II SA/Wa 915/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi PKP Polskie Linie Kolejowe S.A [... Region [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz strony skarżącej PKP Polskie Linie Kolejowe S.A [...] Region [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Minister Rozwoju i Technologii postanowieniem z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a.", w zw. z art 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132), dalej: "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...] z siedzibą w [...], dalej: "PKP PLK S.A.", utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2024 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], obręb [...], gmina [...]. Jak wynika z ustaleń w sprawie, Wojewoda [...] wydał w dniu [...] listopada 2022 r. decyzję nr [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla przedsięwzięcia pn.: "[...]" - Część II Odcinek [...] i nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Ww. decyzja stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2023 r. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2024 r. PKP PLK S.A. zwróciło się do Wojewody [...] o podjęcie czynności zmierzających do egzekucji obowiązku opróżnienia przez E. L. lokalu mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], gmina [...], obręb [...] (obecnie działka nr [...] obręb [...], gmina [...]). W uzasadnieniu ww. wniosku wskazane zostało, że Wojewoda [...] wydał w dniu [...] listopada 2022 r. decyzję nr [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla przedsięwzięcia pn.: "[...]" - Część [...], w skład których wchodzi m.in. działka nr [...], położona w gminie [...], obrębie [...], na której znajduje się przedmiotowy budynek mieszkalny. Ww. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2023 r. W związku z realizacją ww. inwestycji zaistniała konieczność rozbiórki budynku mieszkalnego, stanowiącego własność PKP PLK S.A. Jednakże, pomimo wypowiedzenia umowy najmu przez PKP PLK S.A., budynek w dalszym ciągu jest zamieszkiwany przez E. L. Wskazano również, że zgodnie z art. 9w ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, przypadku gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym został wyodrębniony lokal mieszkalny, PLK S.A., CPK albo jednostka samorządu terytorialnego są obowiązane, w terminie faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie, do wskazania lokalu zamiennego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725). PKP PLK S.A. podniosło, że potrzeby mieszkaniowe E. L. są zaspokojone, bowiem wskazano jej lokal zamienny znajdujący się przy ul. [...], w miejscowości [...], do którego lokatorka może zostać przymusowo przeniesiona. Postanowieniem z dnia [...] września 2024 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], obręb [...], gmina [...]. Minister, rozpoznając zażalenie uznał, że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2024 r. nr [...] nie narusza prawa. Argumentując wyjaśnił, że do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji kolejowej zgodnie z treścią art. 9u specustawy kolejowej stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak wynika z art. 2 § 1 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają przede wszystkim obowiązki publicznoprawne, a więc takie, które są nakładane władczo, jednostronnie przez organy administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 3 § 1 u.p.e.a., egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Obowiązkiem podlegającym egzekucji na podstawie art. 9u specustawy kolejowej będzie np. zobowiązanie do wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń w terminie ustalonym przez organ w decyzji (art. 9s ust 6 specustawy kolejowej), a w przypadku nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności - zobowiązanie do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali lub innych pomieszczeń (art. 9w ust. 3 pkt 2 specustawy kolejowej) (E. Skorczyńska [w:] Ustawa o transporcie kolejowym. Komentarz, red. M. Trela, P. Wajda, M. Wierzbowski, Warszawa 2022, art. 9(u).) Z treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] wynika, że działka nr [...] położona w obrębie [...], gmina [...], została wskazana jedynie na str. 1 ww. decyzji, jako oznaczenie terenu inwestycji. Nie została ona natomiast wymieniona w punktach decyzji dotyczących zatwierdzenia podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 9s ust. 1 specustawy kolejowej (pkt. V), określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia inwestycji kolejowej (pkt. VI), oznaczenia nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości lub map z projektami podziału nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub własnością jednostki samorządu terytorialnego (pkt. VII), oznaczenia nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości lub map z projektem podziału nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 9s ust. 3b i 3e specustawy kolejowej (pkt. VIII), czy oznaczenia nieruchomości lub ich części stanowiących teren wód płynących lub dróg publicznych, do których inwestor uzyskuje uprawnienie do nieodpłatnego zajęcia na czas inwestycji (pkt. X). Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w dacie wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. przedmiotowa działka stanowiła już własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym PKP PLK S.A. Jak wskazała PKP PLK S.A. we wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r., budynek mieszkalny znajdujący się na przedmiotowej działce stanowi własność PKP PLK S.A. Minister zwrócił uwagę, że jeżeli decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wywłaszcza nieruchomość, wówczas jej elementem obowiązkowym będzie termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń położonych na takiej nieruchomości. W art. 9q ust 6 specustawy kolejowej ustawodawca przyjął, że termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia, kiedy decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna. Jest to związane z regulacją art. 9s ust. 3 specustawy kolejowej przewidującą, że nieruchomości podlegające wywłaszczeniu wskazane w art. 9q ust 1 pkt 7 specustawy kolejowej stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna. Natomiast powyższych zasad nie stosuje się do nieruchomości będących przedmiotem własności albo użytkowania wieczystego PKP S.A. lub PLK S.A. (art. 9s ust 6 specustawy kolejowej), bowiem wywłaszczenie w takich wypadkach jest zbędne [E. Skorczyńska, w: P. Wajda, M. Wierzbowski (red.), Ustawa o transporcie kolejowym, s. 172]. Również w orzecznictwie wskazuje się wyraźnie, że wynikający z art. 9q ust. 6 termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń dotyczy tylko i wyłącznie nieruchomości, które zostały objęte skutkiem określonym w art. 9q ust. 1 pkt 7 specustawy kolejowej, a więc sytuacji, kiedy następuje władcze odjęcie prawa do nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 878/21). Zatem, w sprawie nie zaistniał skutek prawny w postaci obowiązku wydania nieruchomości lub opróżnienia lokalu. Minister Rozwoju i Technologii wykluczył zatem możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], obręb [...], gmina [...]. Podzielił tym samym argumentację organu I Instancji, iż podstawy obowiązku wskazanego we wniosku, tj. opróżnienia lokalu mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], obręb [...], gmina [...] nie stanowi decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] o ustaleniu przedmiotowej lokalizacji linii kolejowej. PKP PLK S.A. pismem z dnia [...] marca 2025 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to art. 61 a § 1 k.p.a. polegającego na uznaniu, że w sprawie zasadnie odmówiono wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy odmowa nie była oparta na oczywistych przesłankach, a organ dokonał merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego - i to błędnego rozpoznania; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 9w ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 697), dalej: "u.t.k." poprzez jego pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy, co skutkowało uznaniem, że brak jest podstaw prawnych do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], obręb [...], gmina [...]. PKP PLK S.A. wniósł o uchylenie postanowienia organu I i II instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. PKP PLK S.A. nie zgodził się z zaskarżonym rozstrzygnięciem utrzymującym w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2024 r. nr [...], uznając, że skutkiem takiego działania jest pozbawienie strony skarżącej ochrony prawnej. Organy niezasadnie bowiem przyjęły, że w sprawie zachodzi podstawa do odmowy wszczęcia postępowania z innej przyczyny. W orzecznictwie i judykaturze wskazuje się, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalna wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia już po wstępnej analizie wniosku. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facia, obiektywne, a zatem których ustalenie i podanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu (np. wyrok NSA z dnia 29 września 2022 r., sygn. akt II OSK 3057/19). Musi zatem zachodzić oczywistość i dostrzegalność tychże przyczyn na "pierwszy rzut oka", muszą one być obiektywne, a zatem ich ustalenie i wskazanie (podanie) nie powinno wymagać prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Natomiast gdy organ podejmuje działanie na wniosek lub z urzędu, które polega m.in. na wyjaśnianiu oraz ustalaniu stanu faktycznego sprawy – bez formalnego wszczęcia postępowania - i po stwierdzeniu, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania, to niedopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt: IISA/G1106/18, wyrok WSA w Kielcach z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt: II SA/Ke 832/17; za: R. Hauser, M. Wierzbowski, red. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2023, komentarz do art. 61 a, Legalis). W przedmiotowej sprawie organ I instancji dokonał natomiast merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego i de facto rozpoznał sprawę, wydając rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Takie działanie niezasadnie zaakceptował organ II instancji. Dowodzi temu obszerne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w treści którego organ dokonuje wykładni (nieprawidłowej) przepisów art. 9w u.t.k. Tym samym organ odnosi się do meritum wniosku skarżącego, a sama odmowa wszczęcia postępowania de facto rozstrzyga sprawę co do istoty. Ujawnienie się istotnych wątpliwości co do oceny materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia sprawy powoduje, że ta powinna nastąpić w ramach postępowania, a nie stanowić podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, co zrównane jest z odmową udzielenia ochrony prawnej. Bezspornym w sprawie jest, że działka nr [...], obręb [...], gmina [...] znajduje się na obszarze objętym decyzją o lokalizacji linii kolejowej dla przedsięwzięcia pn.: "[...]" - Część [...]. Zgodnie z art. 9q ust. 6 u.t.k. decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej określa termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia, kiedy decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna. Dalej decyzja ta zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń (art. 9w ust. 3 pkt 2 u.t.k.). Zgodnie z art. 9w ust 4 u.t.k., w przypadku gdy decyzja dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym został wyodrębniony lokal mieszkalny, PLK S.A., CPK albo jednostka samorządu terytorialnego są obowiązane, w terminie faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie, do wskazania lokalu zamiennego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725). Zatem, według strony skarżącej, na podstawie powyższych przepisów, nie ma wątpliwości, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej konkretyzuje wynikający z mocy prawa obowiązek opróżnienia lokalu położonego na nieruchomości objętej tą decyzją, poprzez wskazanie terminu jego opuszczenia. Tym samym nakłada ona na osobę zamieszkującą taki lokal obowiązek jego opuszczenia w tym terminie. W piśmiennictwie wskazuje się, że w art. 9u u.t.k. chodzi o obowiązki wynikające z decyzji, a nie o obowiązki wynikające z mocy samego prawa w związku z wydaniem tej decyzji. Ponieważ przedmiotem decyzji są głównie ustalenia dotyczące lokalizacji linii kolejowej, na podstawie których inwestor ma prawo (a nie obowiązek) wystąpić z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, należy przyjąć, że decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w przeważającej części nie będzie nadawać się do przymusowego wykonania w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym. Artykuł 9u u.t.k. nawiązuje jednak do obowiązku wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń w terminie ustalonym przez organ w decyzji (art. 9s ust. 6 u.t.k.), a w przypadku nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności – do obowiązków niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali lub innych pomieszczeń (art. 9w ust. 3 pkt 2 u.t.k.), które niewątpliwie podlegają egzekucji administracyjnej. Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej jest "właściwy do orzekania organ I instancji", czyli wojewoda, który wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w pierwszej instancji (por. art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Z kolei organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej wyżej wymienionych obowiązków o charakterze niepieniężnym, zgodnie z treścią art. 20 § 1 pkt 1 w zw. z art. 22 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a., jest również wojewoda właściwy według miejsca wykonania obowiązku opróżnienia budynków i pomieszczeń, względnie - w przypadku obowiązku wydania nieruchomości – według miejsca położenia tej nieruchomości (obiektu budowlanego). (E. Skorczyńska [w:] Ustawa o transporcie kolejowym. Komentarz, red. M. Trela, P. Wajda, M. Wierzbowski, Warszawa 2022, art. 9(u).) Zdaniem wnoszącego skargę, nie ma więc wątpliwości, że wydanie nieruchomości polegające na opróżnieniu lokalu, co do terminu - wskazanego w decyzji – do którego nie zastosował się lokator, podlega egzekucji administracyjnej. Skarżący zwrócił uwagę, że w żadnym miejscu u.t.k. nie zostało wskazane, aby przepisy art. 9w ust 4 u.t.k. miały zastosowanie wyłącznie do nieruchomości objętych czasowym ograniczeniem korzystania lub objętych obowiązkiem ich wydania, (jak twierdzi organ I instancji). Jest wręcz przeciwnie – art. 9g ust. 6 u.t.k. wskazuje, że decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej określa termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Traktuje zatem te dwie kategorie czynności (wydanie nieruchomości i opróżnienie lokalu) rozłącznie. To również dowodzi, że art. 9w ust. 4 u.t.k. znajduje zastosowanie w stanie faktycznym objętym wnioskiem skarżącego. Przepis odnosi się bowiem do wszystkich nieruchomości, na których ma być zrealizowana inwestycja kolejowa. Istotą zarzutu stawianego organowi w niniejszej skardze jest okoliczność, że art. 9w ust. 4 u.t.k. w ogóle pominął przy dokonanej ocenie prawnej. Ponadto organ pominął także rozważania systemowe, odnoszące się do celu wprowadzenia przepisów Rozdziału 2b do u.t.k. Jak wskazano w wyroku TK z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. K 23/05, dotyczącym analogicznych rozwiązań w zakresie inwestycji drogowych: "Wyłączenie stosowania procedur przewidzianych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [...], ze względu na konkretne wartości konstytucyjne, nie zwalnia decydentów od troski o należyte przestrzeganie i kształtowanie ładu przestrzennego w Polsce oraz roztropnej troski o interesy lokalne, ale uwalnia od typowych procedur, które mogłyby uniemożliwiać i paraliżować podejmowanie decyzji w zakresie lokalizacji dróg i pozwoleń budowlanych. Ma też służyć procesowi harmonizacji interesów lokalnych z interesem ogólnonarodowym". Podobne stwierdzenie znajduje się w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej, w którym omówiono również najistotniejsze zmiany wprowadzane przez omawianą regulację w stosunku do "klasycznych" procedur inwestycyjnych. W uzasadnieniu tym można przeczytać m.in.: "Wprowadzenie ustawą z 16.12.2005 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. z 2006 r. Nr 12, poz. 63) do ustawy o transporcie kolejowym, rozdziału 2a - ≪Budowa i przebudowa linii kolejowych określonych w Narodowym Planie Rozwoju≫ wynikało z konieczności przyspieszenia procesu realizacji inwestycji kolejowych w części dotyczącej przejmowania nieruchomości niezbędnych pod ich budowę. Obecne zmiany mają na celu doprecyzowanie obowiązujących przepisów oraz ich częściową zmianę eliminującą bariery prawne spowalniające cykl inwestycyjny." Za: E. Skorczyńska [w:] Ustawa o transporcie kolejowym. Komentarz, red. M. Trela, P. Wajda, M. Wierzbowski, Warszawa 2022, art. 9(n), LEX. Wojewoda [...], a za nim organ w zaskarżonym postanowieniu odsyła natomiast skarżącego do postępowania sądowego w sprawie wydania nieruchomości przez byłego najemcę. W konsekwencji skarżący będzie zmuszony w pierwszej kolejności wytoczyć powództwo o opróżnienie i wydanie lokalu, a następnie przeprowadzić postępowanie egzekucyjne przy udziale komornika sądowego. Administracyjne postępowanie egzekucyjne jest, co do zasady, sprawniejsze i szybsze do przeprowadzenia, aniżeli postępowanie eksmisyjne oparte na cywilnych przepisach materialnych i proceduralnych. Rozstrzygniecie wydane przez organ I i II instancji niweczy całkowicie sens postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania obowiązków wynikających z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zatem stanowisko prezentowane przez organ I i II instancji przeczy zasadom, funkcji i idei postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przywołany przepis wprowadza dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, zaś drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane (por. wyrok WSA w Krakowie z 5 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 487/12, LEX nr 1305801). Przez "inne uzasadnione przyczyny", należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Ponadto okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z jego treści (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1127/11, LEX nr 1146278). Organ jest zatem zobowiązany odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy stwierdzi, że zachodzi przeszkoda uniemożliwiająca uruchomienie tego postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono również stanowisko, że powyższe reguły mogą mieć zastosowanie również w sprawach egzekucyjnych. W szczególności w sytuacji efektywnego wyegzekwowania należności, czy też wykonania obowiązku, nie istnieje przedmiot postępowania. Wskazuje się, że osiągnięcie zasadniczego celu postępowania egzekucyjnego skutkuje zakończeniem tego postępowania. W konsekwencji prawidłowe rozstrzygnięcie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy obowiązek wynikający z powołanej przez wnioskodawcę podstawy prawnej został już zrealizowany, polega na przyjęciu, że postępowanie z uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, co skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 października 2013 r. sygn., akt I SA/Bk 220/13, wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 119/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 435/13). Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] lutego 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2024 r. o odmowie wszczęcia, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.o.p.e.a., postępowania egzekucyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] obręb [...], gmina [...]. Organ przyjął, że obowiązku wskazanego we wniosku, tj. opróżnienia lokalu mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] obręb [...], gmina [...], nie stanowi decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Niewątpliwie, mające podlegać egzekucji administracyjnej obowiązki, zwłaszcza o charakterze niepieniężnym, muszą być jasno i jednoznacznie określone w decyzjach, z których takie obowiązki mają wynikać. Obowiązków takich nie można domniemywać. Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] listopada 2022 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w pkt XI, działając na podstawie art. 9q ust. 6 u.t.k., określił termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń na 30 dzień od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna z zastrzeżeniem zapisów art. 9w ust. 3 pkt 2 u.t.k. Ww. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec powyższego, zgodnie z art. 9w ust. 3 u.t.k., Wojewoda [...] stwierdził, że przedmiotowa decyzja: • przyznaje PKP PLK S.A. prawo do dysponowania nieruchomościami na cele budowlanie, • zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżniania lokali i innych pomieszczeń, • uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez PKP PLK S.A., • uprawnia Wojewodę [...] do wydania decyli o pozwoleniu na budowę. Działka nr [...] obręb [...], gmina [...], znajduje się na obszarze objętym decyzją o lokalizacji linii kolejowej dla przedsięwzięcia pn.: "[...]" - Część [...]. Na tej nieruchomości (działka nr [...] obręb [...], gmina [...]) znajduje się budynek mieszkalny zajmowany przez E. L. Zgodnie z art. 9q ust. 6 u.t.k., decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej określa termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia, kiedy decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna. Ww. przepis wskazuje, że decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej określa termin: wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Traktując zatem te dwie kategorie czynności (wydanie nieruchomości i opróżnienie lokalu) rozłącznie. Należy podzielić stanowisko strony skarżącej, że art. 9w ust. 4 u.t.k. znajduje zastosowanie w stanie faktycznym objętym wnioskiem o podjęcie czynności zmierzających do egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego znajdującego się na działce [...] obręb [...], gmina [...]. Przepis ten odnosi się bowiem do wszystkich nieruchomości, na których ma być zrealizowana inwestycja kolejowa. Zgodnie z art. 9w ust. 4 u.t.k., w przypadku gdy decyzja dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym został wyodrębniony lokal mieszkalny, PLK S.A., CPK albo jednostka samorządu terytorialnego są obowiązane, w terminie faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie, do wskazania lokalu zamiennego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725). Rację ma zatem strona skarżąca, że w świetle powyższych przepisów nie ma wątpliwości, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej konkretyzuje, wynikający z mocy prawa, obowiązek opróżnienia lokalu położonego na nieruchomości objętej tą decyzją, poprzez wskazanie terminu jego opuszczenia. Tym samym nakłada ona na osobę zamieszkującą taki lokal obowiązek jego opuszczenia w tym terminie. Nie ma też wątpliwości, że wydanie nieruchomości polegające na opróżnieniu lokalu, co do terminu - wskazanego w decyzji - do którego nie zastosował się lokator, podlega egzekucji administracyjnej. Jedynie wówczas, gdy nie budzi żadnych wątpliwości, że zachodzi przeszkoda uniemożliwiająca uruchomienie postępowania egzekucyjnego, organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61a § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca. Ujawnienie się istotnych wątpliwości, co do oceny materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia sprawy, powoduje, że ta powinna nastąpić w ramach postępowania, a nie stanowić podstawy do odmowy wszczęcia postępowania. Rozpatrując ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższą ocenę prawną i rozważania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach - w punkcie 2 sentencji - orzeczono na podstawie art. 205 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Zasądzoną od organu na rzecz strony skarżącej kwotę stanowi uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.