchnią ziemi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), oddalił skargę jako bezzasadną.