III OSK 2139/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1569/24 w sprawie ze skargi Z. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wawer m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2024 r. nr 61/2024 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1569/24, oddalił skargę Z. K. ("skarżąca") na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wawer m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2024 r. nr 61/2024 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła skarżąca. W jej treści wniesiono m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały w całości, ponieważ w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tj. wykonanie zaskarżonej uchwały będzie prowadzić do eksmisji skarżącej z zajmowanego lokalu mieszkalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 769) – dalej "p.p.s.a.". Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które on wywołuje. O możliwości przyznania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a nie decyduje rodzaj zaskarżonego aktu, ale to czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania aktu, nastąpi ochrona interesu strony przed skutkami wskazanymi w tym przepisie. Przedmiotem wstrzymania wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. Z. Kmieciak, Glosa do postanowienia NSA z 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3, poz. 54, teza 1). Pogląd ten jest utrwalony zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i piśmiennictwie. Wielokrotnie zwracano uwagę, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 340 oraz przywołane tam orzecznictwo). Zasadniczo do aktów nieposiadających przymiotu wykonalności zalicza się akty odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo akty, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie ma za zadanie chronić przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu, lecz jedynie przed takimi, które bezpośrednio związane są z jego wykonaniem oraz tymi, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnego aktu administracyjnego. Wskazać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić w sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały jest odmowa udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżona uchwała odmawiająca udzielenia pomocy mieszkaniowej, ani nie pozbawiła skarżącej jakichkolwiek uprawnień, ani ich nie przyznała. Wykonanie zaskarżonej uchwały, ze względu na treść rozstrzygnięcia, jego zakres i charakter prawny, nie powoduje bezpośrednio skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z samej istoty postępowania prowadzonego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż uprzednio w postępowaniu głównym musi dojść do ukształtowania prawa lub uprawnienia, którego wykonanie w tym trybie miałoby być następnie zabezpieczone. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu, które dotyczy odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, a nie jest postępowaniem o eksmisję. Tym samym uznać należało, że w niniejszym postępowaniu skarżącej nie grożą konsekwencje w postaci eksmisji z zajmowanego lokalu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 2