Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Gl 221/26

II SA/Gl 221/26 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-05-22

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
22 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 5 grudnia 2025 r. nr SKO.IV/424/597/2025 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z 8 września 2025 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 ust. 3, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt. 16, art. 36 pkt 2 lito, art. 59 ust 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust 1 pkt 2 ust 2 pkt 2 lit. b) i ust. 2d, art 62 ust. 2 i3, art. 101 ust. 6, art 103 ust. 2, art. 106 ust 1 i4, ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 1214 - dalej "u.p.s")., Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1044), art. 104 § 1, art. 107 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm .- dalej "k.p.a."), Burmistrz Miasta Z. ustalił odpłatność J. K. za pobyt wstępnego - jej dziadka - S. K. w Domu Pomocy Społecznej w Z. ul. [...] za okres od 01-06-2021 r. do 02-04-2022 r. w taki sposób, że za okres od 01-06-2021 r. do 31-01-2022r. 755,58 zł miesięcznie, proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia (tj. 2.266,73 zł :3os.=755,58 zł); za okres od 01-02-2022 r. do 28-02-2022 r. 720,81 zł jednorazowo, proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia (tj. 2.162,43 zł :3os.=720,81 zł); za okres od 01-03-2022 r. do 31-03-2022 r. 872,21 zł jednorazowo, proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia (tj. 2.616,63 zł :3os.=875,21 zł); za okres od 01 do 02-04-2022 r. 58,15 zł jednorazowo, proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia i okresu pobytu w DPS (tj. 174,44 zł ;3os.=58,15 zł). Równocześnie ustalono sposób i termin wpłaty należności na rachunek MOPS w Z. . W uzasadnieniu wskazano, że dziadek strony został skierowany do wskazanej placówki na czas nieokreślony decyzją Kierownika MOPS w Z. nr [...] z 4 lutego 2021 r., z kolei decyzją nr [...] z 26 lutego 2021 r. (ze zmianami) ustalono dlań z tego tytułu opłatę począwszy od 15 lutego 2021 r. Dziadek skarżącej uiszczał kwotę za pobyt w DPS w wysokości 70 % jego dochodu. Natomiast zmarł [...]r. Na podstawie posiadanej dokumentacji ustalono, że osobami zobowiązanymi do ponoszenia odpłatności w niniejszych ramach jest skarżąca, T. K. (ojciec skarżącej) i M. K. (wuj skarżącej) jako zstępni mieszkańca DPS. M. K. osiąga dochód w wysokości nie przekraczającej 300% ustawowego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w związku z tym decyzją z 2 czerwca 2021 r. nie ustalono mu odpłatności za pobyt jego ojca w DPS, a przedmiotowe zwolnienie nastąpiło z mocy prawa. Na podstawie oświadczenia skarżącej o osiąganym dochodzie rodziny ustalono, że dochód przekracza 300% ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynikającego z u.p.s. Na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego z 23 lipca 2021 r. (przeprowadzonego z ojcem skarżącej telefonicznie) oraz zgromadzonych oświadczeń ustalono sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową w rodzinie skarżącej. Ponadto 3 lutego 2022 r. przeprowadzono telefonicznie ze skarżącą wywiad środowiskowy proponując zawarcie umowy w trybie art. 103 ust.2 u.p.s. w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziadka w DPS. W oświadczeniu z 13 lutego 2022 r. przekazanym elektronicznie do MOPS w Z. skarżąca odmówiła zawarcia umowy w przedmiotowej sprawie. W oparciu o zebraną dokumentację organ I instancji ustalił, że skarżąca zamieszkuje w [...] wspólnie z ojcem T. K., i pozostaje na ojca utrzymaniu, ponadto jak podaje T. K. wspiera on finansowo żonę zamieszkałą w Polsce. Organ I instancji za dochód rodziny przyjął sumę miesięcznych przychodów uzyskanych przez T. K. w obcej walucie USD. Dochód ustalony na podstawie jego oświadczenia złożonego 23 lipca 2021 r., że wynosi on 3.864,75 USD. Kurs średni walut obcych NBP z 27 maja 2022 r. wynosił: 4,2966 PLN za 1 USD. Zatem dochód rodziny skarżącej wynosił: 16.105,28 zł, dochód ten pomniejszono o dobrowolne alimenty tj. 500,00 zł na rzecz matki skarżącej uiszczane przez T. K. . Dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosił 8.052,64 zł, natomiast 300% ustawowego kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie zgodnie z przepisami u.p.s. w okresie od 1 czerwca 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. wynosiło: 1.584,00 zł (tj. 528,00 zł x 300% ) a kryterium dochodowe na osobę w rodzinie od 1 stycznia 2022 r. wynosi; 1.800,00 zł (tj. 600,00 zł x 300%). Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Z. ul. [...] , ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z [...]r. pod pozycją [...] od marca 2021 r, wynosił: 3.659,60 zł. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Z. ul. [...] , ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z [...] r. pod pozycją [...] od marca 2022 r. wynosił: 4.113,80 zł. Miesięczna kwota odpłatności ustalona decyzją z 26 lutego 2021 r. ze zmianami dla dziadka skarżącej za jego pobyt w DPS wynosiła: 1.392,87 zł miesięcznie i stanowiła 70% z posiadanego przez niego dochodu w kwocie: 1.989,82 zł. Różnica między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez mieszkańca DPS wynosiła 2.266,73 zł. Ustalona dla skarżącej odpłatność za pobyt (dziadka) w DPS od 1 czerwca 2021 r. do 31 stycznia 2022 r. wynosiła: 755,58 zł; od 1 lutego 2022 r. do 28 lutego 2022 r. wynosiła; 720,81 zł jednorazowo (tj. 2.162,43 zł : 3os.=720,81 zł); za okres od 1 marca 2022 r. do 31 marca 2022 r. wynosiła: 872,21 jednorazowo (tj. 2.616,63 zł :3os.=875,21 zł), za okres od 1 kwietnia 2022 r. do 2 kwietnia 2022 r. wynosiła: 58,15 zł jednorazowo (tj. 174,44 zl : 3os.=58,15 zł), i odpowiadała wysokości ustalonej proporcjonalnie do liczby dni oraz osób obowiązanych do jej wnoszenia. Dalej organ I instancji przytoczył brzmienie przepisów znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie, a to art.59 ust. u.p.s., art. 60 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.s. Podkreślił, że art. 61 ust. 1 u.p.s. w sposób enumeratywny wskazuje osoby obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oraz ich kolejność. Wskazał na treść art.61 ust.2 i 2d u.p.s. dotyczących opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Stwierdził, że w odniesieniu do niniejszej sprawy zastosowano przepis art. 103 ust.2 u.p.s. Ponadto zauważył, iż wprowadzona została zasada zgodnie z którą pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w pierwszej kolejności wskazuje dziadka jako mieszkańca domu, zobowiązanego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej., który to przebywał w okresie od 15 lutego 2021 r. do 2 kwietnia 2022 r. w DPS w Z. o zasięgu powiatowym i jako mieszkaniec tego domu ponosił odpłatność za pobyt w DPS w łącznej wysokości 70% dochodu. Sytuacja majątkowa dziadka skarżącej ustalona na podstawie wywiadów środowiskowych; nie pozwalała na ponoszenie przez mieszkańca domu, pełnej wysokości średniego miesięcznego kosztu pobytu określonego przez Starostę Z. . Organ I instancji wskazał, na zasadę kolejności przyjęta w przepisie art. 61 ust. 1 12 u.p.s. i wyjaśnił, że zgodnie z postanowieniami wyroku WSA w Gliwicach dokonał analizy zebranego wcześniej materiału dowodowego oraz oświadczeń strony, co do faktów istotnych w sprawie i ustalił, że skarżąca jest wnuczką S. K. i córką T. K. . Ojciec skarżącej pozostaje w związku małżeńskim z M. K. jednakże małżeństwo funkcjonuje w stanie faktycznej separacji. W momencie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie skarżąca zamieszkuje w [...] wraz z ojcem. W [...] skarżąca pozostaje na utrzymaniu ojca. Jest osobą bezrobotną. Wobec wspólnego zamieszkiwania i gospodarowania z ojcem pozostając na jego utrzymaniu organ i instancji uznał, iż skarżąca jest osobą w rodzinie w rozumieniu, art. 6 ust 14 u.p.s., konsekwencją czego jest stosowanie do niei ustawowego kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s wynoszącego 600 zł miesięcznie zgodnie z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Organ I instancji wskazał na swoje wcześniejsze ustalenia dotyczące sytuacji rodzinnej skarżącej i dochodu ojca skarżącej, w wysokości 3.864,95 USD, która pozostaje zasadniczo niezmienna od wszczęcia postępowania do chwili obecnej. Organ I instancji na podstawie oświadczeń ojca skarżącej dokonał szczegółowej analizy jego dochodów i wydatków. Nadto powtórnie szczegółowo zaprezentował sposób wyliczenia spornej należności za poszczególne objęte decyzją okresy. Organ ustalił, że skarżąca zamieszkuje razem z ojcem utrzymując się z jego wynagrodzenia. Z oświadczenia T. K. wynika, że wydatki rodziny ponoszone na ratę kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania wynoszą 591,99 USD miesięcznie, czynsz na mieszkanie w wysokości 758 USD, a od września 2022 r. 834 USD opłaty dodatkowe za internet, za telewizje, kartę do metra,telefon. Ponadto skarżąca podała koszty utrzymania zwierząt domowych, oraz domu w Z. (tj. opłaty za koszenie trawy, położenie bruku; opłaty eksploatacyjne itp.), utrzymanie grobów rodziców - dziadków skarżącej w100-130 zł miesięcznie. Podaje również, iż ojciec przekazuje małżonce, a matce skarżącej mieszkającej w Polsce kwotę 250 zł tygodniowo. Organ zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Gliwicach przeprowadził postępowanie dotyczące możliwości ponoszenia przez skarżącą odpłatności za pobyt dziadka w DPS. Wskazał, że ponoszone przez ojca strony koszty dla matki tj. ok. 1000 zł miesięcznie, jako obowiązek alimentacyjny można uznać za uzasadniony, tak ponoszenie kosztów utrzymania domu, będącego własnością skarżącej budzą wątpliwości. Skarżąca bowiem nie mieszka w domu, który zresztą stanowił darowiznę od dziadka S. K. . Zatem nie można uznać tych wydatków za niezbędne. A już na pewno za taki wydatek nie można uznać kładzenie nowej kostki brukowej. Tak samo koszty ponoszenie na psiego fryzjera, czy ogólnie na utrzymanie zwierzęcia domowego. W tym zakresie organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2024r. II SA/Gl 105/24, który zapadł w wyniku skargi T. K. na decyzję SKO w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt jego ojca w DPS. Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej ustalenia organ administracji podniósł, że wysokość nałożonej na skarżącą odpłatności za pobyt dziadka w DPS kształtuje się na poziomie 5 % dochodu rodziny. W rezultacie organ administracyjny stwierdził, że skarżąca ma możliwość ponoszenia spornej opłaty, a kwota obciążeń wynikających z ustalonej wysokości opłaty za pobyt dziadka w DPS przypadającej na skarżącą jest możliwą do poniesienia przez nią w pełnej wysokości ustalonej zgodnie z przesłankami o charakterze obiektywnym przy uwzględnieniu zasobów i możliwości strony. Dalej organ I instancji zauważył, że to dziadek skarżącej umową darowizny z 7 sierpnia 2017 r. przeniósł na nią własność nieruchomości położonej w Z. polecając obdarowanej, by ustanowiła na jego rzecz nieodpłatną, dożywotnią służebność mieszkania w budynku mieszkalnym będącym przedmiotem darowizny, co pozostaje faktem obojętnym dla ustalenia odpłatności za jego pobyt w DPS. Wskazana okoliczność jest istotna dla oceny zasobów i możliwości strony zobowiązanej dokonywanej w oparciu o art. 103 ust. 2 u.p.s. Organ I instancji zauważył, że ojciec skarżącej nie sprostał w całości pozostałemu zobowiązaniu wobec odpłatności za pobyt swojego ojca w DPS, a zatem pozostała do spłaty kwota obciąża jego córkę, a wnuczkę S. K.. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie art. 153 p.p.s.a. Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z 23 kwietnia 2025r. II SA/Gl 1628/24 pełnomocnik stwierdził, że stanowisko organu jest z nim sprzeczne. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu przedstawiła argumenty na poparcie swego stanowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzją z 5 grudnia 2025 r. nr SKO.IV/424/597/2025 utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawiło przebieg postępowania według chronologii zdarzeń wskazując na podstawy prawne rozstrzygnięcia. Podzieliło stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji. SKO wywiodło, że kwota spornej odpłatności została ustalona w sposób prawidłowy. Odnosząc się do treści odwołania podało, że ojciec skarżącej nie sprostał w całości pozostałemu zobowiązaniu wobec odpłatności za pobyt swojego ojca w DPS, a zatem pozostała do spłaty kwota obciąża jego córkę, a wnuczkę S. K. . Kwota ustalonej opłaty dla ojca skarżącej jest orzeczona prawomocną decyzją, popartą przez wyrok Wojewódzkiego w Gliwicach z 12 czerwca 2024 r. o sygn. SA/Gl 105/24 i kolejnym z 3 grudnia 2025 r. o sygn. akt II SA/Gl 935/25. W tym momencie nie ma możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej i zmiany, podwyższenia kwoty określonej i przypisanej do spłaty ojcu skarżącej. Ponadto wzruszenia wymagało by ostateczne zakończenie sprawy dot. odpłatności za pobyt w DPS M. K. - drugiego syna S. K. . Do takiego działanie brak jest natomiast podstaw prawnych. Do zapłaty za dziadka skarżącej w DPS pozostała kwota, którą organ przypisał jego wnuczce zaskarżoną decyzją. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję organu SKO skarżąca reprezentowana jak dotychczas przez pełnomocnika zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 153 p.p.s.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a oraz art. 80 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego, a to art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu umotywowała swoje stanowisko akcentując, że rozstrzygnięcie jest niezrozumiałe i zostało wydane bez stosownego uwzględnienia treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1628/24, w którym przesądzono, że obowiązek uiszczenia opłat za pobyt członka rodziny w DPS obciąża bliższych krewnych przed dalszymi. Zdaniem skarżącej zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko SKO, jakoby ojciec skarżącej nie sprostał obowiązkowi ponoszenia opłat za DPS, jest poczynione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i jest niejasne. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumentację zawartą w swojej decyzji stwierdzając, że zarzuty podnoszone przez stronę są bezzasadne i nie ma podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 tej regulacji, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się tu względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 p.p.s.a. wykazała bowiem, że kwestionowany przez stronę akt odpowiada wymogom prawa. Nie można zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącej, że organu obu instancji naruszyły art. 153 p.p.s.a. Stanowisko o zobowiązaniu J. K. , jako wnuczki równolegle z ojcem -T. K. i wujkiem M. K. do odpłatności za pobyt dziadka S. K. w DPS potwierdził Sąd w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 maja 2023 r. o sygn.. akt II SA/Gl 402/23. Decyzją z 1 sierpnia 2023 r. organ I instancji ustalił odpłatność dla T. K. - ojca skarżącej. Wskazana decyzja została utrzymana w mocy decyzją SKO z 14 listopada 2023 r. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 czerwca 2024 r. o sygn. II SA/Gl 105/24 oddalił skargę na wskazaną decyzję SKO. Zatem ojciec skarżącej prawomocną decyzją jest zobowiązany do zapłaty (lub dokonał wpłaty) kosztów pobytu swojego ojca w DPS. Opłata w wysokości 7.659,81 zł. , do której zobowiązany jest ojciec skarżącej nie pokrywa w całości kwoty należnej, tj, różnicy pomiędzy ustaloną kwotą za pobyt mieszkańca, a opłatą wniesioną przez samego mieszkańca, przypadająca na zstępnych. Natomiast wyrokiem z 23 lutego 2025 r. II o sygn. akt IISA/Gl 1628/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przedstawił odrębną do poprzedniego wyroku w tej sprawie interpretację przepisu art. 61 ust. 1 pkt. 1 u.p.s. odnosząc się do kwestii kolejności obciążania obowiązkiem wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej w ramach zstępnych. Skład orzekający w niniejszej sprawie zauważa jednak, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja w kwestii ustalenia ojcu skarżącej odpłatności za pobyt S. K. w DPS. Na dzień orzekania w niniejszej sprawie przez SKO nie było możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej i zmiany, podwyższenia kwoty określonej i przypisanej do spłaty ojcu skarżącej. Skoro zaś ojciec skarżącej nie sprostał w całości pozostałemu zobowiązaniu wobec odpłatności za pobyt ojca w DPS to pozostała do spłaty kwota obciąża jego córkę, a wnuczkę S. K. . Nie ma też podstaw by kwotę konieczną do zapłaty uiściła Gmina. W ocenie składu orzekającego, wskazanie wynikające z przywołanych wyroków zostało zrealizowane w sposób dostateczny. Organy obydwu instancji prawidłowo zastosowały 60 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.p.s.. przyjmując, że wskazana odpłatność obciąża zstępnych dziadka skarżącej, czyli jego dwóch synów oraz wnuczkę (powyższe przepisy nie różnicują wstępnych i zstępnych na bliższych i dalszych). Dokonując w tych ramach ustaleń organy obliczyły różnicę pomiędzy średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej (od marca 2021 r.: 3.659,60 zł, zaś od marca 2022 r.: 4.113,80 zł) a opłatami wnoszonymi przez mieszkańca (1.392,87 zł miesięcznie, co stanowiło 70% z jego dochodu w wysokości 1.989,82 zł; kwota ta uległa podwyższeniu począwszy od lutego 2022 r. do 1497,17 zł - co ustalono stosowną decyzją z 14 lutego 2022 r.). W ten sposób uzyskano należność - w okresie od 1 czerwca 2021 r. do 31 stycznia 2022 r.: 2.266,73 zł miesięcznie x 8, od 1 do 28 lutego 2022 r.: 2.162,43 zł, od 1 do 31 marca 2022 r.: 2.616,63 zł, z kolei od 1 do 2 kwietnia 2022 r.: 174,44 zł, co po podziale na 3 (czyli w proporcji do liczby osób zobowiązanych) dało odpowiednio przypadające na skarżącego kwoty: od 1 czerwca 2021 r. do 31 stycznia 2022 r.: 755,58 zł miesięcznie x 8, od 1 do 28 lutego 2022 r.: 720,81 zł, od 1 do 31 marca 2022 r.: 872,21 zł, zaś od 1 do 2 kwietnia 2022 r.: 58,15 zł. Zastrzeżeń nie budzi także ustalona wysokość jego dochodu przyjęta jako 3.864,95 USD (skarżący nie podnosił, aby miała ona ulec zmianie w okresie począwszy od kwietnia 2021 r.), co w przeliczeniu na złote według odpowiedniego kursu NBP z dnia wydania decyzji (art. 8 ust. 13 ustawy o pomocy społecznej) dawało 15.561,06 zł. Tą ostatnią kwotę pomniejszono o środki (1.000 zł miesięcznie) przekazywane przezeń - w ramach istniejącego obowiązku alimentacyjnego - zamieszkałej w Polsce małżonce, po czym podzielono ją na 2 (liczba osób w rodzinie, w skład której poza nim wchodzi jego bezrobotna córka) uzyskując dochód na osobę w rodzinie wynoszący 7.280,53 zł, który był bezspornie znacznie wyższy niż 300 % ustawowego kryterium dochodowego, czyli próg, od przekroczenia którego art. 61 ust. 2 pkt 2 warunkuje obowiązek ponoszenia przedmiotowej opłaty. Wszystkie zaprezentowane wyżej ustalenia należy uznać za trafne podobnie jak i dokonane na ich podstawie obliczenia, które nie były zasadniczo kwestionowane przez stronę. Równocześnie organy obydwu instancji, wykonując zalecenia sformułowane w powołanym wyroku tutejszego Sądu z 3 marca 2023 r. dokonały oceny okoliczności sprawy przez pryzmat zagadnienia akcentowanego w tym orzeczeniu, gdzie zaznaczono, że w sytuacji, gdy - jak ma to miejsce w rozpoznanej sprawie - strona odmawia podpisania umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., lecz wyraziła zgodę na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wówczas ustalenie opłaty za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej następuje z uwzględnieniem ograniczeń określonych w tym przepisie, a zatem przy wzięciu pod uwagę nie tylko jej dochodów ale także możliwości. W tym miejscu wypada jedynie powtórzyć, interpretację pojęcia "możliwości", o którym mowa w powyższym uregulowaniu ustawodawca pozostawił organowi, jednak należy mieć tu na względzie różne okoliczności życiowe, rodzinne oraz osobiste, które mogą zmniejszać zdolność danej osoby do ponoszenia opłaty, w szczególności w perspektywie jej sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej. Wszystkie te kwestie organ powinien poddać ocenie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 20 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1620/22, publ. LEX nr 3585741 oraz wyroki tutejszego Sądu: z 18 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1046/23, publ. LEX nr 3626860 i z 26 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 769/23, publ. LEX nr 3614942). Zdaniem składu orzekającego, organy obydwu instancji dokonały wystarczająco wnikliwej i wyczerpującej oceny całokształtu okoliczności składających się na sytuację nie tylko materialną, lecz także rodzinną i zdrowotną skarżącej, zaś sformułowane na podstawie tej oceny konkluzje należy uznać za logiczne i spójne. W tych ramach dostrzeżono, że skarżąca nie powoływała się na problemy zdrowotne ani też, aby w przypadku ojca skarżącej oraz pozostającej na jego utrzymaniu córki zachodziły szczególne okoliczności, takie jak niepełnosprawność czy niezdolność do pracy. Zwrócono też uwagę na proporcje pomiędzy jego dochodem a wysokością spornej odpłatności, która w odniesieniu do poszczególnych miesięcy kształtowała się na poziomie 5 % dochodu rodziny skarżącej. Organy dokonały również prawidłowej analizy deklarowanych przez ojca skarżącej kosztów i słusznie zajęły stanowisko, że część z nich nie ma charakteru wydatków koniecznych, to jest zmierzających bądź to do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych ojca skarżącej oraz samej skarżącej bądź też do realizacji jej podstawowych zobowiązań i dlatego koszty te nie mogą wyprzedzać odpłatności za pobyt członka najbliższej rodziny w Domu Pomocy Społecznej. W tym zakresie wskazano między innymi wydatki na utrzymanie psa i kota, zaś w ocenie Sądu, o ile można by tu jeszcze uznać za niezbędne, koszty leczenia tych zwierząt czy obowiązkowych szczepień (choć ich miesięczna wartość wynosząca aż 500 USD może budzić istotne wątpliwości), to już z pewnością nie są takowymi wydatki na fryzjera dla psa (100 USD na 2 miesiące) - czyli na zabiegi estetyczno-upiększajace, ani też pozostałe, bliżej niesprecyzowane koszty ponoszone na wskazane zwierzęta, które strona zadeklarowała również w znacznej kwocie 280 USD miesięcznie na 1,5 miesiąca (co daje prawie 200 USD miesięcznie). Po drugie - zasadnie przyjęto, że pierwszeństwa przed sporną opłatą nie mogą mieć wydatki na dom stanowiący własność skarżącej, zwłaszcza że koszty te nie zmierzają do realizacji jej niezbędnych potrzeb bytowych (wspomniany dom nie jest dla niej miejscem zamieszkania). Skarżąca jest osobą dorosłą, nie zamieszkuje w tym domu, lecz wraz z ojcem w [...] pozostając na jego utrzymaniu, a równocześnie nie jest niepełnosprawna, nieporadna czy też niezdolna do pracy. Marginalnie warto dodać, że nie wszystkie remonty rzeczonego domu kwalifikują się jako konieczne do utrzymywania go w stanie niepogorszonym. Takim wydatkiem z pewnością nie jest położenie nowej kostki brukowej. Zdaniem Sądu za wydatek priorytetowy wobec spornej odpłatności słusznie nie uznano także finansowania kosztów koszenia trawy na wspomnianej nieruchomości. Jak oświadczył ojciec skarżącej, dom ten stanowi obecnie miejsce zamieszkania wuja skarżącej, co oznacza, że skarżąca będąca właścicielem, pozwala mu tam zamieszkiwać, zaś ojciec skarżącej opłaca wszystkie rachunki związane z przedmiotowym domem. W takim stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że skarżąca mogłaby - w zamian za faktyczne utrzymanie - wymagać od wuja przynajmniej nieodpłatnego wykonania tej czynności, jak również opieki nad grobem dziadków, tym bardziej, że jej wuj korzysta z dobrodziejstwa polegającego na zwolnieniu z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku. Organy obu instancji wyjaśniły, dlaczego uznały, że sytuacja materialna i życiowa skarżącej nie daje podstaw do stwierdzenia, aby poniesienie ustalonej odpłatności mogło wywrzeć istotny wpływ na tą sytuację oraz trafnie podnosząc, iż w takim przypadku obciążenie jednostki samorządu terytorialnego kosztem pobytu jej dziadka w domu pomocy społecznej byłoby niezgodne z interesem społecznym i z zasadą pomocniczości. Skład orzekający uznał również za bezzasadny zarzut naruszenia przez organy art. 10 k.p.a co uniemożliwiło skarżącej zapoznanie się z materiałem dowodowym, skarżąca bowiem nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Zważywszy wszystkie powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie i dlatego działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł o oddaleniu skargi.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 lutego 2026
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Artur Żurawik Renata Siudyka /sprawozdawca/ Stanisław Nitecki /przewodniczący/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny