II SA/Kr 811/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Magda Froncisz Sędziowie: SWSA Monika Niedźwiedź AWSA Anna Kopeć (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg M. P. i D. Sp. z o.o. w M. na postanowienie nr 309/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2023 r., znak WOB.7722.65.2023.AJAN w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargi.

W dniu 20 stycznia 2023r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie (dalej: PINB lub organ I instancji) wydał postanowienie nr 66/2023, znak: PINB-I-5160.200.22.42, którym w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w miejscowości M., gmina Liszki, oznaczonego na załączniku graficznym numerem 1 wstrzymał D. Sp. z o.o. (inwestorowi robót) prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Na postanowienie to zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożyła D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. . Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie w dniu 26 kwietnia 2023 r. wydał dwa postanowienia: - postanowieniem nr 308/2023, znak WOB.7722.65.2023.AJAN odmówił spółce D. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, - postanowieniem nr 309/2023, znak WOB.7722.65.2023.AJAN stwierdził, że zażalenie spółki D. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W drugim z wyżej wymienionych postanowień organ II instancji wskazał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, o czym pouczono w treści zaskarżonego postanowienia. Wysłana przez organ I instancji, za pośrednictwem Poczty [...] przesyłka, zawierająca postanowienie organu I instancji adresowana do: D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. została doręczona adresatowi w dniu 26 stycznia 2023r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k.: 29a akt PINB znak: PINB-I-5160.200.22.42, akta MWINB, k: 1). Zażalenie na to postanowienie strona mogła złożyć najpóźniej w dniu 2 lutego 2023 r. Zażalenie na postanowienie PINB nr 66/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.200.22.42 oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia zostały złożone na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego -ziemskiego w Krakowie w dniu 23 lutego 2023r. (k: 11 akt WINB znak: WOB.7722.65.2023). Bezspornym jest, iż uchybiono terminowi, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a., zatem stwierdzić należy, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem 7 dniowego terminu do jego złożenia. Dalej powołano się na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, przywołując treść uzasadnienia tego postanowienia. W zaistniałej sytuacji organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. (który w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołań) oraz art. 141 § 2 k.p.a. stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie. Podkreślono, że złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (odwołania) ma ten skutek, że do czasu rozstrzygnięcia tego wniosku organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia (odwołania). Jednakże po negatywnym rozstrzygnięciu wniosku o przywrócenie terminu wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia jest obligatoryjne. Brak jest przy tym wymogu, aby postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania mogło zostać wydane dopiero po nieskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do dokonania tej czynności bądź po wydaniu orzeczenia w tej sprawie przez sąd administracyjny (vide wyrok NSA z 13.12.2019 r., sygn. akt II OSK 278/18). Takich przesłanek nie można zrekonstruować na podstawie treści art. 134 k.p.a. Zasady ekonomiki procesowej wynikające z art. 12 Kpa w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczają zatem wydanie tych postanowień jednocześnie (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2020r., sygn. akt: I OSK 1565/20). Opisane wyżej postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. P. (sygn. akt II SA/Kr 811/23) oraz D. Sp. z o.o. w M. (sygn. II SA/Kr 822/23). W obu skargach zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia, pomimo iż skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, podczas gdy skarżący wykazała, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą. Skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu; b) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione; c) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa należącego do Skarżącego - D. Sp. z o.o., będącego stroną w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżącego M. P. o sprecyzowanie przedmiotu skargi – ponieważ na str. 1 skargi wskazuje się nr 309/23 i 308/23, jak również jako przedmiot skargi wskazuje się postanowienie stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia (str. 2 skargi), jak i postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia (str. 2, 3). Jednocześnie wezwano tego skarżącego o wskazanie jego interesu prawnego a do zaskarżenia postanowienia dotyczącego zażalenia D. Sp. z o.o. w M. . W odpowiedzi na wezwanie M. P. wyjaśnił, że skarga dotyczy postanowienia nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Uzasadniając interes prawny skarżącego M. P. wskazano, ze jest on wraz z D. Sp. z o.o. współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, co do której toczy się postępowanie, a przywrócenie terminu spółce D. pozwoli skarżącemu na ochronę jego interesu prawnego polegającego na możliwości uchronienia budowli zlokalizowanych na nieruchomości od konieczności jej rozbiórki. Postanowieniem z dnia 4 października 2023 r. obie te sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej określanej, jako "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe, a obie skargi musiały podlegać oddaleniu, choć każda z innej przyczyny. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Na wezwanie Sądu o wykazanie interesu prawnego do zaskarżenia przedmiotowego postanowienia M. P. wskazał, że jest on współwłaścicielem nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Stwierdzenie to jest niezgodne z prawdą. Będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany zlokalizowany jest na działce nr [...] w miejscowości M., gmina Liszki. Jak wynika z uproszczonej informacji z rejestru gruntów (k. 1 akt administracyjnych organu I instancji) jedynym właścicielem tej działki jest L. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w M. (k. 1 akt administracyjnych). Skarżący jest wprawdzie wspólnikiem spółki D. (k. 20 akt administracyjnych organu I instancji), jednak okoliczność ta nie jest źródłem interesu prawnego M. P. w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego spółki, skoro są to dwa odrębne podmioty występujące w obrocie prawnym. Wobec stwierdzenia braku legitymacji M. P. do wniesienia skargi, skarga ta podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z kolei argumenty spółki D. podnoszone w skardze w istocie dotyczą okoliczności dotyczących przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia i nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest okolicznością obiektywną, która niewątpliwie w niniejszej sprawie miała miejsce: postanowienie organu I instancji doręczono spółce w dniu 26 stycznia 2023 r., a zażalenie wniesiono w dniu 23 lutego 2023 r. – a więc niewątpliwie po upływie siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. Wniosek o przywrócenie terminu został załatwiony odmownie postanowieniem nr 308/2023 r. z dnia 26 kwietnia 2023 r.). W świetle powyższego – wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, skargę spółki D. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.