Sygnatura
III OSK 1851/24
III OSK 1851/24 - Wyrok NSA z 2025-07-01
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 1 lipca 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1685/23 w sprawie ze skargi C. C. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] stycznia 2023 r. znak [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od C. C. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1685/23 oddalił skargę C. C. (dalej skarżący) na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] stycznia 2023 r. znak [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem decyzji organów stwierdzających odmowę nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych w dyscyplinie [...]. Oceniając przebieg postępowania Sąd wskazał, że w toku postępowania przed organami obu instancji (które szczegółowo opisano, przedstawiając stan faktyczny sprawy) nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony, jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogło zostać wyrażone tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce. W ocenie Sądu postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podstawowy zarzut skargi sprowadza się do polemiki z recenzjami, które zostały przedstawione w niniejszej sprawie. Co istotne, ocena dorobku naukowego wynika z opinii recenzentów, które są podstawową częścią materiału dowodowego w postępowaniach o nadanie stopnia naukowego. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 531/08, tu cyt. "(...) postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania w drodze postępowania sądowego wystawionych ocen rozprawy habilitacyjnej (dzieła), nawet jeżeli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż nie są one umotywowane, czy niesłuszne lub krzywdzące". W związku z tym stanowisko prezentowane przez skarżącego w skardze nie może podlegać ocenie Sądu i jako takie uznać należy je jako nieuprawnione. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazał, że podkreślenia wymaga, że skarżący wszczynając postępowanie habilitacyjne poddał swój dorobek naukowy kontroli odpowiednich organów środowiska naukowego i powinien przyjąć taką a nie inną jego ocenę. Podkreślić należy, że postępowanie habilitacyjne jest aktem oceny kandydata przez recenzentów, komisję habilitacyjną i wreszcie uprawnioną radę, a nie aktem sporu kandydata z recenzentami. W niniejszej sprawie skarżący oceniony został negatywnie, co szerzej przedstawiono w części historycznej uzasadnienia. Zatem pojawiająca się w skardze polemika skarżącego, nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Mając na uwadze zarzuty skarżącego, które nie zasługują na uwzględnienie należy wyjaśnić, że podstawą odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego było uznanie, że osiągnięcie naukowe przedstawione przez kandydata nie stanowi znacznego wkładu habilitanta w rozwój dyscypliny naukowej [...]. W postępowaniu habilitacyjnym wartość osiągnięcia naukowego została oceniona negatywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wobec podnoszonego przez skarżącego zarzutu wobec braku po stronie recenzentów powołanych przez Radę Doskonałości Naukowej wystarczającej wiedzy i kwalifikacji dla oceny osiągnięcia habilitacyjnego skarżącego, wskazać należy, że nie jest rolą Sądu, a tym bardziej kandydata do stopnia naukowego, ocenianie umiejętności recenzentów powołanych przez uprawniony organ do oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej do stopnia doktora habilitowanego. W konsekwencji postawiony w tym zakresie zarzut nie mógł odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Niezadowolenie skarżącego z wydanych rozstrzygnięć nie może oznaczać wadliwości recenzji i samego postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. w zw. z art. 219 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 z późn. zm.) zwanej dalej P.s.w.n. poprzez uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z czym związany jest obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i błędne uznanie, że we wniosku o nadanie stopnia doktora habilitowanego brak jest wyraźnego opisu wydzielonego zagadnienia będącego indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, Sąd wskazał, że w przypadku prac współautorskich, wyodrębnienie indywidualnego, merytorycznego udziału kandydata do tytułu naukowego w powstanie prac jest warunkiem dokonania oceny jego osobistych osiągnięć. Jednocześnie Sąd dostrzegł, że Rada Doskonałości Naukowej podniosła brak określenia udziału procentowego każdego ze współautorów w trzech publikacjach książkowych przedłożonych wraz z wnioskiem o nadanie stopnia naukowego jako osiągnięcie naukowe pt.[...], mimo nie obowiązywania uchwały nr [...] Rady Naukowej ITB Państwowego Instytutu Badawczego w Falentach i mimo załączonych oświadczeń współautorów, które określają ich wkład. Jednak - w ocenie Sądu - nie miało ono wpływu na ostateczną ocenę przedłożonego dorobku naukowego habilitanta. Mając na względzie specyfikę postępowania habilitacyjnego, w ocenie Sądu, bardziej adekwatna jest ocena znaczności przez aspekt ważności i wybitności, aniżeli przez procentowy udział. Pogląd ten podzielił także WSA w Warszawie, wskazując, że nieistotne jest, czy osiągnięcia naukowe stanowiące wkład autora w rozwój nauki stanowią jedno dzieło, czy cykl publikacji powiązanych tematycznie, lecz ważna jest wartość merytoryczna tych dzieł czy publikacji. Tym samym Sąd zwrócił istotną uwagę na przedłożenie jakości naukowej osiągnięć habilitanta ponad ich liczbę lub objętość (wyr. WSA w Warszawie z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1991/17). Natomiast całościowo walor merytoryczny osiągnięć habilitanta i ich znaczenie dla jednoznacznego pogłębiania i rozwijania stanu wiedzy w dyscyplinie [...] oceniono jako "klasyczne wieloautorskie inwentaryzacje, które są wartościowym materiałem faktograficznym, ale z trudem można je uznać za publikacje naukowe będące podstawą do ubiegania się o stopnień naukowy. Z pewnością takiej rangi nie można nadać syntetycznym, czasami kilkuzdaniowym opisom (...). Mimo uznania dla wysiłku twórców przedstawionych monografii nie jestem w stanie ich uznać za pełnowartościowe prace naukowe wnoszące wkład w rozwój dyscypliny naukowej [...]". Reasumując zaskarżona decyzja wydana została także w zgodzie z prawem materialnym, a Sąd nie dopatrzył się takich wad procesowych, które mogłyby skutkować jej uchyleniem. W szczególności należy wskazać, że zarówno komisja habilitacyjna, jak i Rada Naukowa Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego Państwowego Instytutu Badawczego w Falentach oraz Rada Doskonałości Naukowej zachowały obowiązującą procedurę. Członkowie Rady mieli możliwość zapoznania się z całą dokumentacją przedstawioną przez komisję habilitacyjną, w tym z treścią sporządzonych recenzji, protokołem z posiedzenia komisji, wynikiem głosowania i podjętą uchwałą wraz z jej uzasadnieniem. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł C. C., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego, a to: 1. naruszenie art. 221 ust. 11 w zw. z art. 221 ust. 10 P.s.w.n. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie prowadzące do przyjęcia, iż w przypadku, gdy uchwała komisji habilitacyjnej zawiera negatywną opinię w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego z uwagi na istnienie co najmniej dwóch recenzji negatywnych, komisja habilitacyjna nie musi uzasadniać takiej uchwały; 2. naruszenie art. 221 ust. 12 w zw. z art. 178 ust. 1 P.s.w.n. oraz art. 107 § 1 oraz § 3 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż Rada Doskonałości Naukowej wydając decyzję w przedmiocie nadania albo odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego nie jest zobligowana do przedstawienia motywów podjęcia decyzji; 3. naruszenie art. 219 ust. 2 P.s.w.n. poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż we wniosku o nadanie stopnia doktora habilitowanego brak jest wyraźnego opisu wydzielonego zagadnienia będącego indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. II. naruszenie przepisów postępowania: 1. naruszenie art. 15 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organy pierwszej i drugiej instancji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, co stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy; 2. naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pozbawienie skarżącego możliwości prowadzenia polemiki z recenzjami wydanymi w trakcie postępowania w sprawie o nadanie stopnia doktora habilitowanego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy; 3. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) zwanej dalej P.u.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego - tj. art. 221 ust. 11 w zw. z art. 221 ust. 10 P.s.w.n., art. 221 ust. 12 w zw. z art. 178 ust. 1 P.s.w.n. oraz art. 107 § 1 oraz § 3 K.p.a. oraz art. 219 ust. 2 P.s.w.n., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także oświadczono o zrzeknięciu się przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Doskonałości Naukowej wniosła o jej oddalenie w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest niezasadna. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z 26 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1842/08; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13; wyrok NSA z 17 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1458/19; wyrok NSA z 1 marca 2023 r. sygn. akt I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z 27 września 2024 r. sygn. akt III OSK 2890/22; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1868/12; wyrok NSA z 29 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 931/22). Zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania są niezasadne. Trafnie Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia art. 15 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. Art. 15 K.p.a. zawiera zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Postępowanie objęte wnioskiem o nadanie stopnia doktora habilitowanego nie jest klasycznym administracyjnym postępowaniem dwuinstancyjnym. Zgodnie z art. 220 ust. 1 P.s.w.n. postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego, składany do podmiotu habilitującego za pośrednictwem Rady Doskonałości Naukowej. Rada ta dokonuje oceny formalnej wniosku oraz przekazuje go podmiotowi habilitującemu. Rada Doskonałości Naukowej wyznacza czterech członków komisji habilitacyjnej, a podmiot habilitujący pozostałych trzech członków. To komisja habilitacyjna przeprowadza postępowanie i kończy je uchwałą wyrażającą opinię w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego (art. 221 ust. 10 P.s.w.n.). Na podstawie tej opinii podmiot habilitujący wydaje decyzję w przedmiocie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego (art. 221 ust. 12 P.s.w.n.) Od tak wydanej decyzji przysługuje, na podstawie art. 224 ust. 1 P.s.w.n. odwołanie do Rady Doskonałości Naukowej, ale Rada ta nie przeprowadza ponownie postępowania w przedmiocie oceny dorobku naukowego habilitanta – nie powołuje nowej komisji