III FZ 239/23

Dnia 22 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 61/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 20 lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 9 lutego 2023 r., I SA/Rz 61/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 20 lipca 2022 r. w przedmiocie ulgi płatniczej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzję doręczono skarżącemu 24 sierpnia 2022 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Skarżący, w otwartym terminie do wniesienia środka odwoławczego, pismem z 14 września 2022 r., nadanym w urzędzie pocztowym 16 września 2022 r., złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z 15 listopada 2022 r., I SPP/Rz 124/22, referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. Pismem z 8 grudnia 2022 r. Okręgowa Rada Adwokacka w R. poinformowała sąd, że pełnomocnikiem skarżącego został adwokat A. M. Mając zatem na względzie, że działający imieniem skarżącego pełnomocnik złożył skargę w dniu 16 stycznia 2023 r. (data stempla pocztowego) tj. po upływie 30-dniowego terminu do złożenia skargi, sąd pierwszej instancji odrzucił wniesioną skargę jako spóźnioną w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie wskazując, że w zaskarżonym postanowieniu niezasadnie przyjęto, iż termin do wniesienia skargi upływał w sytuacji, gdy dla pełnomocnika z urzędu rozpoczął swój bieg od momentu otrzymania przez pełnomocnika zawiadomienia o jego wyznaczeniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie tego terminu. W świetle przytoczonych unormowań kwestionowane postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu. Decyzję doręczono skarżącemu 24 sierpnia 2022 r., a skarga została wniesiona 16 stycznia 2023 r., zatem sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że skarga została wniesiona po terminie, co skutkowało jej odrzuceniem. Bez znaczenia dla upływu terminu do wniesienia skargi pozostawał fakt ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu. W świetle przepisów ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że w momencie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu termin do zaskarżenia decyzji "otwiera się na nowo". Taka interpretacja przeczyłaby jednoznacznej treści art. 53 § 1 p.p.s.a. nakazującemu liczenie terminu do wniesienia skargi od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia. (zob. postanowienie NSA z 26 kwietnia 2013 r., II FSK 435/13) Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na prezentowane w judykaturze stanowisko, zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy i ewentualne wyznaczenie pełnomocnika z urzędu pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi (por. np. postanowienie NSA z 12 października 2012 r., II OZ 884/12 i powołane tam orzeczenia). Zaskarżenie decyzji po upływie trzydziestodniowego terminu jest więc możliwe wyłącznie w przypadku, gdy przywrócono termin do dokonania danej czynności procesowej. Zatem powoływana w rozpatrywanym przypadku niemożność dochowania terminu przez adwokata ustanowionego z urzędu mogłaby być rozważana na tle konkretnych okoliczności danej sprawy w ramach ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, którego jednak w niniejszej sprawie nie złożono. Z tych względów zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu. Stosownie do treści art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak sentencji.