II SA/Gl 446/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska,, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S.A. w J. na uchwałę Rady Gminy Gierałtowice z dnia 28 lutego 2012 r., Nr XVII/143/12 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej wpis sądowy w kwocie 300 (trzystu złotych).

Pismem z dnia 7 marca 2024 r. J. S.A. w J. (dalej jako: "strona skarżąca"), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Gminy Gierałtowice z dnia 28 lutego 2012 r. nr XVII/143/12 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gierałtowice dla terenu położonego w Paniówkach przy ul. Powstańców Śląskich (dalej "Uchwała"), zaskarżając ją w części, w zakresie obejmującym § 11 ust. 2-4. Zaskarżonej uchwale strona skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 125 i art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.o.ś." poprzez naruszenie zasady ochrony złóż kopalin i sposobu eksploatacji złóż kopalin polegające na uniemożliwieniu stronie skarżącej prowadzenia działalności górniczej na obszarze nieobjętym Uchwałą z uwagi na oddziaływanie prowadzonej tam eksploatacji na tereny objęte Uchwałą, a w konsekwencji doprowadzenie do konieczności pozostawienia w złożu poza obszarem objętym Uchwałą i zmarnowania ok. 10,1 miliona ton węgla koksowego i gazowo-koksowego, - art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 633 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.g.g." poprzez wprowadzenie w Uchwale przepisów uniemożliwiających prowadzenie działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny ze złoża nawet na terenie nieobjętym Uchwałą, podczas gdy z art. 144 ust. 1 p.g.g. wynika obowiązek zaakceptowania zagrożeń i szkód górniczych, - art. 108 ust. 2 pkt 2 lit. b, e, f, g i h w zw. z art. 108 ust. 11 p.g.g. poprzez niedopuszczalną ingerencję organu w zakres objęty kompetencjami organów nadzoru górniczego. W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności Uchwały w części, w zaskarżonym zakresie, zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Skarga była poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z dnia 9 stycznia 2024.r W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, względnie o jej oddalenie. W pierwszej kolejności organ zwrócił uwagę, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 9 stycznia 2024 r., stanowiące podstawę do wniesienia skargi, jest drugim, które skarżąca wystosowała w stosunku do tej samej uchwały. Pierwsze wezwanie zostało wystosowane w dniu 2 marca 2023 r., a skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na Uchwałę została prawomocnie odrzucona postanowieniem z dnia 18 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1073/23. Organ podkreślił, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 9 stycznia 2024 r. zawierało dokładnie te same podstawy i zarzuty, co wezwanie wystosowane w dniu 2 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662) - dalej "u.s.g.", każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć taką uchwałę do sądu administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, obowiązującym do 31 maja 2017 r., skargę można było złożyć po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie natomiast do art. 52 § 4 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.) w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.) stanowi, że w wypadku o którym mowa m.in. w art. 52 § 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 676/18). W niniejszej sprawie skarżąca Spółka wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu 9 stycznia 2024 r., ale z odpowiedzi na skargę wynikało, że było to już drugie takie wezwanie – pierwsze miało miejsce w dniu 2 marca 2022 r. Wniesiona wówczas skarga Spółki została odrzucona przez tut. Sąd postanowieniem z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1073/23 z powodu wniesienia skargi po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Postanowienie Sądu jest prawomocne. W ocenie Sądu zarówno treść wezwania z 2 marca 2022 r. jak i treść odrzuconej skargi jest tożsama odpowiednio z wezwaniem z 9 stycznia 2024 r. i skargą wniesioną w rozpatrywanej sprawie. Dysponując aktami postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Gl 1073/23 Sąd z urzędu zapoznał się ze skargą strony skarżącej w tej sprawie i porównał ją zarówno co do jej wniosków jak i zarzutów ze skargą będącą przedmiotem rozpoznania w rozpatrywanej sprawie. W wyniku analizy tych skarg Sąd uznał podobnie jak organ, że obie dotyczą § 11 ust. 2-4 Uchwały a zrzuty naruszenia prawa materialnego i postępowania prawie w całości się pokrywają. Wniesiona skarga nie miała cech nowości w stosunku do skargi, która została odrzucona. Sąd zgadza się z twierdzeniem organu, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi odpowiednik środka odwoławczego, który na dane rozstrzygniecie można wnieść tylko jeden raz. Przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać wezwanie odnośnie tej samej uchwały, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisem art. 78 Konstytucji. Niedopuszczalne jest traktowanie instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa jako czynności, która nie wywołuje żadnych skutków prawnych i wobec tego może być powtarzana wielokrotnie. Zatem termin do wniesienia skargi na uchwałę nie rozpoczyna ponownie swego biegu na skutek wystosowania kolejnego wezwania. W konsekwencji kolejna skarga, po ponownym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, jest niedopuszczalna i jako taka powinna zostać odrzucona. W świetle powyższego, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Sąd postanowił w oparciu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.