III FZ 291/23

Dnia 5 lipca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 2055/19 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. postanawia oddalić zażalenie.

Pismem z 21 stycznia 2020 r. (złożonym osobiście 22 stycznia 2020 r.) A. M. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 grudnia 2019 r. o odrzuceniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 czerwca 2019 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 24 stycznia 2020 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Skarżący wniósł na ww. zarządzenie zażalenie z 13 lutego 2020 r. Zarządzeniem z 21 lutego 2020 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez jego podpisanie oraz nadesłanie jego odpisu. Postanowieniem z 1 kwietnia 2020 r. WSA w Gdańsku odrzucił zażalenie skarżącego z 13 lutego 2020 r. Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie z 1 kwietnia 2020 r., które postanowieniem z 2 września 2020 r. zostało odrzucone przez Sąd. Następnie skarżący wniósł zażalenie z 5 października 2019 r. na postanowienie WSA w Gdańsku z 2 września 2020 r. Postanowieniem z 14 grudnia 2020 r. Sąd odrzucił ww. zażalenie. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie, które zostało odrzucone postanowieniem z 11 marca 2021 r. Postanowieniem z 13 lipca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny, III FZ 464/21, odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Gdańsku z 11 marca 2021 r. Zarządzeniem z 30 listopada 2021 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 24 stycznia 2020 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z 21 stycznia 2020 r. na postanowienie z 18 grudnia 2019 r. W odpowiedzi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od zażalenia z 21 stycznia 2020 r. Wniosek został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem starszego referendarza sądowego WSA w Gdańsku z 17 lutego 2022 r., I SPP/Gd 320/21. Od powyższego zarządzenia Skarżący wniósł sprzeciw, który został odrzucony postanowieniem WSA w Gdańsku z 18 maja 2022 r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które zostało odrzucone postanowieniem z 6 września 2022 r. Zażalenie wniesione przez skarżącego na postanowienie z 6 września 2022 r. zostało odrzucone przez Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 13 grudnia 2022 r., III FZ 644/22. Zarządzeniem z 21 lutego 2023 r. skarżący został ponownie wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 24 stycznia 2020 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z 21 stycznia 2020 r. na postanowienie z 18 grudnia 2019 r., w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższe wezwanie zostało awizowane po raz pierwszy 23 lutego 2023 r. i odebrane przez skarżącego w placówce pocztowej 13 marca 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 142 akt sądowych). W zakreślonym terminie nie uiszczono wpisu od zażalenia z 21 stycznia 2020 r. W piśmie z 15 marca 2023 r., skarżący powołując przepis art. 226 § 1 p.p.s.a. wskazał, że brak jest podstaw do żądania wpisu od zażalenia z 21 stycznia 2020 r., ze względu na upływ terminu przedawnienia. Postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie A. M. na postanowienie z 18 grudnia 2019 r. o odrzuceniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 czerwca 2019 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. Skarżący wskazał, że brak jest podstaw do uznania doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie w innym dniu niż nastąpiło jej odebranie i rzekomego przyjęcia upływu terminu do uiszczenia wpisu 16 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, prawidłowo wezwano ponownie skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 24 stycznia 2020 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z 21 stycznia 2020 r. na postanowienie z 18 grudnia 2019 r., w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Jak wynika z akt sprawy, powyższe wezwanie zostało awizowane po raz pierwszy 23 lutego 2023 r. i odebrane przez skarżącego w placówce pocztowej 13 marca 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 142 akt sądowych). Słusznie sąd pierwszej instancji wskazał, że nieodebranie przez adresata przesyłki w terminie 14 dni, licząc od dnia złożenia pierwszego awiza, skutkuje, na mocy art. 73 p.p.s.a., dokonaniem doręczenia zastępczego korespondencji w ostatnim dniu tego terminu, tj. uznaniem skutku doręczenia. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, bowiem doręczenie to oparte jest na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. W związku z powyższym, siedmiodniowy termin na uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia z 21 stycznia 2020 r. powinien być liczony od 9 marca 2023 r., a zatem upłynął 16 marca 2023 r. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest jedynie czynnością organizacyjno-techniczną, niemającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie – upływ ostatniego dnia 14-dniowego okresu (postanowienie NSA z 12 lutego 2020 r., II FSK 2869/19). Mając powyższe na uwadze, w okolicznościach niniejszej sprawy słusznie sąd pierwszej instancji przyjął, że w istocie do doręczenia przesyłki doszło w trybie fikcji prawnej doręczenia 9 marca 2023 r., a termin do uiszczenia wpisu upłynął 16 marca 2023 r. Skarżący w zażaleniu zawarł polemikę, że przesyłka nie była awizowana 23 lutego 2023 r. i że brak jest podstaw do uznania doręczenia w innym dniu niż nastąpiło jej odebranie. Skarżący powyższych ustaleń, wynikających z dokumentu urzędowego jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, skutecznie nie podważył. Odnosząc się do powyższego należy również wskazać, że argument ten pozostaje bez znaczenia, ponieważ jak wynika z notatki urzędowej (k. 159 akt sądowych) skarżący w okresie od 22 lutego 2023 r. do 15 maja 2023 r. nie uiścił wpisu w ogóle, a nie przykładowo spóźnił się z jego uiszczeniem. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii przedawnienia, należy wskazać, że słusznie sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzenie, wzywające do uiszczenia wpisu, stało się prawomocne dopiero 13 lipca 2021 r., czyli w dniu, w którym wydane zostało ostateczne i niepodlegające zaskarżeniu postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, III FZ 464/21, oddalające zażalenie skarżącego z 13 kwietnia 2021 r. na postanowienie WSA w Gdańsku w przedmiocie odrzucenia zażalenia. Tym samym wpis sądowy od zażalenia z 21 stycznia 2020 r. "należało uiścić" 13 lipca 2021 r., kiedy to zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia tego wpisu stało się prawomocne i to od tej daty należy liczyć bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 226 § 1 p.p.s.a. Z tych względów zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu. Stosownie do treści art. 184 w zw. z 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.