II SA/Gl 1561/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi K.U. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 7 października 2025 r. nr WINB-WOA.7721.274.2025.DS w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót zabezpieczających oddala skargę.

Starosta R. decyzją z dnia 1 października 2013 r., nr [...] (dalej w skrócie: "decyzja z 2013 r.") udzielił A. R. (R. ) pozwolenia na rozbiórkę dla inwestycji pod nazwą - budynek gospodarczy ([...] ), usytuowanej na działce nr [...] przy ul. [...] , w miejscowości S. . Starosta R. kolejną decyzją z dnia 22 kwietnia 2024 r., nr [...] , uchylił w części decyzję z 2013 r., w zakresie czwartej ściany stodoły, która graniczy z budynkiem gospodarczym znajdującym się na działce sąsiedniej nr ewid. [...] przy ul. [...] , w S. . Z jej uzasadnienia wynika, że: (...) "w toku prac rozbiórkowych i czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. okazało się, że na gruncie działki nr [...] należącej do P. R. (sąsiada - K. U. ) znajduje się czwarta ściana rozbieranego budynku gospodarczego i jest ona konstrukcyjnie z nim związana. Budynki te nie rozdziela dylatacja i nie są one niezależne od siebie co może spowodować zniszczenie sąsiedniego budynku. Ponadto, w wyniku badania geodezyjnego ustalono rzeczywisty przebieg granicy i ustalono, że przedmiotowa czwarta ściana budynku nie znajduje się na działce inwestora, lecz w całości znajduje się na działce numer [...] ." (cytat). Opisana decyzja stała się ostateczna. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: "PINB") decyzją nr [...] z dnia 17 lipca 2025 r., znak: [...] , działając podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.; aktualnie: Dz. U. z 2026 r. poz. 524, dalej w skrócie: "p.b.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; aktualnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, w skrócie: "k.p.a."): 1) nakazał K. U. (dalej: "Skarżący") wykonanie na nierozebranej ścianie zewnętrznej szczytowej, objętej decyzją z 2013 r., koniecznych zabezpieczeń poprzez: 1-1) skotwienie (ściągnięcie, stężenie, zankrowanie) ściany odchylonej od pionu prętami stalowymi ze ścianami do niej prostopadłymi istniejącego budynku (z powiązaniem jej ze ścianami prostopadłymi) oraz z płatwią pośrednią więźby dachowej (drewnianej konstrukcji dachu - z prawej strony - patrząc od działki inwestora) istniejącego budynku bez wykonywania bruzd (ze względu na znaczne osłabienie wytrzymałości tej ściany), z montażem na odchylonej ścianie długich pionowych tarcz oporowych (płyt kotwicznych) z kształtowników stalowych (ceowników) przeznaczonych do zakotwienia ściągów; z wykonaniem otworów na przepuszczenie prętów ściągów z nagwintowanymi końcami w celu przykręcenia prętów nakrętkami do tarcz oporowych za pośrednictwem podkładek z kwadratowych płyt stalowych, z mocnym dokręceniem do oporu i przyspawaniem nakrętek; przyspawanie prętów do klamer z długich poziomych płaskowników stalowych spinających - obchwytujących obustronnie ściany prostopadłe, a także płatew więźby; ściągnięcie klamer śrubami stalowymi; kotwienie klamer w ścianach prostopadłych przyspawanymi kątownikami na znacznej długości równoważącej moment skręcający i wywracający odchyloną ścianę; 1-2) wypełnienie szczelin w murach zaprawą cementową; 1-3) ręczne oczyszczenie widocznej na ścianie kotwy stalowej z korozji do III stopnia czystości powierzchni oczyszczonej, zabezpieczenie jej siatką Rabitza, obrzucenie jej rzadką zaprawą cementową i wykonanie narzutu z zaprawy cementowej; 1-4) wykonanie izolacji pionowej przeciwwodnej przygruntowej zewnętrznej typu średniego ściany szczytowej od strony własnej działki do wysokości 30 cm nad poziom opaski przyściennej; 1-5) wykonania tynku zewnętrznego cementowo- wapiennego dwuwarstwowego kat. II na całej powierzchni ściany chroniącego przed migracją wód opadowych w szczeliny, w osłabione spoiny między cegłami i w częściowo zużyte cegły posiadające otwarte kanaliki, odpryski itp. uszkodzenia i ubytki; 1-6) wykonanie obróbki blacharskiej połączonej z dachem budynku gospodarczego (dz. nr [...] ) na wierzchu ściany szczytowej (wcześniej wewnętrznej), która obecnie stała się ścianą zewnętrzną; 1-7) wykonanie zewnętrznej opaski przyściennej betonowej szer. 1,5 m ze spadkiem 2% od ściany szczytowej na całej długości ściany; w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem po niedokończonej rozbiórce całego budynku, w terminie do 30 października 2025 r.; 2) nałożył na Skarżącego obowiązek wykonania czynności polegających na zapewnieniu - w terminie poprzedzającym przystąpienie do wykonania wymienionych robót zabezpieczających - objęcia kierownictwa robót przez kierownika budowy posiadającego uprawnienia budowlane do kierowania budowami i robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej dla robót zabezpieczających nie rozebraną ścianę szczytową budynku gospodarczego, objętą decyzją z 2013 r., zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 42 ust. 1 pkt 2 lit. ca) ustawy z 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący w odwołaniu zarzucił PINB naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 w związku z art. 48 i art. 50 p.b., poprzez wydanie decyzji a nie postanowienia w sprawie, w której stroną powinien być jego sąsiad P. R. , dlatego domagał się stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaznaczył, że nie prowadził prac na budynku będącym własnością sąsiada - P. R. , a ściana odchylona dotyczy budynku przylegającego do tzw. czwartej ściany jego już rozebranej stodoły. Dodatkowo, decyzja z 2013 r. została zmieniona w części dotyczącej tejże ściany, oraz PINB nie wykazał stanu mogącego zagrażać bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Zdaniem Skarżącego, nakaz zabudowy ankrowania (skotwiczenia) ścian powinien dotyczyć właściciela budowli o odchylonej ścianie, czyli sąsiada, a nie czwartej ściany rozebranej stodoły Skarżącego, do której przylega. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "ŚWINB") decyzją z dnia 7 października 2025 r., nr WINB-WOA.7721.274.2025.DS, rozpoznaniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu PINB z dnia 17 lipca 2025 r. Podkreślił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że przedmiotem postępowania, zgodnie z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r. jest stan techniczny ściany szczytowej stodoły, zlokalizowanej przy ul. [...] na działce nr [...] , należącej do Skarżącego, po niedokończonej rozbiórce, prowadzonej w oparciu o decyzję z 2013 r. Nieprawidłowe jej wykonanie skutkowało prowadzeniem przez PINB postępowania naprawczego w stosunku do będącej w złym stanie technicznym ściany pozostałej po rozebranej tylko częściowo. Koniecznym było i nadal jest wyeliminowanie stanu zagrożenia powstałego w wyniku częściowego wykonania rozbiórki i pozostawienia czwartej ściany. Z tego powodu bez znaczenia pozostaje wynik postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę Śląskiego w sprawie decyzji Starosty R. z dnia 22 kwietnia 2024 r., uchylającej w części wcześniejszą decyzję z 2013 r., w zakresie czwartej ściany graniczącej z budynkiem gospodarczym zlokalizowanym na sąsiedniej działce nr [...] . Zasadnicze znaczenie ma kwestia Skarżącego jako adresata decyzji PINB, zobowiązanego do doprowadzenia tejże ściany do odpowiedniego stanu technicznego. Skarżący wywodzi, że to sąsiad - właściciel działki nr [...] powinien być podmiotem zobowiązanym do wykonania tychże robót, ponieważ przedmiotowa ściana przylega do budynku znajdującego się na sąsiedniej działce. Powyższa kwestia została już przesądzona przez organ II instancji, który w decyzji z dnia 13 grudnia 2024 r., znak: [...] wskazał, że "obiekt budowlany objęty rozbiórką został częściowo zrealizowany na nieruchomości należącej do Pana P. R. i sporna ściana - pozostałość do przedmiotowym budynku gospodarczym, znajduje się właśnie na działce Pana P. R. . Celem ustalenia zatem, do której z ww. nieruchomości należy obecnie pozostałość po przedmiotowym budynku gospodarczym, ŚWINB dokonał analizy przepisów prawa cywilnego. W tym kontekście zwrócił uwagę na treść art. 151 ustawy 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.) [dalej: kodeks cywilny], zgodnie z którym "jeżeli przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia przekroczono bez winy umyślnej granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba że bez nieuzasadnionej zwłoki sprzeciwił się przekroczeniu granicy albo że grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Może on żądać albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu, jak również tej części, która na skutek budowy straciła dla niego znaczenie gospodarcze". W literaturze przedmiotu dominuje pogląd, iż "artykuł 151 KC kształtuje dwa istotne wyjątki w prawie własności. Pierwszy odnosi się do zasady superficies solo cedit (art. 48 KC) i polega na tym, że w razie przekroczenia granicy nieruchomości przy wznoszeniu budynku, nadal należy on do gruntu, na którym znajduje się jego przeważająca część, ponieważ jest częścią składową całego budynku. Natomiast prawo właściciela do całego budynku (w tym części posadowionej na gruncie sąsiednim) nie obejmuje prawa do zajmowania przez owego właściciela cudzej nieruchomości, pod część jego budynku. Nie przysługuje mu z tego tytułu skuteczne uprawnienie wobec właściciela nieruchomości sąsiedniej, której granice zostały w ten sposób przekroczone (zob. W. Kocon, Przekroczenie, s. 1066)" [M. Załucki (red.). Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2024]. ŚWINB przychylił się do tego stanowiska i wskazał, że objęta postępowaniem ściana - stanowiąca pozostałość po budynku gospodarczym (stodole), przynależy do gruntu należącego obecnie do Skarżącego, na którym została zrealizowana przeważająca część rozebranego budynku. Przedmiotowa ściana nie została zrealizowana samoistnie i stanowiła część większej całości, jaką była [...] . Dodatkowo, PINB wystąpił o zgodę do P. R. (właściciela działki nr [...] ) i Skarżącego (właściciela działki nr [...] ) na wejście na teren przez inwestora – A. R., celem wykonania niezbędnych robót rozbiórkowych. Pismem z dnia 28 lutego 2025 r. P. R. poinformował PINB, iż nie wyraża "zgody na wejście na teren nieruchomości przez A. R. , ani jakąkolwiek inną osobę niebędącą jej aktualnym właścicielem ("Nie udzielam w/w osobom prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w celu wykonania prac zabezpieczających i remontowych ściany szczytowej stodoły."- cytat). W związku z brakiem udzielenia zgody przez jedną ze stron PINB był zobowiązany do wydania nakazu na Skarżącego, jako na aktualnego właściciela. Art. 52 ust. 7 p.b. stanowi, że obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Adresat takiego nakazu musi więc mieć realną możliwość jego wykonania. Podkreśla się przy tym w orzecznictwie, że określona w przepisie kolejność podmiotów nie jest przypadkowa, a tym samym właściciel lub zarządca obiektu może być obciążony określonymi nakazami wtedy, gdy ich wykonanie przez inwestora nie jest możliwe. Przez stan niemożliwości rozumie się w szczególności sytuację, gdy inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które, zgodnie z art. 3 pkt. 11 p.b. oznacza "(...) tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych." Sądy administracyjnie wielokrotnie wypowiadały się w kwestii określenia adresata decyzji nakazowych, w tym decyzji opartej o art. 51 p.b., wskazując, że jeśli inwestor utracił prawo do wykonania decyzji rozbiórkowej bądź nie jest możliwym ustalenie inwestora, to zgodnie z ustawową kolejnością określoną w art. 52 p.b., obowiązkiem tym należy obciążyć aktualnego właściciela nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 40/19). W skardze z dnia 14 listopada 2025 r. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji ŚWINB oraz decyzji PINB na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w sprawie nie wykazano, że wykonane przez niego roboty naruszyły decyzję z 2013 r., ewentualnie uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, bowiem w sprawie nie wydano postanowienia w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 1-4 p.b. tylko decyzję, bądź też umorzenia postępowania administracyjnego, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi powołał się na ekspertyzę dowodzącą, że ściana nie odchyliła się od pionu. Zdaniem Skarżącego, pracownik PINB wadliwie notatką z dnia 31 marca 2025 r. stwierdził istnienie ryzyka zawalenia się ściany szczytowej z uwagi na zwiększenie się jej pęknięć w stosunku do wcześniej występujących i nie potwierdził tego niewątpliwymi pomiarami wiązań cegieł ściany szczytowej ze ścianą konstrukcyjną stodoły sąsiada (na działce nr [...] ). W ten sposób naruszone zostały przepisy prawa procesowego, w tym również art. 7 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 140 k.p.a. Natomiast PINB nie wydając postanowienia, w trybie art. 49f ust. 3 p.b. pozbawił Skarżącego możliwości złożenia zażalenia, a więc również zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 4 p.b. Odnosząc się do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Skarżący podkreślił, że ściana szczytowa nie jest samodzielnym obiektem budowlanym lecz jednolitą ścianą pierwotnie wspierającą obie stodoły i Skarżącego i sąsiada, dlatego argumentacja oparta na art. 151 Kodeksu cywilnego nie może mieć w tej sprawie zastosowania. Rozebrana przez Skarżącego [...] była wsparta na przedmiotowej ścianie, stąd też teraz nie może stanowić samodzielnego obiektu budowalnego. Wbrew stanowisku obu organów ściana ta nie jest odchylona od pionu, co uzasadnia brak jej zagrożenia i niebezpieczeństwa dla ludzi. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r. ŚWINB wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania - P. R. pismem z dnia 20 stycznia 2026 r. poinformował, że niestabilność ściany powstała w skutek wadliwego wykonania prac wyburzeniowych na działce Skarżącego. Doprowadziło to do jej niestabilności, poprzez pozbawienie ścian do niej poprzecznych, które przytrzymywały ją przed zawaleniem. Tymczasem, jego budynek gospodarczy jest mu potrzebny do magazynowania sprzętu gospodarskiego oraz zabezpieczenia przed deszczem i śniegiem, co nie jest możliwe z powodu niestabilności przedmiotowej ściany szczytowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., z uwagi na złożony w skardze wniosek oraz przy braku żądania przeprowadzenia rozprawy. Ocenie Sądu została poddana decyzja ŚWINB z dnia 7 października 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 17 lipca 2025 r. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB był art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine p.b., mający zastosowanie dlatego, że wykonane na działce, obecnie należącej do Skarżącego, roboty rozbiórkowe na podstawie decyzji z 2013 r., zmienionej decyzją Starosty R. z dnia 22 kwietnia 2024 r., zostały przeprowadzone wadliwie, pozostawiono bowiem nie zabezpieczoną ścianę szczytową dawnej stodoły. W poprzednio wydanej decyzji kasacyjnej ŚWINB zobowiązał PINB do zaktualizowania kręgu stron postępowania ponieważ inwestorem niedokończonych robót rozbiórkowych był A. R. . W związku z powyższym PINB w ponownie prowadzonym postępowaniu wystąpił do Urzędu Gminy w [...] i uzyskał informację, iż jego adres zamieszkania na pobyt stały, jak i czasowy nie jest znany. Z uwagi na okoliczność, że nie uzyskał on zgody na dysponowanie nieruchomością, oraz brak jest możliwości ustalenia jego adresu, nastąpiło jego nieuwzględnienie w kręgu stron postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż poprzedni przywołany powyżej dysponent działki otrzymał i wykonał decyzję z 2013 r., jednakże w toku prac rozbiórkowych zostały naruszone przepisy prawa budowlanego, co wynika z dokonanych przez PINB czynności. Objęta postępowaniem ściana nie została zrealizowana samoistnie, ale stanowi pozostałość po budynku gospodarczym (stodole) i była częścią większej całości, położonej wcześniej na działce i gruncie należącym obecnie do Skarżącego. W związku z powyższym zauważyć należy, że art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine p.b., stosowany w związku z art. 51 ust. 7 p.b., przyznaje organom nadzoru budowlanego określone m.in. w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. kompetencje, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Zdaniem składu orzekającego, w wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzjach zostało wykazanie, że rozbiórkowe roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od zachowania warunków bezpieczeństwa osób i mienia (brak zabezpieczenia ściany szczytowej). Organy obu instancji prawidłowo wskazały, jakie chronione wartości zostały przez to naruszone. Konsekwencją tego stanu rzeczy i stwierdzenia naruszenia było nałożenie na Skarżącego wymienionych w decyzji PINB szczegółowych obowiązków (por. str. 1-2 niniejszego uzasadnienia). Zauważyć należy, że z poczynionych w postępowaniu administracyjnym ustaleń faktycznych wynika, że stan ten determinował sposób procedowania organów nadzoru budowlanego w trybie i na zasadach określonych art. 50 i art. 51 p.b. Art. 51 p.b. stanowi element regulacji złożonej z art. 50 i art. 51 p.b., którą stosuje się w przypadkach wymienionych w art. 50 ust. 1 p.b., także w przypadku wykonanych robót budowlanych, co wynika z art. 51 ust. 7 p.b. W przeprowadzonym postępowaniu organ nadzoru budowlanego, po dokonaniu stosownych ustaleń, ocenia czy istnieją warunki do tego, aby roboty budowlane doprowadzić do stanu zgodnego z prawem bądź usankcjonować istotne odstępstwa, tak aby doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 52 ust. 1 p.b., obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, nakłada się na inwestora. Pierwszeństwo inwestora jest oczywiście konsekwencją roli jaką odgrywa ten uczestnik procesu budowlanego, będąc odpowiedzialnym za zorganizowanie całokształtu procesu budowlanego (art. 18 ust. 1 p.b.). Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 52 ust. 1 zdanie drugie p.b. zasada nakładania obowiązku na inwestora może zostać przełamana tylko w wypadku zakończenia robót budowlanych lub w przypadku, gdy wykonanie postanowienia lub decyzji przez inwestora jest niemożliwe, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie. Mając na uwadze powyższe prawidłowo Skarżący został wskazany, jako adresat decyzji PINB. Przepisy art. 50-51 p.b. dają możliwość przeprowadzenia postępowania naprawczego, którego celem jest doprowadzenie wykonanych już robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W postępowaniu tym organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi, a także przepisami chroniącymi interesy osób trzecich oraz ustala, jakie ewentualnie czynności (roboty) należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem. Jeżeli nie jest możliwe doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z niebudzących wątpliwości ustaleń wynika, że w przypadku robót budowlanych już wykonanych postępowania naprawcze, czy też ściślej rzecz biorąc nakazy z art. 51 ust. 1 p.b., mogą być stosowane tylko wtedy, gdy spełnione zostaną warunki z art. 51 ust. 7 p.b. W myśl art. 51 ust. 7 p.b. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Nie chodzi tu tylko o takie przypadki, ale o sprzeczność z przepisami, które dotyczą konkretnych wymagań stawianych obiektom i robotom podlegającym reglamentacji wprowadzonej przez p.b. i przepisy szczególne, głównie materialne, jak również przepisami chroniącymi interesy osób trzecich. Za pozostający bez wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji uznać należy więc zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nie spełnienie wymogów norm przewidzianych w przedmiotowych przepisach, oraz brak przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego, a w szczególności brak przeprowadzenia dowodu z przedłożonej przez Skarżącego ekspertyzy. Za nietrafiony uznać należy więc zawarty w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. W tym miejscu należy wyjaśnić, że organy obu instancji oceniły zebrany materiał dowodowy, który postawił klarowne wnioski o złym stanie technicznym przedmiotowej ściany, oraz zestawiły ją z wynikami przeprowadzonych czynności w terenie (por. między innymi: protokół z dnia 14 grudnia 2023 r., sporządzony na rzecz uczestnika postępowania k. 31 wraz z załącznikami; dwa protokoły PINB z dnia 4 kwietnia 2024 r. i z dnia 9 maja 2024 r. - k. 34 wraz z załącznikami; notatka PINB z dnia 31 marca 2025 r.; odpowiedzi na wezwania PINB k. 39-42 akt administracyjnych). Koniecznym jest także wyjaśnienie w tym miejscu, iż zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., musi wykazywać, iż brak poinformowania stron o powyższym przepisie wpłynęło na wynik sprawy. Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 574/24). Za pominięciem zastosowania art. 10 k.p.a. przemawia w niniejszej sprawie stan zagrożenia dla ludzi i mienia (por. notatka PINB z dnia 31 marca 2025 r.). Odnosząc się z kolei do zarzutu braku zastosowania art. 50 p.b. i wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych należy zauważyć, że PINB jako organ I instancji nie ma obowiązku wydawania postanowienia w trybie art. 50 k.p.a., jest to element fakultatywny w postępowaniu naprawczym. Należy także odnieść się w tym miejscu do wniosku Skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Przyjdzie zauważyć, że rozpatrzenie odwołania ma pierwszeństwo przed wszczęciem i prowadzeniem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Dopóki decyzja nie stanie się ostateczna brak jest podstaw do badania przesłanek stwierdzenia jej nieważności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 472/12 i z dnia 11 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1207/24). Dokonując analizy jednoznacznych wniosków PINB należy stwierdzić, że uzupełniające postępowanie dowodowe nie było potrzebne, gdyż zebrane dowody wskazywały na konieczność nałożenia na Skarżącego obowiązków. Wystarczające jest w tym przypadku ustalenie potencjalnego zagrożenia. Odnośnie pozostałych zarzutów skargi należy podkreślić, że wszystkie poczynione ustalenia, dotyczą przedmiotowej ściany, którą należy utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami p.b. (art. 5 ust. 1 pkt 1-7). W rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 7-10 k.p.a. (takich jak zasada - prawdy obiektywnej, zaufania do władzy publicznej, informowania stron, czynnego udziału strony w postępowaniu), art. 12 k.p.a. (zasada szybkości i prostoty postępowania), art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd również z urzędu nie stwierdził naruszenia innych przepisów prawa procesowego, jak również prawa materialnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.