II SA/Rz 333/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi G. M. i M.S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 9 stycznia 2025 r. nr N-I.7581.2.28.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości – skargę oddala –

Przedmiotem skargi G.M. i M.S. jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia 9 stycznia 2025 r. nr N-I.7581.2.28.2024, wydana na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm. – dalej: "u.g.n.") o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania. Z akt sprawy i uzasadnienia tej decyzji wynika, że wnioskiem z 29 czerwca 2023 r. M.S. wystąpił do Starosty [...] o ustalenie odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oraz powstałych szkód na skutek posadowienia na działkach nr ewid. [...] w D. urządzeń przesyłowych. Następnie 19 marca 2024 r. do toczącego się przed organem I instancji postępowania przyłączyła się G.M. Po przeprowadzeniu postępowania Starosta [...] (dalej: "Starosta", "organ I instancji") decyzją z dnia 23 września 2024 r. nr GN.6821.1.10.2024 umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wszczętej ww. wnioskiem. Organ wyjaśnił, że brak jest decyzji zezwalającej na przeprowadzenie przedmiotowej linii przez działki wnioskodawcy. Uznał, że budowa sieci nastąpiła nie w trybie wywłaszczenia, lecz na innej podstawie (cywilnoprawnej lub bezumownej) i brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania na drodze administracyjnoprawnej. W takiej sytuacji odszkodowanie może być dochodzone wyłącznie na drodze cywilnoprawnej. Stwierdził, że dochodzenie odszkodowania za linię energetyczną, której lokalizacja została ustalona decyzją z 13 stycznia 1987 r. jest niedopuszczalna i w tym zakresie postępowanie jest bezprzedmiotowe. Organ wyjaśnił także, że strony nie przedłożyły dokumentów potwierdzających własność działek nr [...] położonych w D. na dzień 21 czerwca 1968 r. Wobec tego toczące się postępowanie w sprawie ustalenia, na podstawie art. 129 ust. 5 u.g.n., odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oraz wycenę szkód w związku z budową na nich odcinków trzech naziemnych linii elektroenergetycznych stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość wynikała z faktu, że postępowanie zostało wszczęte na żądanie podmiotu, który nie wykazał się interesem prawnym. Odwołanie od ww. decyzji Starosty wnieśli G.M. i M.S. – reprezentowani przez pełnomocnika adw. K.S. i zwrócili się o jej o uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kwestionowanej decyzji zarzucili: 1. obrazę przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 124 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 oraz art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., 2. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanej decyzji poprzez naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 7 k.p.a., 3. naruszenie art. 9 i art. 14 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, 4. naruszenie art. 262 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak wezwania skarżących do złożenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania w sprawie w przypadku gdy dopiero z lektury zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą umorzenia w sprawie zdaniem organu I instancji był brak przeprowadzenia dowodu z synchronizacji granic gruntów, w przypadku gdy sam organ w treści zaskarżonej decyzji powołuję się na kosztowność postępowania administracyjnego w sprawie, w przypadku gdy koszty te z pewnością zostałyby pokryte przez skarżących w przypadku gdyby organ I instancji wyraził swoje stanowisko w zakresie procedowania postępowania w sprawie przed jego umorzeniem i wezwał Strony do uiszczenia stosownych zaliczek na koszty postępowania, 5. naruszenie art. 50 § 1 k.p.a. poprzez brak wezwania przez organ I instancji A. S. A. do wskazania właściwych archiwalnych decyzji wywłaszczeniowych oraz dokładnych wyjaśnień dotyczących podstawy prawnej budowy urządzeń przesyłowych na nieruchomości skarżącego czy też przedłożenia wykazu nieruchomości objętych takowymi decyzjami, w przypadku ewentualnych wątpliwości organu I instancji co do rzetelności informacji przekazanych przez przedsiębiorcę przesyłowego. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 9 stycznia 2025 r. Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał na art. 128 ust. 4 i art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. oraz art. 36 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm. – dalej "ustawa z 12 marca 1958 r."). Wyjaśnił, że w sprawie kwestią bezsporną jest, że decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z 3 listopada 1967 r., znak: L.BUA.1.440/171/67 ustalono lokalizację szczegółową dwóch linii energetycznych wysokiego napięcia 15 kV [...], a następnie decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z 21 czerwca 1968 r., znak: L.WSW.II-60/6/68 zezwolono [...] w R. na przeprowadzenie przewodów służących do przesyłania elektryczności przez nieruchomości gruntowe stanowiące własność lub użytkowane przez objętych wykazem właścicieli i użytkowników. Od tej decyzji zostało złożone odwołanie. Następnie postanowieniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z 30 sierpnia 1968 r., znak: L.WSW.II-60/6/68 sprostowało oczywistą omyłkę w decyzji z 21 czerwca 1968 r., znak: L.WSW.II-60/6/68. Ww. decyzja została wydana na podstawie art. 35 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. Decyzją z 13 stycznia 1987 r., znak: UAN-V-1/8331/20/86 ustalono lokalizację inwestycji polegającej na budowie linii 15 kV [...]. Wojewoda podał, że brak jest jednak decyzji zezwalającej na przeprowadzenie przedmiotowej linii przez działki wnioskodawcy. Jako prawidłowe ocenił stanowisko Starosty który przyjął, że budowa ww. sieci nie nastąpiła w trybie wywłaszczenia a zatem brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania na drodze administracyjnoprawnej. Ewentualne odszkodowanie za szkody wynikające z budowy tej sieci może być dochodzone wyłącznie na drodze cywilnoprawnej. W tej części postepowanie uznał za bezprzedmiotowe. Wojewoda zauważył jednocześnie, że biorąc pod uwagę uwarunkowania wynikające z art. 128 ust. 1, art. 124 u.g.n. i art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r. oraz w związku z tym, że Starosta uznał, że strona nie wykazała, że w dacie ograniczenia korzystania z nieruchomości przysługiwało jej prawo własności tej nieruchomości a w aktach sprawy zalega akt własności ziemi wystawiony 19 lutego 1976 r., który obejmuje m.in. działkę oznaczoną nr [...], koniecznym stało się uzupełnienie materiału dowodowego celem jednoznacznego ustalenia właściciela działek obecnie oznaczonych nr [...] na dzień ich wywłaszczenia. W wyniku uzupełnienia materiału dowodowego Wojewoda ustalił, że działki nr [...] powstały w wyniku kolejnych podziałów geodezyjnych działki oznaczonej w akcie własności ziemi numerem [..], a to: - decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [....] z 30 marca 1991 r. nr G.VI-8414/144/91 działka nr [...] stanowiąca własność E.S. na podstawie AWZ nr [....] podzieliła się na działki nr [...] (19 kwietnia 1993 r. na podstawie aktu notarialnego darowizny nieruchomości działkę nr [...] nabył M.S.), - decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z 18 września 1997 r., nr G.VI-6011/P-212-97 działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] - decyzją Starosty [...] z 17 czerwca 2003 r. nr GK-74301/1/18/2003 działka nr [...] zmieniła oznaczenia na działkę nr [...], - mapa z projektem podziału i wykazem zmian gruntowych dla działki nr [...] włączona do zasobu 25 czerwca 2003 r. za nr [...] - decyzją Burmistrza Miasta [...] z 16 października 2009 r., nr RIRP-ll-6011/30/09 zatwierdzającą podział działki położonej w D., oznaczonej nr [...] na działki o numerach m.in. [...] Wojewoda wobec powyższego stwierdził, że 19 lutego 1976 r., na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 z późn.zm.), został wystawiony akt własności ziemi dotyczący m.in. działki, położonej w D., ozn. nr [...] na rzecz E.S. Wydanie aktu własności ziemi dotyczącego m.in. ww. działki poprzedzone zostało sporządzeniem protokołu nr 98 ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych, który został sporządzony 16 lutego 1976 r. w obecności E.S., dwóch świadków oraz geodety. Wojewoda stwierdził, że w świetle powyższych okoliczności i zalegających w aktach sprawy dokumentów nie sposób uznać za prawdziwe twierdzenia odwołującego się, że w dacie ograniczenia prawa korzystania z nieruchomości tj. w 1968 r. E.S. był właścicielem działki ozn. nr [...]. Własność tej nieruchomości E.S. nabył dopiero z dniem 19 lutego 1976 r., na mocy aktu własności ziemi nr [...]. Decyzja ta (akt własności ziemi) nie tylko potwierdziła, że E.S., będący posiadaczem samoistnym nieruchomości rolnej nabył jej własność z dniem 19 lutego 1976 r., ale też potwierdziła, że do tego dnia był on posiadaczem samoistnym nieruchomości m.in. oznaczonej jako działka nr [...]. W dacie ograniczenia korzystania z nieruchomości oznaczonej nr [...] (obecnie odpowiadającej m.in. działkom o numerach: [...], [...] i [...]) E.S. był więc jedynie jej posiadaczem samoistnym, a nie właścicielem. Jak zauważył Wojewoda przepisy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie mogły mieć zastosowania w sytuacji, gdy w chwili jej wejścia w życie stan posiadania byłby zgodny ze stanem prawnym. Organ administracyjny nie mógł stwierdzić nabycia własności nieruchomości rolnej (art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych) przez osobę, która już przed wejściem w życie ww. ustawy, nabyła własność tej nieruchomości. Organ stwierdził zatem, że M. S., jako spadkobierca E. S., który w dacie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w D., oznaczonej nr [...] nie był jej właścicielem, nie jest osobą uprawnioną do żądania odszkodowania za szczególną postać wywłaszczenia jaką jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przewidziane w art. 124 u.g.n., a jeszcze wcześniej m.in. w art. 35 z dnia 12 marca 1958 r. O legitymacji do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przesądza jedynie posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości wywłaszczonej/ograniczonej w sposobie jej korzystania. Brak wykazania się prawem własności wyklucza możliwość orzeczenia zwrotu, bez rozważenia czy w sprawie w ogóle zachodzą przesłanki skutecznego jego dochodzenia. Wojewoda podkreślił, że nie jest możliwe skuteczne wywiedzenie interesu prawnego odwołujących się z samego faktu samoistnego posiadania przez E. S. m.in. nieruchomości oznaczonej w dacie wywłaszczenia nr [...]. Podmiot nieposiadający prawa własności do nieruchomości albo niebędący jej użytkownikiem wieczystym a jedynie sprawujący nad nią władztwo faktyczne nie ma bowiem interesu prawnego w sprawie administracyjnej, która odnosi się do praw rzeczowych przynależnych do tej nieruchomości. W przedmiotowej sprawie spadkobiercy posiadacza samoistnego nie podlegają ochronie prawnej, realizowanej m.in. poprzez przyznanie posiadaczowi statusu strony. Odwołujący się nie mają uprawnienia do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym. Wojewoda uznał zarzuty skarżących są bezprzedmiotowe. W jego ocenie brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną wyżej decyzję G.M. i M.S. – reprezentowani przez pełnomocnika adw. K.S. wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dołączonych do skargi dokumentów, uchylenie decyzji organów obu instancji i wydanie wytycznych organowi I instancji celem wydania decyzji dotyczącej ustalenia i nakazania wypłaty odszkodowań objętych postępowaniem oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ewentualnie wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. art. 124 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 i art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie na skutek uznania, że: - w sprawie brak jest wydania wobec nieruchomości skarżących decyzji wydanych na podstawie art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r. w sytuacji gdy w aktach sprawy zalegają dokumenty wskazujące ograniczenie prawa własności nieruchomości objętych obecnym postępowaniem a stanowiącym w dniu wydania decyzji własność poprzednika prawnego skarżącego M. S. w osobie E. S.; - skarżący nie wykazali dokumentów jednoznacznie potwierdzających prawo własności na dzień 21 czerwca 1968 r. nieruchomości objętych postępowaniem przez poprzedników prawnych, podczas gdy złożyli szereg dowodów i wniosków (wymienionych w skardze), które zostały przez organ zignorowane. Skarżący zrzucili także obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść decyzji poprzez: - naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji; - naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zlekceważenie zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli, w szczególności poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego oraz sporządzanego przez niego operatu szacunkowego; poprzez pominięcie w całości wniosków dowodowych skarżących w zakresie opinii biegłych; poprzez pominięcie w całości bądź też przeprowadzenie lecz zlekceważenie wymienionych szczegółowo w skardze wniosków dowodowych skarżących; - błędnym uznaniem, że skarżący nie wykazali dokumentów potwierdzających jednoznacznie na dzień 21 czerwca 1968 r. prawo własności nieruchomości objętych postępowaniem przez ich poprzedników prawnych, podczas gdy skarżący w tym zakresie złożyli przez swojego pełnomocnika szereg wniosków dowodowych, które zostały bądź to zignorowane mimo braku ich pominięcia bądź to pominięte przez organ I instancji, a następczo również poprzez organ odwoławczy; - błędnym uznaniem, że w sprawie rzekomym jest brak wydania wobec nieruchomości skarżących decyzji na podstawie art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r., w sytuacji gdy w aktach zalegają nie tylko dokumenty przedłożone przez uczestnika postępowania A. S. A., lecz również dokumenty potwierdzające tę kwestię, przedłożone przez pełnomocnika skarżących w postaci: postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 3 lutego 2023 r. sygn. akt [....] wraz z uzasadnieniem, pisma procesowego A. S. A. z dnia 8 marca 2019 r. z załącznikami w postaci decyzji administracyjnych wydanych w trybie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i dokumentacji związkowej, pisma procesowego A. S. A. z dnia 23 lipca 2021 r. z załącznikami w postaci decyzji administracyjnych wydanych w trybie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i dokumentacji związkowej, opinii biegłego sądowego z zakresu energetyki i elektryczności K. S., protokołu rozprawy z dnia 4 stycznia 2023 r., podczas której przesłuchano biegłego - wskazujące ograniczenie prawa własności nieruchomości objętych obecnym postępowaniem, a stanowiącym w dniu wydania przedmiotowych decyzji własność poprzednika prawnego skarżącego M. S. w osobie E. S.; - obrazę art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów poprzez: brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego oraz sporządzanego przez niego operatu szacunkowego; pominięcie w całości wniosków dowodowych skarżących w zakresie opinii biegłych; pominięcie w całości bądź też przeprowadzenie lecz zlekceważenie wniosków dowodowych skarżących w zakresie wymienionych w skardze dowodów; błędne uznanie, że nie wykazali dokumentów potwierdzających jednoznacznie prawo własności na dzień 21 czerwca 1968 r.; błędne uznanie, że w sprawie rzekomym jest brak wydania wobec nieruchomości skarżących decyzji na podstawie art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r. - naruszenie art. 9 i art. 14 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, - naruszenie art. 262 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez brak wezwania skarżących do złożenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania w sprawie w przypadku gdy dopiero z lektury zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą umorzenia w sprawie zdaniem organu I instancji był brak przeprowadzenia dowodu z synchronizacji granic gruntów, w przypadku gdy sam organ w treści zaskarżonej decyzji powołuję się na kosztowność postępowania administracyjnego w sprawie, w przypadku gdy koszty te z pewnością zostałyby pokryte przez skarżących w przypadku gdyby organ I instancji wyraził swoje stanowisko w zakresie procedowania postępowania w sprawie przed jego umorzeniem i wezwał Strony do uiszczenia stosownych zaliczek na koszty postępowania, - naruszenie art. 50 § 1 k.p.a. poprzez brak wezwania przez organ I instancji A. S. A. do wskazania właściwych archiwalnych decyzji wywłaszczeniowych oraz dokładnych wyjaśnień dotyczących podstawy prawnej budowy urządzeń przesyłowych na nieruchomości skarżącego czy też przedłożenia wykazu nieruchomości objętych takowymi decyzjami, w przypadku ewentualnych wątpliwości organu I instancji co do rzetelności informacji przekazanych przez przedsiębiorcę przesyłowego; - naruszenie art. 7a oraz art. 8 k.p.a. poprzez pogłębienie poczucia braku zaufania obywateli do organów administracji publicznej w drodze rozstrzygnięcia wątpliwości w sprawie jedynie na korzyść organów administracji publicznej; - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji wskazania faktów, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesadziło o oddaleniu skargi. Kwestionowane w niniejszej sprawie decyzje zapadły w toku postępowania o ustalenie odszkodowania, jakie toczyło się w związku ze zmniejszeniem wartości nieruchomości oraz powstałych szkód na skutek posadowienia na działkach nr ewid. [...], [...], [...] w D. odcinka trasy linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 15kV [...]. Podstawę ustalenia odszkodowania w tym przypadku przewiduje art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm. – "u.g.n."), zgodnie z którym odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Bezsporne w niniejszej sprawie są ustalenia organów co do faktu posadowienia na działkach nr ewid. [...], nr [...] i nr [...] w D. urządzeń przesyłowych będących częścią trzech linii energetycznych wysokiego napięcia 15kV. Lokalizacja dwóch z nich została przeprowadzona w oparciu o decyzje Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 3 listopada 1967 r. i z dnia 21 czerwca 1968 r. Ostatnia z wymienionych decyzji – znak L.WSW.II-60/6/68, sprostowana postanowieniem z dnia 30 sierpnia 1968 r., wydana została na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94), który stwierdzał, że "organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogą za zezwoleniem naczelnika gminy, a w miastach prezydenta lub naczelnika miasta (dzielnicy) zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach - zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową - ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń". W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości odpowiada w swej treści przepisowi art. 124 ust. 1 u.g.n., dlatego też nie budzi obecnie wątpliwości, że w sprawie wniosku o ustalenie odszkodowania za szkody wynikające z posadowienia na gruncie urządzeń przesyłowych zastosowanie znajdzie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., który przewiduje, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Powszechnie przyjmuje się, że art. 129 ust. 5 u.g.n. znajduje zastosowanie do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie tej ustawy i to nie tylko w sytuacji całkowitego pozbawienia praw do nieruchomości na skutek wywłaszczenia, lecz również w wypadku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (por. np. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2024 r., I OSK 1940/22, wyrok WSA w Gdańsku z 19.03.2025 r., II SA/Gd 1202/24). Umarzając postępowanie sprawie ustalenia odszkodowania organy obu instancji argumentowały, że wymienione na wstępie działki w dacie wydania decyzji zezwalającej na wykonanie przedmiotowej linii energetycznej nie stanowiły własności poprzednika prawnego wnioskodawcy, który był jedynie ich samoistnym posiadaczem. Należy zwrócić uwagę, że w zakresie objętym regulacją art. 124 u.g.n. istotne znaczenie ma konstytucyjna zasada, że za odjęcie własności należy się słuszne odszkodowanie. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że działki o nr [...], nr [...] i nr [...] powstały w wyniku kolejnych podziałów działki nr [...]. Najpierw działka ta ([...]) podzieliła się na działki o nr [...] i [...], następnie działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. W dalszej kolejności działka nr [...] o pow. 3,1728 ha zmieniła oznaczenie i powierzchnię na dz. [...] o pow. 3,0864 ha, zgodnie z decyzją Starosty [...] z dnia 17 czerwca 2003 r. o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów miasta D. Działka nr [...] uległa dalszym podziałom – na 15 działek o kolejnych numerach od [...] do [...]. Ostatni podział dotyczył działki nr [...] o pow. 1,8799 ha na nowe działki o nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] i został zatwierdzony decyzja Burmistrza Miasta [..] z dnia 16.10.2009 r. Kwestie te wyjaśnił ostatecznie organ II instancji w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, co jest zgodne z art. 136 § k.p.a. Zgromadzone w aktach sprawy dowody potwierdzają też istotny dla sprawy fakt, że poprzednik prawny skarżących E.S. nabył własność działki nr [...] na podstawie aktu własności ziemi nr BG-6042-5-122/76 z dnia 19 lutego 1976 r. Słusznie zatem wywodzą organy, że decyzja ta (akt własności ziemi) nie tylko potwierdziła, że E.S., nabył własność nieruchomości rolnej z dniem 19 lutego 1976 r., ale też potwierdziła, że do tego dnia był on posiadaczem samoistnym nieruchomości m.in. oznaczonej jako działka nr [...]. W ocenie Sądu akt własności ziemi został prawidłowo odczytany przez organy, a kwestie które z niego wynikają są jasne i bezsporne i nie wymagały przeprowadzenia dodatkowych dowodów, czego domagali się skarżący w odwołaniu i skardze. Zeznania świadków w toku postępowania administracyjnego nie mogłyby być dowodem potwierdzającym prawo własności, a jedynie fakt posiadania, który to fakt wynikał wprost z wydanej decyzji – aktu własności ziemi (akt taki potwierdza fakt samoistnego posiadania gruntu, co jest przesłanką wydania aktu). Prawo własności zostało potwierdzone dowodem z dokumentu – aktem własności ziemi, a dokument ten wskazuje, że w dacie posadowienia urządzeń przesyłowych na działce nr [...] (odpowiadającej obecnie m.in. działkom nr [...], [...] i nr [...]) poprzednik prawny skarżących nie był jej właścicielem – prawo własności nabył 19 lutego 1976 r. W tej sytuacji prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego oraz organu II instancji - utrzymującego w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Wówczas, gdy skarżący nie mają legitymacji prawnej do złożenia wniosku o ustalenie dochodzonego przezeń odszkodowania (taką legitymacje ma wyłącznie właściciel lub jego następcy prawni), postępowanie powinno zostać umorzone, jako bezprzedmiotowe, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., a nie zakończone decyzją oddalająca wniosek (wyrok WSA w Poznaniu z 22 listopada 2018 r., II SA/Po 525/18). Wbrew zarzutom skargi w toku prowadzonego postępowania nie ustalono istnienia decyzji zezwalającej na przeprowadzenie przez działki skarżących linii energetycznej, 15 kV [...], której lokalizacja wynika w decyzji Wojewody [...] z dnia 15 stycznia 1987 r., VAN-V-1/8331/20/86 (organy mylnie odczytują jej datę na 13 stycznia 1987 r.). Brak takiej decyzji potwierdzającej wywłaszczenie wskazuje na zajęcie gruntu pod budowę linii na innej podstawie, a tej sytuacji brak jest przesłanek do ustalenia odszkodowania na podstawie art. 128 ust. 4 u.g.n. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że organy prowadzące postępowanie zobligowane są oczywiście do przestrzegania obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., należy jednak mieć na względzie, że nie dysponują wszystkimi dowodami ani możliwościami ich pozyskania, a w takiej sytuacji inicjatywa przechodzi na wnioskodawcę. Trudno też zarzucać organom niedołączenie do akt sprawy jakiegoś dokumentu podczas gdy wszystkie fakty wskazują, że nie był on nigdy wydany. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, co uniemożliwia uznanie podnoszonych w skardze zarzutów za zasadne. Z wszystkich tych przyczyn Sad skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.