III OSK 2080/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 lipca 2025 r. sygn. akt III SAB/Gl 148/25 w sprawie ze skargi M.J. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tychach w przedmiocie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 22 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M.S. (dalej: skarżący) na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tychach w przedmiocie informacji publicznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 2 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tychach w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej. Sąd I instancji przekazał skargę organowi 8 kwietnia 2025 r. Odrzucając skargę Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z akt sprawy, 4 kwietnia 2025 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej została wniesiona po udzieleniu żądanej informacji publicznej. W uchwale składu siedmiu sędziów z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu I instancji, stanowisko to ma zastosowanie w tej sprawie. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia z 22 lipca 2025 r. wniósł skarżący. Skarżący zarzucił naruszenie "art. 174 § 2" p.p.s.a. w związku z art. 53 § 4 p.p.s.a. przez wadliwą wykładnię i uznanie, że wniesienie skargi za pośrednictwem wojewódzkiego sądu administracyjnego nie powoduje zachowania terminu do jej wniesienia. Ponadto zarzucił także naruszenie "art. 174 § 2" p.p.s.a. przez wadliwą wykładnię i uznanie, że brak udzielenia pełnej informacji publicznej jest formą udzielenia odpowiedzi. Skarżący wniósł o wyznaczenie rozprawy, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należało odnieść się do wniosku skarżącego o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Skarga kasacyjna w tej sprawie została wniesiona od postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi, wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., które niewątpliwie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i od którego z uwagi na podaną w nim podstawę prawną, zgodnie z art. 173 § 1 tej ustawy, przysługuje skarga kasacyjna. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł przy tym podstaw do odstąpienia od możliwości orzekania w tej sprawie na posiedzeniu niejawnym i wyznaczenia rozprawy. Skarżący nie przedstawił żadnych istotnych okoliczności, które przemawiałyby za odstąpieniem od rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Ponadto, w świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. W tym kontekście zarzuty kasacyjne zostały częściowo błędnie sformułowane, ponieważ skarżący zarzucił naruszenie "art. 174 § 2" p.p.s.a. Po pierwsze, norma z art. 174 dzieli się na punkty, a nie na paragrafy. Po drugie, przepis ten określa podstawy kasacyjne i nie może być stosowany przez Sąd I instancji. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 53 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do wniesienia skargi, o którym stanowi art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a., uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął inną czynność, będącą przedmiotem skargi. W tej sprawie przedmiotem zaskarżonego postanowienia nie było odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu do wniesienia skargi, ale z powodu wcześniejszego (tzn. przed wniesieniem skargi) zakończenia postępowania przez organ administracji. Natomiast na uwzględnienie zasługiwał zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ w tej sytuacji prawnej i faktycznej brak było podstaw do przyjęcia, że skarga, jako z innych przyczyn niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu. Zgodnie z powołaną uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. w sprawie II OPS 5/19, "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." W tej sprawie nie doszło do wydania decyzji ostatecznej, a jedynie do skierowania do skarżącego pisma z wyjaśnieniami, którego treść skarżący kwestionuje wskazując, że nie stanowiło ono odpowiedzi na jego wniosek o udzielenie informacji publicznej. W tej sytuacji odrzucenie skargi jako z innych przyczyn niedopuszczalnej było nieprawidłowe, w szczególności bez pogłębionej analizy odpowiedzi organu udzielonej skarżącemu. Nie bez znaczenia jest również, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi już po skutecznym wniesieniu skargi na bezczynność, chociaż oczywiście Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że z treścią tej skargi organ mógł się zapoznać dopiero po przekazaniu mu jej przez Sąd I instancji, a zatem również po udzieleniu skarżącemu odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, bo żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również żaden przepis szczególny, nie pozwala na zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi.