II SA/Łd 833/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 3 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. w Ł. na decyzję P1. w Ł. z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr 3/2023 znak: AV.0144.143.2023.A.H. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz strony skarżącej P. w Ł. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi zaksięgowaną w dniu [...] pod poz. [...].

P.w Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję P1.w Ł. z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr 3/2023, znak: AV.0144.143.2023.A.H. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę P1.w Ł. wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). W postępowaniu przed sądem administracyjnym każde merytoryczne rozpatrzenie skargi musi być poprzedzone badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna jedynie wtedy, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i merytoryczne jej rozpatrzenie. Wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli pochodzi ona od strony, który a limine nie może być skarżącym. Chodzi tu o taki podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest on legitymowany do jej wniesienia. Z tej przyczyny odrzuceniu podlegają m.in. skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej lub w drugiej instancji lub jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, ponieważ podmioty te nie mają legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. W przeciwnym przypadku dopuszczenie organu do udziału w sprawie nadawałoby mu dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie. W nauce prawa jak i w orzecznictwie podkreśla się niedopuszczalność łączenia w jednym postępowaniu funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z 16 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 1036/11, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Wobec tego organ administracji właściwy do orzekania w pierwszej instancji w indywidualnej sprawie w formie decyzji administracyjnej nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w sprawie w której wydał rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie skargę na decyzję P1.w Ł. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wniósł P.w Ł., który wydał decyzję w tej sprawie w pierwszej instancji. Wobec tego stwierdzić należy, że skargę na decyzję organu drugiej instancji wniósł podmiot występujący w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie udostępnienia informacji publicznej w roli organu administracji publicznej pierwszej instancji, czyli podmiot, który nie posiada legitymacji do dokonania takiej czynności procesowej. W zakresie w jakim strona skarżąca wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest uprawniona do reprezentowania interesu prawnego o którym mowa w art. 50 p.p.s.a., a którego istnienie warunkuje wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z uwagi na powyższe skarga P.w Ł. złożona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. W ocenie sądu taka sytuacja jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia zadań sądownictwa administracyjnego, w tym kontroli działalności administracji publicznej, a także konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym powierzenie organowi na podstawie przepisów prawa uprawnienia do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez ten organ jego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji organ administracji nie ma legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ orzekający w pierwszej instancji doprowadziłoby do wadliwej sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające na dwóch szczeblach w tej samej sprawie. Nie do przyjęcia jest więc stanowisko, wedle którego organ może zajmować różną pozycję: raz jako organ orzekający w sprawie – wydający decyzję, innym razem jako strona postępowania, w zależności od etapu załatwiania sprawy. Oznacza to, że organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, nie ma legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wydaną w sprawie (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, postanowienia NSA: z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1873/17 oraz z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 611/22, CBOSA). Podsumowując P.w Ł. wydając rozstrzygnięcie w sprawie dostępu do informacji publicznej działał jako organ administracji publicznej pierwszej instancji na podstawie przyznanych mu przez prawo kompetencji, a nie jako podmiot którego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy postępowanie. Wobec tego nie budzi najmniejszych wątpliwości, że nie posiada on uprawnień do występowania w charakterze strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji P.w Ł. nie posiada legitymacji do złożenia skargi w indywidualnej sprawie, którą sam rozstrzygnął w pierwszej instancji. Rozstrzygnięta przez niego sprawa nie dotyczy jego interesu prawnego podlegającego ochronie w tym postępowaniu. Wobec tego organ ten nie ma prawa kwestionowania rozstrzygnięć organu odwoławczego przed sądem administracyjnym. Z powyższych względów sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. o czym orzekł w pkt 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. MR