habilitacyjnej i nie przeprowadza kolokwium habilitacyjnego. Stanowi to przeciwieństwo do klasycznego postępowania administracyjnego, w ramach którego po wniesieniu odwołania organ odwoławczy ponownie przeprowadza postępowanie w danej sprawę, a nie jedynie kontroluje zasadność odwołania. W tej sprawie zasada dwuinstancyjności postępowania nie została naruszona. Od uchwały Rady Naukowej Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego - PIB w Falentach z dnia [...] października 2021 r. [...] w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych w dyscyplinie [...] dla C.C., skarżący kasacyjnie wniósł odwołanie do Rady Doskonałości Naukowej i Rada to odwołanie rozpoznała. Zgodnie z art. 178 ust. 3 P.s.w.n. w postępowaniu w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. "Odpowiednie" stosowanie K.p.a. zakłada możliwość niezastosowania określonych przepisów lub poddania ich modyfikacji, jednakże wyłącznie wówczas, gdy są one bezprzedmiotowe lub nie przystają do materii, w której miałyby znaleźć zastosowanie. Nie budzi wątpliwości, że odpowiednie stosowanie art. 107 § 3 K.p.a. w postępowaniu habilitacyjnym nie daje podstaw do stwierdzenia, że po stronie Rady Doskonałości Naukowej nie istnieje obowiązek uzasadnienia decyzji w sposób, który w podstawowym przynajmniej zakresie umożliwiałby poznanie motywów rozstrzygnięcia oraz dokonanie jego instancyjnej, a następnie sądowej kontroli. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, zgodnie z którym decyzja Rady Doskonałości Naukowej podejmowana w formie uchwały (tak jak i wcześniejsze uchwały Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów) jest wynikiem głosowania i nie musi odpowiadać ściśle art. 107 § 3 K.p.a., a tym samym zawarte w takiej decyzji uzasadnienie nie musi być wyczerpujące i odpowiadać w pełni wymogom z art. 107 § 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z 13 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2222/16; wyrok NSA z 27 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1226/09). Zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] marca 2023 r. znak [...] zawiera uzasadnienie, w którym przedstawia przebieg postępowania habilitacyjnego, ocenia poprawność przeprowadzenia tego postępowania oraz zgromadzone dowody i zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Nie został naruszony art. 10 K.p.a. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie naruszenie tego przepisu miałoby polegać na pozbawieniu skarżącego kasacyjnie możliwości prowadzenia polemiki z recenzjami wydanymi w trakcie postępowania habilitacyjnego. Żaden z przepisów P.s.w.n. regulujących przebieg postępowania habilitacyjnego nie przewiduje merytorycznej polemiki habilitanta z recenzjami jego dorobku naukowego. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 P.p.s.a. Wskazany przepis ma charakter kompetencyjny i stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Art. 3 P.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych wskazanego przepisu nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r. sygn. akt I OSK 266/08). Naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia tego przepisu (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16; wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1636/11; wyrok NSA z 7 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 745/11). Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. Przepis ten ma charakter ustrojowy, gdyż określa w sposób ogólny kompetencję sądów administracyjnych i kryterium legalności jako wyznacznik wykonywanej kontroli działalności organów administracji publicznej. Jednakże to, czy ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w danej sprawie była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu. W orzecznictwie podkreśla się, że art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku, gdy sąd dokonał kontroli w sprawie w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16; wyrok NSA z 13 października 2015 r. sygn. akt II OSK 312/15). Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji w ramach określonych ustawowo kompetencji rozpoznał skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej pod kątem zgodności z prawem, przyjmując jako wzorzec kontroli przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i odpowiednio stosowane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie są także zasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Strona skarżąca zarzuca Sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię art. 221 ust. 11 w związku z art. 221 ust. 10 P.s.w.n. i w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie prowadzące do przyjęcia, że w przypadku, gdy uchwała komisji habilitacyjnej zawiera negatywną opinię w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego z uwagi na istnienie co najmniej dwóch recenzji negatywnych, komisja habilitacyjna nie musi uzasadniać takiej uchwały. Zgodnie z art. 221 ust. 10 P.s.w.n. uchwała zawierającą opinię w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego podejmuje komisja habilitacyjna w głosowaniu jawnym, chyba że na wniosek osoby ubiegającej się o stopień komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym. Opinia taka nie może być pozytywna, jeżeli co najmniej dwie recenzje są negatywne. W tej sprawie cztery recenzje były negatywne, ponieważ w toku posiedzenia komisji habilitacyjnej jedyny recenzent, który sporządził recenzję pozytywną zmienił swoje stanowisko na negatywne co do oceny dorobku habilitanta. Tym samym opinia komisji habilitacyjnej musiała być w tej sprawie negatywna. Taka też uchwała została w tej sprawie podjęta - uchwała Rady Naukowej Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego - PIB w Falentach z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych w dyscyplinie inżynieria [...] dla S. C. Uchwała ta zawiera uzasadnienie. Tym samym Sąd pierwszej instancji uznając zaskarżoną decyzję za nienaruszającą art. 211 ust. 10 P.s.w.n. nie naruszył prawa. Stosownie do treści art. 221 ust. 12 P.s.w.n. na podstawie takiej uchwały komisji habilitacyjnej podmiot habilitujący, w terminie miesiąca od dnia jej otrzymania, nadaje stopień doktora habilitowanego albo odmawia jego nadania, przy czym jeżeli opinia jest negatywna, to podmiot habilitujący odmawia nadania stopnia doktora habilitowanego. Skoro w tej sprawie opinia komisji habilitacyjnej była negatywna, to podmiot habilitujący - Rada Naukowa Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego - PIB w Falentach miała obowiązek podjąć uchwałę o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego zgodnie z treścią ww. art. 221 ust. 12 P.s.w.n. Wbrew argumentacji strony skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji prawidłowo nie doszukał się także naruszenia art. 221 ust. 12 w związku z art. 178 ust. 1 P.s.w.n. oraz art. 107 § 1 oraz § 3 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że Rada Doskonałości Naukowej wydając decyzję w przedmiocie nadania albo odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego nie jest zobligowana do przedstawienia motywów podjęcia decyzji. Art. 178 ust. 1 P.s.w.n. zawiera dwa odrębne punkty określające organy właściwe w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora i doktora habilitowanego. Przepis ten byłby naruszony tylko wtedy, gdyby strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła brak właściwości podmiotu habilitującego w tej sprawie. Skoro skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu wadliwego organu w tej sprawie, to tym samym zarzut jego naruszenia jest niezasadny. Nie został także naruszony art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Art. 107 § 1 zawiera dziewięć punktów. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazuje precyzyjnie na zakres zaskarżenia tego przepisu. Jak już zostało wskazane, skarga kasacyjna powinna, stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Naczelny Sąd Administracyjny nie może doprecyzowywać zarzutu skargi kasacyjnej lub go zmieniać. To strona skarżąca wskazuje, jaki przepis prawa materialnego w jej ocenie został naruszony przez Sąd pierwszej instancji, a rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ocena takiego zarzutu, a nie jego modyfikacja w tym kierunku, aby zarzut ten był zasadny. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja Rady Doskonałości Naukowej zawiera uzasadnienie, stosownie do odpowiedniego stosowania art. 107 § 3 K.p.a. Zarzut ten został już omówiony. Nie może odnieść zamierzonego skutku także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 219 ust. 2 P.s.w.n. poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że we wniosku o nadanie stopnia doktora habilitowanego brak jest wyraźnego opisu wydzielonego zagadnienia będącego indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Zarzut ten dotyczy w istocie oceny sporządzonych w postępowaniu habilitacyjnym recenzji. W tym zakresie trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy i czy przedłożony przez kandydata dorobek naukowy stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z 9 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 1744/22; wyrok NSA z 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08). Zakresem kognicji sądu administracyjnego objęte zostają wyłącznie te kwestie które dotyczą oceny zgodności z prawem samej procedury przebiegu postępowania habilitacyjnego. Sąd administracyjny bada jedynie aspekty formalne postępowania administracyjnego sprowadzające się do tego, czy w postępowaniu przed organami obu instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania w sprawach nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Wbrew argumentacji strony skarżącej kasacyjnie w tej sprawie nie doszło do naruszenia postępowania w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Zgodnie z art. 219 ust. 2 P.s.w.n. osiągnięciem naukowym o którym mowa w ust. 1 pkt 2 tego przepisu może stanowić część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego. Zarzut ten nie może odnieść zamierzonego skutku już z tej przyczyny, że recenzenci przedłożone przez habilitanta monografie naukowe mające być podstawą do nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego ocenili, jako nie spełniające wymogu znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej [...]. Tym samym kwestia procentowego udziału habilitanta w tych monografiach napisanych we współautorstwie nie ma w tej sprawie istotniejszego znaczenia. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro żaden z zarzutów nie okazał się zasadny, to trafnie Sąd pierwszej instancji oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalić skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Koszty te obejmują wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 1 lipca 2024
- Symbol z opisem
- 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
- Skarżony organ
- Rada Doskonałości Naukowej
- Sędziowie
- Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ Przemysław Szustakiewicz
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny