III FSK 754/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), Protokolant asystent sędziego Anna Rybak, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 52/23 w sprawie ze skargi T. N. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 grudnia 2022 r., nr 0111-KDIB2-3.4014.317.2022.6.BB, 0114-KDIP3-1.4011.737.2022.7.MZ.BS w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. N. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

|III FSK 754/23 | | | | | UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 52/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę T. N. (dalej jako: skarżący) na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 grudnia 2022 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Z akt sprawy wynika, że skarżący wniósł o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Przedstawiając zaistniały stan faktyczny wskazał, że na podstawie aktu notarialnego z 10 sierpnia 2021 r., Rep. A Nr [...], nabył udział w prawie własności zabudowanej nieruchomości. Notariusz jako płatnik pobrał od tej czynności 2% podatku od czynności cywilnoprawnych. Po nabyciu wnioskodawca powziął wiedzę o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie samowolnie wykonanych robót budowlanych oraz o planowanej rozbiórce budynku w ramach budowy bezkolizyjnych przekroczeń magistrali kolejowej. Okoliczności te sprawiły, że działka stała się dla wnioskodawcy bezużyteczna pod względem ekonomicznym. Sprzedający zataił przed wnioskodawcą powyższe informacje, co było przyczyną braku płatności ostatniej wpłaty oraz braku odbioru lokalu. W związku z tym 3 czerwca 2022 r. rozwiązano umowę sprzedaży i dokonano zwrotnego przeniesienia własności (akt notarialny Rep. A Nr [...]). Wnioskodawca dokonał ponownego przekazania sprzedawcy udziału w prawie własności nieruchomości, zaś sprzedawca zrealizował na jego rzecz zwrot kwoty dotychczas uiszczonej na poczet ceny nabycia. W związku z powyższym opisem wnioskodawca zadał pytania: 1) czy na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych należy mu się zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych uiszczonego przy zakupie nieruchomości, co do której jako kupujący uchylił się od skutków prawnych zawartej umowy ze względu na wprowadzenie w błąd co do stanu działki? 2) czy rozwiązanie umowy sprzedaży i przeniesienie własności będzie skutkowało powstaniem przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym czy powstała konieczność złożenia zeznania podatkowego, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 ww. ustawy? Zdaniem wnioskodawcy, należy mu się zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż uchylił się on od skutków oświadczenia woli (nieważność względna). Natomiast rozwiązanie umowy sprzedaży i przeniesienie własności nie będzie skutkowało powstaniem przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Wnioskodawca dokonał bowiem zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości, otrzymując w zamian kwotę, którą uprzednio uiścił na poczet ceny. Przyczyną tej czynności były okoliczności, o których wnioskodawca dowiedział się po transakcji nabycia. Doszło do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych związanych z umową sprzedaży, co spowodowało, że czynność prawna była nieważna od samego początku (ex tunc). Nie doszło do nabycia nieruchomości, przez co nie mogło dojść do jej dalszej sprzedaży. Pismem z 9 września 2022 r. organ wezwał wnioskodawcę m.in. do doprecyzowania opisu stanu faktycznego, tj. jednoznacznie wskazania: - czy wnioskodawca rozwiązał pierwotną umowę sprzedaży i zawarł kolejną umowę, na podstawie której przeniósł własność posiadanego udziału na poprzedniego właściciela, czy też doszło do uchylenia się od skutków czynności prawnej na podstawie art. 84 i art. 88 Kodeksu cywilnego i tym samym nie doszło do zwrotnego przeniesienia własności, - czy podstawą aktu notarialnego z 3 czerwca 2022 r. był art. 84 i nast. Kodeksu cywilnego i tym samym w ramach tegoż aktu notarialnego istotnie doszło do uchylenia się od skutków prawnych umowy z 10 sierpnia 2021 r., którego konsekwencją była nieważność względna umowy z 10 sierpnia 2021 r. z mocą wsteczną (ex tunc), czy też doszło jedynie do rozwiązania umowy i ponownego przeniesienia własności udziału w nieruchomości. Organ wyjaśnił, że odpowiedź na pytania jest istotna dla oceny konsekwencji prawnych opisanych czynności prawnych ze względu na rozbieżności we wniosku pomiędzy opisem stanu faktycznego a stanowiskiem wnioskodawcy. Ze stanu faktycznego wynika bowiem, że doszło do zwrotnego przeniesienia własności i rozwiązania pierwotnej umowy sprzedaży, podczas, gdy we własnym stanowisku wnioskodawca wskazał, że doszło do uchylenia się od skutków prawnych umowy. W piśmie z 16 września 2022 r. wnioskodawca wskazał, że okoliczności przedstawione we wniosku jednoznacznie wskazują, że wystąpił błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składając oświadczenie woli, nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia o takiej treści (błąd istotny). Zaszła przesłanka w postaci wywołania błędu przez sprzedawcę. Wnioskodawca skorzystał ze swojego uprawnienia w ustawowym terminie, tj. w razie błędu - z upływem roku od jego wykrycia. Przyczyną aktu notarialnego z 3 czerwca 2022 r. było pozostawanie w błędzie co do stanu działki, który znacząco odbiegał od wskazanego w umowie sprzedaży. W związku z tym na podstawie wspomnianego aktu strony umowy wróciły do sytuacji majątkowej sprzed zawarcia umowy z 10 sierpnia 2021 r. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że rozbieżności w nazewnictwie dokonanych czynności wynikają z tego, że strony umowy nie posiadają wykształcenia kierunkowego w zakresie prawa. Stąd też użyte sformułowania miały wydźwięk potoczny. Zgodnie z zasadami wykładni oświadczenia woli należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar i cel, aniżeli opierać się na dosłownym brzmieniu. Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Postanowieniem z 10 października 2022 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, działając na podstawie art. 14g § 1 oraz art. 169 § 4 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej: "O.p.", pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Utrzymując w mocy powyższe postanowienie w związku ze złożonym przez stronę zażaleniem, organ w uzasadnieniu skarżonego postanowienia ocenił, że opis stanu faktycznego zawarty we wniosku był na tyle nieprecyzyjny, że organ zobligowany był do wezwania o jego uzupełnienie. Odpowiedź wnioskodawcy nie wyjaśniła jednoznacznie, czy doszło do uchylenia się od skutków czynności prawnej, czy do rozwiązania umowy sprzedaży, a to stanowiło informację kluczową, bez której wydanie interpretacji nie było możliwe. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ prawidłowo wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, wskazując na powyższe rozbieżności i obwarowując to wezwaniem rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Pomimo wezwania, skarżący w dalszym ciągu nie usunął wskazanych rozbieżności. Wyrok oddalający skargę w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA). Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną na podstawie art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako p.p.s.a.), złożył pełnomocnik skarżącego, który zaskarżył wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 57 § 1 p.p.s.a. zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., a także w zw. z: a. art. 14b § 3, art. 14c § 1, art. 14g § 1, art. 14h w zw. z art. 169 § 4 O.p. poprzez utrzymanie w mocy, a przez to-zaaprobowanie postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 24 czerwca 2022 r. (sygn.: 0111-KDIB1-1.4011.122.2022.2.AH), w którym Organ bezpodstawnie przerzucił ciężar interpretacyjny na Skarżącego, co sugeruje treść wezwania z dnia 10 maja 2022 r. (data wpływu: 13 maja 2022 r.) (sygn.: 0111-KDIB1-1.4011.122.2022.1.AH), a ostatecznie potwierdza wydane postanowienie; b. art. 120 i 121 § 1 w zw. z art. 169 § 4 O.p. poprzez pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku, mimo że wcześniej w odniesieniu do analogicznych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych, ten sam Organ wydawał interpretacje indywidualne w podobnych przypadkach, merytorycznie rozpoznając wnioski dotyczące, takich zagadnień jak m in. uchylenie skutków prawnych oświadczenia woli (nieważność względna); c. art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej jako: Konstytucja) przez naruszenie zasady równego traktowania obywateli, gdyż Organ podatkowy wydawał uprzednio interpretacje indywidualne bez uzależnienia tego od faktu samookreślenia skutków prawnych rozwiązania umowy sprzedaży i przeniesienie własności. W związku z powyższymi zarzutami, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa doradcy podatkowego, według norm przepisanych. Nadto stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. W replice odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący w sposób wyczerpujący i pełny opisał stan faktyczny, którego miała dotyczyć interpretacja oraz nakreślił swoje stanowisko i wskazał przepisy, co do których stosowania miał wątpliwości. Szczególnie zależy zwrócić uwagę na to, że Wnioskodawca spełnił wszystkie kluczowe i niezbędne do uzyskania interpretacji indywidualnej wymogi. Mianowicie, wyczerpująco przedstawił zaistniały stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe, przedstawił własne stanowisko w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia, a także wskazał informacje mające znaczący wpływ na dokonanie oceny opisanego stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego w odniesieniu do pytań interpretacyjnych przedstawionych we wniosku. Ponadto zachowując termin na wezwanie do uzupełnienia Dyrektora KIS Wnioskodawca odpowiedział zgodnie z jego najlepszą wiedzą i uczynił to w sposób precyzyjny, szczegółowy oraz kompleksowy. Dodał, że zawarte we wniosku oraz w uzupełnieniu do niego informacje były wystarczające i pełne do wydania przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacji indywidualnej, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od czynności cywilnoprawnych na zasadzie przedstawionych we wniosku okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie była zasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 14b § 3, art. 14c § 1, art. 14g § 1, art. 14h w zw. z art. 169 § 4 O.p. Zarzucane uchybienie maiło polegać na tym, że sąd zaakceptował postanowienie, będące rezultatem tego, iż organ bezpodstawnie przerzucił ciężar interpretacyjny na skarżącego (co - zdaniem strony skarżącej - sugeruje treść wezwania z dnia 10 maja 2022 r., a ostatecznie potwierdza wydane postanowienie). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd nie dopuścił się zarzucanego uchybienia. Przede wszystkim sąd pierwszej instancji zasadnie uznał w ślad za organem, że w opisie stanu faktycznego zawartym we wniosku o wydanie interpretacji wystąpiły luki, uniemożliwiające ocenę stanowiska wnioskodawcy. WSA w Olsztynie trafnie wyjaśnił, że dla oceny pierwszego z zadanych we wniosku pytań dotyczącego zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych znaczenie miała norma wynikająca z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 111 ze zm., dalej; "u.p.c.c.") zgodnie z którym podatek, z zastrzeżeniem ust. 2, podlega zwrotowi, jeżeli uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli (nieważność względna). Ponieważ ustawa podatkowa nie definiuje nieważności względnej, ustalenie znaczenia tego pojęcia winno nastąpić poprzez odwołanie się do przepisów prawa cywilnego. Skarżący, wskazując na podstawy do zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych, powołał się m.in. na złożenie oświadczenia woli pod wpływem błędu, podnosząc, że znajduje zastosowanie art. 84 i art. 88 k.c. Zgodnie z treścią art. 84 § 1 k.c., w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć (...). WSA w Olsztynie podkreślił różnice, jakie zachodzą między uchyleniem się od skutków oświadczenia woli a rozwiązaniem umowy. Uchylenie się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem następuje przez oświadczenie złożone drugiej stronie na piśmie, w rezultacie czego czynność prawna staje się nieważna od początku (ex tunc) i nie wywołuje żadnych skutków, zaś te, które powstały, zostają z mocą wsteczną przekreślone, co dotyczy zarówno skutków o charakterze obligacyjnym, jak i prawnorzeczowym. Jeśli zaś umowa sprzedaży zostaje przez strony rozwiązana, wówczas nie następuje automatyczne przeniesienia własności z powrotem na zbywcę. Jak słusznie wskazał WSA, rozwiązanie umowy nie znosi bowiem wszystkich jej skutków, w szczególności zaś jej skutku rzeczowego w postaci przeniesienia własności nieruchomości. Stwarza jedynie zobowiązanie do powrotnego przeniesienia własności nieruchomości na zbywcę - wywiera skutek obligacyjny. Mając na względzie to rozróżnienie, zarówno organ, jak i sąd pierwszej instancji słusznie stanęły na stanowisku, że opis stanu faktycznego zamieszczonego we wniosku o wydanie interpretacji nie stwarzał jasności co do tego, czy nastąpiło uchylenie się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, czy też doszło do rozwiązania umowy. Skarżący bowiem z jednej strony powołał się na fakt złożenia oświadczenia z art. 88 § 1 k.c., ale jednocześnie zawarł też wniosku informację, że doszło do rozwiązania umowy sprzedaży udziału w prawie własności nieruchomości i dokonano zwrotnego przeniesienia własności. Pomimo wezwania, wnioskodawca nie wskazał jasno, jakie zdarzenie cywilnoprawne miało miejsce. WSA w Olsztynie zasadnie wskazał, że uchylenie się od skutków oświadczenia woli z powodu błędu co do treści umowy sprzedaży nieruchomości oraz rozwiązanie umowy sprzedaży nieruchomości i dokonanie zwrotnego przeniesienia własności wywołują różne skutki, także te o charakterze podatkowym. Usunięcie w tym zakresie stwierdzonych rozbieżności wniosku było zatem konieczne dla oceny, czy w sytuacji wnioskodawcy zastosowanie znajduje art. 11 ust. 1 pkt 1 u.p.c.c. Nie ma racji strona skarżąca zarzucając sądowi i organowi, że ciężar interpretacyjny został przerzucony na wnioskodawcę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego to do wnioskodawcy należało precyzyjne wskazanie, jakich czynności prawnych dokonał. Nie uczyniwszy tego, uniemożliwił organowi dokonanie oceny, czy zaistniały przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt 1 u.p.c.c. Podobnie rzecz się miała w odniesieniu do drugiego z zawartych we wniosku pytań, dotyczącego powstania po stronie wnioskodawcy przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Kluczowe znaczenie miał przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f., zgodnie z którym źródłem przychodów jest m.in. odpłatne zbycie (...) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości (...). Skoro obowiązek podatkowy związany jest z odpłatnym zbyciem nieruchomości, to również i dla pytania dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych kluczowe było to, czy doszło do jednostronnego uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, czy też strony rozwiązały umowę sprzedaży. Wydanie interpretacji indywidualnej było niemożliwe bez złożenia organowi jednoznacznego komunikatu odnośnie do tego, jakiej czynności dokonał skarżący. Wnioskodawca zaś z jednej strony wskazywał, że dokonano rozwiązania umowy sprzedaży udziału w prawie własności nieruchomości i dokonano zwrotnego przeniesienia własności, z drugiej zaś twierdził, że uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Wniosek o interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego w istocie zmierzał do uzyskania przez wnioskodawcę od organu wykładni oświadczeń woli w kontekście przepisów kodeksu cywilnego. Nie bez racji organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną twierdzi wręcz, że wnioskodawca oczekiwał od organu przesądzenia, jaką czynność cywilnoprawną dokonał. Organ zaś, nie dysponując w postępowaniu interpretacyjnym możliwością prowadzenia postępowania dowodowego, nie miał możliwości wyjścia poza opis dostarczony przez wnioskodawcę. Jak wynika z art. 14h O.p., w postępowaniu w sprawie wydania interpretacji nie stosuje się ani art. 187 O.p., ani też art. 191 O.p. czy też 199 i 199a O.p. Badanie i ocena zamiaru stron transakcji przez organ były zatem niemożliwe. Organ był zobowiązany ograniczyć się do analizy opisu przedstawionego przez wnioskodawcę, tenże opis zaś (wraz z uzupełnieniem) był niejednoznaczny. Wewnętrzna sprzeczność stanowiska wnioskodawcy widoczna jest zresztą już w samych pytaniach: w pierwszym z nich mowa jest o uchyleniu się od skutków zawartej umowy - ze względu na błąd, a w drugim pytaniu – o rozwiązaniu umowy sprzedaży i przeniesieniu własności. Ten sam stan faktyczny nie może być zarazem jednym i drugim, toteż organy i sąd pierwszej instancji dokonały słusznej oceny, że interpretacja nie może zostać wydana. W konsekwencji tego, co wyżej powiedziano, niezadany jest również drugi zarzut skargi kasacyjnej, nawiązujący do art. 120, 121 § 1 i art. 169 § 4 O.p. Jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, wniosek nie został uzupełniony w koniecznym do wydania interpretacji zakresie, bowiem bez jednoznacznej i klarownej informacji, czy wnioskodawca rozwiązał pierwotną umowę sprzedaży i zawarł kolejną umowę, na podstawie której przeniósł własność udziału na poprzedniego właściciela, czy też doszło do uchylenia się od skutków czynności prawnej na podstawie art. 84 i art. 88 Kodeksu cywilnego, organ nie mógł dokonać oceny stanu faktycznego w kontekście przepisów prawa podatkowego. Twierdzenie zawarte w uzasadnieniu tego zarzutu, a także jako uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji, że w podobnych stanach faktycznych organ wydawał interpretacje indywidualne (a nie odmawiał ich wydania) nie zostało poparte wskazaniem konkretnych aktów, toteż uchyla się od oceny. W konsekwencji nie ma podstaw do stwierdzenia, że sąd lub organ naruszyły wynikającą z art. 121 § 1 O.p. zasadę zaufania lub też zasadę równego traktowania wynikającą z art. 32 Konstytucji RP. Zasada legalizmu wynikająca z art. 120 O.p. również nie doznała uszczerbku, skoro – jak wynika z tego, co wyżej powiedziano – sądowi ani organowi nie można przypisać zarzucanych w skardze kasacyjnej uchybień. Wobec niezasadności wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej, jako niemająca usprawiedliwionych podstaw została ona oddalona na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. s. Agnieszka Olesińska (spr.) s. Bogusław Woźniak s. Sławomir Presnarowicz