III OSK 4117/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa [...] o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 4117/21 wydanego w sprawie ze skargi kasacyjnej Marszałka Województwa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 października 2020 r. sygn. akt II SAB/Łd 56/20 w sprawie ze skargi Związku Międzygminnego "[...] " z siedzibą w [...] na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie wpisania instalacji komunalnej na listę instalacji komunalnych planowanych do budowy, modernizacji lub rozbudowy postanawia: odmówić dokonania wykładni wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 października 2020 r. sygn. akt II SAB/Łd 56/20, po rozpoznaniu skargi Związku Międzygminnego "[...]" z siedzibą w [...] na bezczynność Marszałka Województwa [....] w przedmiocie wpisania instalacji komunalnej na listę instalacji komunalnych planowanych do budowy, modernizacji lub rozbudowy, zobowiązał Marszałka Województwa [....] do załatwienia wniosku Związku Międzygminnego z 14 stycznia 2020 r. (punkt 1); stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (punkt 2); oddalił skargę w pozostałej części (punkt 3); zasądził od Marszałka Województwa [....] na rzecz skarżącego Związku Międzygminnego "[...]" z siedzibą w [....] zwrot kosztów postępowania (punkt 4). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 4117/21 oddalił wywiedzioną przez Marszałka Województwa [....] skargę kasacyjną od powyższego wyroku oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Pismem z dnia 30 maja 2023 r. Marszałek Województwa [....] złożył wniosek o wykładnię wskazanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez wskazanie, w jakiej formie powinna zostać udzielona Związkowi Międzygminnemu "[...]" z siedzibą w [...] odpowiedź w niniejszej sprawie, aby można było uznać, że wniosek skarżącej został załatwiony, w sytuacji gdy zdaniem organu brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu wniosku Marszałek przywołując fragmenty uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że w piśmie z dnia 9 czerwca 2020 r. skierowanym do Zawiązku Międzygminnego "[...]" poza przywołaniem podstaw faktycznych i prawnych braku możliwości wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjne zawarł stwierdzenie, że złożony wniosek o wpisanie Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych w m. P. na listę instalacji komunalnych planowanych do budowy nie może zostać uwzględniony, ponieważ Związek Międzygminny "[....]" nie jest prowadzącym instalację w myśl przepisów ustawy prawo ochrony środowiska, a zatem nie posiadał uprawnienia do złożenia przedmiotowego wniosku. Ze stwierdzenia tego wynika, iż wprost zostało wskazane, że wniosek Związku Międzygminnego nie może zostać uwzględniony. Mimo to Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 maja 2023 r. wskazał, iż powyższe pismo zawierało jedynie informację o przepisach i braku procedowania wniosku oraz, że organ nie udzielił wnioskodawcy jakiejkolwiek odpowiedzi. W związku z powyższym w ocenie Marszałka zasadnym jest dokonanie wykładni zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia poprzez wskazanie dlaczego Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz przywołując cytowane pismo uznał, iż organ nie udzielił wnioskodawcy jakiejkolwiek odpowiedzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 158 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że potrzeba wyjaśnienia treści sentencji wyroku, bądź jego uzasadnienia zachodzi wówczas, gdy jest ono niejednoznaczne lub dotknięte zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Strona wnioskująca o wykładnię orzeczenia ma obowiązek wskazać, które konkretne elementy sentencji wyroku lub jego uzasadnienia są dla niej niezrozumiałe, bądź nasuwają określone wątpliwości i dlaczego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wyjaśnienie wątpliwości nie może prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wniosek o wykładnię wyroku nie może zmierzać również do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawnych i znaczenia słów ani do polemiki ze stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi zatem wtedy, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Dokonując w tym zakresie analizy przedstawionej przez Marszałka Województwa [....] argumentacji zawartej we wniosku o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2023 r. uznać należało, że sprowadza się ona albo do polemiki z uzasadnieniem tego wyroku i kwestionowania zasadności podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia, albo też zmierza do wskazania na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowane przez Marszałka żądanie wykracza znacznie poza przewidzianą w art. 158 P.p.s.a. wykładnię orzeczenia, która nie może zmierzać do zmian merytorycznych, polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy ani też do formułowania przez Sąd dodatkowych motywów podjętego rozstrzygnięcia lub modyfikacji motywów poprzednio wskazanych. Przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania. Wniosek o wykładnię orzeczenia nie może stanowić kolejnego, nieprzewidzianego w ustawie środka zaskarżenia. Zaakcentować należy, że okoliczności wskazane przez Marszałka były przedmiotem zarzutów zawartych we wniesionej przez niego skardze kasacyjnej, zaś uważna lektura uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjny pozwala w sposób jasny i klarowny stwierdzić jakie przyczyny legły u podstaw oddalenia tej skargi. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż nie jest zasadny zarzut dokonania w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 38b ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o odpadach, tym samym za niezasadne uznano twierdzenie skarżącego, że skuteczny wniosek o dokonanie wpisu planowanej instalacji na listę objętą art. 38b ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach tj. listę instalacji komunalnych planowanych do budowy, rozbudowy lub modernizacji, może zgłosić jedynie podmiot już prowadzący instalację. Wyjaśniono, że nie można utożsamiać obu list wskazanych przez ustawodawcę w art. 38b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o odpadach jako w istocie stanowiącej jedną listę. Okoliczność, że ustawodawca wskazuje na warunki dokonania wpisu już funkcjonującej instalacji komunalnej na listę, o której mowa w art. 38b ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach nie oznacza, że identyczne warunki musiałby spełnić wnioskodawca domagając się wpisania planowanej instalacji na listę objętą art. 38b ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że wprawdzie art. 38b ust. 3 ww. ustawy wskazuje, że wpisu na listę, o której mowa w art. 38b ust. 1 ustawy o odpadach dokonuje się na pisemny wniosek prowadzącego instalację komunalną, ale wykładnia tego przepisu musi uwzględniać treść kolejnego ustępu (ust. 4 art. 38b tej ustawy), zgodnie z którym do wniosku objętego art.38b ust. 3, ale tylko w zakresie dokonania wpisu na listę funkcjonujących instalacji (a nie planowanych) dołącza się określone w tym przepisie obligatoryjnie dokumenty. Byłoby całkowicie nielogiczne i niczym nieuzasadnione, gdyby ww. dokumenty należało dołączać do wniosku o wpisanie na odrębną listę planowanych dopiero instalacji komunalnych. Podkreślono także, że w przypadku instalacji komunalnych już funkcjonujących, ustawodawca stawia wnioskodawcom dużo większe wymagania w zakresie ich wpisania na właściwą listę niż w przypadku instalacji dopiero planowanych, co do których nie ma ani pewności, czy one w ogóle powstaną i w jakim zakresie będą w przyszłości przetwarzały odpady. Wykładnia wyroku nie może także zmierzać w istocie do udzielenia organowi wytycznych do sposobu załatwienia sprawy. W tej bowiem sprawie sądy administracyjne rozstrzygały w zakresie stanu bezczynności organu (Marszałka Województwa [....]) i nie mogły oceniać, jakiej treści ma być akt podjęty w wyniku rozpoznania złożonego wniosku. Dopiero po jego podjęciu przez organ, może on zostać w stosownej procedurze poddany kontroli sądowoadministracyjnej i wówczas nastąpi kontrola takiego aktu tak co do jego treści, jak i formy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia złożonego przez Marszałka wniosku, dlatego też na podstawie art. 158 w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.