III FSK 799/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 3 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Naczelnej Rady Adwokackiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt I SAB/Gd 9/23 w sprawie ze skargi Naczelnej Rady Adwokackiej na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia w zakresie obowiązku udostępnienia informacji, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrok sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z 13 lutego 2024 r., sygn. akt I SAB/Gd 9/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej: skarżąca) na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik na podstawie art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżył wyrok w całości. Na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi, zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to art. 211 w zw. z art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm., dalej: o.p.) poprzez przyjęcie, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku spełnił obwiązek wynikający z powołanych wyżej przepisów tj. doręczył skarżącej postanowienie wydane 18 czerwca 2023 r., nr 2201-ICR.4020.2.5.2021.4, podczas gdy postanowienie nie zostało doręczone stronie, mimo złożonego 21 listopada 2023 r. "Wniosku o doręczenie skarżącej postanowienia", przez co organ dopuścił się bezczynności w zakresie doręczenia rzeczonego postanowienia. Wskazując na powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej na podstawie przepisu art. 185 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz na podstawie przepisu art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Pismem z 19 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył uzupełnienie argumentacji skargi kasacyjnej. Pismem z 18 czerwca 2024 r. pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie od skarżącej na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg. norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Zarządzeniem z 24 lipca 2024 r., w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a., Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego skierował sprawę na posiedzenie niejawne. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Przedmiotem kontroli sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie była złożona w dniu 24 października 2023 r. skarga na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia wydanego przez ten organ w dniu 7 kwietnia 2020 r. Skarga została zatem złożona w trybie art. 149 § 1-2 p.p.s.a. WSA w Gdańsku oddalając ww. skargę stwierdził, że nie było podstaw do uznania, że organ pozostawał w bezczynności, ponieważ przed wniesieniem skargi, tj. w dniu 18 czerwca 2020 r. wydał postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 7 kwietnia 2020 r. Sąd pierwszej instancji zauważył, że z akt sprawy wynika, iż w związku z problemami technicznymi uniemożliwiającymi wysłanie ww. postanowienia za pomocą środków komunikacji elektronicznej (błędny adres elektroniczny), wydruk postanowienia wysłano na wskazany w pełnomocnictwie adres pełnomocnika do doręczeń w kraju. Postanowienie to nie zostało odebrane przez adresata, po dwukrotnym awizowaniu przesyłki, uznane zostało za doręczone z upływem dnia 8 lipca 2021 r. Okoliczność, że adresat nie odebrał kierowanej do niego przesyłki nie oznacza, że organ pozostawał w bezczynności. Postanowienie to podlegało kontroli instancyjnej, jednak strona nie skorzystała z prawa zaskarżenie ww. postanowienia. W skardze kasacyjnej jej autor zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 211 w zw. z art. 219 o.p. poprzez przyjęcie, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku spełnił obwiązek wynikający z powołanych wyżej przepisów tj. doręczył skarżącej postanowienie wydane 18 czerwca 2023 r., podczas gdy postanowienie nie zostało doręczone stronie, mimo złożonego 21 listopada 2023 r. "Wniosku o doręczenie skarżącej postanowienia", przez co organ dopuścił się bezczynności w zakresie doręczenia rzeczonego postanowienia. W uzasadnieniu podniesiono, że przesyłka zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, została nadana do osoby niezamieszkującej pod przyjętym adresem, przesyłka została też błędnie zaadresowana. Odnosząc się do twierdzeń skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że wskazane przepisy art. 211 w zw. z art. 219 o.p. nie mogą stanowić punktu odniesienia do dokonania wnioskowanej kontroli prawidłowości doręczenia postanowienia z 18 czerwca 2023 r. Art. 219 o.p. stanowi, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 2a i § 3-5 oraz art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie, oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie. Regulacja ta stanowi zatem jedynie podstawę do odpowiedniego stosowania do postanowień wymienionych przepisów m.in. art. 211 o.p. Z kolei zgodnie z art. 211 o.p. decyzję (odpowiednio postanowienie) doręcza się stronie na piśmie. Przepis ten stanowi zatem o pisemnej formie doręczenia decyzji (postanowienia). Jednocześnie nie określa on innych kwestii związanych z doręczeniami, które zostały zawarte w Dziale IV Rozdział 5 o.p., a których to przepisów a skardze kasacyjnej nie wskazano. Skarżąca nie kwestionuje, że ww. postanowienie zostało wysłane w formie pisemnej. Przedstawione zarzuty nie dają zatem podstaw do dalszej oceny prawidłowości zastosowanego przez organ sposobu doręczenia postanowienia, niezależnie od tego, że co do zasady w trybie skargi na bezczynność nie rozstrzyga się o prawnej skuteczności doręczenia (por. wyrok NSA z 12 października 2017 r., II GSK 2645/17). W skardze kasacyjnej nie podniesiono też zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa, które stanowiły podstawę podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie skargi na bezczynność organu administracji w odniesieniu do ustalenia czy w stanie faktycznym sprawy organ pozostawał bądź nie pozostawał w bezczynności. Podkreślenia wymaga, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób zostały naruszone oraz, które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Tym samym należało uznać, że w sprawie nie podważono skutecznie ustalonego stanu faktycznego, jak też dokonanej wykładni i prawidłowości zastosowania przepisów, w ramach których orzekał sąd pierwszej instancji. Z tych to względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska sędzia NSA Anna Dalkowska sędzia NSA Jacek Pruszyński[pic]