III FZ 242/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 18/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 października 2022 r. nr 1401-IEW1.4123.32.2022.MT w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 18/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi W. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 października 2022 r., nr 1401-IEW1.4123.32.2022.MT w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności spółki jako wspólnika za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2020 r. i 2021 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stany faktyczny. W uzasadnieniu zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie oznaczało konieczność złożenia przez Stronę wniosku o ogłoszenie upadłości, co w konsekwencji wyrządzi znaczną szkodę oraz spowoduje trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji wskazał, że składając wniosek uzasadniony niebezpieczeństwem ogłoszenia upadłości Skarżąca powinna przedstawić konkretne informacje dotyczące jej sytuacji majątkowej i możliwych konkretnych skutków wykonania decyzji, czego nie uczyniła. Pismem z dnia 20 marca 2023 r. Spółka wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie zarzucając naruszenie art. 61 3 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca zawnioskowała o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie zaś do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia owych przesłanek pozytywnych, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym obowiązek ten spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie analiza wniosku doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że nie został on prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. Strona skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że "Skarżący jest spółką celową, nie posiadającą żadnego majątku. Wykonanie decyzji będzie oznaczało konieczność przez Spółkę wniosku o ogłoszenie upadłości, co z kolei będzie rzutować na postępowanie układowego Waimea Spółki, a tym samym na spłatę należności podatkowych". Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać więc konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która - co należy jeszcze raz podkreślić - jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a. Nie może budzić wątpliwości, że analizowany art. 61 § 3 P.p.s.a. dopuszcza możliwość wstrzymania wykonania decyzji wyłącznie w sytuacji, w której obiektywnie, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności istotnych w sprawie, właśnie z powodu wykonania decyzji może dojść do zaistnienia zdarzeń w nim opisanych. Użyte przez ustawodawcę w powołanym przepisie nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy w żaden sposób nie uzasadnia bowiem żądania wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. to skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji wniosek skarżącej nie zawierał argumentacji wystarczającej do udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Spółka nie przedstawiła też dokumentacji na poparcie twierdzenia, że wykonanie kwestionowanej decyzji spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Konieczne jest bowiem choćby wskazanie na okoliczności faktyczne, które w ocenie strony wynikają już z akt sprawy, a także ich powiązanie z przesłankami warunkującymi przyznanie ochrony tymczasowej na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego. Oceny tej nie mogły zmienić dokumenty załączone do zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jedynie zgodność z prawem postanowienia Sadu pierwszej instancji i dlatego nie może zbadać dokumentów dołączonych na etapie zażaleniowym. Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.