II SA/Gl 1610/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2026 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia 16 października 2025 r. nr C.RUT.477.46.2025.ES w przedmiocie kary za odprowadzenie wód opadowych oddala skargę.

Decyzją z 27 sierpnia 2025 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 472aa ust. 1 pkt 2, ust. 3 pkt 1 w związku z art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 240 ust. 4 pkt 3 lit. c, art. 472aa ust. 2 oraz art. 472c ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.) oraz art. 104, art. 189a i art. 189b Kodeksu postępowania administracyjnego, Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wymierzył F. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako Spółka, strona lub skarżąca) administracyjną karę pieniężną za okres III kwartału 2024 r., w kwocie 23.985 zł za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu istniejącym wylotem do wód rzeki [...] w km 11+200 na działce nr [...], obręb K. w B. wód opadowych pochodzących z terenu C. S.A. przy ul. [...] w B. bez odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego. Określono przy tym, że wspomnianą kwotę należy uiścić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu tego aktu wskazano, że 17 października 2024 r. Spółka złożyła do organu pierwszej instancji oświadczenie podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne za III kwartał 2024 r. w ilości 6.395,84 m3 w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast (art. 552 ust. 2g i 2ha ustawy - Prawo wodne). W oświadczeniu tym strona podniosła, że w powyższym okresie korzystała z przedmiotowej usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Jakkolwiek bowiem pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych wskazanym wyżej wylotem zostało jej udzielone mocą decyzji Prezydenta Miasta B. z 11 grudnia 2013 r., nr [...], to jednak wydano je na czas określony w związku z czym obowiązywało jedynie do 30 listopada 2023 r. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy - Prawo wodne, informacją ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne w III kwartale 2024 r. wydaną 6 listopada 2024 r. ustalił Spółce tą opłatę za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód rzeki [...] w km 11+200 bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w kwocie 4.797,00 zł, którą obliczył na zasadzie art. 272 ust. 5 powołanej ustawy, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za 1 m3 - § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne - Dz. U. z 2023 r. poz. 2471), ilości odprowadzanych wód (6.395,84 m3) i czasu (jeden kwartał). Spółka uiściła tą opłatę nie wnosząc w ustawowym terminie środka zaskarżenia od wspomnianej informacji, w związku z czym ów akt stał się podstawą do wszczęcia 23 lipca 2025 r. postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W toku tego postępowania pełnomocnik skarżącej wniósł o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podkreślając, że Spółka stosownymi pismami informowała organ, że 30 września 2024 r. zbyła sporną działkę i od tego czasu nie była już jej właścicielem ani użytkownikiem związanych z nią urządzeń wodnych. Nadto wyjaśnił, że działalność na terenie wskazanej nieruchomości została wstrzymana 1 listopada 2023 r., a obiekty zostały wyłączone z użytkowania i przeznaczone do sprzedaży, jednak mimo to aż do czasu jej zbycia Spółka regularnie składała informacje, wnosiła opłaty za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych wynikających z decyzji z 11 grudnia 2013 r., monitorowała jakość wód poddając je badaniom - o czym świadczą odpowiednie sprawozdania sporządzone przez laboratorium i współpracowała z organem udzielając mu wszelkich niezbędnych informacji. W tych okolicznościach pełnomocnik skarżącej wywodził, że naruszenie przez nią prawa ma charakter znikomy, skoro działalność na nieruchomości została wstrzymana przed upływem terminu ważności pozwolenia wodnoprawnego, a późniejsze nieaktywne użytkowanie urządzenia wodnego nie może być traktowane jako dalsze korzystanie podlegające karze pieniężnej. Nadto zaznaczył, że dokonywanie opłat i udzielanie organowi informacji świadczą o braku winy strony i o jej dobrej wierze oraz zaznaczył, że przedmiotowe naruszenie prawa ustało co powoduje, że kara nie realizowałaby swej prewencyjnej funkcji. Odnosząc się do powyższego stanu rzeczy organ pierwszej instancji podniósł, że okoliczności sprawy uzasadniają wymierzenie stronie administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, a zarazem nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. Podkreślił bowiem, że ciężar gatunkowy naruszenia prawa, o którym mowa w art. 472aa ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo wodne, w postaci korzystania z wód bez wymaganej zgody wodnoprawnej (pozwolenia wodnoprawnego, zgłoszenia wodnoprawnego, oceny wodnoprawnej) jest znaczący ze względu na kolizję z celami środowiskowymi, wskazanymi w przepisach prawa krajowego oraz europejskiego polegającymi na ochronie środowiska naturalnego, w tym zasobów wodnych. W tym miejscu zwrócono uwagę, że Spółka w okresie od 1 grudnia 2023 r. do 30 września 2024 r. niewątpliwie odprowadzała wody opadowe i roztopowe do wód rzeki [...] w km 11+200 na działce nr [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem organu nieprawidłowe jest twierdzenie, że zaprzestanie działalności na nieruchomości po wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego jest równoznaczne z zaprzestaniem korzystania z urządzenia wodnego. Urządzenie wodne nadal bowiem istnieje i spełnia swoją funkcję, jako że ów wylot umożliwia odprowadzanie wód opadowych oraz roztopowych z terenu nieruchomości do wód, co wpływa na regulację stosunków wodnych w obrębie nieruchomości. O użytkowaniu urządzenia wodnego i o korzystaniu z usług wodnych świadczą przy tym składane przez Spółkę oświadczenia, o których mowa w art. 552 ust. 2b ustawy - Prawo wodne. Równocześnie podkreślono, że skarżąca nie dołożyła należytej staranności w sprawie uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego za sporną usługę wodną. Jej wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego został odrzucony z uwagi na niespełnienie warunku z art. 414 ust. 2 powołanej ustawy, po czym nie podjęła ona działań mających na celu uregulowanie sytuacji formalnoprawnej, poprzez złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia i zaprzestała naruszania prawa dopiero w momencie sprzedaży nieruchomości, czyli 30 września 2024 r. pomimo, że dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne obowiązywało tylko do 30 listopada 2023 r. Zdaniem organu pierwszej instancji w tych warunkach nie sposób zgodzić się, aby zaistniałe naruszenie prawa miało znikomy charakter. Organ dodał, że nie zachodzą także inne przesłanki mogące stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia spornej sankcji na mocy art. 189f § 1 pkt 2 oraz § 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na stronę nie została bowiem uprzednio nałożona za to samo zachowanie, prawomocną decyzją, administracyjna kara pieniężna przez inny organ administracji publicznej, jak również nie została ona prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, zaś przedmiot sprawy obejmuje stan faktyczny dotyczący zamkniętego, przeszłego przedziału czasowego, co powoduje, że usunięcie dokonanego wówczas naruszenia prawa nie jest możliwe. Nadto, wymierzenie kary korespondowało z jej funkcjami, gdyż te polegają nie tylko na przymuszeniu strony do dalszej realizacji obowiązków zgodnie z wymaganiami przepisów prawa, teraz i w przyszłości, lecz również na ochronie interesu publicznego (ochrony środowiska). W dalszej części uzasadnienia dokonano analizy okoliczności sprawy przez pryzmat art. 189e Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie organu brak było podstaw do zastosowania także tej normy, jako że skarżąca nie powoływała się na działanie siły wyższej, to jest na wystąpienie nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miała wpływu. Końcowo wyjaśniono, że kwotę nałożonej na stronę kary pieniężnej ustalono na zasadzie art. 472aa ust. 3 pkt 3 ustawy - Prawo wodne, w wysokości 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód, określonej w informacji z 6 listopada 2024 r. Niezadowolona z powyższej decyzji skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła odwołanie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. domagając się uchylenia tego aktu i odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (poprzestanie na pouczeniu) ewentualnie uchylenia wspomnianej decyzji oraz przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Strona podniosła zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepełne i selektywne zgromadzenia materiału dowodowego oraz oparcie rozstrzygnięcia zasadniczo na informacji o opłacie zmiennej i na oświadczeniu kwartalnym, bez wszechstronnej weryfikacji rzeczywistego i środowiskowego charakteru korzystania ze spornej usługi wodnej w III kwartale 2024 r., z pominięciem sprawozdań o jakości wód oraz bez uwzględnienia faktów: zaprzestania działalności i sprzedaży wskazanej w decyzji nieruchomości mimo, że strona powiadomiła o tym organ pierwszej instancji, który dysponował dowodami na tę okoliczność. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 10 § 1 i art. 107 § 3 wskazanego Kodeksu, poprzez niewystarczające odniesienie się do kluczowych twierdzeń strony i dowodów, w szczególności do kwestii znikomej wagi oraz zaprzestania naruszenia prawa. Nadto podniosła zarzuty naruszenia: art. 189f § 1 pkt 1 w związku z art. 189a § 2 tego Kodeksu, poprzez bezpodstawne niezastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, mimo że zachodziły ku temu obie przesłanki, to jest znikoma waga naruszenia prawa oraz zaprzestanie tego naruszenia, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy; art. 189f § 1 pkt 1, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na utożsamieniu zwrotu "zaprzestanie naruszenia prawa" z obowiązkiem "usunięcia skutków w zamkniętym okresie rozliczeniowym", a także art. 8 i art. 7a powołanego Kodeksu, poprzez wydanie rozstrzygnięcia rażąco nieproporcjonalnego do stopnia szkodliwości naruszenia oraz w warunkach wątpliwości interpretacyjnych co do zakresu "zaprzestania", których nie rozstrzygnięto na korzyść strony. W uzasadnieniu odwołania powołano argumentację na poparcie powyższych zarzutów. Decyzją z 16 października 2025 r., nr C.RUT.477.46.2025.ES Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wpierw zaprezentował dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołał treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Podzielił przy tym dokonane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustalenia, że w okresie od 1 grudnia 2023 r. do 30 września 2024 r. skarżąca odprowadzała wskazanym w kwestionowanej decyzji wylotem wody opadowe i roztopowe do wód rzeki [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, a w rezultacie naruszyła art. 389 ustawy - Prawo wodne. Równocześnie podniósł, że Spółka składała oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 552 ust. 2b wspomnianej ustawy, samodzielnie określała ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych i roztopowych w III kwartale 2024 r. i nie zgłaszała reklamacji wobec informacji o ustaleniu wysokości należnej z niniejszego tytułu opłaty zmiennej. Fakt odprowadzania przez nią wód za pośrednictwem przedmiotowego wylotu w okresie po wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego, aż do czasu sprzedaży nieruchomości potwierdzają zarazem: jej pismo z 9 października 2024 r. oraz przedłożone w toku postępowania sprawozdania z badań próbek wody. Organ drugiej instancji zaaprobował również stanowisko, że skarżąca nie dołożyła należytej staranności w zakresie uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego, na okres do czasu sprzedaży spornej nieruchomości oraz zakwestionował jej zarzuty dotyczące bezzasadnego niezastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Zaznaczył bowiem, że unormowania ustawy - Prawo wodne określają wysokość kary w sposób sztywny, stąd brak było możliwości jej miarkowania, strona naruszyła zakaz szczególnego korzystania z wód, co nie znajduje usprawiedliwienia w świetle ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych. W tym miejscu zwrócono uwagę, że Spółka z jednej strony podkreśla, iż urządzenie wodne nie było aktywne, zaś z drugiej powołuje wyniki badań wody opadowej z okresu, kiedy miało nie być aktywne. Równocześnie zaakcentowano, że skarżąca jest przedsiębiorcą, czyli profesjonalnym podmiotem gospodarczym, w stosunku do którego stawiane są wyższe wymagania związane z zawodowym charakterem prowadzonej przezeń działalności. Zważywszy powyższe organ odwoławczy wywiódł, że szkodliwości długotrwałego, bo trwającego 10 miesięcy, korzystania z wód bez pozwolenia wodnoprawnego nie można uznać za znikomą. Równocześnie przyznał, że w sprawie nie zachodzi przesłanka zaprzestania naruszania prawa, gdyż owo naruszenie polegało na korzystaniu z usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie II kwartału 2024 r., czyli w zamkniętym, konkretnym przedziale czasowym, a w rezultacie nawet jeśli strona zaprzestała korzystania z urządzenia po zakończeniu tego okresu nie można tego uznać za "zaprzestanie naruszenia prawa" w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ sporne naruszenie już się dokonało i nie było kontynuowane w czasie. Zdaniem organu drugiej instancji nie doszło także do naruszenia zasady proporcjonalności oraz zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, wynikających z art. 8 i art. 7a Kodeksu postępowania administracyjnego, jako że w sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do treści normy prawnej, lecz jedynie co do oceny stanu faktycznego, które nie mogą stanowić podstawy do zastosowania drugiego z tych przepisów. Niezadowolona z powyższej decyzji Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu i poprzedzającej go decyzji pierwszoinstancyjnej oraz zasądzenia na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a to: art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na odmowie odstąpienia od nałożenia kary mimo spełnienia łącznie przesłanek: znikomej wagi naruszenia prawa (przejawiającej się w braku stwierdzonych zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach, charakterze przejściowym i "nieaktywnym" po jej stronie, braku aktywnej eksploatacji obiektu, uiszczaniu opłat oraz we współpracy z organami) i zaprzestania naruszania (które nastąpiło najpóźniej wraz ze sprzedażą nieruchomości 30 września 2024 r., a w praktyce już po wygaszeniu działalności 1 listopada 2023 r.), przy znacznym zawężeniu przez organy pojęcia "zaprzestania" do sytuacji trwającego naruszenia w chwili orzekania i pominięciu wyrażonego w orzecznictwie sądowym poglądu wskazującego na konieczność indywidualnej, całościowej oceny i dopuszczającego zastosowanie art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego także wtedy, gdy naruszenie miało charakter incydentalny, krótkookresowy i faktycznie wygasło przed orzeczeniem; art. 189d powołanego Kodeksu w związku z art. 472c ust. 3 ustawy - Prawo wodne, poprzez zastąpienie rzeczywistej oceny wagi i okoliczności naruszenia ogólnymi stwierdzeniami o "sztywnej wysokości kary" i jej "prewencyjnym" charakterze, co rzekomo ma wyłączać zastosowanie art. 189f wskazanego Kodeksu, podczas gdy owa "sztywność" sposobu ustalenia kwoty (500% opłaty zmiennej) nie znosi kompetencji i obowiązku organu do odstąpienia od nałożenia kary, jeśli łącznie spełnione są przesłanki określone w tej normie (przeciwne stanowisko zajęte w sprawie przez organy stanowi zarazem w ocenie strony efekt niewłaściwego powiązania art. 472aa ustawy - Prawo wodne z art. 189 f Kodeksu postępowania administracyjnego). Nadto Spółka podniosła zarzut niewłaściwego zastosowania zasady odpowiedzialności obiektywnej przy karach administracyjnych w ustawie - Prawo wodne, poprzez automatyzm w wymierzeniu kary oraz utożsamianie samego braku pozwolenia z wysoką szkodliwością czynu, bez zindywidualizowanej oceny realnych skutków dla środowiska w II kwartale 2024 r., oraz bez uwzględnienia postawy skarżącej (badanie wód, wygaszanie działalności, sprzedaż nieruchomości, uiszczanie opłat). Zarzuciła także naruszenie: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepełne i selektywne zgromadzenie oraz ocenę materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia zasadniczo na oświadczeniu z art. 552 ustawy - Prawo wodne za III kwartał 2024 r. i na informacji o opłacie zmiennej, bez weryfikacji realnego charakteru odpływu w tym okresie, wpływu retencji, braku eksploatacji obiektu i wyników badań wód przy równoczesnym pominięciu kluczowych dowodów łagodzących wagę naruszenia oraz świadczących o zaprzestaniu korzystania, w szczególności: wyników badań wód z 8 listopada 2023 r. i z 17 czerwca 2024 r., zakończenia działalności na nieruchomości od 1 listopada 2023 r., a następnie jej sprzedaży dokonanej 30 września 2024 r.; art. 7a wskazanego Kodeksu, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zasada rozstrzygania na korzyść strony dotyczy wyłącznie wątpliwości co do treści przepisów i nie można jej odnosić do sytuacji, gdy materiał dowodowy nie daje podstaw do dokonania jednoznacznych ustaleń w zakresie kwestii kluczowej dla rozstrzygnięcia; art. 10 § 1 oraz art. 107 § 3 powyższego Kodeksu, poprzez niewystarczające i fragmentaryczne odniesienie się do kluczowych twierdzeń i wniosków dowodowych strony, w szczególności do kwestii znikomej wagi naruszenia prawa, zaprzestania naruszania przed wydaniem decyzji oraz znaczenia badań jakości wód, wygaszenia działalności i sprzedaży nieruchomości dla oceny przesłanek z art. 189f tego Kodeksu (uzasadnienie decyzji nie zawiera rzetelnego ważenia wymienionych okoliczności przemawiających na korzyść strony); art. 8 powołanego Kodeksu, poprzez prowadzenie postępowania i sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób, który nie daje stronie przekonania, że jej argumenty zostały wnikliwie rozważone, a decyzja jest wynikiem indywidualnej oceny okoliczności faktycznych, lecz raczej wskazuje, że stanowi efekt schematycznego stosowania kar; art. 7a tego Kodeksu, polegające na przyjęciu, że wszelkie wątpliwości interpretacyjne i dowodowe należy rozstrzygać na niekorzyść strony w związku z rzekomo jednoznaczną treścią przepisów o karach administracyjnych, podczas gdy w niniejszej sprawie to właśnie materiał dowodowy (stan faktyczny) budzi wątpliwości co do intensywności korzystania z wód i realnego zagrożenia dla środowiska. W uzasadnieniu skargi podniesiono argumenty na poparcie powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji, wskazując na bezzasadność zarzutów strony oraz podnosząc, że nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście nie stwierdzono podstaw do uwzględnienia skargi. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa, gdyż nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznanej sprawie jest decyzja o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za okres III kwartału 2024 r., w kwocie 23.985 zł za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu istniejącym wylotem do wód rzeki [...] w km 11+200 na działce nr [...], obręb K. w B. wód opadowych pochodzących z terenu C. S.A., bez odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego. Dokonując oceny legalności tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie z zasadą sformułowaną w art. 389 ustawy - Prawo wodne, korzystanie z usługi wodnej uwarunkowane jest, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, posiadaniem pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie zaś do treści art. 414 ust. 1 pkt 1 tej regulacji, pozwolenie wodnoprawne wygasa jeżeli upłynął okres, na który zostało wydane, natomiast z mocy ust. 2 tego przepisu nie wygasa ono, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia. W niniejszej sprawie Spółka posiadała pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z objętej zaskarżoną decyzją usługi wodnej, udzielone jej stosowną decyzją z 11 grudnia 2013 r., wydane na czas określony do 30 listopada 2023 r. Jest przy tym poza sporem, że nie przedłużyła skutecznie owego pozwolenia w trybie art. 414 ust. 2 ustawy - Prawo wodne (złożyła wprawdzie w tych ramach wniosek, jednak po upływie 90-dniowego terminu określonego w powołanym przepisie, co spowodowało jego odrzucenie) ani też nie uzyskała nowego pozwolenia wodnoprawnego na przedmiotową usługę. Nie budzi zatem wątpliwości, że w okresie, którego dotyczy kontrolowana decyzja, strona nie legitymowała się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym na wskazaną usługę wodną, a tym samym nie spełniała wymogu określonego w art. 389 pkt 1-2 w związku z art. 34 i art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy - Prawo wodne, które statuują obowiązek posiadania takiego pozwolenia na odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Spółka złożyła w trybie art. 552 ust. 2g i ust. 2ha powołanej ustawy oświadczenie za III kwartał 2024 r., w którym podała ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych, przy czym w jego tabeli A w rubryce dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego zamieściła wzmiankę "bez pozwolenia". Samodzielnie więc określiła ilość odprowadzonych w tym kwartale wód opadowych lub roztopowych wskazując lokalizację i nazwę urządzenia do ich odprowadzania. Na podstawie przedmiotowego oświadczenia organ pierwszej instancji, informacją z 6 listopada 2024 r. ustalił wysokość należnej opłaty zmiennej, zaś strona bezspornie nie zakwestionowała tej informacji, a nałożoną opłatę uiściła. Wszystko to potwierdza zakres korzystania przez skarżącą ze spornej usługi wodnej w III kwartale 2024 r., a równocześnie, w ocenie Sądu, nie przedstawiła ona przeciwdowodów, które mogłyby przekonująco podważyć poczynione w niniejszych ramach ustalenia wypowiadających się w sprawie organów. Spółka powołała się na uchwałę Zarządu z 16 maja 2023 r., w której postanowiono zaprzestać, nie później niż do końca roku 2023, wykonywania działalności gospodarczej, przez C. Sp. z o.o. w B. na nieruchomości przy ul. [...] w B. podkreślając, że z mocy tej uchwały wstrzymano procesy mogące powodować odprowadzanie wód opadowych z terenu zakładu. Przedstawiła również sprawozdania z badań próbek wód opadowych (z 12 czerwca 2024 r. i z 8 listopada 2023 r.) na okoliczność monitorowania jakości odprowadzanych wód. Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji trafnie jednak przyjęły, że powyższe dokumenty, w kontekście złożonego przez skarżącą oświadczenia za III kwartał 2024 r., braku zgłoszenia reklamacji od wydanej wobec niej informacji z 6 listopada 2024 r. oraz faktu uiszczenia przez nią opłaty zmiennej - nie stanowią dostatecznego potwierdzenia, że faktycznie zaprzestała korzystania z wylotu do rzeki [...], czyli odprowadzania za jego pośrednictwem, wód opadowych i roztopowych z terenu wzmiankowanego wyżej C. Wymaga podkreślenia, że w pozwoleniu wodnoprawnym z 11 grudnia 2013 r. określono, że wody opadowe miały być odprowadzane z terenu trzech zlewni, a mianowicie: z terenu salonu samochodowego (z terenów utwardzonych, z dachów budynków, z terenów zielonych), z terenu placu magazynowego (z terenów utwardzonych, z terenów zielonych) oraz z terenu stacji paliw (z terenów utwardzonych, z terenów zielonych) a zarazem wskazano, że przed odprowadzeniem do rzeki [...] wody opadowe z poszczególnych zlewni miały być oczyszczane w ściśle określony sposób. W tym stanie rzeczy, samo zaprzestanie sprzedaży i serwisowania pojazdów w powyższym C. nie dowodzi jeszcze, że doszło do faktycznego zaprzestania korzystania ze spornego wylotu czyli odprowadzania za jego pomocą wód opadowych zawłaszcza, że ani z wyjaśnień strony ani z przedstawionych przez nią dokumentów nie wynika, by podjęte zostały jakiekolwiek działania skutkujące rzeczywistym zmniejszeniem ilości wód opadowych w okresie zaprzestania działalności w tym C. w porównaniu do okresu, gdy działalność była tam prowadzona. Na marginesie można zasygnalizować, że zaprzestanie prowadzenia stosownej działalności na wskazanym terenie nie ma żadnego wpływu na to czy następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych, albowiem zjawisko to jest niezależne od występowania na tym terenie przywoływanej działalności. Mając na względzie powyższe stwierdzić przyjdzie, że Spółka popełniła delikt administracyjny określony w art. 472aa ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo wodne, po myśli którego administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. Należy także uznać, że wypowiadające się w sprawie organy prawidłowo ustaliły wysokość nałożonej na stronę kary obliczając ją na zasadzie art. 472aa ust. 3 pkt 3 wspomnianej ustawy, w wysokości wynoszącej 500 % opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód. Zdaniem składu orzekającego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego. Trzeba wyjaśnić, że stosownie do treści art. 472c ust. 3 ustawy - Prawo wodne, w zakresie nieuregulowanym w tym akcie, do administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa między innymi w art. 472aa ust. 1, stosuje się przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie jednak z art. 189a § 2 powołanego Kodeksu, w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej (pkt 1), odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia (pkt 2), terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej (pkt 3), terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej (pkt 4), odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej (pkt 5), udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej (pkt 6) - przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się. Mając na względzie, że w zakresie przesłanek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i ustalenia jej wysokości, mają zastosowanie przepisy ustawy - Prawo wodne, które w odniesieniu do odprowadzania do wód - wód opadowych ściśle wskazują zarówno przyczyny nałożenia kary jak i jej wysokość (art. 472aa ust. 3 pkt 3 powołanej ustawy) stwierdzić przyjdzie, że brak jest podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego, a w rezultacie wymierzona stronie kara nie podlegała miarkowaniu w zależności od okoliczności stanu faktycznego sprawy. Równocześnie wymaga podkreślenia, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej z art. 472aa ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo wodne ma charakter związany, co powoduje, że w razie stwierdzenia naruszenia obowiązku z art. 389 tej regulacji, organ administracji jest co do zasady zobowiązany do nałożenia kary w wysokości wynikającej z art. 472aa ust. 3 pkt 3. Wyłączenie odpowiedzialności podmiotu za naruszenie przepisów cytowanej ustawy możliwe będzie na zasadzie art. 189e Kodeksu postępowania administracyjnego - gdy do popełnienia deliktu doszło wskutek działania siły wyższej, albo przy zastosowaniu art. 189f tego Kodeksu - w przypadku spełnienia określonych w rzeczonej normie przesłanek. Wymaga podkreślenia, że oba te unormowania nie zmieniają charakteru odpowiedzialności za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia. Pierwsze z nich wyłącza bowiem możliwość ukarania strony w szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa, przy czym owa siła wyższa nie uchyla bezprawności czynu, a jedynie wyłącza odpowiedzialność za działanie niezgodne z prawem. Podobnie druga z tych norm, regulująca instytucję odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, nie eliminuje deliktu, a jedynie uchyla jego karalność. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (zob. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2020). W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy dostatecznie wnikliwie rozważyły okoliczności stanu faktycznego oraz poddały zgromadzony materiał dowodowy wyczerpującej analizie pod kątem zasadności zastosowania instytucji wymienionej w art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego, a zajęte przez nie w tych ramach negatywne stanowisko należy uznać za trafne. Przyjdzie wyjaśnić, że zgodnie z regulacją zawartą w pkt. 1 tego przepisu, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca nie sprecyzował, jakim przypadkom naruszenia prawa można przypisać "znikomy" charakter, natomiast w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że chodzi tu o naruszenie nieistotne, czyli takie, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Po 625/23, publ. Lex nr 3644367). Ze znikomym naruszeniem prawa mamy zatem do czynienia wtedy, gdy wywołało ono jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło (por. A. Cebera, J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, uwagi do art. 189f). Godzi się zaznaczyć, że przesłanka "znikomości" naruszenia prawa nie podlega rozstrzygnięciu przez sąd administracyjny, bowiem analiza w tym zakresie należy do organu, który powinien ocenić, czy w danym przypadku zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2411/21, publ. Lex nr 3571407). W tym kontekście wypowiadające się w sprawie organy zasadnie położyły nacisk na powiązanie znikomej wagi naruszenia prawa z rodzajem dobra, którego ochronie naruszona norma ma służyć. W niniejszym przypadku dobrem tym jest ochrona środowiska, a w szczególności efektywne gospodarowanie zasobami wodnymi związane z zapewnieniem dostępności do wód o odpowiednich parametrach ilościowych i jakościowych, a zatem wartość, którego waga nie może być uznana za niską czy mało istotną. Ciężar gatunkowy naruszenia prawa polegającego na korzystaniu z wód bez wymaganej zgody wodnoprawnej jest więc - jak słusznie zauważyły wspomniane organy - znaczący, gdyż koliduje z ustawowym obowiązkiem gwarantującym prawidłowe funkcjonowanie gospodarki wodnej godząc w podstawy skonstruowanego przez ustawodawcę systemu gospodarowania wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. W rezultacie, odstąpienie od wymierzenia sankcji administracyjnej za brak pozwolenia wodnoprawnego musi być stosowane z dużą ostrożnością. Nie można bowiem deprecjonować wartości tego pozwolenia, jako instrumentu formalnego regulacji korzystania z zasobów wodnych (vide wyroki: WSA w Gdańsku z 18 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 831/25 i WSA w Lublinie z 4 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 514/25 - orzeczenia dostępne w CBOSA). Należy jedynie dodać, że instytucje wskazane w art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego mają w istocie rzeczy charakter wyjątkowy, jako że w sytuacji, gdy ustawodawca nałożył na dany podmiot pewien obowiązek, wówczas podmiot ten powinien ów obowiązek wykonać, z kolei kara administracyjna stanowi naturalną reakcję za jego niedochowanie. Przedmiotowe instytucje trzeba więc stosować ze szczególną rozwagą, gdyż w przeciwnym wypadku zasadą stałoby się odstępowanie od nakładania kar, a wyjątkiem ich nakładanie (por. wyrok tutejszego Sądu z 12 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1339/23 - dostępny w CBOSA). Marginalnie warto zwrócić uwagę, że przeciwko zakwalifikowaniu powyższego naruszenia prawa jako znikomego przemawia dodatkowo ilość deklarowanej przez stronę wody odprowadzonej spornym wylotem wynosząca niemal 6.400 m3, co jest wartością relatywnie znaczną, którą trudno uznać za neutralną dla środowiska, w tym dla stosunków wodnych istniejących na tamtym terenie. Także udokumentowana przez Spółkę odpowiednimi wynikami badań okoliczność, że w odprowadzanych wodach nie stwierdzono zanieczyszczeń nie stanowi dostatecznej podstawy do tego, aby sporne naruszenie prawa uznać za znikome. Obowiązek oczyszczania wód opadowych przed ich odprowadzeniem do rzeki [...] został bowiem nałożony na Spółkę w wygasłym pozwoleniu wodnoprawnym, a nadto wynikał z § 17 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. poz. 1311). Realizacja owego obowiązku, podobnie jak fakt informowania organu pierwszej instancji o zmianach stanu faktycznego oraz uiszczanie opłat za odprowadzenie wód nie stanowią okoliczności pozwalających na uchylenie odpowiedzialności skarżącej, skoro nie podjęła ona skutecznych działań zmierzających do uregulowania stanu formalno-prawnego celem zagwarantowania sobie legalnego korzystania z usługi wodnej. Sporne naruszenie prawa nie nastąpiło także w warunkach, o których mowa w art. 189e Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest wskutek siły wyższej, czyli przyczyn od strony niezależnych. Skarżąca nie podała żadnych nadzwyczajnych, niezależnych od jej woli okoliczności, których efektem mogłoby być owo naruszenie. Przeciwnie, stan faktyczny sprawy wskazuje jasno, że stanowi ono wynik jej świadomego zachowania. Jak nadmieniono powyżej, Spółka nie dokonała skutecznego przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 414 ust. 2 ustawy - Prawo wodne a zarazem nie wystąpiła o wydanie nowego pozwolenia, zaś samo zaprzestanie działalności przez C. S.A. przy ul. [...] w B. nie było tożsame z zakończeniem korzystania ze zlokalizowanego tam spornego wylotu i zaniechaniem odprowadzania za jego pośrednictwem wód opadowych/roztopowych. W konsekwencji uzasadnione jest stwierdzenie, że Spółka nie dochowała należytej staranności w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, rozpatrywanej z uwzględnieniem podwyższonych standardów związanych z zawodowym charakterem działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę, skoro świadomie odprowadzała wody do rzeki [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, choć niewątpliwie miała swobodę decyzyjną co do możliwości zaprzestania korzystania z usługi wodnej (nie świadczyła usług o charakterze ciągłym, związanych z zaspakajaniem podstawowych potrzeb ludności). Wypowiadające się w sprawie organy trafnie przyjęły, że sporna kara administracyjna jest wymierzana za kwartał, czyli okres zamknięty, a w konsekwencji działalność skarżącej jest oceniana za ten konkretny przedział czasowy. Równocześnie jednak uznały, że skoro strona zaprzestała naruszenia prawa dopiero w momencie sprzedaży nieruchomości, to nie została spełniona przesłanka polegająca na zaprzestaniu naruszenia, co w warunkach niniejszej sprawy budzić może wątpliwości albowiem wspomniane zaprzestanie naruszenia wynikające ze zbycia działki nastąpiło 30 września 2024 r., który był zarazem ostatnim dniem okresu objętego decyzją, czyli III kwartału tego roku. Niezależnie jednak od prawidłowości powyższego stanowiska, niniejsze zagadnienie nie mogło przesądzić o uwzględnieniu skargi. Nawet bowiem, gdyby przyjąć, że Spółka zaprzestała naruszenia prawa zachowując tym samym pierwszą z przesłanek wskazanych w art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, to - jak obszernie wyjaśniono powyżej - nie zachodzi drugi z wymienionych tam warunków, polegający na znikomej wadze naruszenia prawa, a w rezultacie wskazane organy trafnie orzekły, że brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu, jako że wymaga on kumulatywnego spełnienia obu powyższych przesłanek. W ocenie składu orzekającego nie jest także trafny zarzut braku rozważenia zasadności środków prawnych przewidzianych w § 3 w związku z § 2 art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego. Normy te stanowią, że w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia zaś w sytuacji przedstawienia takich dowodów odstępuje od wymierzenia kary. W tym kontekście należy przychylić się do stanowiska, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie pozwoliłoby na spełnienie jej celów. Skarżąca nie miała bowiem żadnej możliwości usunięcia naruszenia prawa, jakiego dokonała, a zarazem nie można się zgodzić, by samo powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, zważywszy wagę dobra chronionego, jakim jest ochrona środowiska, stanowiło dostateczną przesłankę przemawiającą za odstąpieniem od nałożenia na nią kary. W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań Sąd uznał, że postępowanie w sprawie przeprowadzono w sposób prawidłowy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie oraz w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który poddano ocenie w sposób uprawniony, zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów, a wydane rozstrzygnięcie umotywowano dostatecznie wyczerpująco czyniąc zadość wymogom wynikającym z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym chybione są zarzuty skarżącej o naruszeniu art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3, art. 189d i art. 189f wskazanego Kodeksu. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 7a tego aktu albowiem zarówno stan prawny jak i faktyczny sprawy jest zasadniczo jasny i nie budzi żadnych poważnych wątpliwości, które mogłyby być rozstrzygnięte na korzyść strony. Wbrew twierdzeniom skarżącej, kwestionowana przez nią decyzja nie koliduje także z uregulowaniami ustawy - Prawo wodne ani z innymi normami prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że brak jest przesłanek przemawiających za wzruszeniem zaskarżonego aktu i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł o oddaleniu skargi.