III FSK 254/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. S. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacka Pruszyńskiego, Bogusława Woźniaka i Wojciecha Stachurskiego w sprawie ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 846/22 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 13 maja 2022 r., nr 2201-IEW.4263.4.2022/AA w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odrzucić wniosek.

Wyrokiem z 15 listopada 2022 r., I SA/Gd 846/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. S. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 13 maja 2022 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący. Zarządzeniem z 25 czerwca 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA wyznaczył termin rozprawy (4 września 2025 r., godz. 11:00, sala C) oraz skład orzekający do rozpoznania sprawy (sędzia NSA Jacek Brolik - przewodniczący i sprawozdawca, sędzia NSA Jacek Pruszyński i sędzia NSA Bogusław Woźniak, sędzia NSA Wojciech Stachurski jako sędzia zastępca). Przesyłkę zawierającą zawiadomienie o terminie rozprawy i informację o wyznaczonym składzie orzekającym skarżący odebrał 23 lipca 2025 r. Pismem z 22 sierpnia 2025 r. (25 sierpnia 2025 r. – data nadania) skarżący złożył, sporządzony osobiście, wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów NSA: Jacka Pruszyńskiego, Bogusława Woźniaka oraz Wojciecha Stachurskiego z powodu wątpliwości co do bezstronności wynikających z okoliczności powołania ich na urząd sędziego NSA z udziałem tzw. neo-KRS. W jego ocenie udział wskazanych sędziów w składzie orzekającym może skutkować naruszeniem prawa do rzetelnego procesu przed sądem ustanowionym zgodnie z prawem. Zarządzeniem z 1 września 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA skierował sprawę na posiedzenie niejawne w przedmiocie dopuszczalności wniosku o zbadanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziów NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5a § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.; dalej: p.u.s.a) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym, wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a., może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną (art. 5a § 2 p.u.s.a.). W art. 5a § 4 p.u.s.a. określono, że wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Co również istotne w niniejszej sprawie, stosownie do art. 5a § 4 p.u.s.a. zdanie czwarte, do wniosku rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny stosuje się przepis art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Przepis art. 175 p.p.s.a. wprowadza tzw. przymus adwokacko – radcowski, a więc obowiązek sporządzenia ww. wniosku przez adwokata lub radcę prawnego lub przez inny podmiot określony w tym przepisie. Wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny podlega odrzuceniu (art. 5a § 6 p.u.s.a.). W niniejszej sprawie wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez Sędziów NSA w sprawie rozpoznania skargi kasacyjnej, a więc w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, został sporządzony przez skarżącego osobiście. Jednocześnie wnioskodawca nie wykazał, że jest podmiotem uprawnionym do jego sporządzenia, wymienionym w art. 175 p.p.s.a. Zatem wniosek już tego powodu podlegał odrzuceniu, jako niedopuszczalny. Został on bowiem sporządzony przez podmiot do tego nieuprawniony. Ponadto stwierdzić należy, że złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a. wniosek o wyłączenie sędziów NSA został wniesiony po upływie terminu, o którym mowa w § 4 tego przepisu. W niniejszej sprawie zawiadomienie o terminie rozpoznania sprawy i wyznaczeniu składu orzekającego zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 lipca 2025 r. Natomiast wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego sędziów NSA został złożony dopiero w dniu 25 sierpnia 2025 r. (data stempla pocztowego), a więc po przewidzianym prawem tygodniowym terminie określonym w art. 5a § 4 p.u.s.a. W konsekwencji stwierdzić należy, że wniosek o wyłączenie sędziów NSA Jacka Pruszyńskiego, Bogusława Woźniaka oraz Wojciecha Stachurskiego, złożony na podstawie art. 5a § 1, 2 i 4 p.u.s.a., podlega odrzuceniu, bowiem złożony został przez podmiot do tego nieuprawniony oraz wniesiony został po terminie. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5a § 6 i § 18 p.u.s.a. w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Sędzia NSA Jan Rudowski