III OSK 3425/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Fundacji X od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 391/23 w sprawie ze skargi P. W. na bezczynność Fundacji X w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 391/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. W. (dalej: "skarżący") na bezczynność Fundacji X (dalej: "Fundacja") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej zobowiązał Fundację do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1); stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2) i zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 3). Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Wnioskiem z 4 marca 2018 r. skarżący powołując się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") zwrócił się do fundacji, o udostępnienie informacji w zakresie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. II K 358/13, toczącym się przed Sądem Rejonowym w Z., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 2. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. I C 439/14, toczącym się przed Sądem Okręgowym w L., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 3. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. I C 14/15, toczącym się przed Sądem Okręgowym w L., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 4. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. II K 310/15, toczącym się przed Sądem Rejonowym w Z., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 5. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. I C 315/15, toczącym się przed Sądem Okręgowym w L., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 6. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. IV Ka 29/15, toczącym się przed Sądem Okręgowym w L., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 7. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. II K 389/16, toczącym się przed Sądem Rejonowym w Z., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 8. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. IV Ka 220/16, toczącym się przed Sądem Okręgowym w L., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 9. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. I C 9/16, toczącym się przed Sądem Okręgowym w L., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 10. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. I ACa 641/16, toczącym się przed Sądem Apelacyjnym we W., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 11. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. IV Ka 52/17, toczącym się przed Sądem Okręgowym w L., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 12. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. XXIV C 741/17, toczącym się przed Sądem Okręgowym w W., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 13. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. XXIV C 996/17, toczącym się przed Sądem Okręgowym w W., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 14. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. XXIV C 997/17, toczącym się przed Sądem Okręgowym w W., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 15. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla J. O. w postępowaniu sygn. akt. VIII K 356/18, toczącym się przed Sądem Rejonowym [...], a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 16. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla R. I. w postępowaniu sygn. akt. I C 14/15, toczącym się przed Sądem Okręgowym w L., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 17. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla R. I. w postępowaniu sygn. akt. XII K 528/15, toczącym się przed Sądem Rejonowym [...], a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 18. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla R. I. w postępowaniu sygn. akt. IV Ka 892/16, toczącym się przed Sądem Okręgowym we W., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów. 19. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla R. I. w postępowaniu sygn. akt. I ACa 191/17, toczącym się przed Sądem Apelacyjnym we W., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 20. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla R. I. w postępowaniu sygn. akt. XII K 234/17, toczącym się przed Sądem Rejonowym [...], a jeśli tak to prószę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 21. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla R. I. w postępowaniu sygn. akt. I C 2018/17, toczącym się przed Sądem Okręgowym we W., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 22. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla R. I. w postępowaniu sygn. akt. IV Ka 84/18, toczącym się przed Sądem Okręgowy we W., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów; 23. Czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika dla R. I. w postępowaniu sygn. akt I ACa 216/19, toczącym się przed Sądem Apelacyjnym we W., a jeśli tak to proszę o przesłanie kopi dokumentu (faktura umowa) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów. Wnioskodawca wskazał, że żądane informacje należy przekazać pocztą tradycyjną lub na wskazany adres mailowy. Pismem z 22 marca 2019 r. Fundacja podała, że informacja objęta wnioskiem nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u. d. i p., gdyż nie dotyczy ona spraw publicznych. W dniu 29 marca 2019 r. skarżący zwrócił się do Fundacji z wnioskiem o ponowne rozpoznanie wniosku z 8 marca 2019 r. w całości podtrzymując wcześniejszy wniosek. W odpowiedzi, pismem z 3 kwietnia 2019 r. Fundacja podtrzymała stanowisko wyrażonej wcześniej. Następnie pismem z 18 maja 2019 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Fundacji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 386/19 zobowiązał Fundację do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 4 marca 2019 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1), stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), a także zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania (pkt 3). Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Fundacja. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 2893/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "P.p.s.a.") NSA uznał, że istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy będzie ustalenie, czy wynagrodzenie pełnomocników dla J. O. i R. I. w szeregu wymienionych we wniosku z 4 marca 2019 r. postępowaniach było ponoszone ze środków publicznych, którymi dysponowała Fundacja X, gdyż takich ustaleń w sprawie nie poczyniono. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie uwzględnił skargę. Skład ponownie orzekający w sprawie uznał, że informacje żądane we wniosku dotyczą kwestii finansowych, w zakresie rozdysponowywania środków publicznych pozyskanych przez Fundację i jako takie stanowią informację publiczną. Skład orzekający podkreślił, że w myśl art. 4c ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r., poz. 571; dalej: "u.d.p.p."), w zakresie nieuregulowanym w powyższej ustawie, do udostępniania informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p. Sąd uznał, że w przypadku, w którym Fundacja uważa, że poniosła koszty pełnomocnictwa we wskazanych we wniosku sprawach ze źródeł innych niż majątek publiczny, powinna o tym napisać w odpowiedzi na wniosek, przez co uniemożliwiłaby uwzględnienie skargi na bezczynność, skierowanej do Sądu. Tymczasem Fundacja odpowiedziała jedynie, że "obowiązek ten nie rozciąga się na wszystkie posiadane przez Fundację informacje a jedynie te informacje, które są informacjami publicznymi (kryterium przedmiotowe)." Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Fundacja, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 4 ust. 3 u.d.i.p. zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. art. 151 P.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że wniosek dotyczył informacji publicznej, do której udostępnienia może być zobowiązana Fundacja X, a co za tym idzie podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p., a w konsekwencji zobowiązanie Fundacji X do rozpoznania powyższego wniosku oraz stwierdzenie, że doszło do bezczynności; 2) art. 149 § 1 i § 1 a w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 u.d.i.p. co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez uwzględnienie skargi P. W., gdy tymczasem skarga na bezczynność organu powinna być oddalona w całości na podstawie 151 P.p.s.a. albowiem w niniejszej sprawie miało miejsce nadużycie prawa do informacji przez wnioskodawcę P. W. i wniosek - nie powinien być rozpoznany w trybie u.d.i.p. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi, wstrzymanie wykonania zobowiązania nałożonego na skarżącego w pkt 1 wyroku, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. W sprawie nie jest kwestionowane, że Fundacja X jest organizacją pożytku publicznego w rozumieniu art. 20 ust. 1 u.d.p.p. Jak wynika z art. 4a u.d.p.p. organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, z wyłączeniem stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, które: 1) wykonują zadania publiczne, lub 2) dysponują majątkiem publicznym - udostępniają informację publiczną na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Jednocześnie z art. 3 ust. 1 u.d.p.p. wynika, że każda organizacja pożytku publicznego z założenia prowadzi działalność w sferze zadań publicznych określonych w tej ustawie. Zaznaczyć przy tym należy, że działalność ta nie musi wyczerpywać całego zakresu aktywności organizacji pożytku publicznego i nie musi się wiązać z dysponowaniem środkami publicznymi. Z powyższego wynika więc, że na podstawie art. 4a u.d.p.p. Fundacja X jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej w zakresie prowadzonej przez nią działalności stanowiącej wykonywanie zadań publicznych oraz w zakresie, w jakim dysponuje majątkiem publicznym. Przyjęte w art. 4a u.d.p.p. rozwiązanie jest systemowo zbieżne z postanowieniami art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., który do udostępnienia informacji publicznej zobowiązuje podmioty reprezentujące inne niż wymienione w punktach 1-4 osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Przyjąć zatem należy, że organizacja pożytku publicznego jako podmiot niebędący organem władzy publicznej zobowiązana jest udostępniać informacje publiczne wyłącznie w zakresie, w jakim wykonuje zadania władzy publicznej i gospodaruje mieniem publicznym. Jest to rozwiązanie skorelowane z wzorcem konstytucyjnym wyartykułowanym w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Analizując przez pryzmat przedstawionych uwarunkowań normatywnych treść wniosku dostępowego, w którym domagano się udostępnienia informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie: czy Fundacja X poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika w poszczególnych postępowaniach sądowych, a jeśli tak, to również poprzez przesłanie kopi dokumentu (faktury, umowy) potwierdzającego wysokość poniesionych kosztów, należy przyjąć, że nie da się z góry przesądzić, czy informacje te stanowią informację publiczną, czy też przymiotu takiego nie posiadają. Fundacja nie może a limine przesądzić, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej. Konstrukcja wniosku dostępowego została ukształtowana w taki sposób, że w pierwszej kolejności Fundacja musi udzielić odpowiedzi na pytania, czy poniosła koszty w związku z ustanowieniem pełnomocnika w poszczególnych postępowaniach sądowych. Gdyby odpowiedź, w każdym przypadku wyszczególnionym we wniosku była negatywna, można byłoby przyjąć, że Fundacja udzieliła odpowiedzi na wniosek dostępowy. Jeżeli natomiast chociaż w jednym przypadku Fundacja potwierdziłaby poniesienie kosztów w związku z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu sądowym, udostępnienie dalszych informacji, poprzez dostarczenie dokumentów potwierdzających ich wysokość, uzależnione byłoby od przypisania im waloru informacji publicznej. Mogłoby to nastąpić jedynie wówczas, gdyby poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika było związane z realizacją zadań publicznych lub wiązało się z dysponowaniem mieniem publicznym. W takim układzie Fundacja byłaby zobowiązana udostępnić przedmiotowe informacje. W skonfigurowaniu przeciwnym, gdy poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika nie było związane z realizacją zadań publicznych lub nie wiązało się z dysponowaniem mieniem publicznym, wnioskowane informacje w zakresie dokumentów potwierdzających wysokość tych kosztów nie stanowiłyby informacji publicznej i nie podlegałyby udostępnieniu. Rzeczą Fundacji byłoby wówczas udzielić skarżącemu stosownych wyjaśnień, potwierdzających (wykazujących), że ustanowienie pełnomocnika w danym postępowaniu sądowym nie nastąpiło w ramach realizacji zadań publicznych i nie wiązało się z dysponowaniem majątkiem publicznym. Niezależnie od potencjalnego układu, Fundacja musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy poniosła koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika w każdym wyszczególnionym we wniosku przypadku. Ponieważ w odpowiedzi na wniosek Fundacja takiej odpowiedzi nie udzieliła, ograniczywszy się do stwierdzenia, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, WSA zasadnie stwierdził, że doszło do bezczynności z zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji nie przesądził, że całość wnioskowanej informacji stanowi informację publiczną. Jak wykazano wyżej, słusznie założył, że informację publiczną stanowi informacja o tym, czy Fundacja poniosła koszty związane ustanowieniem pełnomocnika w poszczególnych postępowaniach sądowych. Natomiast informacja w formie dokumentu potwierdzającego wysokość tych wydatków będzie informacją publiczną wyłącznie, gdy koszty te zostały poniesione w związku z realizacją zadań publicznych bądź były związane z dysponowaniem majątkiem publicznym. Z wyłożonych względów zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 4 ust. 3 u.d.i.p. zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. art. 151 P.p.s.a. nie mógł zostać uwzględniony. Negatywnej weryfikacji podlegał również zarzut naruszenia art. 149 § 1 i § 1a w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W jego ramach Fundacja zarzucała, że odmowę udostępnienia informacji publicznej uzasadniał fakt nadużycia prawa przez skarżącego. Stanowisko skarżącej kasacyjnie Fundacji jest niekonsekwentne, albowiem stawiając tezę o nadużyciu prawa do informacji publicznej de facto potwierdza, że wniosek takiej informacji dotyczył. Wyjaśnić należy, że forma reakcji organu na nadużywanie prawa dostępu do informacji publicznej pozostaje w ścisłym związku z charakterem zjawiska, jakim jest nadużywanie publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej. Odpowiedź na pytanie o formę, w jakiej powinna nastąpić reakcja organu na to zjawisko, wymaga zaś uprzedniego uchwycenia istoty zjawiska i mechanizmu nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej. Mechanizm nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej pozostaje w bezpośrednim związku z celami i motywami, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej, a cele te i motywy mają charakter subiektywny i mogą mieć znaczenie przy ocenie sposobu czynienia użytku przez wnioskodawcę z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej. Istotną przeszkodą w diagnozowaniu nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej może być zatem nieznajomość tych właśnie motywów, jakimi kieruje się podmiot domagający się udzielenia mu informacji publicznej. Jest rzeczą oczywistą, że brak jakichkolwiek podstaw domagania się od takiego podmiotu wyjaśniania powodów, dla których chce on skorzystać z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego. W przypadku prawa dostępu do informacji publicznej ustawodawca wyraźnie tę oczywistość potwierdza stanowiąc w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Skoro jednak dla stwierdzenia nadużycia tego prawa niezbędne jest ustalenie pozorowania realizacji wartości leżących u jego podstaw, to konieczne jest poznanie rzeczywistego celu wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie konkretnej informacji publicznej. Ustaleń w tym zakresie można dokonywać w oparciu o ocenę okoliczności faktycznych danej sprawy, w tym treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Pomocne może być stanowisko żądającego prezentowane w innych pismach kierowanych do podmiotu zobowiązanego. Znaczenie może mieć okoliczność ponawiania wniosków o udzielenie informacji publicznych już udostępnionych wnioskodawcy albo ogólnodostępnych (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). Wszystkie te okoliczności powinny być przez organ wskazane i ocenione z podaniem argumentacji dlaczego stanowią one podstawę dla przyjęcia przez organ, że podmiot korzystający z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej nadużywa tego prawa. Gwarancji przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i przedstawienia powodów kwalifikacji określonego zachowania jako nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej nie daje jednak forma zwykłego pisma informującego o nieudzieleniu informacji. Gwarancję taką daje natomiast zastosowanie w takim przypadku formy decyzji administracyjnej, która zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 i § 2 K.p.a. powinna zawierać uzasadnienia faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Forma decyzji czyni tym samym również realną kontrolę instancyjną odmowy udostępnienia informacji publicznej w przypadku nadużywania prawa dostępu do takiej informacji, jak i kontrolę sądowoadministracyjną. Dotarcie do motywów, jakimi kierował się organ kwalifikując określone zachowanie jako nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej, jest niewątpliwie bardziej realne w przypadku analizy motywów decyzji administracyjnej niż lektury pisma informującego o nieudzieleniu informacji. Z tych powodów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane staje się stanowisko, zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej w sytuacji nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej powinna następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (wyroki NSA z dnia: 12 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2604/23, 26 marca 2024 r., III OSK 1586/22; 22 marca 2024 r., III OSK 320/22; 20 marca 2024 r., III OSK 711/23; 20 lutego 2024 r., III OSK 2916/22; 17 października 2023 r., III OSK 2285/22; 29 września 2023 r., III OSK 5517/21; 24 marca 2023 r., III OSK 7440/21). W niniejszej sprawie Fundacja nie tylko nie wydała decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, ale przesądziła, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną. Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.