III FZ 41/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 554/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 8 października 2025 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 8 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 554/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), oddalił wniosek M. P. (dalej: "Strona") o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej "DIAS") z 8 października 2025 r., w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości. WSA wyjaśnił, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie korzysta z przymiotu wykonalności, nie stwierdza ani nie tworzy po stronie Skarżącej nowych uprawnień lub obowiązków nadających się do egzekucji. Wobec tego złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie może być uwzględniony. Nie zgadzając się z powyższym, Skarżąca złożyła zażalenie, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sąd administracyjny jest całkowicie pozbawiony kompetencji do wstrzymania wykonania czynności egzekucyjnej, niezależnie od jej charakteru i skutków dla strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kluczowa pozostaje kwestia, której znaczenie słusznie podkreślił WSA: zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, a w związku z tym instytucja wstrzymania wykonania aktu, o której stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., nie może znaleźć w niej zastosowania. Postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na czynność egzekucyjną przesądza kwestię dopuszczalności dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie przyznaje ono natomiast Skarżącej praw ani nie nakłada na nią obowiązków. W sferze materialnoprawnej nie wywołuje zatem jakichkolwiek innych skutków aniżeli te, które istniały przed jego wydaniem. W konsekwencji nie jest możliwe wstrzymanie wykonania takiego postanowienia. W związku z tym stwierdzić należy, że WSA zasadnie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, co do charakteru aktów, które podlegają wstrzymaniu. Mogą to być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Skarżąca mylnie, pomimo świadomości akcentowanej we wniesionym środku zaskarżenia co do poglądu o niedopuszczalności wstrzymywania czynności egzekucyjnych przyjęła, iż wstrzymanie zaskarżonego postanowienia wstrzyma jednocześnie postępowanie egzekucyjne. Instytucja wstrzymania wykonania aktu nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zaskarżone postanowienie nie nakłada na Skarżącą żadnych nowych obowiązków, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.