Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Kr 152/26

II SA/Kr 152/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-04-29

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
29 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 27 listopada 2025 r., znak WS-VI.7536.1.106.2025.AS w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości skargę oddala.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

II SA/Kr 152/26 UZASADNIENIE Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 24 września 2025 r., znak: GS-14.6821.72.2024.PM, wydaną po rozpatrzeniu wniosku T. S.A. w K. (dalej: "dystrybutor") na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm., dalej: "u.g.n."), zobowiązał B. K. i V. K. (właścicieli działki nr [...] obr. [...] jedn. Ewid. K. , KW nr [...]) do udostępnienia dystrybutorowi (w okresie 6 miesięcy od uostatecznienia się decyzji) części nieruchomości (235 mkw.) celem dojazdu do miejsca uszkodzonego kabla i przeprowadzenia czynności niezbędnych do usunięcia awarii linii kablowej niskiego napięcia 0,4 kV (w terminie 1 dnia roboczego), nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że legitymujący się koncesją dystrybutor zamierza w jeden dzień usunąć awarię polegającą na przerwaniu przewodu, co będzie wymagać wjazdu minikoparki i pojazdu brygadowego na teren nieruchomości (pismo z 17 grudnia 2024 r. uzupełnione pismem z 28 stycznia 2025 r.). Znajdują się tam urządzenia sieci niskiego napięcia, tj. linia kablowa ze złączem kablowym [...], które doprowadzają energię elektryczną do pobliskich budynków mieszkalnych. 16 października 2024 r. linia kablowa została uszkodzona – wymaga to odkopania części uszkodzonego kabla i wymiany niesprawnej części przewodu. Obecnie zasilanie w energię elektryczną okolicznych mieszkańców odbywa się w trybie awaryjnym; odbiorcy zostali przepięci na ostatnią czynną fazę. Zgodnie z notatką służbową z 23 października 2024 r.: "W dniu 16.10.2024 uszkodzeniu uległ kabel nN relacji ZK ul. [...] al. [...] obwód ze stacji trafo [...] ID::[...] (kabel na promieniu). Odbiorcy z budynków al. [...] posiadają liczniki jednofazowe za ich zgodą zostali przepięci na jeszcze czynną fazę. W dniu 17.10.2024 r. podczas rozmowy telefonicznej z zarządcą budynku przy ul. [...] ustalono, że w dniu 22-10-2024r. zostanie udostępnione wejście na teren posesji celem lokalizacji uszkodzenia kabla i ewentualnej naprawy. W dniu 21-10-2024 r. zostały potwierdzone w/w ustalenia. W dniu 22-10-2024 r. rano podczas rozmowy telefonicznej celem potwierdzenia ustaleń zarządca budynku przekazał iż właściciele budynku kategorycznie odmawiają wejścia na posesję". Z kolei zgodnie z notatką służbową z 22 stycznia 2025 r.: "[...] wpłynęło zgłoszenie odbiorców o braku pełnego zasilania (brak 1) fazy w budynkach zlokalizowanych przy [...] w K. o numerach [...] oraz [...] (nr zgłoszenia [...] W związku z powyższym, Dyżurny Dyspozytor Dyspozycji K. K. polecił zespołowi Pogotowia Energetycznego sprawdzenie zgłoszenia. Po weryfikacji układu zasilania zespół Pogotowia potwierdził wystąpienie awarii i uszkodzenia kabla niskiego napięcia relacji [...], ul. [...] – [...], Al. [...] (obwód nN zasilany ze stacji transformatorowej [...]), czego skutkiem był brak fazy w budynkach ww. odbiorców. Ze względu na brak zgody Właściciela posesji przy ul. [...] [...] na podjęcie niezbędnych prac naprawczych oraz po wyrażeniu zgody przez odbiorców objętych awarią, zmostkowano fazy do czasu naprawy ww. kabla [...]". Z zestawienia pism dystrybutora z 18 listopada 2024 r. do właścicieli nieruchomości ("Niezwłoczne wykonanie czynności polegających na wymianie uszkodzonej części przewodu jest niezbędne w celu przywrócenia prawidłowego i bezpiecznego zasilania odbiorców w energię elektryczną, obecny stan powoduje nadmierne obciążenie układu sieci co może skutkować brakiem dostaw energii a także powoduje większe ryzyko nie tylko uszkodzenia pozostałych linii, jak również może narazić ludzi i mienie na niebezpieczeństwo"), a także odpowiedzi z 26 listopada 2024 r. wynika brak zgody na wejście na nieruchomość. Mimo wyrażenia chęci powrotu do negocjacji na rozprawie administracyjnej z 9 lipca 2025 r. właściciele nieruchomości nie podjęli rozmów z dystrybutorem. W ocenie organu pierwszej instancji art. 124b u.g.n. nie wymaga przeprowadzenia rokowań, wykazania ważnego interesu publicznego ani wykazania prawa własności dystrybutora do niesprawnej linii; dystrybutor nie ponosiłby kosztów usunięcia awarii urządzeń niestanowiących części składowych przedsiębiorstwa, a twierdzenie o tym, że przyłącze energetyczne stanowi własność właścicieli nieruchomości, nie zostało poparte żadnym dokumentem (I SA/Po 722/23, I ACa 746/18, VIII SA/Wa 360/20). Wojewoda Małopolski decyzją z 27 listopada 2025 r., znak: WS-VI.7536.1.106.2025.AS, wydaną po rozpatrzeniu odwołania B. K., utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, wskazując przy tym, że: W skardze B. K. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 124b ust. 1 u.g.n., art. 7 w zw. z art. 77 kpa oraz art. 7a kpa, kwestionując przy tym niezbędność i pilność prac oraz tytuł prawny dystrybutora do urządzeń sieci. Po pierwsze, skoro przyłącze jest niesprawne od 14 miesięcy, a sieć jest sprawna, to przyłącze nie jest dla sieci niezbędne i nie wymaga niezwłocznej naprawy. Nie można mylić wygody dystrybutora i jego braku szacunku do praw i własności osób trzecich z interesem publicznym. Dystrybutor mógł (i nadal może) w kilka dni urządzić przyłącze rezerwowe, które omijałoby nieruchomość – koszt takiej alternatywy byłby niższy od kosztów wnioskowanej naprawy i dewastacji nieruchomości w zakresie urządzeń odwadniających i infrastruktury ogrodowej oraz zieleni. Zdaniem skarżącego dystrybutor pod pozorem usunięcia awarii zmierza w istocie do urządzenia nowego przyłącza, z którego – jak się okazuje – podstępnie i niejawnie korzystał lub usiłuje korzystać, bo przez 35 lat nie był zainteresowany uregulowaniem stanu prawnego i legalizacją. Skarżący podkreślił, że dystrybutor ma możliwość dokonania przyłączenia z infrastruktury w ciągu ul. [...] Po drugie, art. 124b u.g.n. może dotyczyć wyłącznie części składowej przedsiębiorstwa dystrybucyjnego, a nie części składowej nieruchomości, z której przedsiębiorstwo dystrybucyjne chciałoby korzystać. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie rozróżnia kategorii własności od kategorii legalności zainstalowania, a dystrybutor miał obowiązek wykazania własności urządzeń sieci (sam organ odwoławczy na str. 5 pisze, że przesłanką decyzji pozytywnej jest złożenie wniosku przez podmiot zobowiązany do usunięcia awarii urządzeń niestanowiących części składowych nieruchomości, a przedsiębiorca jest zobligowany do przedstawienia dokumentów poświadczających prawa do urządzeń i przewodów znajdujących się na cudzej nieruchomości). Dystrybutor nie wykazał, że ma cokolwiek wspólnego z połączeniem znajdującym się na nieruchomości (np. urządził je, serwisował lub w inny sposób manifestował korzystanie) ani jak miałoby ono wejść w skład jego przedsiębiorstwa. Połączenie to jest częścią składową gruntu, bo zostało urządzone przez właścicieli nieruchomości na ich koszt ponad 35 lat temu, pozostawało nieużywane i nigdy nie zostało przekazane dystrybutorowi. Ani dystrybutor, ani jego poprzednik prawny (także w realiach poprzedniego systemu społeczno-gospodarczego) nie mógł formalnie i praktycznie bez podstawy prawnej urządzić sobie sieci przyłączeniowej na cudzej zabudowanej nieruchomości o przeznaczeniu indywidualnego zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, wskazując przy tym, że: 1) o pilności prac świadczy awaryjny tryb zasilania nieruchomości sąsiednich od października 2024 r. (przepięcie na ostatnią czynną fazę), który nadmiernie obciąża sieć i może skutkować brakiem dostaw energii dla tego obszaru; 2) z decyzji o zmianie koncesji wynika, że dystrybutor potwierdził możliwości techniczne gwarantujące prawidłową dystrybucję energii elektrycznej na tym obszarze, a jego działalność gospodarcza polega na dystrybucji energii elektrycznej na potrzeby odbiorców zlokalizowanych na terenie miasta sieciami niskiego napięcia; z kolei z wniosku wynika, że jest właścicielem linii kablowej o napięciu 0,4 kV, a na nieruchomości znajdują się urządzenia sieci niskiego napięcia; napięcie 400 V to standardowe niskie napięcie (nN) stosowane w Polsce do zasilania odbiorców końcowych (sieci te są końcowym etapem dystrybucji, zazwyczaj zasilanym z transformatorów SN/nn.15/0,4 kV); z notatek służbowych wynika, że uszkodzeniu uległ kabel NN. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Na wstępie należy przypomnieć treść art. 124b u.g.n.: Art. 124b. 1.Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. 2.Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1. 2a.Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. 3.Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio. 4.Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. 5.Obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjne. W ocenie Sądu celowym będzie przytoczenie krótkiej doktrynalnej charakterystyki przesłanek art. 124b u.g.n., dokonanej przez Ewę Bończak – Kucharczyk w Komentarzu do tego przepisu ( publ. Lex/el.): "(...) Art. 124b u.g.n. umożliwia zobowiązanie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania określonych czynności (związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów), gdy ten nie wyraża na to zgody. Muszą być zatem spełnione łącznie obie te przesłanki – brak zgody i właściwy cel (por. też wyrok WSA w Krakowie z 3.11.2015 r., II SA/Kr 846/15, LEX nr 1939336, i wyrok WSA w Rzeszowie z 31.03.2017 r., II SA/Rz 1425/16, LEX nr 2278443, oraz wyrok NSA z 25.01.2022 r., I OSK 440/19, LEX nr 3307195). Z treści art. 124b ust. 1 u.g.n. wynika, że wydanie decyzji na jego podstawie – w odróżnieniu do sytuacji unormowanej w art. 124 u.g.n. – nie musi być poprzedzone rokowaniami. Wystarczy, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na jej udostępnienie w celu lub celach wymienionych w art. 124b ust. 1. Zdaniem NSA, za wyrażenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości nie może być uznawane jej wyrażenie pod pewnymi, określonymi warunkami. Nie jest to bowiem zgoda bezwarunkowa, a jedynie przedstawienie propozycji, na jakich zgoda taka może być w przyszłości udzielona (zob. wyrok z 9.01.2025 r., I OSK 2304/21, LEX nr 3852076). Według NSA celem art. 124b u.g.n. jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do utrzymania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości, za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Ponadto przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym możliwości realizacji celów publicznych, które nałożone zostały na nie przepisami Prawa energetycznego i wiążą się z utrzymywaniem zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię (por. wyrok z 21.07.2023 r., I OSK 1246/19, LEX nr 3601711). Należy podkreślić, że przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy wymienione w nim ciągi i urządzenia nie są częściami składowymi nieruchomości (stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności). Podmiotem upoważnionym do złożenia wniosku jest zaś podmiot obowiązany do wykonania prac, o których mowa w tym przepisie (por. też wyrok WSA w Warszawie z 14.02.2018 r., VIII SA/Wa 674/17, LEX nr 2457392)". Ujmując rzecz pokrótce, przesłankami zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. są: wystąpienie konieczności wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń i jednoczesny brak zgody na takie udostępnienie właściciela, użytkownika wieczystego lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości. Wniosek powinien pochodzić od podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. Konserwacja, remonty oraz usuwanie awarii mogą dotyczyć tylko takich ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, które nie należą do części składowych nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skargi wnioskodawca nie musi wykazać prawa własności przedsiębiorstwa, którego częścią jest linia energetyczna. W świetle treści art. 124b ust. 2 u.g.n. konieczne jest nie tyle wykazanie przez wnioskodawcę prawa własności – w tym przypadku linii elektroenergetycznej - lecz wykazanie, że jest on podmiotem zobowiązanym do wykonania czynności o których mowa w ust. 1. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest zatem ustalenie, iż linia ta wchodzi w skład przedsiębiorstwa. Wynika to z treści art. 49 § 1 k.c., zgodnie z którym urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. "Przez fizyczne połączenie z siecią przedsiębiorstwa, opisane w art. 49 § 1, urządzenia przestają być częścią składową nieruchomości i stają się samoistnymi rzeczami ruchomymi, które mogą być odrębnym przedmiotem własności i obrotu (wyrok SN z 22.01.2010 r., V CSK 195/09, OSNC 2010/7–8, poz. 116). Fizyczne połączenie w tym wypadku należy rozumieć w kategoriach technicznych. Przed włączeniem urządzeń określonych w art. 49 § 1 do przedsiębiorstwa, rozumianym w znaczeniu przedmiotowo-funkcjonalnym (art. 55ą), urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne podobne urządzenia stanowią część składową nieruchomości w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Do zmiany kwalifikacji prawnej urządzeń dochodzi na skutek faktycznego przyłączenia ich do przedsiębiorstwa (por. G. Bieniek, Jeszcze w sprawie statusu prawnego urządzeń przesyłowych, M.Pr. 2008/20, s. 1071; J. Pokrzywniak, Artykuł 49 k.c. po nowelizacji – głos w dyskusji, Rejent 2009/12, s. 62). Forma prawna prowadzenia tego rodzaju przedsiębiorstwa nie ma znaczenia. Do prawnego wyodrębnienia w przedmiot własności dochodzi bez względu na tytuł prawny, na podstawie którego nastąpiło wejście w skład przedsiębiorstwa. Samo włączenie urządzenia w skład przedsiębiorstwa jest konieczne i zarazem wystarczające do zmiany statusu prawnego urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych podobnych urządzeń. (...) Innym natomiast zagadnieniem prawnym jest sprawa tytułu prawnego przedsiębiorstwa do tych urządzeń. Kwestie te nie mogą być utożsamiane. Prawo energetyczne ani prawo telekomunikacyjne nie zawierają przepisów regulujących własność sieci przesyłowych.(...) Przepis art. 49 nie stanowił samoistnej podstawy przejścia urządzeń służących do doprowadzenia lub odprowadzenia wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz innych podobnych urządzeń na własność przedsiębiorstwa przez ich połączenie z siecią należącą do tego przedsiębiorstwa, ewentualnie powstania innego prawa na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego. Wejście przyłączonych urządzeń w skład przedsiębiorstwa (zakładu) jest jedynie kwestią faktu, który nie oznacza, że stają się one własnością przedsiębiorcy. Właścicielowi przedsiębiorstwa mogą przysługiwać nie tylko prawo własności tych urządzeń, lecz także inne prawa rzeczowe albo obligacyjne. Z punktu widzenia realizacji zadań przedsiębiorstwa decydujące znaczenie ma zapewnienie przedsiębiorcy możliwości gospodarczego wykorzystania wymienionych urządzeń, a nie ich status prawny (zob. uchwała składu siedmiu sędziów SN z 8.03.2006 r., III CZP 105/05, OSNC 2006/10, poz. 159, glosami Z. Kuniewicza, OSP 2007/7–8, poz. 84 i A. Stępień-Sporek, GSP 2007/3, poz. 6). – tak Jacek Gudowski w Komentarzu do kodeksu cywilnego do art. 49, publ. Lex/el.). W świetle powyższych rozważań doktrynalnych i orzeczniczych można przedstawić ich następujące skrótowe ujęcie w odniesieniu do zastosowania art. 124b u.g.n.: 1/ nie ma znaczenia, czy przedsiębiorstwo energetyczne ( w tym przypadku) ma tytuł prawny do posadowienia urządzeń przesyłowych na nieruchomości; 2/ nie ma znaczenia, czy i jaki tytuł prawny do urządzeń przesyłowych jako takich ma przedsiębiorstwo; rzeczowy, obligacyjny - czy też chodzi o posiadanie; 3/ natomiast ma znaczenie, czy urządzenia wchodzą w skład przedsiębiorstwa w znaczeniu technicznym. Zatem w kontrolowanej sprawie należało odpowiedzieć na pytanie, czy przedsiębiorstwo wykazało, że linia niskiego napięcia ( nie będąca przyłączem) wchodzi w skład przedsiębiorstwa. Ponadto, (nawiązując do treści art. 124b u.g.n.) - że zaistniała awaria tej linii, a więc, że uprzednio była czynna. Obie te okoliczności, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, wynikają z akt sprawy. Odpowiedź w pierwszej kwestii jest pozytywna. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że sieć znajdująca się na działce skarżącego nie jest przyłączem ( choć od niej prowadzi złącze kablowe do budynku skarżącego), tylko siecią, połączoną z dalszym jej przebiegiem na innych nieruchomościach. Świadczy o tym mapa przedłożona do akt /k.6 akt adm./, która obrazuje przebieg linii nN, w tym wyraźne połączenie i kontynuację w kierunku [...] i przeciwnym - po jednej stronie działki nr [...], oraz w kierunku sąsiednich nieruchomości ( w tym działek nr [...] i [...] i dalej) – po drugiej stronie działki nr [...]. Mapa ta stanowi wystarczający dowód na przebieg sieci. W kwestii tego, że linia kablowa niskiego napięcia była linią czynną i że następnie zaistniała awaria – przywołać należy dwie notatki służbowe pracowników T. Pierwsza z nich, sporządzona jeszcze przed złożeniem wniosku inicjującym postępowanie ( co w ocenie Sądu wyklucza zarzut jakiejś manipulacji faktami) – wskazała, że w dniu 16.10.2024r. uszkodzeniu uległ kabel nN relacji ZK ul. [...] al. [...] obwód ze stacji trafo [...]. Wskazano tamże, że odbiorcy z budynków al.. [...] posiadają liczniki jednofazowe i za ich zgodą zostali przepięci na jeszcze czynną fazę /k.12 akt adm./. Warto wspomnieć, że owe budynki leżą na działkach m.in. nr [...], [...], uwidocznionych na wspomnianej wyżej mapie z przebiegiem sieci i dalszych ( których już tamta mapa nie objęła), a to nr [...] i [...] /k.46 akt adm./. Z tej notatki wynika po pierwsze, że fragment linii na działce skarżącego należy do czynnej sieci, a ponadto, że nastąpiła jej awaria. Co do tego, że po awarii wspomniane wyżej budynki nadal mają prąd ( co zdaniem skarżącego świadczy o bezużyteczności linii) – to wynika to z tego, co trafnie podkreślił Wojewoda, że ma miejsce awaryjny tryb zasilania nieruchomości sąsiednich od października 2024 r. (przepięcie na ostatnią czynną fazę), który nadmiernie obciąża sieć i może skutkować brakiem dostaw energii dla tego obszaru. Druga notatka z dnia 21.01.2025r. /k. 50/ potwierdziła treść pierwszej. Dodatkowo wskazała, że w dniu 16.10.2024r. do T. wpłynęło zgłoszenie odbiorców o braku pełnego zasilania ( brak 1 fazy) w budynkach zlokalizowanych przy A. K. o numerach [...]. Dalej, że po weryfikacji układu zasilania zespół Pogotowia potwierdził uszkodzenie kabla niskiego napięcia relacji [...] ul. [...] – [...] Al. [...] ( obwód nN ze stacji transformatorowej [...]), czego skutkiem był brak fazy w budynkach zgłaszających awarię odbiorców. Notatka wskazywała ponadto, że "zmostkowano fazy do czasu naprawy w/w kabla", a więc zapewniono odbiorcom zasilanie awaryjne. Załącznikiem do notatki jest zrzut ekranu z systemów "ASWAR", potwierdzający wystąpienie powyższej awarii /k.50/. W ocenie Sądu zarówno mapa, jak i opisane dwie notatki dowodzą, iż kabel na działce skarżących jest częścią sieci nN, przed awarią czynnej, wchodzącej w skład przedsiębiorstwa energetycznego. Zatem, skoro kabel jest technicznie częścią sieci dystrybuowanej przez T. wchodzi w skład tego przedsiębiorstwa. Ponadto, w okresie awarii uruchomiono zasilanie awaryjne, co nie oznacza w żadnym razie, że sieć w tej części jest bezużyteczna. Sieć jest uszkodzona i wymaga naprawy. Końcowo podkreślenia jeszcze raz wymaga, że w sprawie nie ma znaczenia brak tytułu prawnego T. do terenu. Można na marginesie tylko wspomnieć, że z wnioskiem o ustanowienie stosownej służebności przesyłu wystąpić może zarówno T. jak i właściciel nieruchomości. Jak stwierdził NSA w wyroku z 18.12.2024 r., I OSK 2096/21, LEX nr 3815101: "Z treści art. 124b u.g.n. nie wynika, aby ustawodawca uzależnił dopuszczalność wydania decyzji od wcześniejszego uregulowania ewentualnych sporów związanych z posadowieniem linii elektroenergetycznej na nieruchomości, zaistniałych pomiędzy właścicielem nieruchomości a właścicielem linii elektroenergetycznej". "Organy administracji, właściwe do wydania decyzji w trybie art. 124b u.g.n. nie są więc władne do oceny legalności budowy spornej linii i nawet jeśli jej elementy zostały zrealizowane nielegalnie, to skarżącej stronie przysługują środki prawne na drodze odrębnego postępowania przed organami nadzoru budowlanego bądź w postępowaniu przed sądem powszechnym" ( tak Ewa Bończak – Kucharczyk w Komentarzu do art. 124b u.g.n., publ. Lex/el). W odniesieniu do wywodów skargi trzeba nadto dodać, że kwestia interesu publicznego nie musi być odrębnie wykazywana; następuje to w tym przypadku poprzez wykazanie okoliczności, że awarii uległa czynna sieć dostarczająca energię elektryczną. Albowiem naprawa jej leży w sposób oczywisty w interesie społecznym, ergo – w interesie publicznym. W podsumowaniu: "Artykuł 124b ust. 1 u.g.n. nie upoważnia do uzależnienia wydania decyzji o udostępnieniu nieruchomości od spełnienia jakichkolwiek dodatkowych przesłanek lub wymogów w rodzaju obowiązku badania charakteru inwestycji w kontekście jej oddziaływania na środowisko czy oceny jej realizacji w odniesieniu do przepisów technicznych (zob. wyrok NSA z 12.10.2016 r., I OSK 2619/15, LEX nr 2168021).Organ wydający decyzję nie ma też żadnych uprawnień do wpływania na zmianę ewentualnego przebiegu linii energetycznej, czy do oceny pod tym kątem wpływu inwestycji na nieruchomości, na których jest ona realizowana, ani też do uzależnienia udzielenia zezwolenia na wejście na teren nieruchomości od zmiany przebiegu linii ze względu na zmniejszenie uciążliwości dla nieruchomości, przez które linia ta przebiega itp. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 9.05.2019 r., II SA/Ol 172/19, LEX nr 2678907) (orzeczenia cytowane za wspomnianym komentarzem Ewy Bończak – Kucharczyk). Wywody te Sąd orzekający w pełni akceptuje i przyjmuje za własne. Z powyższych przyczyn, skoro zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 stycznia 2026
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/ Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny