III OSK 50/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku H. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 24 lutego 2025 r. nr DTPO-ZKP.401.58.2023.4.SS w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 24 września 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 981/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. S. (dalej: "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska 24 lutego 2025 r. nr DTPO-ZKP.401.58.2023.4.SS w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Od powyższego orzeczenia skarżący złożył skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten na zasadzie art. 193 p.p.s.a., znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Instytucja wstrzymania przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie natomiast do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, że udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w okolicznościach przedstawionych przez wnioskodawcę i zobrazowanych za pomocą dowodów, znajdującymi się w aktach sprawy (postanowienia NSA: z 4 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 456/12, z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II FZ 2137/14, z 29 października 2019 r., sygn. akt I GZ 358/19). Tak więc pozostawiona sądowi administracyjnemu możliwość uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu determinowana jest oceną konkretnych okoliczności, jakie występują po stronie wnioskodawcy, a które zostały przez niego wyartykułowane i należycie udokumentowane, a także od tego, czy okoliczności te (potwierdzone dowodami) mieścić się będą w granicach zaznaczonych powyżej przesłanek, w postaci "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" jako następstw wykonania aktu. Pojęcie "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają uzasadnienia w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. m.in. postanowienia NSA: z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21, z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak m.in. postanowienie NSA z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że skarżący w zawartym w skardze kasacyjnej wniosku nie przedstawił swojej sytuacji finansowej. Wśród załączników skargi kasacyjnej nie znajdują się dokumenty, które przedstawiałyby jego sytuację majątkową, a sama argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu wniosku ma ogólny i powierzchowny charakter. Nałożony na skarżącą kasacyjnie obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt zobowiązania do wpłaty nawet znacznej kwoty nie stanowi o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. O takiej obawie można byłoby mówić jedynie po dokonaniu szczegółowej analizy sytuacji finansowej skarżącego i zestawieniu tej sytuacji z wysokością zobowiązania zawartego w zaskarżonej decyzji. Dokonanie takiej oceny, wobec braku stosownych twierdzeń i dowodów, jest niemożliwe. Skarżący kasacyjnie nie złożył żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową i majątkową, ani nawet nie przedstawił szczegółowych i zindywidualizowanych twierdzeń w tym zakresie. W niniejszej sprawie wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej został złożony bez należytego uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.