Sygnatura
III OSK 1502/23
III OSK 1502/23 - Wyrok NSA z 2026-04-08
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 8 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Artur Kuś sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia delegowany WSA Kazimierz Bandarzewski (sprawozdawca) protokolant starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 695/22 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia 27 września 2021 r. nr BCK-l-)O/RN-6/21 w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 695/22 oddalił skargę M. S. (dalej skarżący lub habilitant) na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (dalej RDN lub organ) z dnia 27 września 2021 r. nr BCK-l-)O/RN-6/21, utrzymująca w mocy uchwałę z dnia 3 grudnia 2020 r. nr 7/4/2020 Rady Naukowej Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk (dalej zwany Radą lub organem I instancji) w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dyscyplinie: historia. W przedmiotowej sprawie postępowanie habilitacyjne zostało wszczęte w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie historia na wniosek skarżącego. Centralna Komisji ds. Stopni i Tytułów powołała w dniu 3 września 2020 r. Komisję do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. Podstawą postępowania była książka skarżącego pt. "[...]", [...] oraz przedłożony dorobek naukowy, dydaktyczny, organizacyjny i popularyzatorski. Przyczyną odmowy nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego było uznanie, że osiągnięcia naukowe przedstawione przez skarżącego nie stanowią znacznego wkładu habilitanta w rozwój dyscypliny: historia. W związku z powyższym RDN podjęła w dniu 3 grudnia 2020 r. uchwałę o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego skarżącemu a na posiedzeniu w dniu 28 stycznia 2021 r. odmówiła poparcia odwołania. Powołany przez RDN recenzent w charakterze rzeczoznawcy w sprawie zasadności złożonego odwołania przedstawił opinię zawierającą negatywną konkluzję. Ustalenia recenzenta RDN przyjęła za własne. W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 z późn. zm.) dalej w skrócie u.s.n. w związku z art. 179 ust. 3 w związku z art. 179 ust. 10 i art. 189 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą przejściową. W pierwszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 179 ust. 10 ustawy przejściowej RDN wstępuje z dniem 1 stycznia 2021 r. w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Następnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że w zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Czynności przewodu habilitacyjnego kończą się bowiem uchwałami rady jednostki organizacyjnej (art. 18a u.s.n.). Przytaczając przepisy art. 16 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 18a ust. 1, ust. 5, ust. 7 i ust. 11, a także art. 21 ust. 1 i art. 29 ust. 1 u.s.n. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zakres kontroli sądu administracyjnego jest ograniczony, bowiem Sąd ten nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją nie naruszono norm postępowania wynikających z przepisów ustawy, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sądowa kontrola musi zatem ograniczać się jedynie do tego, czy zachowane były zasady postępowania, tzn. czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, czy dochowano przepisów dotyczących kworum i głosowania oraz innych przewidzianych przepisami zasad postępowania Ten szczególny charakter postępowania dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przez Centralną Komisję ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 u.s.n. Sąd pierwszej instancji wskazał też, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone do kontroli, a nie merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie Naukowej. Zaznaczono, że samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny, a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu. W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania nie może być wprost stosowany art. 10 § 1 K.p.a. Dlatego w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. Ponadto decyzje Centralnej Komisji należą do decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania, mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania, nie może być uznane za naruszenie prawa, dające podstawę do uchylenia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym, a wyników tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 K.p.a. Sąd pierwszej instancji dodał, ze w toku prowadzonego przez organy obu instancji postępowania, dorobek naukowy skarżącego został negatywnie oceniony przez recenzentów powołanych na etapie postępowania w pierwszej instancji, którzy uznali, że osiągnięcia naukowe habilitanta nie spełniają wymagań, określonych w art. 16 u.s.n. Także RDN po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i stanowiskiem recenzenta powołanego przez organ I instancji, którego to recenzję przyjęto za własną, oraz po wysłuchaniu opinii Zespołu postanowiła utrzymać w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Podstawą odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego było uznanie, że osiągnięcia naukowe przedstawione przez skarżącego nie stanowią znacznego wkładu habilitanta w rozwój dyscypliny: historia. W swojej decyzji RDN wskazała, że skarżący w swoim odwołaniu odniósł się szczegółowo do uwag krytycznych recenzentów uwypuklając swoje problemy zdrowotne, podobne zarzuty zostały sformułowane w skardze. Jednak w ocenie Sądu pierwszej instancji recenzje sporządzone w ramach postępowania habilitacyjnego były rzetelne, a prezentowane w nich oceny odpowiednio uzasadnione. Obowiązujące przepisy nie przewidują dyskusji kandydata z recenzentami. Recenzja nie ma na celu ustalenia obiektywnego stanu faktycznego, posiada walor subiektywny, zatem ta sama kwestia może zostać oceniona przez dwie osoby w różny sposób. Ocena dorobku naukowego wynika z opinii recenzentów, które są podstawową częścią materiału dowodowego w postępowaniach o nadanie stopnia naukowego. Negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do stopnia naukowego. Samo postępowanie dowodowe przed RDN ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów tej Rady. Wszczynając postępowanie, skarżący poddał ocenie swój dorobek przez środowisko naukowe, zatem powinien przyjąć taką, a nie inną jego ocenę. Postępowanie habilitacyjne jest aktem oceny skarżącego przez recenzentów, komisję habilitacyjną i wreszcie uprawnioną radę naukową, a nie aktem sporu skarżącego z recenzentami. Odnosząc się do wskazywanych przez skarżącego problemów zdrowotnych, którymi habilitant usprawiedliwiał ograniczoną aktywność naukową, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nie zasługują na uwzględnienie, gdyż brak jest regulacji prawnych zwalniających habilitanta z aktywności naukowej z uwagi na stan zdrowia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) dalej zwanej P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności: 1. art. 16 ust. 1 u.s.n. poprzez błędne zastosowanie - polegające na stosowaniu tego przepisu dla określenia merytorycznej podstawy do odmowy przyznania, w ramach postępowania habilitacyjnego, tytułu doktora habilitowanego podczas gdy norma prawa zawarta w tym przepisie służy co najwyżej jako kryterium dopuszczenia kandydata do postępowania habilitacyjnego, nie zaś do oceny merytorycznej wniosku inicjującego postępowanie habilitacyjne złożonego przez takiego kandydata; 2. art. 18a ust. 5, 6, 7, 8 u.s.n. poprzez błędną wykładnię norm prawa zawartych w tych jednostkach redakcyjnych powołanej ustawy, przejawiającą się w wadliwym wyinterpretowaniu, że osoby recenzentów, jak również same recenzje, jakie są podstawą niewadliwego przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego w swej sferze merytorycznej nie mają znaczenia dla niewadliwości tegoż postępowania, podczas gdy zarówno osoby recenzentów, w tym ich niewadliwy dobór, jak również sama treść każdej recenzji ma zasadniczy rzeczowy i merytoryczny wpływ na zagwarantowanie niewadliwości postępowania habilitacyjnego. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania od organu administracyjnego na rzecz skarżącego wg norm przepisanych, w tym zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego - pomocy prawnej z urzędu, gdyż te ani w całości ani w części nie zostały uiszczone na rzecz pełnomocnika skarżącego, oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest niezasadna. W skardze kasacyjnej zostały zawarte jedynie zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego. Tym samym strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała ustalonego przez organy wykonujące kompetencje administracyjne stanu faktycznego tej sprawy. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy. Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię - niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (wyrok NSA z 22 grudnia 2025 r. sygn. akt I OSK 2264/24; wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2327/11; wyrok NSA z 13 marca 2013. sygn. akt II GK 2391/11; wyrok NSA z 17 października 2025 r. sygn. akt II FSK 215/23; wyrok NSA z 20 listopada 2025 r. sygn. akt I FSK 531/22). Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego w zakresie obejmującym art. 16 ust. 1 u.s.n. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na stosowaniu tego przepisu dla określenia merytorycznej podstawy do odmowy przyznania stopnia naukowego doktora habilitowanego w ramach postępowania habilitacyjnego, podczas gdy norma zawarta w tym przepisie służy co najwyżej jako kryterium dopuszczeniu kandydata do postępowania habilitacyjnego, nie zaś do oceny merytorycznej wniosku inicjującego postępowania habilitacyjne złożonego przez takiego kandydata. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.s.n. do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora i stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Art. 16 ust. 1 u.s.n. określa, kto może być dopuszczony do postępowania habilitacyjnego. Niewątpliwie skarżący kasacyjnie został w tej sprawie dopuszczony do postępowania habilitacyjnego. Przepis ten obejmuje jedynie pierwszy etap postępowania habilitacyjnego, w którym osoba go inicjująca powinna wykazać otrzymanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz wskazać, co w jej rozumieniu stanowi osiągnięcie naukowe lub artystyczne uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Przepis ten wprost wskazuje na dopuszczenie do postępowania habilitacyjnego, a nie uznanie, że osoba dopuszczona do tego postępowania spełnia warunki dotyczące w szczególności osiągnięć naukowych uzyskanych po otrzymaniu stopnia doktora i jednoczenie stanowiących znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej oraz dodatkowo wykazuje się istotną aktywnością naukową. To kolejny przepis (art. 16 ust. 2 u.s.n.) wskazuje, co może stanowić osiągnięcie naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora i stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej. Uzasadnienie ocenianego zarzutu prowadza się w istocie do zakwestionowania przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji ustaleń stanu faktycznego przez RDN. W pełni poprawnym jest w tym zakresie pogląd Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia lub tytułu naukowego oraz jej osiągnięć naukowych. Sąd nie jest uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego pierwszej instancji ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed RDN nie doszło do naruszenia norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu RDN, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadza się do oceny, czy w granicach zarzutów skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok odpowiada prawu, czy też podlega uchyleniu. Taki pogląd prezentowany jest przez sądy administracyjne (por. wyrok NSA z 22 października 2024 r. sygn. akt III OSK 5059/21; wyrok NSA z 1 grudnia 2023 r. sygn. akt III OSK 2661/22; wyrok NSA z 30 września 2020 r. sygn. akt I OSK 496/20; wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1460/18; wyrok NSA z 1 września 2017 r. sygn. akt I OSK 148/17). Naczelny Sąd Administracyjny także podtrzymuje w tej sprawie ww. pogląd i uznaje go za własny. Nie zasługuje na uznanie za zasadną argumentacji strony skarżącej kasacyjnie, jakoby stanowisko jednego z recenzentów wskazujące na mało staranne przygotowanie przez Habilitanta wniosku wraz z dokumentacją miało istotne znaczenie w tej sprawie. Przede wszystkim tak wyrażone stanowisko jednego z recenzentów nie spowodowało odmowy wszczęcia postępowania habilitacyjnego w tej sprawie, a tym samym nie miało ono istotniejszego znaczenia w postępowaniu prowadzonym zarówno przed Radą Naukową Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, ani też przed RDN. Ponadto tak sformułowany zarzut w istocie zmierza do podważania ustaleń faktycznych w tej sprawie i podważania oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jak już zostało to wskazane, w oparciu o zarzut naruszenia prawa materialnego nie można skutecznie kwestionować ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd. Nie stanowiło naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji wskazanie, że brak ustalenia w toku postępowania habilitacyjnego spełnienia przez Habilitanta przesłanki w postaci uznania, że osiągniecia naukowe skarżącego kasacyjnie stanowią znaczny wkład w rozwój dyscypliny naukowej historia uzasadniało odmowę nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Wynika to z niezakwestionowanego przez skarżącego kasacyjnie stanu faktycznego sprawy. Ponadto Sąd pierwszej instancji na potwierdzenie znaczenia przesłanki w postaci konieczności wykazania znacznego wkładu w rozwój danej dyscypliny naukowej wskazał na treść art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.s.n., a nie sam art. 16 ust. 1 tej ustawy. Nie budzi wątpliwości prawidłowość odwołania się przez Sąd pierwszej instancji do tego przepisu i dokonanie poprawnej jego wykładni. Tym samym subiektywne przekonanie Habilitanta o istotnym wkładzie jego osiągnięć naukowych w rozwój danej dyscypliny naukowej nie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Musi ono być potwierdzone przez organ prowadzący postępowanie habilitacyjne, który w tym zakresie w szczególności winien uwzględnić recenzje recenzentów powołanych do właściwej komisji habilitacyjnej. Nie jest zasadny kolejny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego w zakresie obejmującym art. 18a ust. 5, 6, 7 i 8 u.s.n. poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów polegającej na wadliwej ich interpretacji odnoszącej się do recenzentów i samych recenzji będących podstawą niewadliwego przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego w swojej sferze merytorycznej oraz że te okoliczności nie mają znaczenia dla niewadliwości tegoż postępowania, podczas gdy zarówno osoby recenzentów i ich niewadliwy dobór, jak również treść każdej recenzji ma zasadniczy rzeczowy i merytoryczny wpływ na zagwarantowanie niewadliwości postępowania habilitacyjnego. Przede wszystkim w tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie negował znaczenia recenzji w toku postępowania habilitacyjnego. Wręcz przeciwnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazywał na podstawowe znaczenie recenzji sporządzonych w tej sprawie w toku postępowania habilitacyjnego oraz uznał, że zostały one sporządzone rzetelnie i przytoczył w ograniczonym zakresie konkluzje tych recenzji. Sąd pierwszej instancji kilkakrotnie podkreślał, że zakresem jego kontroli nie mogą być objęte same merytoryczne treści recenzji, bo sąd administracyjny nie ingeruje w spory w nauce lub ocenę osiągnięć naukowych. Te zagadnienia wykraczają znacznie poza kryterium legalności. Tym samym zarzut skargi kasacyjnej, jakoby recenzenci, a zwłaszcza ich recenzje nie miały znaczenia dla niewadliwości postępowania habilitacyjnego jest niezasadny. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że treść każdej recenzji ma zasadniczy rzeczowy i merytoryczny wpływ na ustalenie spełnienia przesłanek warunkujących nadanie stopnia doktora habilitowanego. Sąd oceniał jedynie formalny przebieg postępowania, a nie treść sporządzonych w tym postępowaniu recenzji i była to prawidłowa kontrola. Uzasadniając ten zarzut strona skarżąca kasacyjnie podniosła jedynie, że doznała uszczerbku i uważa za krzywdzące opinie zaprezentowane w recenzjach. Naczelny Sąd Administracyjny zdaje sobie sprawę z tego, że negatywna ocena spełnienia przez skarżącego kasacyjnie przesłanek do uzyskania kolejnego stopnia naukowego może być przez niego przyjmowana jako niesprawiedliwa, niezasadna lub krzywdząca. Trafnie ujął to Sąd Najwyższy w wyroku z 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/95 stwierdzając, że mimo stanowiska ocenianego, że recenzenci sporządzili niesprawiedliwe opinie, wadliwie dokonali oceny jego dorobku, uwypuklili okoliczności przemawiające na jego niekorzyść, a pominęli okoliczności pozytywne i nie podzielili poglądów zainteresowanego in merito uznając je za nietrafne lub nieudowodnione, nie stwarza to kandydatowi do awansu naukowego możliwości toczenia dyskusji na ten temat i nie może to prowadzić do dyskwalifikowania lub kwestionowania wystawionych przez recenzentów ocen w trakcie postępowania sądowego. Nie znaleziono dotychczas lepszego i uczciwszego sposobu prowadzenia postępowań kwalifikacyjnych niż te, w których powołuje się recenzentów, a głosowanie decyduje o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. W pozostałym zakresie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 18 ust. 5, 6, 7 i 8 u.s.n. nie poddaje się kontroli. Zgodnie z powołanym art. 18a ust. 5 ww. ustawy RDN w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. Komisja składa się z czterech członków o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej, w tym przewodniczącego i dwóch recenzentów, wyznaczonych przez Centralną Komisję spoza jednostki, o której mowa w art. 18a ust. 2 lub 3 u.s.n. oraz trzech członków o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej, w tym sekretarza i recenzenta, wyznaczonych przez jednostkę, o której mowa w art. 18a ust. 2 lub 3 u.s.n. Strona skarżąca kasacyjnie w żadnym zakresie nie wskazała, na czym miałaby polegać błędna wykładnia tego przepisu, co uniemożliwia kontrolę zaskarżonego wyroku w zakresie zarzuconej Sądowi pierwszej instancji błędnej wykładni tego przepisu. Zgodnie z art. 18a ust. 6 i 7 u.s.n. RDN w dniu powołania komisji habilitacyjnej przekazuje jej dokumenty, o których mowa w art. 18a ust. 1 tej ustawy i w terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w art. 18a ust. 5 u.s.n., oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 u.s.n. i przygotowują recenzje. Także w zakresie tego zarzutu skarga kasacyjna nie zawiera żadnego uzasadnienia, na czym miałaby polegać prawidłowa wykładnia tych przepisów i na czym polegała ich błędna wykładnia dokonana przez Sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 18a ust. 8 u.s.n. po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Także i w tym zakresie strona skarżącą kasacyjnie ani nie wskazała, na czym polegała błędna wykładnia tego przepisu, ani też jaka powinna być jego prawidłowa interpretacja. Mając powyższe należy stwierdzić, że strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby nastąpiło jakiekolwiek naruszenie prawa przez Sąd pierwszej instancji w zakresie prawa materialnego. Tym samym, skoro zaskarżony wyrok odpowiada prawu, to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w tej sprawie zachodzi szczególny przypadek uzasadniający odstąpienie od zasądzenia w całości od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W odniesieniu do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy wyjaśnić, że o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu rozstrzyga zawsze wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu uregulowanym w art. 250 i następnych Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 254 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stąd w postępowaniu kasacyjnym wniosek ten nie podlegał rozpoznaniu.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 czerwca 2023
- Symbol z opisem
- 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
- Skarżony organ
- Rada Doskonałości Naukowej
- Sędziowie
- Artur Kuś /przewodniczący/ Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny