III FZ 329/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 388/24, w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organów obu instancji w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 stycznia 2024 r., nr SKO.F/41.4/1353/2023/21572 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 388/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi H. D. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 29 stycznia 2024 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. Skarżący reprezentowany przez radcę prawnego pismem z 1 lipca 2024 r. złożył zażalenie na ww. postanowienie zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: a. naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a.") - poprzez jego niezastosowanie, a przez to błędne przyjęcie, iż nie zaistniały przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza M. z dnia 28 sierpnia 2023 r. znak 1/24165, b. naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie, a przez to niewezwanie Skarżącego do uzupełnienia braków polegających na nie powołaniu okoliczności wskazujących na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić Skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. W oparciu o tak postawione zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie, a przez to błędne przyjęcie, iż nie zaistniały przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wskazać należy, iż stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. - sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. "Niebezpieczeństwo" zaistnienia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2022 r., w sprawie o sygn. akt II GZ 49/22 przyjęto, iż przesłanka wyrządzenia znacznej szkody zawarta w art. 61 § 3 p.p.s.a. oznacza, że "chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (...). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu". Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela przytoczone powyżej rozważania. W przedmiotowej sprawie Skarżący nie wykazał jakie przesłanki mogące uzasadnić wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zaistniały w niniejszej sprawie. Skarżący winien uprawdopodobnić ich wystąpienie, bowiem samo wskazanie, iż takie przesłanki występują nie może zostać uznane przez Sąd jako prawidłowe uzasadnienie wniosku. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie, a przez to nie wezwanie Skarżącego do uzupełnienia braków polegających na nie powołaniu okoliczności wskazujących na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić Skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Należy wskazać, iż na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., w tym nie przedłożył stosownych dowodów. Prawidłowo więc postąpił WSA oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto, w orzecznictwie wielokrotnie podkreśla się, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwraca się uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14 NSA stwierdził, że “obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd". Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r., w sprawie o sygn. akt: I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ustawy oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę". Skarżący może jednak w przyszłości z uwagi na art. 61 § 4 p.p.s.a., rozważyć ponowne wniesienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji do WSA, z prawidłowym uzasadnieniem, które może zawierać podniesione w zażaleniu argumenty, przy jednoczesnym spełnieniem warunku zmiany okoliczności. Zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga jednak, aby okoliczności te zostały merytorycznie ocenione najpierw przez WSA. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji