III FSK 1077/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 749/22 w sprawie ze skargi A. [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 29 marca 2022 r., nr SKO-Pod.-4140-596/21 w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2009-2013 oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 749/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA) oddalił skargę A. [...] w W. (dalej: Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu (dalej: SKO) z dnia 29 marca 2022 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2009-2013. Skargę kasacyjną wniosła Skarżąca. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła obrazę prawa materialnego, tj. art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której analiza całokształtu akt sprawy winna była doprowadzić Sąd pierwszej instancji do wniosku, że faktyczny adresat decyzji zapoznał się z nią dopiero 29 czerwca 2015 r., a zatem zachowany został termin do podjęcia czynności zmierzających do wznowienia postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 122 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. polegającej na obowiązku ustalenia przez organ podatkowy stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie ustalenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób odpowiadający rzeczywistości, czego efektem był błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na błędnym założeniu, że A, [...] z siedzibą w W. uzyskała wiadomość o treści rozstrzygnięcia w sprawie już w maju 2015 r.; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oparcie się przez WSA na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy podatkowe w sposób pełny, tj. z naruszeniem art. 122, 187 § 1 oraz art. 191 O.p. co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania środka w postaci oddalenia skargi zamiast zastosowania środka w postaci uchylenia decyzji organu pierwszej i drugiej instancji w całości. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i uchylenie w całości zaskarżonych decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca zrzekła się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Do Sądu pierwszej instancji zaskarżona została decyzja w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 17 lipca 2014 r., którą odmówiono stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009 – 2013. We wniosku o wznowienie postępowania Skarżąca wskazała przesłankę z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Tym samym Skarżąca zakreśliła granice postępowania wznowieniowego prowadzonego przez organy podatkowe i zakres kontroli aktów administracyjnych wydanych w tym postępowaniu, dokonywanej przez sąd. Oznacza to, że uchylają spod kontroli Sądu kwestie dotyczące adresata decyzji. Według postanowień art. 240 § 1 pkt 4 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ustawodawca w art. 241 § 2 pkt 1 O.p. określił czas w jakim postępowanie może być wznowione. Zgodnie z tym przepisem wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Przez wzgląd na prezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko, dla wyniku niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma sformułowanie "powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji". Zdaniem Skarżącej "Na potrzeby liczenia terminu określonego w art 241 § 2 pkt 1 o.p. zasadnicze znaczenie ma moment, w którym strona dowiedziała się o wydaniu wobec niej decyzji i miała faktyczną możliwość zapoznania się z jej rozstrzygnięciem i treścią". WSA stwierdził, że "sformułowanie "dzień powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji" powinno być interpretowane dosłownie, zgodnie z jego językowym znaczeniem, które odnosi się do rzeczywistości, a nie do kwestii formalnych. Dla ustalenia początku terminu, który biegnie dla wniosku o wznowienie postępowania, wystarczający jest fakt powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji i nie jest konieczne zapoznanie się z jej treścią". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Ustawodawca powiązał początkowy moment, od którego biegnie termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z powzięciem wiadomości o wydaniu decyzji, a nie z dniem w którym strona poznała jej treść. Słusznie WSA uznał, że omawiany zapis, w tym wyraz "wydanie", należy rozumieć zgodnie z jego znaczeniem w języku polskim. Nawet bez sięgania do Słownika Języka Polskiego wiadomym jest, że wyraz "wydanie" ma odmienne znaczenie niż "zapoznanie". Sformułowanie "powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji" należy rozumieć zgodnie z jego dosłownym brzmieniem, nierodzącym wątpliwości na gruncie języka polskiego. W rozpoznanej sprawie organy wykazały, że A. [...] w dniu 26 maja 2015 r. powzięła wiadomość o wydaniu decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 17 lipca 2014 r. W piśmie informującym o tym fakcie podany był numer decyzji, data jej sporządzenia, rozstrzygnięcie. Kolejnym pismem z dnia 9 czerwca 2015 r. A. [...] została poinformowana o ostatecznym charakterze ww. decyzji Wójta Gminy [...]. Te ustalenia organów nie zostały podważone w skardze kasacyjnej, zatem są wiążące dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając je na uwadze pozostaje stwierdzić, że zgodnie ze stanowiskiem WSA, wniosek o wznowienie postępowania z dnia 28 lipca 2015 r. został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 1 O.p., tj. po upływie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Niezależnie od powyższego zauważenia wymaga, że zarzuty kasacyjne nie zostały uzasadnione należycie. Przypomnieć więc trzeba, że uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres kontroli tego Sądu określa wnoszący skargę kasacyjną, poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Dlatego wynikającym z art. 176 § 1 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. Obowiązek ten nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność połączenia poszczególnych zarzutów z argumentami uzasadnienia. Jakkolwiek przepisy nie wprowadzają w tym zakresie szczególnych wymagań dla konstrukcji uzasadnienia i skutek ten możliwy jest do osiągnięcia w dowolny sposób, to musi być możliwe względnie jednoznaczne przyporządkowanie poszczególnych argumentów do zarzutów, tak aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się do nich, rozpoznając skargę kasacyjną. Argumenty uzasadnienia powinny pozostawać w rzeczowym związku z przedmiotem zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. We wniesionej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej nie wykazano wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy. Nie podano też sposobu w jaki, zdaniem Skarżącej, zostały naruszone przepisy postępowania. Nie przyporządkowano uzasadnienia skargi kasacyjnej do zarzutów z petium, a stanowisko argumentowano w zasadzie w oderwaniu od treści przepisów, których naruszenie zarzucono. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. sędzia K. Przasnyski sędzia P. Borszowski sędzia J. Sokołowska