II SAB/Gl 141/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skargi B. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.

B.B. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania przez Dyrektora MOPS w M. w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oraz wsparcia pomocy społecznej prowadzonego na rzecz syna M.B. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco. W dniu 13 maja 2019 r. do Miejskiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w M. (dalej: "MZON") trafił wniosek M.B. o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wniosek zgodnie z właściwością został przekazany do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. Ponieważ wniosek nie był kompletny wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia dokumentacji. Ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił niezbędnej dokumentacji medycznej jego wniosek po upływie wyznaczonego przez organ terminu został pozostawiony bez rozpoznania. W dniu 1 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. na skutek licznych zapytań skarżącej - matki niepełnosprawnego M.B. zwrócił się do MZON o przesłanie historii choroby. W dniu 12 maja 2021 r. Przewodnicząca zespołu zwróciła się do Dyrektora MOPS w M. (dalej: "organ pomocy społecznej") o udzielenie wsparcia rodzinie skarżącej. W dniu 18 maja 2021 r. pracownicy socjalni MOPS w M. udali się do miejsca zamieszkania strony, jednakże skarżąca odmówiła wpuszczenia pracowników socjalnych (notatka służbowa z dnia 18 maja 2021 r.). W dniu 28 maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium") otrzymało ponaglenie skarżącej na bezczynność i przewlekłość postepowania w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oraz wsparcia pomocy społecznej prowadzonego przez Dyrektora MOPS w M. Postanowieniem z dnia 31 maja 2021 r., nr [...] Kolegium uznało ponaglenie za nieuzasadnione. Pismem z dnia 2 listopada 2022 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe postępowanie w sprawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla syna M.B. Jak podniosła skarżąca w skardze wniosek o przedłużenie zasiłku pielęgnacyjnego został złożony w maju 2019 r. i do dzisiaj sprawa nie została załatwiona. Organ pomocy społecznej w odpowiedzi na skargę wskazał, że dotychczasowe postępowanie w sprawie syna skarżącej dotyczyło ustalenia jego niepełnosprawności a nie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W konsekwencji organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej rola sądu administracyjnego sprowadza się do ustalenia, czy w dniu orzekania przez sąd stan bezczynności wskazanego w skardze organu nadal istnieje, czy może stan ten już ustał na skutek podjęcia przez ten organ czynności lub wydania aktu z zakresu administracji publicznej. Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest bowiem zobowiązanie przez Sąd organu do podjęcia czynności bądź wydania aktu, jeżeli organ administracji "milczy w sprawie". Bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub podjęciem czynności. Istota zaś skargi na bezczynność polega na tym, że Sąd uwzględniając ją, zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Celem wprowadzenia przez ustawodawcę do systemu polskiego prawa instytucji skargi na bezczynność była ochrona uprawnień jednostki do żądania od organu zachowania gwarantowanego jednostce przez przepis prawa. Skarga ta stanowi zatem narzędzie, przymuszające organ do podjęcia żądanego działania. Aby uznać ją za uzasadnioną organ musi pozostawać w zwłoce zarówno w dacie wniesienia skargi jak też w dacie jej rozpoznawania przez Sąd. Niniejsza skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W tym trybie Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Mając zatem na uwadze istotę niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organowi pomocy społecznej nie można postawić zarzutu bezczynności i zobowiązać go do załatwienia wniosku skarżącej. Z akt sprawy wynika bezspornie, że wniosek z 13 maja 2019 r. dotyczył ustalenia stopnia niepełnosprawności syna skarżącej i sprawa ta była prowadzona najpierw przez MZON w M. a następnie przez MZON w K. Sprawa została zakończona (pozostawiona bez rozpoznania) z uwagi na nieuzupełnianie przez wnioskodawcę dokumentacji w wyznaczonym przez organ terminie. Organy właściwe w sprawie rozpoznania wniosku osoby niepełnosprawnej o ustalenie stopnia niepełnosprawności nie pozostawały w bezczynności, postępowanie było prowadzone prawidłowo i zostało zakończone zgodnie z przepisami prawa. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżąca złożyła do organu pomocy społecznej wniosek o zasiłek pielęgnacyjny datowany na dzień 13 maja 2019 r. Kopią takiego wniosku nie dysponuje również skarżąca. Brak wniosku, który inicjowałby postępowanie administracyjne w sprawie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego powoduje, że Sąd nie mógł uznać, że organ pomocy społecznej tj. Dyrektor MOPS w M. pozostaje w bezczynności lub prowadzi postępowanie przewlekle, ponieważ takie postępowanie nie zostało przez skarżącą skutecznie wszczęte. Próba podjęcia przez organ pomocy społecznej weryfikacji sytuacji życiowej skarżącej zakończyła się również niepowodzeniem, ponieważ skarżąca odmówiła wpuszczenia pracowników socjalnych do mieszkania. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do bezczynności lub przewlekłości organu administracji i skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił.