III FZ 140/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 stycznia 2026 r., sygn. akt I SPP/Go 71/24 w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego Katarzyny Kołodziej-Kobierowskiej w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 27 czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2024 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 stycznia 2026 r., sygn. akt I SPP/Go 71/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił wniosek R. P. (dalej: "Skarżąca", "Strona") o wyłączenie referendarza sądowego Katarzyny Kołodziej-Kobierowskiej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że Skarżący wbrew art. 20 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności określonych w art. 19 p.p.s.a. W ocenie WSA, "lakoniczne uzasadnienie wniosku sprowadzające się do stwierdzenia, że referendarz okazał się osobą złośliwą i niekompetentną dowodzi, że nie uprawdopodobniono, by zaistniały jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności referendarza sądowego w niniejszej sprawie". W konsekwencji WSA stwierdził, że złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia. We wniesionym środku zaskarżenia wniesiono o jego uchylenie i wyłączenie referendarza sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym, stosownie do art. 20 przywołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację WSA w Gorzowie Wielkopolskim co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie referendarza sądowego objętego złożonym wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek Skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że Skarżący nie przedstawił bowiem żadnych konkretnych i weryfikowalnych okoliczności, które wskazywałyby na zasadność wyłączenia referendarza sądowego. Dodatkowo referendarz sądowy, którego dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, złożył do akt sprawy oświadczenie, z którego wynika, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby rodzić wątpliwość co do bezstronności wymienionego referendarza sądowego. Co więcej wniosku takiego nie można wywieść na podstawie analizy akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w toku kontroli instancyjnej podstaw do podważenia stanowiska WSA zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.