II SAB/Go 19/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę.

M.M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę, datowaną na dzień [...] grudnia 2022 r. na przewlekłość/bezczynność Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie złożonego wniosku z dnia [...] września 2022 roku o stwierdzenie nieważności wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej prawomocnej decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 roku" oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2022 roku, znak: [...]. Skarżąca wniosła o 1) stwierdzenie, iż organ dopuścił się przewlekłości/bezczynności w prowadzonym postępowaniu z rażącym naruszeniem prawa - w związku ze złożonym wnioskiem z dnia [...] września 2022 roku o stwierdzenie nieważności wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej prawomocnej decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 roku uchylającej decyzję nr [...] z dnia [...] września 2017 roku - od dnia [...] listopada 2017 roku z powodu umieszczenia osoby wymagającej opieki w rodzinie zastępczej oraz decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2022 roku, znak: [...], 2) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 3) przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 4) zwrot kosztów postępowania na podstawie art. 199 i art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi według norm przepisanych. Sąd na podstawie akt administracyjnych ustalił następujący przebieg czynności po wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2022 roku, znak: [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]. W dniu 13 grudnia 2022 r. pismem nr [...] organ wezwał M.M. do wskazania następujących informacji dotyczących okresu przebywania dziecka A.M. w pieczy zastępczej na mocy postanowienia sygn. akt [...] z dnia [...] października 2017 r. W dniu 21 grudnia 2022 r. do organu wpłynęła odpowiedź, w której skarżąca podała, że córka A.M. przebywała w rodzinie zastępczej wyłącznie od dnia [...] listopada 2017 r. do [...] listopada 2017 r., ponieważ od dnia [...] listopada 2017 r. do [...] listopada 2017 r. przebywała na Oddziale Psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych. Nadto jak wynika z akt administracyjnych sprawy dniu 13. grudnia 2022 r. do M.M. zostało wysłane postanowienie nr [...] o niezałatwieniu sprawy w terminie. Został wyznaczony termin zakończenia postępowania do dnia 31 stycznia 2023 r., a jako powód wskazano konieczność ustalenia sprawowania pieczy nad dzieckiem A.M. w okresie objętym decyzją nr [...] z dnia [...] września 2017 r. Ponadto w dniu 13 grudnia 2022 r. organ skierował wniosek o udostępnienie danych nr [...] do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w zakresie informacji: czy w latach 2017/2018 dziecko A.M. przebywała w pieczy zastępczej? Jeśli tak to w jakim okresie? Kiedy dziecko wróciło do rodziny biologicznej? Odpowiedź z PCPR na złożony wniosek o udostępnienie danych wpłynęła w dniu 28 grudnia 2022 r. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] M.M. została poinformowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, który daje podstawę do zakończenia postępowania. Również w dniu [...] stycznia 2023 r. organ zwrócił się do M.M. pismem nr [...] o wskazanie aktualnego numeru konta bankowego. W dniu 12 stycznia 2023 r. wpłynęło pismo z aktualnym numerem konta M.M.. Wójt Gminy dnia [...] stycznia 2023 r. wydał decyzję nr [...] uchylającą decyzję nr [...] z dnia [...] września 2017 r. - od dnia [...] listopada 2017 r. do dnia [...] grudnia 2017 r. W dniu 31 stycznia 2023 r. środki finansowe w wysokości 4500 zł zostały wypłacone M.M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2023 poz. 259, dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na wstępie wskazać należy, że przed wniesieniem skargi skarżąca wyczerpała przysługujący jej środek zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 p.p.s.a. W sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania środkiem takim jest ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia bądź do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 i 3 k.p.a.). W stanie faktycznym sprawy skarżąca ten wymóg formalny dopełniła, wnosząc do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie, które zostało uznane za nieuzasadnione postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...]. Przystępując do merytorycznej oceny zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że w obowiązujących przepisach zostały przewidziane dwa stany zaniechania organów administracji odrębnie typizowane, choć powodujące takie same konsekwencje prawne - bezczynność i przewlekłość postępowania. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 37 § 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Natomiast przewlekłość postępowania jest to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może być mowy o wystąpieniu bezczynności organu albowiem postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2023 r., a więc przed terminem wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. tj. przed 31 stycznia 2023 r. Przewlekłość postępowania występuje wtedy, gdy organ nie załatwia sprawy, nie pozostając jednocześnie w bezczynności (termin załatwienia sprawy nie zostaje przekroczony), ale podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania, jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, istniały uzasadnione podstawy do przedłużania terminu zakończenia postępowania zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. do dnia 31 stycznia 2023 r. , a wyznaczony i dotrzymany przez organ termin zakończenia postępowania (decyzja została wydana [...] stycznia 2023 r.) był adekwatny dla stopnia skomplikowania sprawy i koniecznych do podjęcia czynności. W ocenie Sądu, nie można organowi zarzucić przewlekłości w postępowaniu prowadzonym po wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2022 roku, znak: [...], gdyż nie sposób uznać, że w podejmowanych przez organ, opisanych wyżej, czynnościach nie było racjonalnego uzasadnienia, że czynności te nie wynikały z istoty sprawy bądź miały pozorny charakter. Czynności podjęte przez organ były warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy. Organ podjął je dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a decyzja kończąca postępowanie została wydana niewiele ponad dwa miesiące od wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2022 roku. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zarzut przewlekłości postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie po wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2022 roku, nie był zasadny. Sprawa została rozpatrzona przez Sąd w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.