III FZ 259/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 170/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 listopada 2022 r., nr 1401-IEW4.4123.48.2022.KT w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich p o s t a n a w i a: 1. oddalić zażalenie, 2. sprostować oczywistą omyłkę zawartą w sentencji oraz uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lutego 2023 r., III SA/Wa 170/23, w ten sposób, że imię Skarżącego zamiast "J." wpisać prawidłowe "J.".

Postanowieniem z 28 lutego 2023 r., III SA/Wa 170/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. J. (dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 10 listopada 2022 r., nr 1401-IEW4.4123.48.2022.KT, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Skarżący nie wykazał, że zachodzi realna możliwość zaistnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."). Na poparcie wniosku nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową. Nie było zatem podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z wnioskiem Skarżącego. W zażaleniu wniesionym na wymienione wyżej postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj.: art. 122 w zw. z art. 121 § 1 zw. z art. 125 § 1 w zw. z art. 188 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 z poźn. zm.; dalej: "o.p."), polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego na gruncie art. 116 o.p. W oparciu o powyższe Skarżący wniósł o cyt. "uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania". Nadto, zawarł kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz wniosek o zwolnienie od kosztów. Jednocześnie, do zażalenia Skarżący dołączył oryginał: pisma z 5 stycznia 2017 r. stanowiący rezygnację ze sprawowanej przez niego funkcji w zarządzie Fundacji [...] z siedzibą w W. oraz decyzji Prezydenta m. st. Warszawy w Warszawie z 9 grudnia 2022 r. o uznaniu Skarżącego za osobę bezrobotną i odmówieniu przyznania prawa do zasiłku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.), co nie wpływa jednakże na to, że przesłanką wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez wnioskodawcę okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje przesłanki pozytywne uwzględnienia wniosku, które stanowią: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie przeważa pogląd, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Ponadto, twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej (zob. postanowienie NSA z 12 sierpnia 2015 r., I FSK 1347/15). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, strona skarżąca musi wykazać istnienie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., podając konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, opartą na okolicznościach faktycznych danej sprawy. Nie ma podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności strona nie wykaże okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (zob. postanowienia NSA: z 14 stycznia 2015 r., II OZ 1399/14 i z 3 kwietnia 2014 r., I FZ 64/14). W rozpoznawanej sprawie, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżący zawarł w skardze, uzasadniając go spowodowaniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków w zakresie wydolności finansowej Skarżącego. Dodał, że wysokość zaległości w niniejszej sprawie może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej. Twierdzenia te nie zostały jednak poparte żadnymi dowodami. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem uznał, że w złożonym wniosku Skarżący nie wykazał że zachodzi realna możliwość zaistnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Słusznie uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji winien być wnikliwie uzasadniony, poparty faktami oraz dowodami, co umożliwiłoby obiektywną ocenę i stwierdzenie, że wstrzymanie wykonania decyzji jest konieczne z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Oceny tej nie zmieniają dokumenty dołączone na etapie postępowania zażaleniowego, bowiem okoliczność dołączenia dokumentów wspierających wniosek o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dopiero wraz z wniesionym środkiem odwoławczym nie może podważać prawidłowości zaskarżonego postanowienia. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, a jedynie bada zgodność z prawem podjętego w tej materii rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji (postanowienie NSA z 5 października 2022 r., III FZ 443/22). Z tożsamych względów, nie może być rozpoznany w niniejszym postępowaniu kolejny wniosek Skarżącego (zawarty w zażaleniu) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który zresztą winien wskazywać na wystąpienie przesłanki wymienionej w art. 61 § 4 p.p.s.a., wedle której sąd może zmienić postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności. Podsumowując, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji był sformułowany w sposób niewystarczający dla jego uwzględnienia, w szczególności nie został w żaden sposób uprawdopodobniony i poparty dokumentami obrazującymi sytuację finansową i majątkową Skarżącego. Jak wskazano już powyżej, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. Oznacza tylko tyle, że okoliczność ta nie musi być udowodniona bez wątpliwości, lecz wystarczy takie jej potwierdzenie, które daje dużą dozę prawdopodobieństwa jej zaistnienia (zob. np. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2012 r., II FZ 283/12). WSA w Warszawie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w sposób prawidłowy oraz dokładnie wyjaśnił, że powodem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest brak uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie jedynie można wskazać, że znaczna wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji organu – na którą powołuje się Skarżący - sama w sobie nie stanowi o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. O takiej obawie można byłoby mówić jedynie po dokonaniu szczegółowej analizy sytuacji finansowej Skarżącego i zestawieniu tej sytuacji z wysokością zobowiązania podatkowego. Odnosząc się do argumentacji zażalenia wskazać należy, że wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową i nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, służąc jedynie zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena czy doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów nie jest przedmiotem postępowania w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji (tak NSA w postanowieniu z 22 listopada 2016 r., I GSK 1280/16). Na tym etapie postępowania NSA rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Niezasadne są więc zarzuty skierowane w stosunku do decyzji objętej zarzutami skargi. Tym samym, złożony środek odwoławczy pozostaje bez wpływu na zasadność wydania zaskarżonego orzeczenia. Na marginesie należy wskazać, że w zażaleniu skarżący zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który winien być rozpoznany przez sąd pierwszej instancji po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych wszystkich względów, nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie Skarżącego. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 166 p.p.s.a., orzekł o sprostowaniu oczywistej omyłki zawartej w komparycji oraz uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, bowiem w orzeczeniu tym, błędnie wpisano imię Skarżącego "J." zamiast prawidłowo "J.".