Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wa 3595/21

II SA/Wa 3595/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-08-18

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
18 sierpnia 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Joanna Kube, , Protokolant ref. staż. Beata Kowalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji przełożonego oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Naczelnik Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] w dniu 29 marca 2021 r. zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...] z wnioskiem personalnym o zwolnienie z dniem [...] maja 2021 r. K. K. z zajmowanego stanowiska służbowego eksperta Zespołu Kontroli Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] i przeniesienie z dniem [...] czerwca 2021 r. do dyspozycji Komendanta Rejonowego Policji [...], na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. W uzasadnieniu odwołał się do art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) i podał, że K. K. nie radzi sobie samodzielnie z obsługą wydarzeń nadzwyczajnych z udziałem funkcjonariuszy Policji. Wydarzenia te, ze względu na wagę i oddźwięk społeczny, mają wpływ na wizerunek Policji i często pozostają w bezpośrednim zainteresowaniu mediów. Ta sytuacja negatywnie wpływa na organizację pracy Zespołu, współpracę z Komendą [...] Policji, pełniącą instancyjny nadzór nad tymi wydarzeniami, a w konsekwencji na efektywność działania Policji. Naczelnik Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] dodał, że aktualnie nie jest możliwe mianowanie skarżącej na równorzędne stanowisko służbowe w innej komórce organizacyjnej Policji, ponieważ w strukturze Komendy Rejonowej Policji [...] znajduje się sześć stanowisk, z czego wszystkie pozostają obsadzone. Komendant Rejonowy Policji [...] w piśmie z 29 marca 2021 r. (doręczonym skarżącej w dniu 14 kwietnia 2021 r.), poinformował K. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia jej z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Funkcjonariuszka w piśmie z 16 kwietnia 2021 r., w odpowiedzi na pismo organu, poinformowała Komendanta Rejonowego Policji [...], że chce skorzystać z prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz wnosi o umożliwienie jej zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym niezwłocznie po zakończeniu leczenia (z akt sprawy wynika, że K. K. od 29 marca 2021 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim). Organ I instancji w piśmie z 28 kwietnia 2021 r. pouczył K. K. o treści art. 32 k.p.a. (możliwości działania w postępowaniu osobiście lub przez pełnomocnika) i prawie wglądu w akta sprawy. W odpowiedzi na to pismo skarżąca w piśmie z 24 maja 2021 r. podała, że chce osobiście skorzystać z prawa do czynnego udziału w postępowaniu niezwłocznie po zakończeniu leczenia. Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z [...] maja 2021 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 32 ust. 1 i 2, art. 37a pkt 1 i art. 121 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.), z dniem [...] czerwca 2021 r. zwolnił K. K. z zajmowanego stanowiska eksperta Zespołu Kontroli Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] i od dnia [...] czerwca 2021 r. przeniósł do swojej dyspozycji, na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. Organ I instancji rozkazowi personalnemu nadał rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.). W uzasadnieniu organ przytoczył przepisy prawa, stanowiące podstawę materialnoprawną rozkazu personalnego (art. 37a pkt 1 ustawy o Policji), wskazał na cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Komendant Rejonowy Policji [...] zwrócił uwagę na podstawową dla stosunków służbowych zasadę podległości służbowej, dyspozycyjności i podporządkowania funkcjonariuszy, co może się wiązać z możliwością jednostronnej zmiany warunków służby funkcjonariusza. Wyjaśnił, że przełożeni policjantów właściwi w sprawach osobowych są uprawnieni do kształtowania polityki kadrowej w podległej mu jednostce Policji (art. 32 ust. 1 ustawy) i odpowiadają za jej właściwy dobór, mając na uwadze prawidłowe działanie formacji. Przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, pozostawione jest uznaniu przełożonego i powoduje jedynie zmianę przydziału służbowego, nie wymaga zgody policjanta i pozostaje w wyłącznej gestii przełożonego. Przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego nie rodzi dla niego negatywnych skutków finansowych, bowiem w okresie pozostawania bez przydziału służbowego otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym (art. 121 ust. 1 ustawy o Policji). Organ I instancji odwołując się do informacji uzyskanych od Naczelnika Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] oraz policjantów pełniących służbę w Zespole Kontroli w tym Wydziale podał, że K. K., która zajmuje stanowisko eksperta, a więc stanowisko wymagające samodzielności (zaszeregowane w 9 grupie uposażenia zasadniczego tak jak np. naczelnik wydziału w Komendach Powiatowych Policji, Komendach Miejskich Policji, Komendach Rejonowych Policji i Komisariatach Policji), nie radzi sobie samodzielnie z wykonywaniem czynności mających związek z wydarzeniami nadzwyczajnymi. Komendant Rejonowy Policji [...] podniósł, że zdarzenia nadzwyczajne, ze względu na ich wagę i oddźwięk społeczny, często pozostają w bezpośrednim zainteresowaniu mediów, a ich zaistnienie wymaga niezwłocznego podjęcia czynności w celu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności, a także niezwłocznego przygotowania dla kierownictwa Policji stosownych informacji. K. K. będąc wzywana przez dyżurnego jednostki (w ramach wyznaczonego grafikiem dyżuru) do obsługi wydarzenia nadzwyczajnego wykonuje telefony albo wysyła wiadomości sms do kolegów, żądając pomocy w obsłudze nawet prostego wydarzenia. W przypadku, gdy inni policjanci nie chcą się podporządkować jej "wymaganiom" wykazuje swoje niezadowolenie nerwowymi telefonami, wiadomościami sms i reaguje "krzykiem". Ponadto wykazuje roszczeniową postawę wobec kolegów poprzez wywieranie słownej presji w ten sposób, aby "niewygodne" dla siebie czynności wykonywali inni funkcjonariusze Zespołu Kontroli oraz często okazuje frustracje i niezadowolenie przedkładając własny interes nad interes zespołu. Tak samo zachowuje się przy uzgadnianiu grafików służby, urlopów i dyżurów związanych z wydarzeniami nadzwyczajnymi. Jej nieprawidłowe relacje z innymi funkcjonariuszami mają negatywny wpływ na organizację pracy Zespołu Kontroli Wydziału [...], a nieprawidłowości przy obsłudze wydarzenia nadzwyczajnego negatywnie wpływają na współpracę z Komendą [...]Policji, pełniącą instancyjny nadzór m.in. nad zaistniałymi na terenie Komendy Rejonowej Policji [...] wydarzeniami nadzwyczajnymi. Organ I instancji dodał, że nie można pominąć, że funkcjonariusze Zespołu Kontroli Wydziału [...] wykonują czynności o szczególnym charakterze, a mianowicie prowadzą postępowania skargowe i dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy Komendy Rejonowej Policji [...]. Jako rzecznicy dyscyplinarni powinni nie tylko stanowić wzór do naśladowania dla innych funkcjonariuszy, ale dawać również swoim postępowaniem przykład, gwarantujący zachowanie prawidłowych relacji ludzkich. W konsekwencji Komendant Rejonowy Policji [...] stwierdził, że K. K. nie sprostała samodzielnie obowiązkom służbowym na stanowisku eksperta Zespołu Kontroli, a jej przeniesienie do dyspozycji podyktowane jest potrzebą zapewnienia prawidłowej realizacji zadań w Zespole Kontroli Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...], a więc leży w interesie służby, tożsamym z interesem społecznym. Organ I instancji dodał, że aktualnie nie jest możliwe mianowanie skarżącej na równorzędne stanowisko służbowe eksperta w innej komórce organizacyjnej Policji, ponieważ w strukturze Komendy Rejonowej Policji [...] znajduje się sześć takich stanowisk, z czego wszystkie pozostają obsadzone. Z tych powodów zasadne jest przeniesienie funkcjonariuszki do dyspozycji Komendanta Rejonowego Policji [...] , na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. Przeniesienie K. K. do dyspozycji Komendanta Rejonowego Policji [...] pozwoli zapewnić prawidłowe funkcjonowanie Zespołu Kontroli Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...], przy uwzględnieniu potrzeby realizacji ustawowych zadań, chroniąc jednocześnie interes społeczny, rozumiany jako interes służby. K. K. wniosła odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] maja 2021 r., w którym zarzuciła, że w jego uzasadnieniu "znajduje się wiele nieścisłości i błędnych informacji". Odwołująca się stwierdziła, że nie jest prawdą, że nie radziła sobie z obsługą wydarzeń nadzwyczajnych i że jej relacje z pozostałymi funkcjonariuszami nie są prawidłowe. Odwołująca się podała, że nie "żądała" od kolegów pomocy w obsłudze wydarzeń nadzwyczajnych oraz że raz otrzymała połączenie telefoniczne, mimo że funkcjonariusz Zespołu Kontroli Wydziału [...] KRP [...] został wezwany do obsługi zdarzenia i był już na miejscu w jednostce. Skarżąca podkreśliła, że nigdy nie było żadnych zastrzeżeń ze strony przełożonych co do jej służby. Czynności służbowe wykonywała samodzielnie (w przeciwieństwie do pozostałych funkcjonariuszy Zespołu), a o jej dyspozycyjności świadczy to, że nawet przez dwa tygodnie w miesiącu, pełniła dyżury telefoniczne. K. K. dodała, że nie przejawiała roszczeniowej postawy wobec innych funkcjonariuszy, grafik służby zawsze ustalano wspólnie i nie była w tej kwestii traktowana inaczej niż pozostali. Skarżąca przedstawiła przebieg swojej dotychczasowej służby, podniosła że w 2017 r. została mianowana na stanowisko eksperta ponieważ bardzo dobrze wywiązywała się z obowiązków służbowych. W 2020 r. była nagradzana czterokrotnie, kierowana na różne szkolenia, jak również uzyskała zgodę na studia podyplomowe. K. K. dodała, że Naczelnik Wydziału [...] KRP [...], który wystąpił z wnioskiem personalnym o jej przeniesienie do dyspozycji, opiniując jej raport w tej sprawie podał, że wzorowo wykonuje obowiązki służbowe. K. K. zarzuciła, że organ I instancji wydał zaskarżony rozkaz personalny nie czekając na jej odpowiedź na pismo z 28 kwietnia 2021 r. zawierające informację o możliwości ustanowienia pełnomocnika. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2021 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] maja 2021 r. o zwolnieniu K. K. z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu do dyspozycji przełożonego, właściwego w sprawach osobowych. W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ odwoławczy zwrócił uwagę na dyspozycyjność jako cechę stosunku służbowego funkcjonariusza (dopuszczalność jednostronnych zmian warunków pełnienia służby) oraz konieczność podporzadkowania się poleceniom przełożonego. Podniósł, że służba w Policji może dawać poczucie stabilizacji, rozumianej jako większa niż przeciętna gwarancja zatrudnienia, ale z całą pewnością stabilizacja ta nie może być kojarzona z pełnieniem służby w jednej, określonej jednostce lub komórce organizacyjnej, czy na danym stanowisku. Komendant [...] Policji podał, że w przepisach ustawy o Policji nie wskazano przesłanek uzasadniających mianowanie policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenie oraz zwalnianie z tych stanowisk, co oznacza, że decyzje te są podejmowane w granicach uznania administracyjnego. Organ podkreślił, że przełożeni policjantów jako odpowiedzialni za stan bezpieczeństwa i porządku publicznego, mają prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz do decydowania o obsadzie stanowisk służbowych w podległej jednostce organizacyjnej Policji, mając na uwadze interes społeczny, tożsamy z interesem służby w Policji. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie narusza prawa. Warunkiem sprawnego funkcjonowania Policji jest nie tylko fachowość i doświadczenie osoby pełniącej obowiązki służbowe, ale przede wszystkim dyspozycyjność i pełne zaufanie organu mianującego. Z notatek służbowych Naczelnika Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] oraz dwóch funkcjonariuszy Zespołu Kontroli pełniących służbę wraz ze skarżącą wynika, że K. K. nie jest samodzielna w realizacji powierzonych jej obowiązków służbowych oraz że Komendant Rejonowy Policji [...] utracił do niej zaufanie. Z wyjaśnień funkcjonariuszy wynika, że K. K. dostając do realizacji jakieś pismo oczekiwała od nich w sposób roszczeniowy pomocy przy redagowaniu odpowiedzi, podczas gdy oni nie mogli liczyć na pomoc z jej strony. Sporządzana przez nią dokumentacja, za wyjątkiem nieskomplikowanych w treści pism, była praktycznie zawsze poprawiana i przeredagowywana w znacznej części, tzn. dotyczyło to ustaleń faktycznych, pomyłek w datach, niewłaściwego opisu faktów, niedokładnego przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego, jak i pominięcia w treści dokumentów części poczynionych ustaleń. K. K., mimo że była wyznaczona do obsługi zdarzenia, bardzo często dzwoniła do innego funkcjonariusza Zespołu Kontroli bądź przesyłała wiadomość sms z prośbą o pomoc, a także bardzo często wyrażała swoje niezadowolenie z powodu grafiku służby. Skoro zatem Komendant Rejonowy Policji [...] utracił zaufanie do kom. K. K. i uznał, że nie sprostała obowiązkom służbowym na zajmowanym stanowisku służbowym eksperta Zespołu Kontroli Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...], to w ramach szczególnych uprawnień przełożonego mógł zwolnić skarżącą z zajmowanego stanowiska służbowego i przenieść do swojej dyspozycji. Z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że okres pozostawania w dyspozycji przez K. K. nie może przekroczyć 12 miesięcy. Odnosząc się do odwołania skarżącej, organ odwoławczy podał, że nie kwestionuje dotychczasowego przebiegu służby skarżącej w tym uzyskiwanych nagród i wyróżnień. Organ I instancji posiadając jednak wskazane wyżej uprawnienia, dał pierwszeństwo argumentom przemawiającym za celowością zwolnienia strony z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego, właściwego w sprawach osobowych przed argumentami uzasadniającymi pozostawienie jej na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym ze względu na posiadaną opinię służbową. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu, podał że K. K. przed wydaniem decyzji była dwukrotnie informowana o prawach wynikających z art. 10 § 1 i art. 32 k.p.a., natomiast jej wniosek o umożliwienie jej zapoznania z aktami sprawy po zakończeniu leczenia zmierzał do pozbawionego podstaw przedłużenia postępowania. W konkluzji Komendant [...] Policji stwierdził, że Komendant Rejonowy Policji [...] w wyniku utraty zaufania, a także gwarancji pełnej dyspozycyjności, w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Zespołu Kontroli Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji[...] , a przez to właściwej realizacji ustawowych zadań i czynności służbowych w tej komórce organizacyjnej Policji, zobowiązany był do zwolnienia K. K. z zajmowanego stanowiska służbowego i w ramach swobodnego, lecz nie dowolnego uznania administracyjnego przeniesienia do swojej dyspozycji. Przeniesienie skarżącej do dyspozycji jest podyktowane interesem społecznym, tożsamym z interesem służby, który przewyższa słuszny interes policjanta. K. K. w piśmie z 24 września 2021 r. zaskarżyła rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] stycznia 2021 r. (nr [...]) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca, działając przez pełnomocnika racę prawnego, zarzuciła, że zawarte w osnowie decyzji sformułowanie "na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy", jest "absolutnie nieostre" i pozwala na "dowolne wydłużenie elementu sankcji na maksymalny termin (...)". Skarżąca podkreśliła, że osnowa decyzji administracyjnej musi mieć "charakter konkretny" i nie ma w niej miejsca na różne interpelacje oraz że przepis art. 37a pkt 1 ustawy o Policji ma w tym zakresie charakter gwarancyjny, a skoro generalnie jest to norma nakładająca na jednostkę sankcję, to podlega wykładni ścisłej. K. K. w uzasadnieniu skargi odwołała się do wyroku NSA z 22 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1159/09. W konkluzji stwierdziła, że zaskarżony rozkaz personalny "nie tylko nie spełnia wymogów prawidłowej wykładni art. 37a ust. 1 ustawy o Policji, ale także pozostaje w sprzeczności z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.". Skarżąca w skardze odwołała się do art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., podniosła, że organy administracji nie skonfrontowały zebranego materiału dowodowego z jej twierdzeniami i podkreśliła, że stawiane jej zarzuty są gołosłowne, o czym świadczy jej dotychczasowy przebieg służby. K. K. wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 2325 ze zm.) oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, na podstawie art. 205 § 2 powołanej ustawy. Skarżąca w skardze zawarła ponadto wniosek o przeprowadzenie mediacji, który Sąd rozpoznał odmownie (postanowienie z [...] grudnia 2021 r.). Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ administracji podniósł m. in., że przeniesienie do dyspozycji przełożonego ma charakter ochronny dla policjantów. W sytuacji gdy policjant nie spełnia oczekiwań na zajmowanym stanowisku i w ocenie przełożonego powinien zostać z niego odwołany, lecz przełożony nie uważa, że zasługuje na negatywną opinię służbową dającą podstawy do mianowania na niższe stanowisko służbowe, policjant może zostać przeniesiony do dyspozycji przełożonego do czasu mianowania na inne (równorzędne lub wyższe) stanowisko służbowe. W sytuacji, gdy przez 12 miesięcy (gwarancja ustawowa) policjant nie zostanie mianowany na takie stanowisko można go mianować na niższe stanowisko (za jego zgodą) lub zwolnić ze służby. Przez okres 12 miesięcy policjant ma zachowane uposażenie należne na dotychczas zajmowanym stanowisku. Odnosząc się do skargi podniósł, że zarzut braku konkretyzacji okresu przeniesienia do dyspozycji nie jest zasadny. W aktualnym orzecznictwie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 9 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 185/20, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2129/29, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2962/15) podkreśla się konieczność prawidłowego uzasadnienia decyzji o przeniesieniu policjanta do dyspozycji przełożonego oraz na gwarancyjną, ochronną rolę okresu przeniesienia do dyspozycji przełożonego do 12 miesięcy (lecz nie na konieczność określenia konkretnego okresu pozostawania w dyspozycji przełożonego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżony przez K. K. rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] stycznia 2021 r., którym organ utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] maja 2021 r. o zwolnieniu skarżącej z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu do dyspozycji przełożonego, nie narusza prawa i dlatego jej skarga podlega oddaleniu. Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego i ma na celu m. in. ochronę życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Jest ona zorganizowana w sposób hierarchiczny w oparciu o ścisłą podległość służbową, z czym wiąże się możliwość elastycznego gospodarowania zasobem osobowym Policji przez jej organy. Ta podległość służbowa w Policji jest charakterystyczną cechą stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia służby przez policjantów. Wyrazem tej podległości są m. in. kompetencje przełożonych służbowych policjanta do jednostronnego decydowania o powołaniu na określone stanowisko służbowe lub przeniesieniu do innej jednostki (do dyspozycji przełożonego). Zgodnie z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, stanowiącym podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć, policjanta w przypadku zwolnienia ze stanowiska można przenieść do dyspozycji przełożonego do spraw osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Instytucja określona w tym przepisie, jak zasadnie wywiódł organ, służy rozwiązaniu sytuacji, w której brak jest podstaw, by policjanta przenieść na niższe stanowisko służbowe, brak jest stanowisk równorzędnych, a dobro służby wymaga zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska. Gwarancją ochrony interesu policjanta jest w tej sytuacji ograniczony do 12 miesięcy czas przeniesienia na podstawie art. 37a ustawy oraz zachowanie dotychczasowych warunków uposażenia. Natomiast sama możliwość podjęcia takiego działania przez przełożonych służyć ma należytemu zarządzaniu jednostką zmilitaryzowaną, wymagającą sprawnego mechanizmu dowodzenia, zapewniającego możliwość natychmiastowego reagowania na zaistniałe potrzeby. Zastosowanie art. 37a ustawy nie jest uzależnione od spełnienia przesłanek skonkretyzowanych w przepisach prawa, lecz opiera się na konstrukcji uznania administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt III OSK 6779/21). Podstawowy zarzut skargi dotyczy błędnej wykładni art. 37a pkt 1 ustawy o Policji i jednocześnie naruszenia art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżąca, powołując się na wyrok NSA z 22 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1159/09 stwierdziła, że organ zobowiązany był w rozstrzygnięciu określić termin, na który dokonuje jej przeniesienia do dyspozycji przełożonego. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy w świetle art. 37a pkt 1 ustawy o Policji w stosunku do policjanta zwolnionego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesionego do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych dopuszczalne jest określenie przez organ Policji czasokresu dyspozycji na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy, czy też konieczne jest dokładne skonkretyzowanie tego okresu. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wbrew stanowisku skarżącej, organy dokonały prawidłowej wykładni art. 37a pkt 1 ustawy o Policji. Określenie w decyzji (rozkazie personalnym), że przeniesienie do dyspozycji następuje od dnia [...] czerwca 2021 r., na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, jest dopuszczalne. Decyzja o przeniesieniu do dyspozycji jest z założenia decyzją tymczasową i pozostaje w mocy do chwili pojawienia się możliwości powołania lub mianowania policjanta na inne stanowisko służbowe, a w ostateczności ewentualnie do zwolnienia ze służby. Nie można zatem w tym przypadku, tak jak w odniesieniu do policjanta powołanego lub mianowanego na stanowisko służbowe, skonkretyzować stosunku służbowego poprzez podanie daty, do której ma trwać przeniesienie do dyspozycji, ponieważ pozostawanie w dyspozycji nie jest typową realizacją stosunku służbowego. Ponadto nie sposób w dacie orzekania o przeniesieniu do dyspozycji przewidzieć, kiedy pojawi się możliwość powołania lub mianowania policjanta na inne stanowisko służbowe. W związku z tym Sąd nie podziela odmiennego poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 22 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1159/09, na który powołała się skarżąca w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że pogląd ten jest odosobniony i w późniejszym orzecznictwie (por. np. wyroki NSA z 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 131/12, z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2773/15), przyjmuje się, że przepis art. 37a ustawy o Policji nie wymaga, aby decyzja wydana na jego podstawie określała cel przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego i określała okres przebywania w dyspozycji. Podkreśla się, że przeniesienie do dyspozycji ma charakter czasowy i jest ograniczone tylko maksymalnym terminem (do 12 miesięcy). Oznacza to, że czas pozostawania policjanta w dyspozycji może być krótszy, a nawet tylko chwilowy i determinowany jest możliwością mianowania na inne stanowisko służbowe. Ponieważ okoliczność ta nie może zostać precyzyjnie określona w chwili przeniesienia do dyspozycji (w przeciwnym razie nie byłoby potrzeby korzystania z art. 37a, gdyż oznaczałoby to że takie stanowisko istnieje), ustawodawca pozostawił organom luz czasowy pozwalający na przygotowanie dla policjanta właściwego stanowiska służbowego (por. powołany wyrok NSA 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2773/15). Zdaniem Sądu, nie są również uzasadnione zarzuty procesowe skargi. Podkreślić przede wszystkim należy, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona. Powszechnie aprobowany jest pogląd, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakres badania zgodności decyzji uznaniowej z prawem ogranicza się do sprawdzenia, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia (czy wyjaśniono wszelkie okoliczności sprawy, czy dowody oceniono zgodnie z art. 77 i art. 80 k.p.a., czy wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, czy prawidłowo zinterpretowano przesłanki oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne). Sąd nie dokonuje natomiast oceny wydanego rozstrzygnięcia z punktu widzenia słuszności, czy sprawiedliwości (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10). W sprawach dotyczących zwolnienia z zajmowanego stanowiska na podstawie przepisów art. 32 ust. 1 oraz art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, sądy nie mogą wkraczać w kompetencje właściwych organów i oceniać, czy dana osoba powinna piastować dalej określone stanowisko. Badają one jedynie, czy decyzja o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska nie jest arbitralna albo podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów (por. np. wyroki NSA z 19 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 736/20 i z 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt III OSK 6779/21). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w niniejszej sprawie został ustalony stan faktyczny uwzględniający istotne dla wydanego rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, zaś decyzje organów miały charakter swobodny lecz nie dowolny, nieprzekraczający granic swobodnego uznania. Organ w sposób przekonujący wykazał istnienie w sprawie interesu służby, związanego z polityką kadrową, wykonywaniem obowiązków i zadań ustawowych, poprzez podanie powodów i przyczyn, dla których zwalniając skarżącą z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego eksperta przeniósł ją do dyspozycji Komendanta Rejonowego Policji [...] . Jak wynika z wniosku personalnego Naczelnika Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] z [...] marca 2021 r., powodem wszczęcia wobec skarżącej K. K. postępowania na podstawie art. 37a ustawy o Policji, była potrzeba zapewnienia prawidłowej realizacji zadań w Zespole Kontroli Wydziału [...] w tej Komendzie, zwłaszcza związanych z obsługą wydarzeń nadzwyczajnych z udziałem funkcjonariuszy Policji. Naczelnik Wydziału wyjaśniła, że do obowiązków funkcjonariuszy takich jak skarżąca należy niezwłoczne przygotowywanie dla kierownictwa Policji stosownych informacji o zdarzeniach nadzwyczajnych z udziałem funkcjonariuszy i pracowników Policji oraz niezwłoczne podjęcie czynności w celu wyjaśnienia ich okoliczności. Jej zdaniem niesamodzielność skarżącej przy wykonywaniu czynności związanych z "obsługą" wydarzeń nadzwyczajnych ma wpływ na organizację pracy zespołu, a w konsekwencji na efektywność działania Policji. W znajdującej się w aktach sprawy notatce służbowej sporządzonej przez przełożoną skarżącej (Naczelnika Wydziału[...] ) w dniu 26 lutego 2021 r., wynika, że na nieporadność i niesamodzielność K. K. przy wydarzeniach nadzwyczajnych, zwrócił uwagę Komendant Rejonowy Policji [...], który w dniu 15 lutego 2021 r. poinformował ją, że skarżąca po raz kolejny "nie poradziła sobie" samodzielnie z obowiązkami służbowymi oraz że nie potrafi samodzielnie napisać prostej notatki. Naczelnik Wydziału [...] dodała, że przeprowadziła rozmowę ze skarżącą, która oświadczyła, że nie ma sobie nic do zarzucenia. W podobny sposób służbę skarżącej ocenili funkcjonariusze Zespołu Kontroli podinsp. M. S. oraz nadkom. G. D., którzy podali, że pełniąc służbę ze skarżącą zmuszeni byli weryfikować treść sporządzanych przez nią dokumentów i praktycznie zawsze je poprawiać. Przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawa prowadzą do wniosku, że przeniesienie K. K. do dyspozycji Komendanta Rejonowego Policji [...] było uzasadnione potrzebami służby i interesem społecznym. Twierdzenia skarżącej odnośnie jej służby, niewątpliwie pozostają w sprzeczności z odczuciami innych współpracowników i przełożonych i same w sobie nie pozwalają uznać za uzasadnionych zarzutów procesowych zawartych w skardze. Na zakończenie należy powtórzyć, że w sprawach dotyczących zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego, sądy badają jedynie, czy decyzja o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska nie jest arbitralna albo podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. W wyłącznej gestii organu pozostaje ocena dalszej przydatności danego funkcjonariusza do służby na określonym stanowisku i z tych względów, jeżeli zdaniem przełożonego interes służby wymaga zwolnienia policjanta z konkretnego stanowiska w celu zapewnienia realizacji zadań przypisanych do tego stanowiska, organ może skorzystać z uprawnienia, o jakim mowa w art. 37a pkt 1 ustawy o Policji. Jedynym ograniczeniem w takiej sytuacji jest obowiązek wskazania prawdziwych i skonkretyzowanych okoliczności faktycznych uzasadniających decyzję organu. W rozpoznawanej sprawie okoliczności te zostały, zdaniem Sądu, dostatecznie wykazane. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 października 2021
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska Joanna Kube Karolina Kisielewicz /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny