II SAB/Wr 73/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi R. Ż. na bezczynność i przewlekłość Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie zanieczyszczenia działki postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Pismem z dnia 6 stycznia 2026 r. R. Ż. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłość Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu (dalej: organ, WIOŚ) w przedmiocie zanieczyszczenia działki. Z jej uzasadnienia oraz akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia 7 lipca 2025 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy Z. o usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym pod adresem B. ([...] Z.) polegających na wydobywaniu się z wylotu rury zlokalizowanej na działce nr [...] zanieczyszczeń. Wniosek ten przekazany został Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego jako organowi właściwemu pismem z dnia 14 lipca 2025 r. Ponownie, pismem z dnia 24 lipca 2025 r., skarżący zwrócił się do Wójta Gminy Z. o podjęcie postępowania w sprawie powstałych nieuprawnionego i niebezpiecznego zanieczyszczania środowiska przez właściciela budynku pod adresem B. Wójt Gminy Z., pismem z dnia 5 sierpnia 2025 r. (nr [...]), przekazał rzeczone podanie według właściwości Dolnośląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska we Wrocławiu, który w piśmie z dnia 12 sierpnia 2025 r. (nr [...]) przekazał ten wniosek Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Wskazał w nim, że organ ten, decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r. (nr WR.ZUZ.6.4217.1.2023.KP), zalegalizował urządzenie wodne na przedmiotowej nieruchomości, natomiast nie reguluje ona warunków w zakresie ilości i jakości wód opadowych i roztopowych wprowadzanych do środowiska wylotem zlokalizowanym na terenie działki nr [...]. Argumentował także, że WIOŚ wykonuje kontrole gospodarowania wodami w zakresie przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne. W pozostałych przypadkach kontrolę gospodarowania wodami m.in. w zakresie korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych wykonują Wody Polskie. O braku swojej właściwości WIOŚ poinformował także Wójta Gminy Z. odrębnym pismem z dnia 10 sierpnia 2025 r., zaś skarżącego – pismem z dnia 18 sierpnia 2025 r. Z kolei wniesione przez skarżącego w dniu 5 listopada 2025 r. ponaglenie WIOŚ przekazał Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przy piśmie z dnia 20 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Sąd w każdej sprawie bada w pierwszej kolejności z urzędu dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wskazanych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym zasadnie podnosi się, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wniesiona już po zakończeniu tego postępowania, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19; z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanej uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Z uzasadnienia uchwały wynika, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Jakkolwiek powyższa uchwała traktuje bezpośrednio o zakończeniu postępowania administracyjnego przez wydanie decyzji ostatecznej, przyjąć należy, że sformułowana w niej zasada dotyczy także zakończenia czynności przez organ administracji publicznej w inny przewidziany prawem sposób - a takim sposobem jest w szczególności przekazanie podania do organu właściwego w trybie art. 65 § 1 k.p.a. "Pod pojęciem "załatwienia sprawy" należy rozumieć nie tylko wydanie aktu władczego kończącego postępowanie, ale również podjęcie działania stosownie do treści art. 65 § 1 k.p.a." (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 maja 2020 r., sygn. akt II SAB/Wr 63/19; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/Kr 16/23 czy 4 lutego 2025 r., sygn. akt III SAB/Kr 154/24). Ponieważ skarga została wniesiona po wykonaniu przez organ czynności z art. 65 § 1 k.p.a., Sąd uznał tę skargę za niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy Sąd rozstrzygnął jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji niniejszego postanowienia. O zwrocie uiszczonej kwoty wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2).