III FZ 118/25

Dnia 2 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 796/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr 0201-IEW2.4123.14.2024.12 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.

UZASADNEINIE Postanowieniem z 9 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 796/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie załączył do wniosku żadnych dokumentów źródłowych, które mogłyby potwierdzać zasadność złożonego wniosku, posługując się ogólnikowymi twierdzeniami, iż zainicjowanie działań egzekucyjnych wpłynie na sytuację finansową tak, że spowoduje być może niemożliwe do naprawienia szkody. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie w całości zarzucam naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. (poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji) oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. (poprzez brak wezwania skarżącego do złożenia wymaganych przez sąd dokumentów) i wnoszę o jego uchylenie w całości (pełnomocnictwo w aktach sprawy). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte w powołanym przepisie klauzule generalne - "znaczna szkoda" oraz "trudne do odwrócenia skutki" - powodują, że stosowanie tej instytucji procesowej wymaga dokonania przez sąd wartościowania, które w przypadku powołania się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody polega na zestawieniu sytuacji majątkowej strony z prognozowanymi skutkami aktu lub czynności, których wstrzymania strona się domaga. Bez odniesienia rozmiarów przewidywanej szkody do konkretnych okoliczności kształtujących sytuację majątkową strony, nie sposób bowiem ocenić, czy grożąca szkoda ma istotnie kwalifikowany (tj. znaczny) charakter. Warto podkreślić, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jego wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnego aktu, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W orzecznictwie wielokrotnie podkreśla się, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwraca się uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14, NSA stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd". Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu dotyczącej wezwania do uzupełnienia braków formalnych, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności strona nie wykaże okoliczności uzasadniających stwierdzenie, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej przez sąd uzasadniający oddalenie wniosku (postanowienie z 14 stycznia 2025 r., II OZ 1399/14). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że skarżący nie przedstawił dokumentów, które obrazowałyby jego sytuację finansową. Tym samym uniemożliwił sądowi ocenę swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, co skutkowało niemożnością stwierdzenia, że na skutek wykonania zaskarżonego aktu powstanie szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.