III FSK 1180/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Protokolant asystent sędziego Łukasz Tłuczkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 269/24 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 grudnia 2023 r., nr 2201-IEW.4123.6.2023/MB w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 269/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA) oddalił skargę M. P. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 29 grudnia 2023 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki. Skargę kasacyjną wniósł Skarżący. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez brak uchylenia skarżonych decyzji przez WSA, mimo naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na braku podjęcia przez organ odwoławczy wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolnej oceny przez organ materiału dowodowego, skutkującego błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że Skarżący odpowiada za zaległości podatkowe P. [...] Sp. z o. o. (dalej: Spółka) w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad, grudzień 2017 r. oraz styczeń i luty 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: O.p.) polegającego na braku uchylenia skarżonych decyzji przez WSA, mimo naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na: a) przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sposób niewyczerpujący oraz zaniechaniu ciążącego na organie podatkowym obowiązku wszechstronnego poszukiwania i pełnego gromadzenia materiału dowodowego w sprawie, b) zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla sprawy, zwłaszcza prawidłowego ustalenia, że w momencie, gdy Skarżący pełnił funkcje prezesa zarządu Spółki wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, c) oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, w tym braku przesłuchania wszystkich pracowników Spółki, celem ustalenia kondycji finansowej Spółki w momencie, gdy Skarżący był prezesem zarządu, nieprzesłuchanie E. P. i K. P., w tym w kontekście podejmowanych przez nich działań i decyzji w zakresie majątku Spółki po rezygnacji Skarżącego z funkcji prezesa zarządu, nie podjęcie stosownych działań celem ustalenia składników majątku Spółki, w tym nie podjęcie właściwych kroków celem ustalenia stanu, miejsca składowania i tego, co stało się z rzeczami ujętymi chociażby w wydruku stanów magazynowych przedstawionym przez Skarżącego, a w konsekwencji przyjęcie, iż egzekucja z majątku Spółki pozostaje bezskuteczna, a za zobowiązanie podatkowe Spółki odpowiada Skarżący; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. polegającego na braku uchylenia skarżonych decyzji przez WSA, mimo naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na uznaniu przez organ, że Skarżący we właściwym czasie nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, a tym samym polegającym na uznaniu, że w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu zaszły przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki, pomimo że z załączonych bilansów Spółki za ten okres oraz zeznań księgowej wynika, że Spółka prosperowała wówczas dobrze i brak było podstaw do założenia, że stanie się niewypłacalna, tym bardziej, że jeszcze w momencie ustępowania przez Skarżącego ze stanowiska prezesa Spółki, Spółka posiadała majątek znacznej wartości, który był w stanie zaspokoić nawet pokaźne roszczenia - zatem zarówno z bilansu Spółki, informacji od księgowej, jak i stanu posiadania Spółki wynikało, że prosperuje ona normalnie oraz posiada znaczny majątek mogący zaspokoić potencjalnych wierzycieli, a decyzja stwierdzająca istnienie zobowiązania podatkowego została wydana w dużym odstępie czasowym po rezygnacji Skarżącego ze stanowiska prezesa Spółki; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 pkt 1a O.p. poprzez brak uchylenia skarżonych decyzji przez WSA, mimo niezastosowania przez organ wskazanego przepisu i przyjęcie błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że stan niewypłacalności Spółki, której Skarżący był prezesem zarządu, powstał w okresie sprawowania przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu, podczas gdy w tym okresie Skarżący nie mógł przypuszczać, że w przyszłości organ podatkowy orzeknie o zaległościach z tytułu podatku od towarów i usług, a zatem nie istniały racjonalne przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenia upadłości Spółki - tym bardziej, że posiadał na to stosowne bilanse złożone w Sądzie oraz takie informacje uzyskiwał od księgowej, a majątek Spółki w okresie pełnienia przez niego funkcji prezesa zarządu był znaczny; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 O.p. poprzez brak uchylenia skarżonych decyzji przez WSA, mimo nieprawidłowego uznania przez organ, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, bez podjęcie właściwych kroków celem ustalenia stanu, miejsca składowania i tego, co stało się z rzeczami ujętymi, chociażby w wydruku stanów magazynowych przedstawionym przez Skarżącego - mimo tego, że Skarżący jako były prezes zarządu nie miał już wiedzy i możliwości weryfikacji tych informacji, a organ winien dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej; 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 pkt 1b O.p. poprzez brak uchylenia skarżonych decyzji przez WSA, mimo tego, że organ nie zastosował wskazanego przepisu i przyjął jego błędną wykładnię poprzez uznanie, że nie- zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło z winy Skarżącego, w sytuacji gdy w dacie ustąpienia z funkcji prezesa zarządu Spółki przez Skarżącego nie istniały uzasadnione podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a Spółka w tamtym okresie nie posiadała żadnych zaległości, o których wiedzę posiadałby Skarżący, które uzasadniałyby w tamtym czasie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że Skarżący zwolnił się z odpowiedzialności, gdyż niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy, ponieważ były członek zarządu nie jest uprawniony do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, w której zajmował uprzednio funkcję prezesa zarządu, a jednocześnie w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu, Spółka korzystała z obsługi księgowej, przy której pomocy składano stosowne bilanse finansowe nie wykazujące nieprawidłowości, podobnie sama księgowa – K. S. zeznawała przed organem, że Spółka działała wówczas prawidłowo i nie było żadnych problemów z urzędem skarbowym; 7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 21 § 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 1228 ze zm., dalej: P.u.) poprzez brak uchylenia skarżonych decyzji przez WSA, mimo tego, że organ błędnie uznał, że Skarżący we właściwym czasie nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, a tym samym polegającym na uznaniu, że w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu zaszły przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki, mimo że wedle wiedzy Skarżącego nie było ku temu podstaw, a brak jego zawinienia potwierdzają również bilanse finansowe, zeznania księgowej jak i świadomość majątku jakim dysponowała wówczas Spółka, a sama decyzja podatkowa, z której mógłby powziąć w takich okolicznościach wiedzę o zarzucanych zaległościach podatkowych została wydana na długo po jego rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki; 8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 107 O.p. poprzez brak uchylenia skarżonych decyzji przez WSA, a zamiast tego błędne uznanie, że Skarżący odpowiada solidarnie jako były prezes zarządu Spółki za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad, grudzień 2017 r. oraz styczeń i luty 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego; 9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 pkt 2 oraz art. 122 i art. 187 § 1 i 2 O.p. poprzez brak uchylenia skarżonych decyzji przez WSA, z uwagi na niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 pkt 2 O.p. (str. 24 uzasadnienia wyroku z dnia 9 lipca 2024 r.) i stwierdzenie, że Skarżący nie wskazał mienia Spółki z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części, co wiązało się ze złamaniem zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 122 oraz art. 187 § 1 i 2 O.p., gdyż organy podatkowe powinny były zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć całość materiału dowodowego, a jednocześnie sam Skarżący jako były prezes zarządu nie miał już możliwości weryfikacji sytuacji majątkowej Spółki, np. wedle załączonych na wcześniejszym etapie przez Skarżącego szeregu dokumentów, w tym wydruku stanów magazynowych, które to dokumenty także kompletnie nie zostały wzięte pod uwagę przez organ. Podobnie Skarżący poinformował dnia 13 czerwca 2024 r., że Sąd Okręgowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...] prowadzi postępowanie dotyczące uznania czynności prawnej dotyczącej sprzedaży nieruchomości stanowiącej majątek Spółki za bezskuteczną - po wniesieniu skargi na decyzję Dyrektora IAS z dnia 29 grudnia 2023 r. w sprawie 2201-IEW.4123.6.2023/MB, Skarżący otrzymał wezwania w ww. postępowaniu toczącym się przed Sądem Okręgowym w [...] do złożenia zeznań w charakterze świadka i w ten sposób dowiedział się o ww. postępowaniu, o którym nie posiadał wcześniej wiedzy. Rzeczone postępowanie ma również kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż tyczy się uznania za bezskuteczną czynności dotyczącej zbycia nieruchomości wchodzącej w skład majątku Spółki, a wartość tej nieruchomości mogłaby potencjalnie zaspokoić zaległości podatkowe w znacznej części, a jednocześnie wykazuje brak zawinienia Skarżącego w zarządzaniu Spółką i brak istnienia podstaw we wcześniejszym okresie do złożenia wniosku o upadłość. Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie zaskarżonych wcześniej decyzji organów podatkowych, ewentualnie w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Nadto, w przypadku, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i poprzedzających go decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, Skarżący wskazał, że do szczególnych naruszeń w dążeniu do ustalenia prawdy obiektywnej przez organy doszło poprzez zaniechanie: 1. dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków: a) D. K., b) M. S., c) K. S. wszystkich wskazanych wyżej świadków wezwać, na fakt: - sytuacji finansowej Spółki w momencie sprawowania przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu, - czy w momencie sprawowania przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki, - jaki majątek posiadała Spółka w momencie piastowania funkcji prezesa zarządu przez Skarżącego, w tym, w momencie rezygnacji przez Skarżącego z funkcji prezesa zarządu, - czy E. i K. P. po rezygnacji przez Skarżącego z funkcji prezesa zarządu podejmowali działania mające na celu upłynnienie majątku Spółki. 2. zwrócenia się przez organ do Banku [...] S.A. o udzielenie informacji, czy, a jeśli tak, to zajęć jakiego majątku Spółki dokonał ww. Bank w związku z wypowiedzianą Spółce umową, a następnie dokonanie porównania zajęcia majątku Spółki przez ww. Bank z majątkiem Spółki w momencie rezygnacji Skarżącego z funkcji prezesa zarządu celem wykazania faktu upłynnienia majątku Spółki przez E. i K. P. po rezygnacji przez Skarżącego z funkcji prezesa zarządu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Nie zasługują na uwzględnienie podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Odnośnie do zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazać należy, że nie mają one zastosowania w postępowaniu podatkowym. Zgodnie bowiem z art. 2 § 1 pkt 1 i 4 O.p. przepisy ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe oraz do spraw z zakresu prawa podatkowego innych niż wymienione w pkt 1, należących do właściwości organów podatkowych. Bezsprzecznie do właściwości organów podatkowych należy orzekanie w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich, którą to materię regulują przepisy Działu III Rozdział 15 O.p. Z kolei zarzuty naruszenia przepisów postępowania z Ordynacji podatkowej nie zostały uzasadnione zgodnie z wymogami przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przypomnieć więc trzeba, że wynikającym z art. 176 § 1 w związku z art. 174 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej skardze kasacyjnej nie wykazano wpływu na wynik sprawy zarzucanego naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Ograniczono się do twierdzenia, że organ "nie podjął czynności ustalających, czemu egzekucja wobec Spółki okazała się bezskuteczna, co było przyczyną tej bezskuteczności [...]" oraz że zaniechano "dokładnego wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla sprawy". Chociaż zarzuty nienależycie uzasadnione uchylają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, to wyjaśnić można, że wynikającym z art. 116 § 1 O.p. obowiązkiem organu orzekającego o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki jest wyłącznie wykazanie, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Natomiast organ nie obowiązku czynienia ustaleń odnośnie do przyczyny bezskuteczności egzekucji. Ta okoliczność jest irrelewantna. W niniejszej organy wywiązały się z ww. obowiązku, podjęły bowiem szereg czynności w celu ustalenia majątku Spółki, a mimo to nie ustalono majątku nieruchomego, ruchomego, praw majątkowych. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z 26 września 2023 r. Zważywszy na argument skargi kasacyjnej, należy zwrócić uwagę, że postępowanie egzekucyjne zostało zakończone kilka tak po ustąpieniu Skarżącego z funkcji członka zarządu Spółki, zatem wydruki stanów magazynowych, na które powołuje się Skarżący, mogły ulec dezaktualizacji, skoro mimo działań zakrojonych na szeroką skalę nie ustalono istnienia mienia ruchomego. O istnieniu majątku Spółki nie zaświadcza też podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, iż Sąd Okręgowy prowadzi postępowanie w sprawie uznania za bezskuteczną czynność sprzedaży nieruchomości stanowiącej majątek Spółki. Istotne jest bowiem, że w czasie gdy było prowadzone postępowanie egzekucyjne i postępowanie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki, nieruchomość nie stanowiła majątku Spółki. Dla wyniku niniejszej sprawy nie ma znaczenia jakie działania były podejmowane w Spółce po ustąpieniu Skarżącego z funkcji członka zarządu. Pod uwagę brane są wyłącznie okoliczności z czasu, gdy Skarżący funkcję tę pełnił. Organy podatkowe wykazały zaś, że w tym czasie Spółka zaprzestała płacenia zobowiązań podatkowych i składek ZUS, przy czym dwa najstarsze niezapłacone dotyczą podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2017 r., a kolejne niezapłacone należności zaświadczają o zaprzestaniu regulowania zobowiązań w sposób trwały. Ustaleń tych, podobnie jak i innych poczynionych w sprawie, nie podważono skutecznie. Nie ma więc podstaw, by podważyć stanowisko organów i WSA, iż w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 11 ust. 1 P.u., według której podstawą do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań spółki. Podkreślić trzeba, iż dla stwierdzenia niewypłacalności spółki wystarczy wykazanie, że występuje jedna spośród dwóch przesłanek określonych w art. 11 ust. 1 i 2 P.u. Badanie stanu majątkowego spółki jest konieczne celem wykazania przesłanki z art. 11 ust. 2 P.u., ale w niniejszych sprawach, jak już wskazano, niewypłacalność została stwierdzona na podstawie art. 11 ust. 1 tej ustawy, więc wszelkie zarzuty odnośnie do niezbadania stanu majątkowego Spółki są nietrafne. Poza tym nie zarzucono naruszenia ani ust. 1, ani ust. 2 art. 11 P.u., więc nie ma podstaw do czynienia dalszych rozważań w tym zakresie. Wbrew prezentowanemu w skardze kasacyjnej stanowisku Skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności określonej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Orzekający w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z prezentowanym jednolicie w orzecznictwie poglądem, że wskazane mienie musi być nie tylko realne (faktycznie istnieć w toku postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu), ale i nadawać się do efektywnej egzekucji, musi nadto przedstawiać identyfikowalną wartość finansową. Okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki nie jest bowiem jedynie wskazanie jakiegokolwiek mienia, ale takiego które faktycznie, realnie umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości podatkowych i to w znacznej części, i które istnieje w czasie prowadzenia postępowania o przeniesienie odpowiedzialności. Dla wypełnienia przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., nie jest wystarczające wskazanie jakiegokolwiek mienia, co do którego istnieje potencjalna możliwość jego przejęcia (vide np. wyroki NSA: z dnia 17 listopada 2021 r., III FSK 2666/21; z dnia 9 grudnia 2021 r., III FSK 4634/21; z dnia 16 grudnia 2021 r., III FSK 452/21; z dnia 9 marca 2023 r., III FSK 1868/21; z dnia 23 marca 2023 r., III FSK 1795/21; z dnia 13 kwietnia 2023 r., III FSK 2024/21 – publ. CBOSA). Bezsprzecznie Skarżący nie wskazał mienia spełniającego takie kryteria. Dodać trzeba z art. 116 § 1 O.p. wynika, iż ciężar dowodu wykazania przesłanek uwalniających od odpowiedzialności członka zarządu spoczywa na tej właśnie stronie postępowania podatkowego. Przesłanki negatywne, których wystąpienie powinien udowodnić członek zarządu to wykazanie, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości (wszczęto postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. (w skardze kasacyjnej błędnie podano pkt 1b § 1 tego artykułu) poprzez "błędną wykładnię poprzez uznanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło z winy Skarżącego". Organ nie ma obowiązku wykazania winy osoby trzeciej odnośnie do niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości i w niniejszej sprawie tej okoliczności nie badał. Stwierdził wyłącznie, że wniosek taki nie został złożony we właściwym czasie. W gestii Skarżącego pozostawało wykazanie braku winy, ale tego nie uczynił. Okolicznością uwalniająca od odpowiedzialności nie jest wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego po zakończeniu pełnienia funkcji członka zarządu. Nie ma bowiem znaczenia, czy członek zarządu miał świadomość i posiadał stosowną wiedzę na temat finansów spółki, ponieważ rolą członka zarządu jest monitorowanie stanu finansowego spółki, nawet jeżeli pozornie jej kondycja nie jest zagrożona. Zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług powstają z mocy samego prawa, tak więc ich nieregulowanie we właściwej wysokości wynikającej z przepisów prawa przez podatnika - tu spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością - powoduje obciążenie winą jej zarząd za nierzetelne prowadzenie spraw spółki. W razie stwierdzenia w postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją ostateczną nierzetelności rozliczeń podatkowych, członek zarządu nie może powoływać się na brak swojej świadomości i wiedzy co do tego, jak prowadzić sprawy spółki i prawidłowo rozliczać podatek. Nie jest zatem istotne, czy nie wiedział, jak kształtuje się prawidłowa wysokość zobowiązania podatkowego spółki za objęte decyzją określającą okresy - ważne, że powinien był to wiedzieć, bo tego m.in. należy oczekiwać od członka zarządu. W niniejszej sprawie zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług powstały już w momencie zaistnienia zdarzeń kreujących te zobowiązania, a nie dopiero w momencie wydania decyzji, mającej znaczenie tylko deklaratoryjne. Do istoty sprawowania zarządu osobą prawną należy między innymi prawidłowe rozliczanie zobowiązań podatkowych, zaś zaniechanie w tym względzie, obciąża członków zarządu spółki. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. sędzia B. Woźniak sędzia S. Bogucki sędzia J. Sokołowska