Sygnatura
III OSK 37/24
III OSK 37/24 - Wyrok NSA z 2026-07-09
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 9 lipca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant: starszy asystent sędziego Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 101/23 w sprawie ze skargi S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 20 grudnia 2022 r. nr 203/2022 w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na rzecz Pomorskiego Kuratora Oświaty kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 101/23, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (dalej jako "skarżąca" lub "spółka") na decyzję Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 20 grudnia 2022 r., nr 203/2022 w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie obowiązujący tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę. Wyrok wydano w poniższym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 grudnia 2022 r. (nr 203/2022) Pomorski Kurator Oświaty – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm. - dalej w skrócie jako "u.p.o.") oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2245 – dalej zwanej "ustawą zmieniającą") - uchylił decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 16 sierpnia 2022 r. (nr 1/SZ/2022/OE) w przedmiocie wykreślenia z dniem 16 sierpnia 2022 r. z ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych Miasta Gdyni niepublicznej szkoły policealnej dla dorosłych o nazwie: [...] Szkoła, prowadzonej przez S. w G. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., w części obejmującej zawarte w jej sentencji wyrażenie: "wykreśla z dniem 16 sierpnia 2022 r." i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy w ten sposób, że uchylone wyrażenie zastąpił wyrażeniem: "wykreśla z dniem 31 sierpnia 2021 r.", zaś w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji Pomorski Kurator Oświaty w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując w tym zakresie, że [...] Szkoła została wpisana do ewidencji szkół niepublicznych Miasta Gdyni w dniu 7 czerwca 2000 r. pod nr [...], pierwotnie pod nazwą "[...] Szkoła1 przy S. w G. Sp. z o.o.", natomiast na moment wydania pierwszoinstancyjnej decyzji, tj. na dzień 16 sierpnia 2022 r., przedmiotowa szkoła widniała w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych (zwanym dalej w skrócie: "RSPO") jako "[...] Szkoła" pod numerem rejestrowym (nr RSPO) [...]. Szkoła prowadziła kształcenia zawodowe w zawodach: technik nawigator morski; technik mechanik okrętowy. Ujawniony w ww. rejestrze status publiczno-prawny szkoły określono jako: "niepubliczna bez uprawnień szkoły publicznej". Z przekazanych akt sprawy wynikało, że w wiadomości e-mail z dnia 16 marca 2021 r. pracownik Urzędu Miasta w Gdyni skierował do władz [...] Szkoły zapytanie o informację, jaka jest obecna sytuacja w szkole w związku z wynikającymi z art. 104 ustawy zmieniającej terminami prowadzenia działalności przez szkoły niepubliczne nieposiadające uprawnień szkoły publicznej. W odpowiedzi na powyższe, w korespondencji e-mail z dnia 17 marca 2021 r., Dyrektor [...] Szkoły – P. K. poinformował m.in., że [...] Szkoła jako niepubliczna szkoła przysposabiająca do pracy w zawodach mechanik okrętowy i nawigator morski na poziomie operacyjnym, zakończyła działalność dydaktyczną (zajęcia wykładowe, ćwiczenia, laboratoria) w czerwcu 2020 r. Uczniowie realizują morskie praktyki eksploatacyjne w wymiarze 12 miesięcy, zaś szkoła informuje słuchaczy, że [...] Szkoła jako szkoła niepubliczna kończy swoją działalność z dniem 31 sierpnia 2022 r. Ponadto Dyrektor przedmiotowej szkoły oświadczył, iż słuchacze [...] Szkoły mają zakończone szkolenie teoretyczne, natomiast szkolenie praktyczne realizowane podczas praktyk morskich uległo opóźnieniu ze względu na perturbacje na światowym rynku żeglugowym związane m.in. z sytuacją epidemiczną. W dniu 8 sierpnia 2022 r. Minister Edukacji i Nauki zwrócił się do Prezydenta Miasta Gdyni z informacją, iż od roku szkolnego 2022/2023 w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych (RSPO) nie będzie funkcjonować status publiczno-prawny szkoły: "niepubliczna bez uprawnień szkoły publicznej", wskazując że w RSPO pod numerem [...] nadal funkcjonuje [...] Szkoła jako szkoła "niepubliczna bez uprawnień szkoły publicznej". W związku z powyższym Minister zwrócił się z prośbą do Prezydenta Miasta Gdyni o dokonanie stosownych zmian w RSPO poprzez zlikwidowanie szkoły lub zmianę jej danych w zakresie posiadanego przez tę jednostkę przymiotu szkoły niepublicznej, nie później niż do dnia 31 sierpnia 2022 r. W konsekwencji Prezydent Miasta Gdyni w dniu 16 sierpnia 2022 r. wydał decyzję (nr 1/SZ/2022/OE), którą orzekł o wykreśleniu z ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych Miasta Gdyni [...] Szkoły, prowadzonej przez S. w G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. przy ul. [...]; wpisanej do ewidencji w dniu 7 czerwca 2000 r. pod numerem [...]; typ szkoły: niepubliczna, policealna dla dorosłych. Jako datę wykreślenia przedmiotowej szkoły z ewidencji, w sentencji omawianej decyzji wskazał dzień: 16 sierpnia 2022 r. Prezydent Miasta Gdyni oparł swoją decyzję na art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej wskazując, że w myśl przywołanego przepisu szkoła niepubliczna, nieposiadająca uprawnień szkoły publicznej działająca przed dniem 1 września 2019 r. może prowadzić swoją działalność na podstawie dotychczasowych przepisów do czasu zakończenia kształcenia w tej szkole, nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2021 r., a w przypadku niepublicznej szkoły przysposabiającej do pracy nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej, nie dłużej niż do 31 sierpnia 2022 r. Od tej decyzji strona – S. w G. Sp. z o.o. wniosła do Pomorskiego Kuratora Oświaty odwołanie, zaskarżając ją w całości i podnosząc, że decyzja jest niezgodna z prawem i narusza interes strony, jednocześnie wnioskując o przesłuchanie P. K., tj. Dyrektora [...] Szkoły w tej sprawie. Pomorski Kurator Oświaty – w trybie art. 136 k.p.a. - zwrócił się do Prezydenta Miasta Gdyni o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka P. K. (Dyrektora [...] Szkoły), na okoliczność: 1/ w jakim okresie [...] Szkoła prowadziła swoją działalność, w szczególności, czy działalność [...] Szkoły obejmowała okres pomiędzy dniem 16 sierpnia 2022 r. a 31 sierpnia 2022 r.? 2/ co wchodziło w zakres działalności [...] Szkoły w roku 2022, w szczególności czy obejmowała ona prowadzenie zajęć dydaktycznych lub praktyk zawodowych? Pismo i protokół z przeprowadzonego w dniu 24 listopada 2022 r. dowodu z przesłuchania P. K. zostało przesłane Pomorskiemu Kuratorowi Oświaty w dniu 1 grudnia 2022 r. (data wpływu 7 grudnia 2022 r.) i wynikało z niego, iż świadek zeznał, że: "[...] Szkoła w ww. okresie nie prowadziła już zajęć dydaktycznych, gdyż od dwóch lat nie był dokonywany nabór nowych słuchaczy. Wynikało to ze zmian w przepisach oświatowych dla szkół policealnych bez uprawnień szkól publicznych. Zgodnie ze Statutem [...] Szkoły programy nauczania w specjalnościach morskich uwzględniały wymagania wynikające z konwencji międzynarodowych oraz przepisów administracji morskiej, na podstawie których całkowity cykl kształcenia wynosił 2,5 roku. Zajęcia dydaktyczne prowadzone były przez dwa semestry, po których następowały zajęcia praktyczne, realizowane na statkach żeglugi morskiej. Słuchacze szkoły podczas praktyk na statkach zobowiązani są do wypełniania Książek Praktyk i uzyskania potwierdzenia u władz statku zgodnie z zapisami w Książce Praktyk. Taki dokument podlega zaliczeniu przez Dyrektora szkoły. Warunkiem uzyskania świadectwa ukończenia [...] Szkoły jest konieczność zaliczenia zajęć dydaktycznych oraz zajęć praktycznych. Od 2021 r. uczestnicy [...] Szkoły realizują jedynie zajęcia praktyczne na morzu, które z uwagi na pandemię oraz problemy z armatorami nie zostały ukończone przed dniem 31 sierpnia 2022 r., czyli przed okresem wymaganym przez ustawodawcę do wykreślenia placówki z ewidencji placówek niepublicznych. W związku z powyższym [...] Szkoła, która została zamknięta na podstawie art.104 ust. 1 ustawy zmieniającej nie ma możliwości wydawania świadectw jej ukończenia, co rodzi kolejny problem w postaci niemożliwości przystąpienia do egzaminów przed Państwową Komisją Egzaminacyjną". Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan faktyczny sprawy oraz biorąc pod uwagę treść art. 104 ustawy zmieniającej, Pomorski Kurator Oświaty uznał, że wniesione przez stronę w sprawie odwołanie jest niezasadne. Jednocześnie organ odwoławczy dostrzegł w zaskarżonej decyzji uchybienie świadczące o rażącym naruszeniu prawa przez organ I instancji, pociągające za sobą konieczność zmiany decyzji na niekorzyść strony odwołującej się w oparciu o art. 139 k.p.a. Kurator wskazał bowiem, że z art. 104 ust. 1-3 ustawy zmieniającej wynika, iż poczynając od roku szkolnego 2019/2020 ustawodawca zakazał rekrutacji do klasy I lub na semestr I szkół niepublicznych nieposiadających uprawnień szkoły publicznej, gwarantując jednocześnie możliwość dokończenia wcześniej rozpoczętego kształcenia. Szkołom tym pozostawiono możliwość prowadzenia działalności na podstawie dotychczasowych przepisów do czasu zakończenia kształcenia w tej szkole, nie dłużej jednak niż do 31 sierpnia 2021 r., a w przypadku niepublicznej szkoły przysposabiającej do pracy nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej, nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2022 r. Organ zaznaczył, że ustawodawca ustalił dwa różne terminy końcowe prowadzenia istniejącej szkoły niepublicznej nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej: a/ dla szkół przysposabiających do pracy – 31 sierpnia 2022 r., b/ dla wszystkich pozostałych szkół – 31 sierpnia 2021 r. W art. 18 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. d/ u.p.o. (w niezmienionym brzmieniu od daty ogłoszenia) wskazano, że szkoła przysposabiająca do pracy to szkoła specjalna przeznaczona wyłącznie dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi. W żadnym innymi przepisie – zarówno rangi ustawowej, jak i rangi wykonawczej – ustawodawca nie posługuje się pojęciem szkoły przysposabiającej do pracy w innym znaczeniu niż przytoczone. Z informacji ujawnionych w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych oraz z zaświadczenia wydanego przez Prezydenta Miasta Gdyni nr [...] wynikało, że [...] Szkoła jest szkołą policealną prowadzącą kształcenie w zawodach: technik nawigator morski oraz technik mechanik okrętowy. Żadna z informacji dotyczących przedmiotowej szkoły nie wskazywała, by była ona szkołą specjalną przeznaczoną wyłącznie dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Zatem prowadzona przez stronę [...] Szkoła nie może zostać uznana za szkołę przysposabiającą do pracy. W tej sytuacji, w związku ze wskazanym przez ustawodawcę w art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej ostatecznym terminem na zakończenie prowadzenia działalności przez [...] Szkołę (jako szkoły niebędącej szkołą przysposabiającą do pracy), przyjąć należało, że jest to dzień 31 sierpnia 2021 r., nie zaś – jak błędnie przyjął organ I instancji – dzień 16 sierpnia 2022 r. Przywołany przepis, zdaniem organu odwoławczego, ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, wyznaczającego termin prawa materialnego, nie pozostawiając przy tym organowi ewidencyjnemu możliwości jego przedłużenia. Okoliczność, że od 2021 r. słuchacze [...] Szkoły realizują zajęcia praktyczne na morzu, które z uwagi na pandemię oraz problemy z armatorami nie zostały ukończone przed dniem 31 sierpnia 2022 r., nie ma przy tym znaczenia prawnego i nie może uzasadniać wykreślenia szkoły z ewidencji z datą późniejszą niż 31 sierpnia 2021 r. Decyzja organu ewidencyjnego ma charakter decyzji deklaratoryjnej, stwierdzającej jedynie skutek prawny spowodowany przez ustawodawcę. W związku z powyższym – jak podkreślił Kurator - w zakresie wskazania terminu ustalenia daty końcowej funkcjonowania prowadzonej przez stronę szkoły policealnej o nazwie [...] Szkoła, w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa przez organ I instancji polegające na sprzecznym z dyspozycją art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej ustaleniu tejże daty oraz polegające na sprzecznym z treścią art. 18 ust. 2 u.p.o. zakwalifikowaniu przedmiotowej szkoły przez organ I instancji jako szkoły przysposabiającej do pracy. Konsekwencją wskazanego naruszenia prawa byłaby bowiem możliwość wydawania przez przedmiotową szkołę, jako szkołę nieposiadającą uprawnień szkoły publicznej, świadectw lub zaświadczeń w okresie, w którym ustawodawca nie dopuszcza, aby tego rodzaju dokumenty wchodziły do obrotu prawnego. Wskazane zatem uchybienie uzasadniało – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 139 k.p.a. - częściowe uchylenie pierwszoinstancyjnej decyzji i jej zmianę przez organ II instancji, poprzez zmianę daty wykreślenia przedmiotowej szkoły z daty 16 sierpnia 2022 r. na datę 31 sierpnia 2021 r. W pozostałym zakresie Pomorski Kurator Oświaty stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a co za tym idzie nie znalazł podstaw do jej uchylenia lub zmiany. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 169 ust. 2 u.p.o. wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki. Z kolei zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.p.o. kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje zadania organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów k.p.a. w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - w sprawach publicznych szkół i placówek, zakładanych i prowadzonych przez osoby prawne i osoby fizyczne, oraz niepublicznych szkół i placówek. Decyzja Pomorskiego Kuratora Oświaty stała się przedmiotem skargi spółki wniesionej do WSA w Gdańsku. Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i podlegała oddaleniu. Na wstępie Sąd I instancji wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2245 – dalej zwanej "ustawą zmieniającą"), jak również przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "u.p.o."). Jednocześnie Sąd I instancji przypomniał, że stosownie do art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej, szkoła niepubliczna nieposiadająca uprawnień szkoły publicznej działająca przed dniem 1 września 2019 r., może prowadzić swoją działalność na podstawie dotychczasowych przepisów, do czasu zakończenia kształcenia w tej szkole, nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2021 r., a w przypadku niepublicznej szkoły przysposabiającej do pracy nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej, nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2022 r. Zdaniem Sądu zaistniały pomiędzy skarżącą a organem spór w rozpoznanej sprawie dotyczył w istocie dwóch kwestii, tj. typu szkoły, do którego w świetle brzmienia art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej należało zaklasyfikować niepubliczną szkołę policealną dla dorosłych o nazwie: [...] Szkoła oraz daty jej wykreślenia z ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych związanej z dopuszczalnym terminem prowadzenia przez tę szkołę działalności na podstawie dotychczasowych przepisów, który został przewidziany w powołanym przepisie. Odnosząc się do statusu skarżącej, Sąd I instancji wyjaśnił, że na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, do dnia 1 września 2019 r. w systemie oświaty funkcjonowały szkoły niepubliczne nieposiadające uprawnień szkół publicznych. Osoby prowadzące te szkoły, które jednak chciały otrzymać uprawnienia szkoły publicznej były zobowiązane do złożenia wniosku o uzyskanie nowego wpisu do ewidencji szkół niepublicznych po spełnieniu warunków określonych w tej ustawie. Zasady funkcjonowania w okresie przejściowym dotychczasowych szkół niepublicznych, które nie posiadały uprawnień szkół publicznych zostały określone natomiast w art. 104 ustawy zmieniającej. WSA w Gdańsku zaznaczył, że - tak jak przyjął organ - przepis ten ma charakter przepisu szczególnego i dotyczy sytuacji przejściowej, czyli funkcjonowania szkoły niepublicznej nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej w okresie, w którym ustawodawca wyłączył już możliwość tworzenia tego rodzaju jednostek systemu oświaty. Przepis ten wskazuje zatem na szczególne zdarzenia stanowiące podstawę do wykreślenia niepublicznej szkoły nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej z ewidencji, do których należy zaliczyć: 1/ zakończenie kształcenia w danej szkole, albo 2/ upływ wskazanego terminu, tj. wystąpienie określonej przez ustawodawcę daty końcowej prowadzenia działalności przez szkołę (w sytuacji, gdy szkoła już wcześniej, do tej daty nie zakończyła kształcenia). Sąd zwrócił też uwagę, że ustawodawca zróżnicował w okresie przejściowym termin prowadzenia przez szkołę niepubliczną nieposiadającą uprawnień szkoły publicznej działalności na podstawie dotychczasowych przepisów w zależności od tego czy dana szkoła jest "niepubliczną szkołą przysposabiającą do pracy nieposiadającą uprawnień szkoły publicznej" (w takim przypadku szkoła mogła bowiem prowadzić swoją działalność nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2022 r.), czy też jest szkołą niepubliczną nieposiadającą uprawnień szkoły publicznej "innego typu" (w takim przypadku szkoła mogła prowadzić swoją działalność nie dłużej jednak niż do 31 sierpnia 2021 r.). Przechodząc do przyjętej przez organ klasyfikacji skarżącej w świetle rozróżnienia wprowadzonego przez przepis art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej, Sąd I stwierdził, że wbrew treści zarzutu skargi, organ prawidłowo przyjął, że skarżąca jako niepubliczną szkoła policealna dla dorosłych, zalicza się do szkół "innego typu" (innego niż "niepubliczne szkoły przysposabiające do pracy nieposiadające uprawnień szkoły publicznej"). Z tego powodu uznał postawiony przez spółkę zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. d/ u.p.o. w zw. z art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej za niezasadny. W tym zakresie Sąd posłużył się wykładnią autentyczną i sięgnął do uzasadnienia do projektu ustawy uchwalonej w dniu 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe i ustawy o systemie oświaty oraz innych ustaw, w którym wyjaśniono, że "szkoły przysposabiające do pracy" – którym to terminem ustawodawca posłużył się w art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej – "są to szkoły 3-letnie, a uczniowie tych szkół często mają przedłużony etap edukacyjny o 1 rok" (vide: druk sejmowy VIII.2861). W ocenie WSA w Gdańsku już zatem sam fakt okresu kształcenia przypisanego przez ustawodawcę dla szkół określanych jako "przysposabiające do pracy" wskazywał na to, że niepubliczna szkoła policealna występująca pod nazwą [...] Szkoły, nie spełniała przesłanki przynależności do szkół określonych przez ustawodawcę w art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej jako "przysposabiające do pracy", gdyż całkowity cykl kształcenia w tej szkole – na co wprost w postępowaniu wskazywał Dyrektor [...] Szkoły (vide: treść protokołu z przesłuchania P. K. z dnia 24 listopada 2022 r. – akta administracyjne) – wynosił 2,5 roku. Natomiast trzyletni cykl kształcenia odnoszący się do szkół przysposabiających do pracy, o których mowa w art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej i na co słusznie zwracał uwagę organ, korespondował z treścią przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. d/ w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.o., który wśród typów szkół ponadpodstawowych wymienia trzyletnią szkołę specjalną przysposabiającą do pracy, definiując ją jako szkołę specjalną przeznaczoną wyłącznie dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Pozostawał on także zgodny z treścią poprzednio obowiązującego przepisu art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. e/ ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm. - w brzmieniu na dzień 31 sierpnia 2016 r.), który z kolei wśród typów szkół również wymieniał trzyletnią szkołę specjalną przysposabiającą do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, której ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa potwierdzającego przysposobienie do pracy. Zdaniem Sądu I instancji, wobec takiej treści przywołanych unormowań, prowadzona przez skarżącą [...] Szkoła jako szkoła policealna przynależała do odrębnego typu szkół, tj. szkół policealnych dla osób posiadających wykształcenie średnie (lub wykształcenie średnie branżowe), które zostały wymienione w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. f/ u.p.o., a wcześniej w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. d/ ustawy o systemie oświaty – i to właśnie jako szkoły o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku. Niezależnie od powyższego Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, jakoby pojęcie "niepublicznej szkoły przysposabiającej do pracy", którym ustawodawca posłużył się w art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej, odnosiło się do wszelkich niepublicznych szkół prowadzących kształcenie zawodowe, w tym do prowadzonej przez skarżącą szkoły policealnej. W tym zakresie Sąd w pełni podzielił stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, iż pojęcie "przysposobienia do pracy" nie może być w systemie prawa utożsamiane z pojęciem "kształcenia zawodowego". "Przysposobienie do pracy" zdefiniowane zostało w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 356), w którym wskazano, że "przysposobienie do pracy ma na celu przygotowanie ucznia do aktywności przez pracę, czyli nabycie praktycznych umiejętności niezbędnych do podejmowania w różnych dziedzinach pracy oraz poprawnego funkcjonowania w życiu społecznym i zawodowym. Rozumiane jest bowiem ono jako: 1) kształtowanie pozytywnej postawy wobec pracy w aspekcie motywacji, kompetencji i wykonania; 2) przyswajanie podstawowej wiedzy o pracy i poznawanie typowych sytuacji związanych z pracą; 3) uczenie wykonywania różnych prac zgodnie z preferencjami i predyspozycjami ucznia; 4) opanowanie podstawowych umiejętności i czynności pracy; 5) przygotowanie uczniów do prowadzenia gospodarstwa domowego; 6) rozumienie kwestii związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy; 7) kształtowanie umiejętności związanych z poszukiwaniem pracy, korzystania z różnych źródeł wiedzy; 8) przygotowanie do podjęcia samodzielnej lub wspomaganej pracy na indywidualnie dopasowanym stanowisku na otwartym lub chronionym rynku pracy; 9) zaspokajanie potrzeb poznawczych i społecznych uczniów przez zapewnienie im warunków do aktywności celowej i społecznie użytecznej". Z tego powodu Sąd przyznał rację twierdzeniom organu, że pojęcie "przysposobienia do pracy" należało ściśle łączyć z edukacją osób niepełnosprawnych, a nie z kształceniem zawodowym. "Przysposobienie do pracy" nie jest nauką konkretnego zawodu, ale przygotowaniem do podjęcia pracy zarobkowej jako takiej. Jest również rozumiane jako przygotowanie do prowadzenia gospodarstwa domowego, mające umożliwić osobom niepełnosprawnym poprawne funkcjonowanie w życiu społecznym i zawodowym. Następnie WSA w Gdańsku wyjaśnił, że o samym "przysposobieniu do pracy" przepisy prawa wspominają jeszcze w kontekście tworzenia oddziałów przysposabiających do pracy w szkołach podstawowych dla uczniów, którzy ukończyli 15. rok życia i nie rokują ukończenia szkoły podstawowej w normalnym trybie oraz którzy: 1) otrzymali promocję do klasy VII albo 2) nie otrzymali promocji do klasy VIII (vide: § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli; Dz. U. z 2019 r., poz. 502). W konsekwencji zakresem przedmiotowym pojęcia "szkoły przysposabiającej do pracy" nie można objąć szkoły policealnej dla osób posiadających wykształcenie średnie (lub wykształcenie średnie branżowe) i to tym bardziej gdy ustawodawca w żadnym innym przepisie (czy to ustawy - Prawo oświatowe, czy ustawy o systemie oświaty, czy też w przepisach wykonawczych wydanych na ich podstawie) nie posługuje się pojęciem szkoły przysposabiającej do pracy w innym znaczeniu, niż typu szkoły, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. d/ u.p.o., a wcześniej w uchylonym już art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty (czyli "szkoła specjalna przysposabiająca do pracy"), a w szczególności żaden przepis nie odnosi się tak do szkół policealnych czy też innych szkół prowadzących kształcenie zawodowe (techników, szkół branżowych). W konsekwencji Sąd przyjął, że prowadzona przez skarżącą policealna [...] Szkoła – stosownie do brzmienia art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej - mogła prowadzić swoją działalność na podstawie dotychczasowych przepisów, do czasu zakończenia kształcenia w tej szkole, nie dłużej jednak niż do dnia 31 sierpnia 2021 r. W rezultacie skarżąca podlegała wykreślenia z ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych Miasta Gdyni w dacie wskazanej w zaskarżonej decyzji, a byt prawny tej szkoły ustał z mocy prawa. Samo zaś wykreślenie mogło nastąpić z datą wsteczną (31 sierpnia 2021 r.) i tym samym mogło poprzedzać wydanie decyzji w kontrolowanej przez Sąd, pod względem legalności, sprawie. Jednocześnie Sąd zestawił treść przepisu art. 82 u.p.o., zgodnie z którym na podstawie (po uzyskaniu) wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek podmioty mogą założyć szkołę niepubliczną i w konsekwencji prowadzić jej działalność, z przepisem art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej w ten sposób, że "zakończenie kształcenia w szkole" z dniem 31 sierpnia 2021 r. musi skutkować wykreśleniem szkoły z takiej ewidencji, przy czym na podstawie art. 169 ust. 2 u.p.o., wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki. Takie zaś wykreślenie, w przypadku skarżącej, zostało prawidłowo stwierdzone zaskarżoną decyzję. Sąd zwrócił też uwagę, że termin 31 sierpnia 2021 r. jest terminem ustawowym o charakterze bezwzględnym. Skutkiem jego upływu – niejako z mocy samego prawa – jest utrata możliwości dalszego prowadzenia przez szkołę niepubliczną nieposiadającą uprawnień szkoły publicznej działalności na podstawie dotychczasowych przepisów (tj., w istocie utratą jej – jako szkoły prowadzącej działalność dydaktyczną - bytu prawnego). W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 139 k.p.a., Sąd I instancji stwierdził, że przepis ten stanowi, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Cytowany przepis formułuje tzw. zakaz reformationis in peius na gruncie postępowania administracyjnego, stanowiący jedną z zasadniczych gwarancji procesowych dla stron tego postępowania. Jednakże z brzmienia cytowanego przepisu wynika, że przedmiotowy zakaz nie ma charakteru bezwzględnego, a możliwość odstąpienia od niego występuje wyłącznie w przypadku, gdy decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo lub interes społeczny. Tego rażące naruszenie prawa dopuścił się organu I instancji i to w dwóch przypadkach. Po pierwsze – ustalił on datę końcową, wbrew treści art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej, a – po drugie – zakwalifikował prowadzoną przez skarżącą szkołę policealną o nazwie [...] Szkoła wbrew treści art. 18 ust. 2 u.p.o. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego. Skarżąca kasacyjnie zaskarżyła wyrok w całości. Na podstawie art. 188 p.p.s.a wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W oparciu o przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a. wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. Oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 169 ust. 2 u.p.o. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że decyzja o wykreśleniu podmiotu z ewidencji szkół i placówek oświatowych może określać termin wykreślenia przypadający przed terminem wydania samej decyzji oraz, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, w następstwie czego Sąd I instancji błędnie uznał, że organ odwoławczy prawidłowo określił w zaskarżonej decyzji termin wykreślenia [...] Szkoły z ewidencji szkół i placówek oświatowych, tj. 31 sierpnia 2021 r. i bezzasadnie oddalił skargę, podczas gdy powinien stwierdzić, że decyzja o wykreśleniu szkoły z ewidencji szkół i placówek oświatowych, wydana na podstawie art. 169 ust. 2 u.p.o., może określać termin wykreślenia przypadający jedynie po jej wydaniu, a co za tym idzie wykreślenie [...] Szkoły z ewidencji szkół i placówek oświatowych na podstawie art. 169 ust. 2 u.p.o. powinno nastąpić w terminie przypadającym po wydaniu przez organ rejestrowy pierwotnej decyzji o wykreśleniu, a więc po 16 sierpnia 2022 r., tym samym nie mogło nastąpić z dniem 31 sierpnia 2021 r. oraz, że decyzja w tym zakresie ma charakter konstytutywny - co z kolei powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.; 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że przepis ten stanowi o ustaniu z mocy prawa bytu prawnego szkół niepublicznych nieposiadających uprawnień szkoły publicznej, w następstwie czego Sąd I instancji błędnie uznał, że organ odwoławczy prawidłowo określił w zaskarżonej decyzji termin wykreślenia [...] Szkoły z ewidencji szkół i placówek oświatowych, tj. 31 sierpnia 2021 r. i bezzasadnie oddalił skargę, podczas gdy powinien stwierdzić, że art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej ustanawia wyłącznie zakaz prowadzenia przez sokoły niepubliczne nieposiadające uprawnień szkoły publicznej działalności na podstawie dotychczasowych przepisów po 31 sierpnia 2022 r. (szkoły przysposabiające do pracy) i po 31 sierpnia 2021 r. (pozostałe szkoły), co nie jest tożsame z ustaniem ich bytu prawnego. W następstwie takich ustaleń Sąd powinien przyjąć, że byt prawny [...] Szkoły nie ustał z mocy prawa z dniem 31 sierpnia 2021 roku, a co za tym idzie zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa w zakresie orzeczonego w niej terminu wykreślenia, co z kolei powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.; 3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 18 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. d/ u.p.o. poprzez błędną wykładnię art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej skutkującą przyjęciem, że użyte w tym przepisie pojęcie "niepublicznej szkoły przysposabiającej do pracy nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej" odnosi się do trzyletniej szkoły specjalnej przeznaczonej wyłącznie dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, o której mowa w art. 18 ust. 2 i art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. d/ u.p.o., w następstwie czego Sąd I instancji błędnie stwierdził, że wymieniony w art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej termin 31 sierpnia 2022 r. nie odnosi się do [...] Szkoły, ponieważ nie jest ona szkołą specjalną o trzyletnim okresie nauczania i bezzasadnie oddalił skargę, podczas gdy powinien stwierdzić, że wskazany w art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej termin 31 sierpnia 2022 r. odnosi się do [...] Szkoły jako szkoły przysposabiającej do pracy, bo kształcącej w zawodach morskich, to z kolei powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.; 4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja dotknięta była wadą nieważności polegającą na jej wydaniu z rażącym naruszeniem prawa na skutek naruszenia zasady reformationis in peius, a Sąd pierwszej instancji zobligowany był do pełnej oceny legalności zaskarżonej decyzji i wyjścia poza zarzuty określone w skardze, w następstwie czego powinien stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez naruszenie zasady reformationis in peius i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uwzględnić skargę stwierdzając nieważność decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Pomorski Kurator Oświaty, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie. Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należało wyjaśnić, że stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a organ zażądał przeprowadzenia rozprawy, skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 183 § 1 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej postawiono pięć zarzutów, przy czym, wbrew ich oznaczeniu przez skarżącą kasacyjnie, czwarty, ostatni zarzut (zamieszczony w pkt. 4. petitum skargi kasacyjnej) jest zarzutem naruszenia przepisów postępowania (zarzucane naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi (...). W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). Wskazany powyżej zarzut, wg skarżącej kasacyjnie, miałby polegać na bezzasadnym oddaleniu skargi, podczas gdy Sąd skargę powinien był uwzględnić z uwagi na jej wadę nieważności wynikającą z naruszenia przez organ odwoławczy zakazu reformationis in peius wynikającego z przepisu art. 139 k.p.a. Zarzut ten jest niezasadny, ponieważ nie doszło do naruszenia ww. zakazu z uwagi na wystąpienie w sprawie odstępstwa przewidzianego w samym przepisie art. 139 k.p.a. w postaci rażącego naruszenia prawa, którego dopuścił się organ I instancji. W sprawie wystąpiła zatem sytuacja odwrotna – przeciwna do twierdzeń skarżącej kasacyjnie. To nie zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) , ale to decyzja organu I instancji w części dotyczącej terminu wykreślenia [...] Szkoły z ewidencji i błędnej kwalifikacji samej Szkoły stała w oczywistej sprzeczności z przepisem art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej. Ustalenia organu odwoławczego były w tym zakresie prawidłowe, co dostrzegł i uzasadnił Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Oto bowiem decyzja Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 16 sierpnia 2022 r. zawierała termin oczywiście sprzeczny z terminem przewidzianym w art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej dla szkoły niepublicznej nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej działającej przed dniem 1 września 2019 r. (ale innej niż niepubliczna szkoły przysposabiającej do pracy nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej). Doszło również do błędnej kwalifikacji Szkoły jako "niepublicznej szkoły przysposabiającej do pracy". Jednocześnie przez tak sformułowaną treść zarzutu skarżąca kasacyjnie usiłowała podważyć legalność wykładni art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej dokonanej przez organ odwoławczy, a następnie Sąd I instancji, do czego NSA odniósł się szczegółowo poniżej, już w ramach oceny poszczególnych zarzutów naruszenia prawa materialnego. Nie są prawdziwe twierdzenia skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji nie dokonał pełnej oceny legalności zaskarżonej decyzji, do czego był zobowiązany na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a,, ponieważ z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że WSA w Gdańsku odniósł się do postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 139 k.p.a. i wyjaśnił powody, dla których w sprawie wystąpił wyjątek od zakazu reformationis in peius. Przedstawił w tym zakresie spójną wykładnię przepisów art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. f/ u.p.o. oraz art. 169 ust. 2 u.p.o. oraz uzupełniająco art. 82 u.p.o. i wyprowadził normę, która w swej treści (dyspozycji) pozwalała prowadzić [...] Szkole (jako szkole niepublicznej nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej, działającej przed dniem 1 września 2019 r.), swoją działalność na podstawie dotychczasowych przepisów do czasu zakończenia kształcenia w tej szkole, jednak nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2021 r. (vide część historyczna uzasadnienia niniejszego wyroku). Natomiast prawidłowość tej wykładni, jak wskazano już powyżej, należało ocenić przystępując do rozpoznania poszczególnych zarzutów naruszenia prawa materialnego. I tak, według kolejności, pierwszym postawionym zarzutem było naruszenie art. 169 ust. 2 u.p.o. przez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że decyzja o wykreśleniu podmiotu z ewidencji szkół i placówek oświatowych może określać termin wykreślenia przypadający przed terminem wydania samej decyzji oraz, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny. Zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego przez skarżącą kasacyjnie skutku, ponieważ przepisu art. 169 ust. 2 u.p.o. nie można wykładać w oderwaniu od przepisu art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej. Taki sposób wykładni prowadzi bowiem do rezultatu w postaci normy o niepełnej treści, która bez uwzględnienia przepisu art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej nie mogła zostać w stanie faktycznym sprawy w ogóle zastosowana. Nie wolno bowiem interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne (zakaz wykładni per non est). Przepis art. 169 ust. 2 u.p.o. stanowi normę kompetencyjną i już w obrębie całej jednostki redakcyjnej (artykułu) nie może być interpretowany z pominięciem jego ust. 1, który zawiera katalog przyczyn wykreślenia z ewidencji. W stanie faktycznym sprawy przyczyna wykreślenia wykraczała poza obręb tej jednostki (art. 169 ust. 1 u.p.o.) - została ujęta w przepisie art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej i miała charakter wyjątkowy. To w tym właśnie przepisie ustawodawca przewidział dwa terminy o charakterze bezwzględnym (nieprzekraczalnym), z upływem których to terminów szkoły niepubliczne nieposiadająca uprawnień kończą działalność. Zarówno organ odwoławczy, jak też Sąd I instancji właściwie zinterpretowały obydwa przepisy przyjmując, że w sytuacji upływu tych terminów (w przypadku skarżącej kasacyjnie - z dniem 31 sierpnia 2021 r.) powinno nastąpić wykreślenie z ewidencji w drodze decyzji administracyjnej, stosownie do kompetencji przyznanych w art. 169 ust. 2 u.p.o. Skutek określony w art. 104 ust. 2 ustawy zmieniającej to zakończenie działalności, które prowadzi do wykreślenia szkoły z ewidencji. Jest to zatem skutek utraty określonych praw, a wydanie decyzji administracyjnej ma charakter rozstrzygający, z tą uwagą, że samo zakończenie działalności i jego termin, jako przyczyna wykreślenia z rejestru, ma źródło w ustawie (w art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej). W tym przejawia się deklaratoryjny charakter decyzji o wykreśleniu szkoły z ewidencji i z tego też powodu decyzja wydana w tym przedmiocie nie może modyfikować terminów ustawowych. Terminy te pozostają bowiem zawsze niezależnie od daty wydania decyzji i pozostają zawsze te same. Powyżej przedstawiona ocena zarzutu naruszenia art. 169 ust. 2 u.p.o. jako zarzutu niezasadnego prowadziła jednocześnie do uznania także i zarzutu naruszenia art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej jako zarzutu niezasadnego. Wynika to z wzajemnego powiązania obydwu przepisów w nierozerwalnej relacji normatywnej: hipoteza (art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej) i dyspozycja art. 169 ust. 2 u.p.o. Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie, Sąd nie dopuścił się naruszenia tego przepisu poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że przepis ten stanowi o ustaniu z mocy prawa bytu prawnego szkół niepublicznych nieposiadających uprawnień szkoły publicznej właśnie z uwagi na jego bezpośredni (ustawowy) skutek. Jedynie dodatkowo należy wskazać, że przepis art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej ma de iure charakter przepisu przejściowego i zarazem porządkującego dotychczasowy system oświaty w związku z wejściem w życie nowej ustawy, a cechą normatywną tego rodzaju przepisów jest ich, co do zasady, kognitywny (bezwzględnie obowiązujący) charakter. Nie doszło również do naruszenia art. 104 ust. 1 ustawy nowelizującej w zw. z art. 18 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. d/ u.p.o. poprzez błędną wykładnię art. 104 ust. 1 ustawy nowelizującej skutkującą przyjęciem, że użyte w tym przepisie pojęcie "niepublicznej szkoły przysposabiającej do pracy nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej" odnosi się do trzyletniej szkoły specjalnej przeznaczonej wyłącznie dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, o której mowa w art. 18 ust. 2 i art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. d/ u.p.o. W tym zakresie dokonana przez Sąd I instancji, a wcześniej przez organ odwoławczy, wykładnia pojęcia "niepublicznej szkoły przysposabiającej do pracy nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej" z użyciem typologii szkół wymienionych w art. 18 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. d/ u.p.o była trafna, a użyty w tym przepisie przymiotnik "specjalna", przy jego jednoczesnym braku w przepisie art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej nie oznaczał, że występują dwa różne rodzaje szkół przysposabiających do pracy. Wręcz przeciwnie, przepisy prawa oświatowego wykazują tu wyraźną spójność systemową w nadanym znaczeniu pojęcia "przysposobienie do pracy" tak na gruncie u.p.o. (art. 18 ust. 2), jak też w powołanych przez Sąd I instancji przepisach wykonawczych - w załączniku nr 5 do cyt. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r., Co więcej, a na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, w odniesieniu do tych szkół w sposób konsekwentny ustawodawca wprowadza okres nauczania wynoszący 3 lata. Ponadto w odniesieniu do "szkół przysposabiających do pracy" istnieje jednoznaczna w swej treści wykładnia historyczna wyprowadzonej przez Sąd I instancji z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej – jej art. 104 ust. 1 (vide część historyczna niniejszego uzasadnienia). Przyjęcie z kolei sposobu wykładni zaprezentowanego przez skarżąca kasacyjnie w ww. zarzucie doprowadziłoby w istocie do zrównania i tożsamości znaczeniowej dwóch różnych szkół o całkowicie odmiennych profilach nauczania, tzn. szkoły policealnej dla osób posiadających wykształcenie średnie lub wykształcenie średnie branżowe, o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku.(a taką szkołę prowadziła skarżąca kasacyjnie) z trzyletnią szkołą specjalną przysposabiającą do pracy. W dalszej konsekwencji doszłoby do tak szerokiej wykładni pojęcia "niepublicznej szkoły przysposabiającej do pracy", że drugie użyte przez ustawodawcę w treści przepisu art. 104 ust. 1 ustawy zmieniającej pojęcie "szkoły niepublicznej" okazałoby się pojęciem "pustym", bez jakichkolwiek desygnatów. Doszłoby w ten sposób do takiej interpretacji przepisu, która prowadziłaby do absurdalnych lub niemożliwych do zaakceptowania konsekwencji (Argumentum ad absurdum). Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego, w pkt. 2. sentencji wyroku, Naczelny Sad Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 stycznia 2024
- Symbol z opisem
- 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
- Skarżony organ
- Kurator Oświaty
- Sędziowie
- Mirosław Wincenciak Sławomir Pauter Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny