III FZ 115/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2194/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w stosunku do D. W. w sprawie ze skargi B. W. oraz D.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 9 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2194/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę D. W. (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...], wydaną w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że przyczyną odrzucenia skargi było nieuiszczenie wpisu od skargi, pomimo wezwania skarżącego do jego uiszczenia. Sąd wskazał, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu. W tej sprawie przesyłkę zawierającą wezwanie do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego, z powodu nieobecności skarżącego, w dniu 26 stycznia 2021 r. pozostawiono w placówce pocztowej, umieszczając o tym zawiadomienie w jego oddawczej skrzynce pocztowej, a następnie 3 lutego 2021 r. przesyłkę powtórnie awizowano, natomiast 11 lutego 2021 r. zwrócono ją do Sądu i z upływem dnia 9 lutego 2021 r. uznano za skutecznie doręczoną. Wobec uznania przesyłki zawierającej wezwanie za skutecznie doręczoną z upływem dnia 9 lutego 2021 r., siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upływał skarżącemu 16 lutego 2021 r. i w tym terminie, ani wpis nie został przez niego uiszczony, ani wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie został przez niego złożony. Sąd podkreślił przy tym, że w tej sprawie tylko B. W. (dalej: "skarżąca") w terminie otwartym do uiszczenia wpisu od skargi złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, a zatem tylko w stosunku do niej bieg terminu do jego uiszczenia został przerwany. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, uzupełnione na wezwanie Sądu, pismem z 9 listopada 2021 r., domagając się zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z poźn. zm., dalej "p.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem wszczynającym postępowanie jest między innymi skarga (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Stosownie natomiast do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony wpis. W tym przypadku wzywa się wnoszącego skargę, aby pod rygorem jej odrzucenia uiścił wpis w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu skarga podlega odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie B. i D. W. (dalej: "skarżący") wnieśli skargę, od której należny jest wpis. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 15 stycznia 2021 r. wezwał skarżących do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie została skierowana na adres skarżącego wskazany w skardze, a następnie została zwrócona przez operatora do nadawcy z adnotacją "Zwrot − nie podjęto w terminie" (k. 38). Na kopercie znajdują się również adnotacje o dokonaniu podwójnej awizacji stosownie do wymogów z art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument, potwierdzający fakt i datę doręczenia tego pisma. W tym zakresie dokument ten korzysta z domniemania zgodności z prawdą. W orzecznictwie wskazuje się, że brak fikcji prawnej doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być podważony, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością i nie mógł w ogóle odebrać przesyłki pocztowej (wyrok: NSA z dnia 10 maja 2018 r., II OSK 2755/17; WSA w Krakowie z 5 października 2017 r., II SA/Kr 489/17). W tej sprawie skarżący nie podważył skutecznie faktu doręczenia przesyłki w trybie art. 73 p.p.s.a. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi nie przedstawił żadnych argumentów lub dowodów mogących podważyć to doręczenie. W szczególności nie przedłożył chociażby dowodu złożenia reklamacji u operatora pocztowego. Dla rozpoznania zażalenia nie mają natomiast wpływu okoliczności dotyczące ewentualnych nieprawidłowości w działaniu organów administracji pierwszej i drugiej instancji. Sąd w trybie zażalenia bada bowiem tylko to, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył procedury w zakresie podniesionym w zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny takiego uchybienia nie dostrzegł, skoro skarżący ani na etapie wydawania zaskarżonego postanowienia ani na etapie wnoszenia zażalenia od postanowienia WSA w Warszawie nie dysponował żadnymi wiarygodnymi przesłankami, które mogłyby wpłynąć na obalenie domniemania z art. 73 p.p.s.a. W tych okolicznościach nie ma podstaw, aby kwestionować zaskarżone w tej sprawie postanowienie o odrzuceniu skargi. Zaskarżone postanowienie znajduje bowiem oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Należy przy tym podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych przez jednego ze skarżących solidarnie zobowiązanych do ich uiszczenia nie odnosi skutku w stosunku do pozostałych skarżących. Wprawdzie art. 214 § 2 p.p.s.a. stanowi, że pismo wnoszone przez osoby, mające wspólne uprawnienia podlega jednej opłacie, to jednak pamiętać należy, że opłata ta obciąża te osoby solidarnie. To zaś oznacza, że uiszczenie opłaty przez jedną z tych osób zwalnia drugą (pozostałe osoby) od obowiązku uiszczenia opłaty. Jeśli zaś jedna z tych osób (bądź kilka osób) zostanie zwolnionych od kosztów sądowych, to obowiązek uiszczenia wpisu ciąży na pozostałych. A zatem, zwolnienie od kosztów niektórych z osób, o jakich mowa w art. 214 § 2 p.p.s.a nie zwalnia pozostałych od uiszczenia opłaty (zob. postanowienie NSA z 3 lipca 2008 r., II OZ 707/08, LEX nr 493639). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 i 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.