Sygnatura
II SA/Wa 748/22
II SA/Wa 748/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-08-26
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 26 sierpnia 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z [...] lipca 2016 r. K. W. (dalej: "skarżący) wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] (dalej: "Prezes SO w [...]", "uczestnik postępowania") o udzielenie informacji dotyczących danych osobowych jego oraz jego małoletniej córki M. W., przetwarzanych przez Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów (dalej: "OZSS") w [...] i przechowywanych w aktach sprawy o sygn. [...]. Ponadto skarżący zażądał udzielenia następujących informacji: - jakie dokumenty zawierające dane jego i jego córki znajdują się w ww. aktach, - ile stron liczą te dokumenty, - gdzie może skorzystać z prawa dostępu do danych swoich i córki. Skarżący zawnioskował też o przygotowanie kopii dokumentów zawierających dane jego i córki, poinformowanie o kosztach ich sporządzenia i sposobie uiszczenia tej opłaty. Oświadczył również, że dostęp do tych danych jest mu niezbędny do złożenia zastrzeżeń do opinii z [...] czerwca 2016 r., zgodnie z wezwaniem Sądu Okręgowego w [...] (dalej: "SO w [...]") z [...] maja 2017 r. Z analogicznym wnioskiem (także opatrzonym datą [...] lipca 2016 r.) skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] (dalej: "Prezes SO w [...]", "uczestnik postępowania") z tą różnicą, że wskazał na sprawę o sygn. akt [...], a żądanie dostępu do danych umotywował dochodzeniem praw jego i córki w innym postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w [...]. W odpowiedzi na wniosek skarżącego, Prezes SO w [...] (pismem z [...] sierpnia 2016 r.) poinformował go, że wzmiankowane akta sprawy zawierają materiały przygotowawcze i pomocnicze służące do wydania opinii i zgodnie z zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 lutego 2016 r. w sprawie ustalenia standardów metodologii opiniowania w opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów (Dz. Urz. MS z 2016 r., poz. 76) nie mogą być udostępnione osobom badanym. Natomiast Prezes SO w [...] (w piśmie z [...] sierpnia 2016 r.) stwierdził, iż wniosek skarżącego nie mieści się w zakresie wskazanym przepisami art. 32 ust. 1 pkt 1-5a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922; dalej "u.o.d.o. z 1997 r."), a tym samym nie może zostać uwzględniony. Następnie pismem z [...] października 2016 r. skarżący wystąpił do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej: "GIODO") o zbadanie okoliczności i skontrolowanie, czy decyzje SO w [...] i SO w [...] o odmowie dostępu do danych osobowych jego i córki, zawartych w materiałach źródłowych zgromadzonych w celu sporządzenia opinii przez OZSS (wcześniej Rodzinne Ośrodki Diagnostyczno-Konsultacyjne) przy ww. sądach, zostały wydane zgodnie z u.o.d.o. z 1997 r., a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w tym zakresie - wydanie odpowiednich decyzji administracyjnych nakazujących przywrócenie stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania, wszczętego na ww. wniosek skarżącego, GIODO pozyskał stanowiska uczestników postępowania. I tak Prezes SO w [...] (w piśmie z [...] stycznia 2017 r.) wskazał, że dane osobowe skarżącego i jego córki były gromadzone przez OZSS w związku ze zleceniem przez Sąd Rejonowy w [...] wydania opinii opiekuńczej w sprawie o sygn. akt [...] i wyłącznie na potrzeby tej opinii na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015r. o opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1418; dalej: "u.o.z.s.s."). Wiceprezes SO w [...] (w piśmie z [...] stycznia 2017 r.) wyjaśnił, iż SO w [...] przetwarza dane osobowe skarżącego i jego córki w oparciu o art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 27 ust. 2 pkt 5 i 10 u.o.d.o. z 1997 r. w związku z art. 2 § 1 i § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 2072 ze zm.; dalej: "u.s.p."). Dane osobowe skarżącego i jego córki są przetwarzane przez uczestnika postępowania w celu realizacji zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości i ochrony prawnej, powierzonych sądom powszechnym na mocy art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP oraz art. 2 § 1 i § 2 u.s.p., w tym na potrzeby postępowań sądowych, w celu spełnienia obowiązków i wykonania zadań realizowanych dla dobra publicznego, nałożonych na sądy powszechne na podstawie przepisów prawa, dla zapewnienia realizacji prawa do dochodzenia uprawnień przed sądem oraz w celu realizacji praw i obowiązków wynikających z orzeczenia wydanego w postępowaniu sądowym. SO w [...] przetwarza dane osobowe skarżącego i jego córki w zbiorach: stron i uczestników postępowań sądowych w związku ze sprawami sądowymi toczącymi się z ich udziałem; stron postępowań skargowych; ewidencji osób wnioskujących o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego; ewidencji dochodów SO w [...]; uczestników badań w OZSS. Wiceprezes SO w [...] podał, że z treści wniosku skarżącego z [...] lipca 2016 r. wynikało, iż domaga się on dostępu i kopii dokumentów przetwarzanych przez OZSS w [...], opiniujący na zlecenie SO w [...] w ramach prowadzonego postępowania sądowego. Wniosek ten nie zawiera konkretnego żądania udzielania informacji odnoszących się do treści danych osobowych, o których mowa w art. 32 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r., a jedynie stanowi wniosek o udostępnienie określonych dokumentów z postępowania sądowego, identyfikowanych przez zawarte w nich dane osobowe skarżącego i jego córki. Dostęp konkretnych podmiotów do dokumentów z akt sprawy sądowej i jego zakres jest limitowany określonymi przepisami dotyczącymi danej procedury sądowej - cywilnej, karnej i to właśnie te przepisy determinują uprawnienia wnioskujących o dostęp do nich. Przepisy u.o.d.o. z 1997 r. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy prawnej dostępu do dokumentów źródłowych znajdujących się w aktach sprawy sądowej, nawet jeżeli zawierają dane osobowe konkretnego podmiotu. Stanowią one wyłącznie podstawę do udzielenia informacji, o których mowa w art. 32 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r. Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] GIODO, mając za podstawę art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 12 pkt 2, art. 22 w związku z art. 23 ust. 1, art. 27 ust. 2 pkt 2 i art. 33 u.o.d.o. z 1997 r., odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GIODO podał, że podstawą przetwarzania danych osobowych skarżącego i jego córki przez uczestników postępowania jest art. 23 ust. 1 pkt 2 (dane zwykłe) i art. 27 ust. 2 pkt 2 u.o.d.o. z 1997 r. (dane wrażliwe) w związku z prowadzonymi postępowaniami z ich udziałem w celu sporządzenia opinii przez OZSS przy SO w [...]. GIODO zaakcentował, iż Minister Sprawiedliwości, zgodnie z art. 4 ust. 4 u.o.z.s.s., po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zdrowia i ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, ustala, w drodze zarządzenia standardy metodologii opiniowania dla zespołów. Minister Sprawiedliwości na podstawie ww. przepisu wydał 1 lutego 2016 r. zarządzenie (Dz. Urz. MS z 2016 r., poz. 76; dalej: "zarządzenie"), którego załącznikiem są Standardy Metodologii Opiniowania w Opiniodawczych Zespołach Sądowych Specjalistów (dalej: "standardy"). Według pkt 9 ppkt 9.3 standardów, materiały pochodzące z badania stanowiące podstawę wydania opinii, nie mogą być udostępniane osobom badanym. W ocenie GIODO, w dniu wydawania decyzji nie można stwierdzić, aby istniał stan naruszenia prawa, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r., który skutkowałby wydaniem decyzji zobowiązującej SO w [...] do przywrócenia stanu zgodnego z prawem w zakresie żądania skarżącego o udostępnienie mu materiałów stanowiących podstawę wydania opinii przez OZSS. Odmowa dostępu przez SO w [...] nie była niezasadna, gdyż wynikała z pkt 9 ppkt 9.3 standardów. Również uzasadniona, zdaniem GIODO, była odmowa udzielenia przez SO w [...] informacji odnośnie przetwarzania danych osobowych skarżącego i jego małoletniej córki. Obowiązek informacyjny przewidziany w art. 33 u.o.d.o. z 1997 r. ma na celu zapewnienie osobom, których dane osobowe są przetwarzane, dostępu do informacji o okolicznościach ich przetwarzania. SO w [...] w piśmie z [...] sierpnia 2016 r. poinformował skarżącego, że jego wniosek nie mieści się w zakresie wskazanym w art. 32 ust. 1 pkt 1-5a u.o.d.o. z 1997 r. GIODO podkreślił, iż wgląd w dokumenty czy w dokumentację zgromadzoną przez OZSS nie jest tożsamy z uzyskaniem informacji w trybie 32 ust. 1 pkt 1-5a u.o.d.o. z 1997 r. Nawet gdyby wniosek odnosiłby się do danych osobowych skarżącego i jego córki, administrator danych, w myśl art. 34 u.o.d.o. z 1997 r., odmawia osobie, której dane dotyczą, udzielenia informacji wymienionych w art. 32 ust. 1 pkt 1-5a, jeżeli spowodowałoby to: 1) ujawnienie wiadomości zawierających informacje niejawne; 2) zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, życia i zdrowia ludzi lub bezpieczeństwa i porządku publicznego; 3) zagrożenie dla podstawowego interesu gospodarczego lub finansowego państwa; 4) istotne naruszenie dóbr osobistych osób, których dane dotyczą lub innych osób. Mając na względzie treść pkt 9 ppkt 9.3 zarządzenia, Prezes SO w [...] miał prawo odmówić udzielenia wnioskowanych informacji. Powyższą decyzję GIODO skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1580/17, oddalił skargę. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") wyrokiem z 13 października 2020 r., sygn. akt I OSK 3287/18, uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji (orzeczenia sadów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA nakazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie dokonanie powtórnej oceny zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wszystkich uwag dotyczących niemożliwości kontroli stanowiska Sądu pierwszej instancji, wobec braku argumentacji odnośnie istoty sporu, sprowadzającej się do możliwości zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy przepisu zarządzenia, którego załącznikiem są standardy. Wyrokiem z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2030/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił decyzję GIODO z [...] sierpnia 2017 r. oraz zasądził od następcy prawnego GIODO - Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Prezes UODO", "organ") na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu ww. wyroku tut. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja naruszała w szczególności przepisy prawa procesowego, a to w sposób istotny wpłynęło na naruszenie przepisów prawa materialnego powołanych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył, iż z uzasadnienia decyzji GIODO, jak i z akt administracyjnych wynika, że odmienna była argumentacja uczestników postępowania przedstawiona w odpowiedziach na skierowany do GIODO wniosek (skargę) skarżącego w przedmiocie przetwarzania danych osobowych jego i córki. Zdaniem Prezesa SO w [...], wniosek skarżącego z [...] lipca 2016 r. nie mieści się w zakresie wskazanym przepisami u.o.d.o. z 1997 r. i stanowi jedynie wniosek o udostępnienie określonych dokumentów z postępowania sądowego, identyfikowanych przez zawarte w nich dane osobowe skarżącego i jego córki. Sąd uznał, że organ - w kontekście ww. odpowiedzi Prezesa SO w [...] - powinien zastanowić się i swojej ocenie dać wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy rzeczywiście ww. wniosek skarżącego nie stanowi jednego przypadków wskazanych w art. 32 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien jeszcze raz ocenić, czy zarzut nieudzielenia skarżącemu przez SO w [...] odpowiedzi w trybie art. 33 u.o.d.o. z 1997 r. nie był zasadny i czy faktycznie nie doszło do naruszenia art. 33 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 3 u.o.d.o. z 1997 r. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę, że skoro GIODO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji samodzielnie uznał za możliwe odwołanie się do pkt 9 ppkt 9.3 standardów także w sytuacji, gdy badał prawidłowość stanowiska Prezesa SO w [...], to powinien wyjaśnić skarżącemu co było tego powodem. Ponadto GIODO zaakceptował jako prawidłowe stanowisko Prezesa SO w [...] bez szerszego odniesienia się do kwestii konstytucyjności pkt 9 ppkt 9.3 standardów, którą podnosił skarżący w piśmie z [...] maja 2017 r. Skarżący dołączył też pisma GIODO z [...] sierpnia 2016 r. oraz z [...] czerwca 2009 r., które pozostają w opozycji ze stanowiskiem wyrażonym, lecz nieumotywowanym w zaskarżonej decyzji. Powyższe orzeczenie Sądu z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2030/20, uprawomocniło się wobec niezaskarżenia go skargą kasacyjną przez żadną ze stron postępowania. Decyzją z [...] marca 2022 r. nr [...] Prezes UODO, w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., art. 12 pkt 2 i art. 22 u.o.d.o. z 1997 r. w związku z art. 160 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2019 r., poz. 1781; dalej: "u.o.d.o. z 2018 r."), umorzył postępowanie w sprawie ze skargi skarżącego na przetwarzanie jego danych osobowych i danych osobowych jego małoletniej córki przez SO w [...] i SO w [...]. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ wskazał, że analiza wniosków skarżącego z [...] lipca 2016 r. doprowadziła go do uznania, iż skarżący zwrócił się do Prezesów: SO w [...] i SO w [...] o możliwość zapoznania się z dokumentami zawierającymi dane osobowe jego i córki, a nie o spełnienie obowiązku informacyjnego. Skarżący wniósł o przygotowanie kopii dokumentów zawierających dane jego i córki, poinformowanie go o koszcie ich sporządzenia oraz sposobie wniesienia stosownej opłaty. Takie żądanie nie mieści się w katalogu informacji możliwych do uzyskania na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1-5a u.o.d.o. z 1997 r. i wychodzi poza zakres uprawnień skarżącego, przysługujących w ramach tej ustawy. Udzielona odpowiedź obejmowałaby bowiem informacje dotyczące: tytułów dokumentów, organów je wydających, daty ich wydania, ilości stron. Nie są to informacje o osobie możliwej do zidentyfikowania, której tożsamość można określić za ich pomocą, ani też nie stanowią one danych osobowych, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 3 u.o.d.o. z 1997 r. Prezes UODO stwierdził, że intencją skarżącego było uzyskanie kopii poszczególnych dokumentów zawartych w aktach postępowania, których kryterium wyszukiwania miały stanowić dane osobowe jego i córki. Nie ulega zatem wątpliwości, iż wniosek skarżącego dotyczył realizacji jego prawa dostępu do akt postępowania cywilnego, którego zasady reguluje ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm.; dalej: "k.p.c."), a tryb udostępniania określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2046 ze zm.). Organ przytoczył treść art. 9 § 1 i art. 525 k.p.c., akcentując, iż przepisy te przyznają uczestnikom postępowania prawo sporządzania i otrzymywania odpisów i wyciągów z akt sprawy oraz konkretyzują i urzeczywistniają prawo dostępu do akt, gwarantowane w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP. Prezes UODO wskazał, że prawo dostępu do akt postępowania nie może być dochodzone na mocy przepisów u.o.d.o. z 1997 r. w trybie realizacji prawa do otrzymania treści danych osobowych. Podjęcie decyzji w przedmiocie udostępnienia dokumentów należy do przewodniczącego składu orzekającego lub sędziego sprawozdawcy w drodze wydania zarządzenia. To te organy są też właściwe do rozpoznania ewentualnej skargi na odmowę udostępnienia dokumentów z akt postępowania. Prezes UODO nie posiada kompetencji do weryfikacji podjętych przez organy sądowe decyzji w tym zakresie. Organ powołał się przy tym na orzeczenia sądów administracyjnych. Skoro wnioski skarżącego, skierowane do uczestników postępowania, nie mogą być rozstrzygane w oparciu o przepisy u.o.d.o. z 1997 r., to nie leży w kompetencji Prezesa UODO kontrola prawidłowości powołania się przez SO w [...] na pkt 9 ppkt 9.3 standardów stanowiących załącznik do zarządzenia. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi skarżącego (reprezentowanego przez radcę prawnego M. K.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 33 u.o.d.o. z 1997 r. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że prawo dostępu do danych osobowych osoby, której dane te dotyczą (prawo do podania w powszechnie zrozumiałej formie treści tych danych) nie może być realizowane poprzez udostępnienie dokumentów zawierających przetwarzane dane; 2) przepisów postępowania, tj. art. 18 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 3 u.o.d.o. z 1997 r. poprzez jego niezastosowanie przez Prezesa UODO i niewydanie decyzji administracyjnej nakazującej administratorom danych przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez udostępnienie skarżącemu danych osobowych jego i jego małoletniej córki, zawartych w dokumentacji zgromadzonej na potrzeby sporządzenia opinii przez OZSS; 3) przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i umorzenie postępowania w przedmiocie skargi skarżącego na przetwarzanie jego danych osobowych w sytuacji, gdy postępowanie to nie było bezprzedmiotowe; 4) przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na niedokonaniu analizy wniosków skarżącego skierowanych do Prezesów: SO w [...] i SO w [...] przez pryzmat art. 32 ust. 1 pkt 3 u.o.d.o. z 1997 r., w szczególności poprzez brak wskazania, jak powinna następować prawidłowa realizacja prawa osoby, której dane dotyczą, do uzyskania w powszechnie zrozumiałej formie treści jej danych osobowych, w sytuacji gdy dane osobowe zawarte są w dokumentach sprawy sądowej, zaś administratorem danych jest prezes sądu powszechnego, przed którym ta sprawa się toczy lub toczyła, zwłaszcza w kontekście stanowiska organu, że realizacja tego prawa nie może nastąpić przez udostępnienie tej osobie akt sprawy, zawierających jej dane lub wykonanie fotokopii z tych akt; 5) przepisów postępowania, tj. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2030/20 i nieustosunkowanie się w zaskarżonej decyzji do wszystkich twierdzeń skarżącego wyrażanych w toku postępowania administracyjnego, w szczególności prawidłowości powołania się w sprawie, przy odmowie dostępu do danych skarżącego i jego córki, na pkt 9 ppkt 9.3. standardów stanowiących załącznik do zarządzenia. W świetle ww. zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa UODO i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne jej zarzuty. Podkreślił, iż w sytuacji, gdy dane osobowe utrwalone są w dokumentach, realizacja prawa dostępu do tych danych (podania w powszechnie zrozumiałej formie treści tych danych) oraz kontroli sposobu ich przetwarzania, powinna przybrać postać udostępnienia tych dokumentów (również zawierających dane wrażliwe) lub ich kopii, a nie pełnych akt sprawy sądowej. Dlatego skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Prezesa UODO, że żaden przepis u.o.d.o. z 1997 r. nie przyznaje mu kompetencji do wydania nakazu udostępnienia dokumentów. Według skarżącego, organ naruszył w ten sposób art. 32 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 33 ust. 1, a także art. 18 ust. 1 pkt 3 u.o.d.o. z 1997 r., nie wydając decyzji administracyjnej nakazującej przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez udostępnienie skarżącemu danych osobowych jego i córki zawartych w dokumentacji zgromadzonej na potrzeby sporządzenia opinii przez OZSS. Nadto doszło do naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne zakwalifikowanie przez Prezesa UODO wniosków skarżącego do Prezesów: SO w [...] i SO w [...] jako wniosków o udostępnienie akt sprawy cywilnej. W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie wyjaśnić należy, że w dniu 25 maja 2018 r. weszła w życie u.o.d.o. z 2018 r., która w art. 160 ust. 1 stanowi, że postępowania prowadzone przez GIODO, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzone są przez Prezesa UODO. Natomiast stosownie do treści art. 160 ust. 2 u.o.d.o. z 2018 r., postępowania, o których mowa w ust. 1, prowadzi się na podstawie u.o.d.o. z 1997 r. zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. Z kolei art. 160 ust. 3 u.o.d.o. z 2018 r. przewiduje, iż czynności dokonane w ww. postępowaniach pozostają skuteczne. Skoro odmowa dostępu do danych osobowych skarżącego i jego małoletniej córki przez uczestników postępowania nastąpiła w sierpniu 2016 r., a więc w czasie obowiązywania u.o.d.o. z 1997 r., to przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r., w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych GIODO (obecnie Prezes UODO) z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności usunięcie uchybień (pkt 1), uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych (pkt 2), zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe (pkt 3), wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego (pkt 4), zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom (pkt 5), usunięcie danych osobowych (pkt 6). W myśl art. 33 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r. na wniosek osoby, której dane dotyczą, administrator danych jest obowiązany, w terminie 30 dni, poinformować o przysługujących jej prawach oraz udzielić, odnośnie do jej danych osobowych, informacji, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1-5a. Wedle przepisów art. 32 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r., każdej osobie przysługuje prawo do kontroli przetwarzania danych, które jej dotyczą, zawartych w zbiorach danych, a zwłaszcza prawo do: 1) uzyskania wyczerpującej informacji, czy taki zbiór istnieje oraz do ustalenia administratora danych, adresu jego siedziby i pełnej nazwy, a w przypadku gdy administratorem danych jest osoba fizyczna - jej miejsca zamieszkania oraz imienia i nazwiska; 2) uzyskania informacji o celu, zakresie i sposobie przetwarzania danych zawartych w takim zbiorze; 3) uzyskania informacji, od kiedy przetwarza się w zbiorze dane jej dotyczące oraz podania w powszechnie zrozumiałej formie treści tych danych; 4) uzyskania informacji o źródle, z którego pochodzą dane jej dotyczące, chyba że administrator danych jest zobowiązany do zachowania w tym zakresie w tajemnicy informacji niejawnych lub zachowania tajemnicy zawodowej; 5) uzyskania informacji o sposobie udostępniania danych, a w szczególności informacji o odbiorcach lub kategoriach odbiorców, którym dane te są udostępniane; 5a) uzyskania informacji o przesłankach podjęcia rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 26a ust. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie aprobuje konstatację Prezesa UODO, że wnioski skarżącego z [...] lipca 2016 r., adresowane do uczestników postępowania, w istocie miały na celu realizację jego prawa dostępu do akt sądowych. Za taką interpretacją przemawia treść tych wniosków, a zwłaszcza sformułowane w nich żądanie sporządzenia kopii dokumentów z akt oraz określenia wysokości opłaty za przygotowanie tych kopii. Powyższe wskazuje, iż skarżący był zainteresowany wydaniem mu z akt sprawy dokumentów zgromadzonych przez OZSS w [...] i [...] na potrzeby sporządzanych opinii w ramach prowadzonych spraw sądowych z udziałem skarżącego i jego małoletniej wówczas córki. Innymi słowy, skarżący chciał pozyskać dokumenty stanowiące podstawę opinii wydanych przez OZSS w [...] i [...]. Okoliczność, iż dokumenty stanowiące przedmiot wniosków skarżącego z [...] lipca 2016 r. zawierały dane osobowe jego i córki, nie może przesądzać o ich kwalifikacji jako wniosków w trybie kontroli przetwarzania danych osobowych. Podkreślenia również wymaga, iż skarżący nie kwestionował przetwarzania danych osobowych (w tym ewentualnych danych wrażliwych, o których mowa w art. 27 u.o.d.o. z 1997 r.) jego i córki przez Prezesa SO [...] czy Prezesa SO w [...], lecz domagał się udostępnienia dokumentów zawierających ich dane. We wnioskach z [...] lipca 2016 r. skarżący przywołał sygn. akt konkretnych spraw: [...], czyli sprawy dotyczącej małoletniego, która podlega rozpoznaniu przez wydział rodzinny w trybie postępowania nieprocesowego oraz [...], czyli sprawy zainicjowanej apelacją wniesioną od rozstrzygnięcia procesie z zakresu stosunków rodzinnych. W ramach ww. spraw sądowych były sporządzone opinie przez OZSS w [...] i OZSS w [...], zaś skarżący był zainteresowany dostępem do dokumentów, które posłużyły ww. podmiotom do sporządzenia opinii. W pierwszej z ww. spraw sądowych zamierzał złożyć zastrzeżenia do opinii z [...] czerwca 2016 r., a w drugiej sprawie powoływał się na dochodzenie praw jego i córki w innym postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w [...]. Zatem skarżący miał świadomość, że dane jego i córki są przetwarzane wyłącznie w celu i na potrzeby sporządzenia opinii przez OZSS w [...] i OZSS w [...]. Przepis art. 1 ust. 1 u.o.z.s.s. stanowi, że w sądach okręgowych działają opiniodawcze zespoły sądowych specjalistów, zwane dalej "zespołami", których zadaniem jest sporządzanie, na zlecenie sądu lub prokuratora, opinii w sprawach rodzinnych i opiekuńczych oraz w sprawach nieletnich, na podstawie przeprowadzonych badań psychologicznych, pedagogicznych lub lekarskich. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 u.o.z.s.s., zespół sporządza opinie dla sądów i prokuratorów w obszarze właściwości sądu okręgowego, w którym działa, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach może sporządzić opinię dla sądów i prokuratorów spoza jego obszaru właściwości. W oparciu o delegację ustawową, zawartą art. 4 ust. 4 u.o.z.s.s., Minister Sprawiedliwości, w drodze zarządzenia, ustalił standardy, których pkt 9 ppkt 9.3. wskazuje, iż materiały pochodzące z badania, stanowiące podstawę wydania opinii, nie mogą być udostępniane osobom badanym. Kwestia konstytucyjności bądź ewentualnej kolizji tego zapisu z zasadą jawności wewnętrznej postępowania, czyli uprawnieniem do przeglądania akt sprawy i otrzymywania z nich odpisów, kopii lub wyciągów, przewidziana w art. 9 § 1 i art. 525 k.p.c. oraz przepisach § 129 i § 130 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2046 ze zm.) czy też analogicznymi przepisami § 103 i § 104 uprzedniego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r., nie mieści się w kompetencjach Prezesa UODO. Jak podniósł NSA w wyroku z 2 marca 2001 r., sygn. akt II SA 401/00, GIODO nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, służb czy sądów, których orzeczenia podlegają ocenom w toku instancji czy w inny sposób określony odpowiednimi procedurami. Tut. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 września 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 825/05, który trafnie przywołał organ w zaskarżonej decyzji. Otóż w u.o.d.o. z 1997 r. brak jest przepisów obligujących administratora do udostępnienia dokumentów zawierających dane osobowe. Ustawodawca posługuje się pojęciem "udostępnienia", odnosząc je zawsze do danych osobowych, a nie do zawierających je dokumentów. W konsekwencji prawidłowo uznał Prezes UODO, że w ponownie rozpatrywanej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, która obliguje go do wydania decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu ww. przepisu wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne, pozytywne czy negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 24 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 349/22). Zdaniem tut. Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza art. 153 p.p.s.a. W wiążącym organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2030/20, nakazano "jeszcze raz ocenić czy zarzut nieudzielenia Skarżącemu przez Sąd Okręgowy w [...] odpowiedzi w trybie art. 33 u.o.d.o. nie był zasadny i czy rzeczywiście nie doszło do naruszenia art. 33 ust. 1 u.o.d.o. w związku z art. 32 ust. 1 pkt 3 u.o.d.o.", a także wytknięto, iż "zaakceptował, jako prawidłowe, stanowisko Prezesa SO w [...], bez szerszego odniesienia się do kwestii konstytucyjności pkt 9 ppkt 9.3 Standardów (...)". Prezes UODO miał na uwadze wytyczne zamieszczone w ww. prawomocnym orzeczeniu, ale dokładna weryfikacja treści wniosków z [...] lipca 2016 r. doprowadziła go do właściwej konkluzji, iż intencją skarżącego było uzyskanie dostępu do dokumentów zgromadzonych przez OZSS w [...] i w [...] na potrzeby sporządzanych opinii, co implikowało umorzenie postępowania. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 6 maja 2022
- Symbol z opisem
- 647 Sprawy związane z ochroną danych osobowych
- Skarżony organ
- Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
- Sędziowie
- Ewa Marcinkowska /przewodniczący/ Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/ Sławomir Antoniuk
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny