III FZ 127/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński, , po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia F. sp. j. w likwidacji z siedzibą w R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1114/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi F. sp. j. w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 czerwca 2023 r. nr SKO.FE/41.4/41/2023/12059 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE Postanowieniem z 30 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1114/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę F. sp. j. w likwidacji z siedzibą w R. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 14 czerwca 2023 r., nr SKO.FE/41.4/41/2023/12059 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze zawarto wniosek o prawo pomocy, który został zarejestrowany pod sygn. akt I SPP/GI 229/23. Postanowieniem starszego referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 stycznia 2024 r. odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 marca 2024 r. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 28 marca 2024 r., skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z 7 maja 2024 r. (data wpływu do tut. Sądu) strona skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został zarejestrowany pod sygn. akt I SPP/GI 118/24. Postanowieniem starszego referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 lipca 2024 r. odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 września 2024 r. Z uwagi na powyższe skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczeniu wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej 1 października 2024 r. Przewidziany przez prawo termin na uiszczenie wpisu sądowego od skargi upłynął z dniem 8 października 2024 r. Wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. W piśmie z 7 października 2024 r. strona skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał m.in., że w terminie przewidzianym na uiszczenie wpisu sądowego, złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy nie przerywa biegu tego terminu, a jego upływ powoduje przewidziane prawem konsekwencje proceduralne. Skarga obarczona była brakiem fiskalnym, uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego dalszego biegu i dlatego na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd postanowił ją odrzucił. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca. W punkcie pierwszym zażalenia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy, w punkcie drugim o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z opłaty sądowej i ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem reprezentowania w niniejszej sprawie. W ocenie skarżącej brak było podstaw do odrzucenia skargi ponieważ była ona zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania - podlegają one odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącej prawa pomocy zakończyło się 2 września 2024 r. tj. w dacie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie tegoż Sądu odmawiającego przyznania prawa pomocy. Odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło po tym jak skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. W dacie tego wezwania postanowienie o rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy było prawomocne, co oznaczało obowiązek wezwania skarżącej do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i obowiązek jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Skarżąca w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia braku fiskalnego nie uiściła wpisu lecz złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że złożenie w terminie przewidzianym na uiszczenie wpisu sądowego kolejnego wniosku o prawo pomocy nie przerywa biegu tego terminu, a jego upływ powoduje przewidziane prawem konsekwencje proceduralne, co uprawniało go do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.s. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.