Sygnatura
III FSK 1484/23
III FSK 1484/23 - Wyrok NSA z 2025-03-11
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 11 marca 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Protokolant Anna Iwaszkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 194/23 w sprawie ze skargi T. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2023 r., nr 1801-IEE.711.128.2022 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżone postanowienie, 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz T. N. kwotę 660 (słownie: sześćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji. 1.1. Wyrokiem z 13 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 194/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę T. N. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2023 r., w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji zajętej kwoty. 1.2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne na podstawie licznych tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika, Wójta Gminy P., Prezydenta Miasta S. i Okręgowego Inspektora Pracy w R.. Łączna kwota dochodzonych należności obejmujących należność główną, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne oraz koszty upomnienia, została na ich podstawie określona na około 424 tys. zł. Zawiadomieniem z 3 lutego 2022 r. organ egzekucyjny zajął w spółce N. sp. z o. o. należną dłużnikowi wierzytelność pieniężną o wartości 344.877,62 zł. W piśmie z 24 sierpnia 2022 r. skarżący zwrócił się do organu egzekucyjnego o zwolnienie zajętych środków w wysokości 69.869,91 zł jako niezbędnych na wynagrodzenia dla pracowników, składki ZUS oraz zapłatę zaległych faktur i media. Podniósł, że w 2022 r. wystawił faktury za wykonane na rzecz N. sp. z o.o. usługi na kwotę 99.057,21 zł. Postanowieniem z 14 listopada 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił uwzględnienia wniosku. Sytuacja skarżącego, oceniana przez pryzmat zawartych we wniosku argumentów, mogła być oceniona jako wskazująca na ważny interes przemawiąjący za uwzględnieniem żądania, ale takie rozstrzygnięcie godziłoby w podstawowe zasady i cele egzekucji, godząc w interes wierzycieli. W zażaleniu zarzucono dowolną ocenę materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na ocenę przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Nie wyjaśniono również w należyty sposób powodów podjętego rozstrzygnięcia. Zwolnienie z egzekucji powinno być wyjątkowe, ale podejmując określoną decyzję należy ją właściwie uzasadnić. Postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy, podzielając ustalenia i ich ocenę prawną zaprezentowaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżący złożył skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i wniósł o jego uchylenie. Sąd podzielił wykładnię przepisów dokonaną przez organy egzekucyjne. Uwzględnia ona szersze otoczenie prawne, w tym cele i zasady prowadzenia egzekucji administracyjnej. Postępowanie egzekucyjne inicjuje się bowiem w przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania ciążących na nich obowiązków, objętych tytułami wykonawczym. Służy ono wdrożeniu przymusowych środków w celu doprowadzeniu do wykonania obowiązków objętych ustawą egzekucyjną. Środki te powinny prowadzić bezpośrednio do wykonania obowiązku, a w razie możliwości skorzystania z kilku środków należy wybierać takie, które będą najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego nastąpiła natomiast z powołaniem się na "uznanie administracyjne". Podane przez organy argumenty są rzeczowe, poddają się weryfikacji i nie zostały przez zobowiązanego podważone. Z akt sprawy wynika, że prowadzona jest przeciwko niemu egzekucja, w której zaspokojone należności stanowią tylko niewielką część egzekwowanych kwot na rzecz kilku wierzycieli, a podejmowane liczne czynności egzekucyjne okazały się dotychczas w dużej mierze nieskuteczne. Skarżący nie wskazał organom mienia, do którego mogłyby one skierować egzekucję po zwolnieniu spod egzekucji środków z zajętej wierzytelności. W takiej sytuacji dalsza egzekucja stałaby się nieskuteczna w jeszcze większym stopniu, niż dotychczas, czym niewątpliwie pogorszyłaby się w istotny sposób sytuacja wierzycieli, którzy nie uzyskali dotychczas zaspokojenia swoich należności w drodze dobrowolnego spełnienia świadczenia. Nie pozwoliłoby też osiągnąć celów postępowania egzekucyjnego, jakim jest wyegzekwowanie zaległych należności. Podejmując decyzję uznaniową w sprawie udzielenie zobowiązanemu preferencji na podstawie art. 13 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479, dalej: "u.p.e.a."), oceniając interes zobowiązanego organy, dla zachowania równowagi pomiędzy celami postępowania egzekucyjnego a dążeniem zobowiązanego do poszanowania jego uzasadnionej sytuacji (ważnego interesu), powinny zestawić go z interesem wierzycieli, aby poprzez wsparcie zobowiązanego nie działać na szkodę wierzycieli. Z obowiązku tego się wywiązały. Podjęte rozstrzygnięcia nie naruszyły granic "uznania administracyjnego" i zostały należycie uzasadnione. Wbrew zarzutom skargi okoliczności faktyczne zostały przez organy dostatecznie wyjaśnione. Mając powyższe na uwadze, sąd pierwszej instancji oddalił skargę. 1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna. 2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: - na podstawie naruszenia przepisów postępowania, mając na względzie, że uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 141 § 4 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), w zakresie konstrukcji uzasadnienia wyroku; - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.") i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie, jego zastosowania przez organ drugiej instancji i utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, - naruszenie art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niedokonanie właściwej subsumpcji w wyniku błędnego przyjęcia, że po stronie skarżącego nie zachodzi ważny interes zobowiązanego, implikujący koniecznością zwolnienia kwoty 69.869,91 zł zajętej w N. sp. z o.o. z siedzibą w S. podczas gdy zarówno aktualne jak i występująca w dacie orzekania - sytuacja majątkowa skarżącego, zaświadcza o zaistnieniu przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, albowiem zajęcie wierzytelności, wywoła znaczną szkodę oraz spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki, co uzasadnia postawioną przez stronę skarżącą tezę, że zastosowanie wnioskowanego zwolnienia egzekucyjnego jest zasadne, - naruszenie art. 13 § 1 u.p.e.a poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że zaistnienie ważnego interesu zobowiązanego, jest nieodłącznie związane z uprzednio dopełnionymi przez zobowiązanego czynnościami mającymi na celu zabezpieczenie środków na pokrycie przyszłych i wymagalnych wierzytelności pieniężnych, podczas gdy brak w naruszonym przepisie przesłanek negatywnych, których wystąpienie uniemożliwiałoby, nawet pomimo zaistnienia przesłanek pozytywnych, uwzględnienie wniosku zobowiązanego, - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające, na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie przy wydaniu skarżonego orzeczenia, - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych twierdzeń, nie odniesienie się do okoliczności podniesionych przez skarżącego w zakresie przesłanki "ważnego interesu" co uniemożliwia zrozumienie zasadności motywów, którymi kierował się organ egzekucyjny przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, jak również czyni niemożliwym dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. 2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna okazała się zasadna. 3.2. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 3.3. Podstawą prawną rozpoznania wniosku skarżącego o zwolnienie z egzekucji wierzytelności z rachunków bankowych jest art. 13 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może na czas oznaczony lub nieoznaczony zwolnić spod egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Przez zwolnienie spod egzekucji należy rozumieć niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji z całości lub części składników majątkowych zobowiązanego (art. 1a pkt 21 u.p.e.a.). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że celem instytucji zwolnienia z egzekucji jest eliminowanie sytuacji zmierzających do wyrządzenia zobowiązanemu nadmiernych dolegliwości. Pozwala ona na zmniejszenie uciążliwości egzekucji wówczas, gdy ta jest prowadzona ze składnika majątkowego szczególnie ważnego dla zobowiązanego. W tym zakresie należy mieć jednak na uwadze, że uciążliwość egzekucji nie może stanowić samodzielnej przesłanki przesądzającej o zwolnieniu z egzekucji, ponieważ sensem postępowania egzekucyjnego jest przymusowa ingerencja w sytuację majątkową zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności publicznoprawnej, co z zasady jest dolegliwe. Egzekucja jest następstwem zaniechania przez podmiot zobowiązany dobrowolnej zapłaty ciążącej na nim należności. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania w sposób przymusowy obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne musi być zatem z jednej strony skuteczne, z drugiej zaś organ winien stosować środki, które zostały przewidziane w ustawie, powinien też brać pod uwagę, aby były one jak najmniej uciążliwe dla dłużnika. 3.4. Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego spod egzekucji jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu" zobowiązanego. Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Prawodawca nie zabezpiecza obecnie interesów wierzyciela, ponieważ pozytywne rozpoznanie wniosku o zwolnienie spod egzekucji nie jest uzależnione od jego zgody. Jednakże uwzględnienie wniosku o zwolnienie spod egzekucji nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. Należy przyjąć, że skoro tak jest, to okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego można przeciwstawiać okoliczności związane z interesem wierzyciela. W szczególności niemożność zaspokojenia wierzyciela może być rozpatrywana w kontekście ważnego interesu zobowiązanego. Zobowiązany musi nie tylko przedstawić argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych. Dokonując wykładni przesłanek określonych w art. 13 § 1 u.p.e.a. należy mieć bowiem na uwadze podstawowy cel postępowania egzekucyjnego, jakim jest zaspokojenie stwierdzonej tytułem wykonawczym wierzytelności. To z kolei nakłada na organ egzekucyjny obowiązek między innymi rozważenia, czy wskazane przez zobowiązanego inne sposoby zaspokojenia wierzyciela ze składników majątkowych zobowiązanego wierzyciela, faktycznie mogą doprowadzić do realizacji podstawowego celu egzekucji. Istotną cechą instytucji z art. 13 § 1 u.p.e.a. jest to, że działa ona na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o tzw. uznanie administracyjne. Takie postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli sądu nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. To oznacza, że nawet stwierdzenie przez organ wszystkich przesłanek do zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. nie obliguje go do tego, lecz stwarza tylko dla organu taką możliwość, i to poddaną kontroli sądowoadministracyjnej w ograniczonym zakresie. 3.5. Postanowienia o charakterze uznaniowym podlegają ograniczonej kontroli sądu administracyjnego. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. 3.6. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, ocenie sądu podlegała przede wszystkim kwestia, czy została dostatecznie rozważona przez organy egzekucyjne okoliczność zaistnienia przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego". Wypełnienie przesłanki ważnego interesu zobowiązanego nie zobowiązuje organu egzekucji do zastosowania zwolnienia, to jednak nakłada obowiązek przeprowadzenia szczególnie wnikliwego postępowania i uzasadnienia odmowy, aby rozstrzygnięcie nie naruszało zasady zaufania do organów. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, że organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, jednak nie świadczy o tym, że dysponuje on w tym zakresie zupełną dowolnością. Sąd nie jest władny kwestionować samego uznania administracyjnego, jednakże jest obowiązany do zbadania prawidłowości postępowania organów w przedmiocie zastosowania tej instytucji, prawidłowości dokonanego ustalenia i oceny istnienia przesłanki, a także prawidłowości uzasadnienia odmowy (por. wyrok WSA z 29 czerwca 2016 r., I SA/Lu 1422/15, CBOSA). 3.7. Skarżący podnosił, że występuje ważny interes podatnika, ponieważ zwolnione środki mają być przeznaczone na wypłaty wynagrodzeń dla pracowników, składki ZUS oraz zapłatę zaległych faktur i media. Organ pierwszej instancji wprost przyznał, że wypłata wynagrodzeń zatrudnionych pracowników stanowi ważny interes zobowiązanego, jednak ważny interes skarżącego, musi pozostać w korelacji z interesem wierzyciela, wskazując, że postępowanie egzekucyjne musi być skuteczne, a zwolnienie nie może prowadzić do stanu, w którym egzekucja okaże się bezskuteczna. Tymczasem zajęte wierzytelności z rachunków bankowych nie przyniosły spodziewanych rezultatów; nie było na nich środków pieniężnych. Bezskuteczne okazały się też próby zajęcia wierzytelności z tytułu dostaw towarów i usług u kilkunastu kontrahentów, ponieważ nie uznali oni zajętych wierzytelności lub nie przekazali organowi środków. Natomiast odnośnie do zajętej nieruchomości dalsze łączne prowadzenie egzekucji z tego składnika majątku przejął komornik sądowy. A druga nieruchomość została oszacowana na 22.000 zł. W wyniku sprzedaży 4 samochodów uzyskano łącznie 19 829,27 zł. We wniosku nie wskazano zaś innego majątku, z którego można by prowadzić skuteczną egzekucję. Od początku roku wyegzekwowano 19.829,27 zł, a dobrowolna wpłata Zobowiązanego wynosiła 3.629,47 zł, podczas gdy dochodzone należności opiewają na około 424 tyś. zł, zaś pierwsze pochodzą jeszcze z 2017 r. W takich okolicznościach zwolnienie z egzekucji jakiejkolwiek kwoty oceniono jako bezzasadne. Należy zauważyć, że organy obu instancji, co zaakceptował sąd pierwszej instancji, skupiły się przesłance, która nie została wskazane w art. 13 § 1 u.p.e.a., tzn. interesu wierzyciela. Z treści art. 13 § 1 u.p.e.a. nie wynika, że możliwość ubiegania się o zwolnienie składnika majątkowego jest zarezerwowana jedynie dla dłużników posiadających inny majątek pozwalający na uregulowanie zaległości. W art. 13 § 1 u.p.e.a. ustawodawca nakazał uwzględnić wyłącznie ważny interes zobowiązanego, co oznacza, że zwolnienie z zabezpieczenia może nastąpić bez względu na interes wierzyciela. Priorytetem jest tu ważny interes zobowiązanego i nie musi on być relatywizowany z niczyim innym interesem. Skuteczność egzekucji jest oczywiście zasadą postępowania egzekucyjnego, jednak nie może być postrzegana jako nadrzędna wartość, ponieważ wówczas wszystkie instytucje zawarte w u.p.e.a. mające na celu ochronę zobowiązanego nie miałyby szans na zastosowanie. 3.8. Stwierdzić więc trzeba, że rozstrzygnięcie Dyrektora IAS, podtrzymane przez sąd pierwszej instancji, zostało podjęte z uwzględnieniem nienormowanych przepisami prawa kryteriów. W art. 13 § 1 u.p.e.a. ustawodawca nakazał uwzględnić wyłącznie ważny interes zobowiązanego, co oznacza, że zwolnienie z zabezpieczenia może nastąpić bez względu na interes wierzyciela. Priorytetem jest tu ważny interes zobowiązanego i nie musi on być relatywizowany z niczyim innym interesem. Biorąc pod uwagę przewidziane w art. 8 i art. 8a, jak również w art. 13 § 1 u.p.e.a. wyłączenia spod egzekucji, należy przyjąć, że skuteczność egzekucji nie jest wartością nadrzędną nad innymi wartościami, lecz istotny jest ważny interes zobowiązanego. Należy mieć na uwadze, że wyłączenia określone w art. 8 i art. 8a następują bez względu na to czy poprzez ich dokonanie dojdzie do bezskuteczności egzekucji. Tak samo, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trzeba odczytywać regulację z art. 13 § 1 u.p.e.a. Nie jest bowiem możliwe przewidzenie wszystkich przypadków, których wystąpienie uzasadnia wyłączenie spod egzekucji i ujęcie ich w katalogu włączeń zamieszczonych w przepisie prawa. Biorąc to pod uwagę ustawodawca w art. 13 § 1 u.p.e.a. dał możliwość wyłączania spod egzekucji w innych przypadkach niż wyspecyfikowane w art. 8 i art. 8a. Mając powyższe rozważania na względzie należało uznać, że zarzuty naruszenia art. 13 § 1 u.p.e.a, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. były zasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestia ważnego interesu zobowiązanego nie została zbadana przez organ odwoławczy w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Jak wyżej zostało wskazane w tego typu sprawach, w których rozstrzygnięcia oparte są na instytucji uznania administracyjnego, uzasadnienie negatywnego dla zainteresowanej rozstrzygnięcia wymaga szczególnej staranności, a przede wszystkim rzetelnej weryfikacji przedstawionych przez nią okoliczności. W sytuacji zatem, gdy w niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie spod zabezpieczenia celem pokrycia bieżących wynagrodzeń za pracę, brak odniesienia się przez organ odwoławczy do kwestii czy zachodzi w tym przypadku ważny interes zobowiązanego i ograniczenie się w zasadzie głównie do stwierdzenia, że uwzględnienie żądania skarżącego godziłoby w interes wierzycieli, wykracza poza granice uznania administracyjnego w rozumieniu art. 13 § 1 u.p.e.a. Jest to bowiem argument, któremu nadano prymat, bez uprzedniego zbadania sprawy pod kątem "ważnego interesu zobowiązanego". Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku, skupiając się przy rozpatrywaniu wniosku na przesłance ważnego interesu zobowiązanego. 3.9. Należy podnieść, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku co do zasady nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, ale wymaga odniesienia się do tych istotnych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Za podstawową wadę uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji w okolicznościach tej sprawy należało uznać bezkrytyczne powtórzenie argumentacji organów. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił powodów dla, których argumentację organu uważa za trafną w obowiązującym stanie prawnym i faktycznym tej sprawy. Co więcej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie odniósł się także do wszystkich zarzutów skargi. Brak pełnego odniesienia się do argumentacji skarżącego miało w realiach rozpatrywanej sprawy istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd pierwszej instancji bez odniesienia się do wywodów prawnych zaprezentowanych przez skarżącego uznał, za organem, że jej stanowisko jest błędne, choć nie wykazał błędów w zaprezentowanej przez skarżącego argumentacji. Wobec powyższego brak odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów zaprezentowanych w skardze, prowadzi w realiach rozpatrywanej sprawy do wadliwości sporządzonego uzasadnienia. Oznacza to bowiem, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi nie rozpoznano istoty sprawy. Zatem zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. był zasadny. 3.10. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie. O kosztach postępowania sądowego NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 i § 4 oraz art. 209 p.p.s.a. Wojciech Stachurski Anna Dalkowska Paweł Borszowski
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 października 2023
- Symbol z opisem
- 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Anna Dalkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Borszowski Wojciech Stachurski
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny