III OSK 7555/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 września 2021 r. sygn. akt II SA/Go 300/21 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia 27 stycznia 2021 r. nr Prez. Adm. 0521-7/21 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1/ oddala skargę kasacyjną, 2/ odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wyrokiem z 9 września 2021 r., II SA/Go 300/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.S. (dalej: skarżący) na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] (dalej: Prezes Sądu) z 27 stycznia 2021 r., nr Prez. Adm. 0521-7/21, w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddalił skargę ( pkt I ) oraz przyznał od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz radcy prawnego wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu ( pkt II ). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego w ramach prawa pomocy. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w części co do punktu I, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucił Sądowi I instancji: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 16 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176; dalej: u.d.i.p.) polegające na przyjęciu, iż wniosek obejmował informację publiczną przetworzoną i wobec niewykazania przez skarżącego słusznego interesu informacje te nie podlegały udostępnieniu, podczas gdy wniosek obejmował informację prostą (odpisy orzeczeń wraz z uzasadnieniem we wskazanych we wniosku 74 sprawach z 2019 r.), a konieczność dokonania animizacji orzeczeń nie zmienia kwalifikacji żądanej informacji na informację przetworzoną, 2/ naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie pracochłonności w realizacji wniosku i przyjęcie, że przygotowanie informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku wymaga w toku dokonywania anonimizacji tekstu zwiększonego nakładu czasowego i znacznej ostrożności, co uzasadnia uznanie, że wniosek obejmuje informację przetworzoną, gdy tymczasem orzeczenia wskazane we wniosku obejmowały orzeczenia stanowiące istniejący już zbiór orzeczeń - zarejestrowany w repertorium C pod symbolem 325, zgodnie z obowiązującym wówczas zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. MS z 2003 r., nr 5, poz. 22 ze zm.; dalej zarządzenie MS), a przeprowadzenie animizacji orzeczeń w 74 sprawach stanowi w dalszym ciągu przygotowanie informacji prostej. W oparciu o przytoczone podstawy kasacyjne, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku co do punktu I oraz o uchylenie decyzji Prezesa Sądu z 27 stycznia 2021 r., nr Prez. Adm. 0521-7/21, i poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Rejonowego [...] z 18 grudnia 2020 r., ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm przepisanych. Z uzasadnienia wynika, że zdaniem skarżącego realizacja jego wniosku obejmowała udostępnienie informacji prostych, bowiem w świetle przywołanego orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok NSA z 1 października 2021 r., III OSK 4058/21; wyrok WSA w Białymstoku z 23 września 2021 r., II SAB/Bk 55/21) rozmiar żądanej informacji nie daje podstaw do przyjęcia, iż informacja podlegająca udostępnieniu ma charakter informacji przetworzonej. Skarżący zauważył również, że nie bez znaczenia jest okoliczność, iż orzeczenia sądowe w coraz większym stopniu podlegają publikacji na stronach internetowych sądów, co ułatwia odbiorcom możliwość zapoznania się z dorobkiem judykatury. Zdaniem skarżącego przygotowanie orzeczeń z wyspecyfikowanego zbioru (do prowadzenia, którego sąd był obowiązany na mocy zarządzenia MS) przy użyciu oprogramowania wspierającego proces anonimizacji nie powoduje tak znacznego obciążenia w pracy sądu, iż doszłoby do zakłóceń w wykonywaniu jego podstawowych zadań. Skarżący zauważył, że Sąd I instancji oparł się jedynie na oświadczeniu organu co do czasu koniecznego do realizacji wniosku, pomimo że organ nie wskazał na czym się oparł przy dokonywaniu swoich obliczeń. W konsekwencji, w ocenie skarżącego, nie zostały dostatecznie wyjaśnione okoliczności związane z oceną, jak realizacja wniosku wypływa na prace sądu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Sądu wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powołał się na stanowisko NSA zawarte w wyroku z 17 września 2020 r., I OSK 396/20, zgodnie z którym "treść orzeczeń sądów jest informacją publiczną, co nie wyklucza przypadków, gdy zbiór takich orzeczeń przygotowany w zakresie objętym wnioskiem, staje się informacją przetworzoną, która zachowuje swój publiczny charakter, ale jej udostępnienie zależy od znaczenia dla interesu publicznego, co równoważy obciążenia związane z jej przygotowaniem" i stwierdził, że zakwalifikowanie żądanej przez skarżącego informacji jako przetworzonej obligowało go do wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, którego skarżący mimo wezwania nie wykazał. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Pomimo tego, że zasadą jest, iż w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania to w rozpoznawanej sprawie z uwagi na charakter i sposób postawionych zarzutów większość rozważań będzie się odnosiła łącznie do obu rodzajów zarzutów. Skarżący kasacyjnie błędu Sądu I instancji upatruje w przyjęciu, że wniosek o udzielenie informacji publicznej obejmował swym zakresem informację publiczną przetworzoną. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje m.in. uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Powyższe unormowanie dotyczące informacji przetworzonej stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którą od osoby wnoszącej o udostępnienie informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Choć ustawodawca posłużył się w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. terminem "informacja przetworzona", to go nie zdefiniował ani nawet bliżej nie określił, dlatego też niezbędne w tym zakresie jest odwołanie się do orzecznictwa sądów administracyjnych. Zauważyć należy również to, że ustawodawca w ogóle nie posługuje się terminem "informacji prostej", który mógłby być przeciwstawny dla informacji przetworzonej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2018 r. w sprawie I OSK 1526/16 stwierdził, że "informacja prosta" może być definiowana w sposób negatywny, jako informacja, która nie wymaga przetworzenia (zob. P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, s. 55). Każda informacja prosta nie jest zatem informacją przetworzoną i odwrotnie: informacja przetworzona nie jest informacją prostą. Wadą definicji negatywnej jest fakt, że nie oddaje ona istoty tego rodzaju informacji. Dlatego też, poszukując pozytywnej definicji informacji prostej, można uznać, że taką informacją jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada (zob. wyrok NSA z 5 grudnia 2013 r., I OSK 1857/13). Informacja prosta to taka, która jest już w posiadaniu zobowiązanego i może zostać od razu udzielona wnioskodawcy, a jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces przekształcenia, a zatem udostępnienie informacji prostej nie wiąże się z koniecznością wykonania pewnych dodatkowych, ponadprzeciętnych czynności, które z informacji prostych tworzyłyby nową informację. Informacja prosta może być udostępniona od razu w formie, w jakiej jest w posiadaniu zobowiązanego, albo też może być udostępniona wtedy, gdy po pewnych zwykłych, niewymagających większego wysiłku czynnościach może zostać udostępniona. Czynności takie nie powodują powstania nowej informacji, lecz tylko stanowią pewne jej "obrobienie", tak aby mogła zostać udostępniona wnioskodawcy. W kwestii dotyczącej interpretacji pojęcia "informacji przetworzonej" należy odwołać się do rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2018 r., I OSK 915/16, w którym Sąd ten wskazał, że analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje podstawę do odkodowania swojego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która: - w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14); - jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05); - jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu (por. wyroki NSA z 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); - może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14, 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15); - nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją, również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA z: 5 marca 2015 r., I OSK 863/14, z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14, z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11); Powszechnie wskazuje się na praktyczną trudność z wytyczeniem granicy pomiędzy informacją przetworzoną, a informacją prostą. Problem ten pojawia się zwłaszcza wówczas, gdy wnioskodawca wnosi o przedstawienie mu wielu informacji prostych. W tym zakresie spotyka się w orzecznictwie dwa odmienne poglądy. Zgodnie z pierwszym ( mniejszościowym ) nie stanowi informacji przetworzonej proste zebranie danych z wielu dokumentów, jakimi organ dysponuje. O tym, czy daną informację należy traktować jako przetworzoną, a nie prostą, nie może decydować pracochłonność konieczna do jej wytworzenia, czy udostępnienia (wyrok NSA z 19 marca 2013 r., I OSK 2875/12), a więc charakteru takiej informacji nie mogą zmienić ewentualne trudności podmiotu wykonującego zadania publiczne w udostępnieniu informacji (wyrok NSA z 14 września 2012 r., I OSK 1292/12). Zbiór szeregu informacji prostych, nawet gdy ich zebranie powoduje konieczność wykonania pewnych działań angażujących pracowników i środki zobowiązanego, nie powoduje, że informacje proste przekształcają się w informację przetworzoną. Z kolei drugi pogląd reprezentowany w orzecznictwie i doktrynie ( obecnie dominujący ) wskazuje, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok NSA z 6 października 2011 r., I OSK 1199/11; podobnie wyrok NSA z 17 maja 2012 r., I OSK 416/12). W przedstawionym poglądzie orzeczniczym przyjmuje się więc, że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11; z 25 kwietnia 2012 r., I OSK 202/12; z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; z 25 listopada 2016 r., I OSK 1513/15; z 14 kwietnia 2017 r., I OSK 2791/16; z 26 marca 2018 r., I OSK 2349/17; z 27 marca 2018 r., I OSK 1526/16). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela drugi z wyżej zreferowanych poglądów. Pogląd ten zaprezentował również Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Zatem ustalenie charakteru wnioskowanej informacji - prostej czy przetworzonej wymaga uwzględnienia okoliczności danego przypadku i ich oceny przez pryzmat zakresu i rodzaju czynności koniecznych do przygotowania informacji żądanej przez wnioskodawcę. Z niepodważonego w skardze kasacyjnej stanu faktycznego będącego podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że skarżący domagał się udostępnienia kopii wyroków wraz z ich uzasadnieniami, wydanych w roku 2019, w sprawach o symbolu 325, do którego kwalifikowane są sprawy o zadośćuczynienie z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu, rozpatrywane na podstawie art. 445 Kodeksu cywilnego. W Sądzie Rejonowym [...] w 2019 r. zarejestrowane zostały 74 sprawy, których odszukania, a następnie anonimizacji należałoby dokonać, aby odpowiedzieć na żądanie zgłoszone przez skarżącego. Proces anonimizacji w tego typu sprawach tj. dotyczących zadośćuczynienia z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu wymaga zwiększonego nakładu czasowego i znacznej ostrożności, by nie pozbawić dokumentu integralności, kompletności i zachować logikę rozumowania sądu. Sprawy o zadośćuczynienie związane są zazwyczaj z wystąpieniem określonego zdarzenia (np. pobicia, wypadku drogowego, leczenia operacyjnego itp.) na tyle charakterystycznego w danym środowisku, że celem wyłączenia możliwości jakiejkolwiek identyfikacji stron postępowania, mogłoby okazać się konieczne usunięcie całych fragmentów uzasadnienia, co prowadziłoby w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej treści. W konsekwencji udostępnienie wyroków i uzasadnień w tego typu sprawach wymaga bardziej niż zwykle zaawansowanego procesu anonimizacji, zmierzającego do pozbawienia uzasadnień orzeczeń treści odnoszących się do wskazanych wyżej danych umożliwiających identyfikację osób fizycznych. Wiąże się to z wnikliwą, szczegółową analizą treści tych orzeczeń, co nie tylko stanowi o znaczącym nakładzie pracy, ale i prowadzi do powstania nowej pod względem jakości informacji. W niniejszej sprawie konieczne byłoby odszukanie 74 spraw sądowych, a następnie ich anonimizacja wymagająca zachowania szczególnej ostrożności. Rzeczą oczywistą jest to, że wymagałoby to specjalnego oddelegowania pracownika, co z oczywistych względów czyniłoby niemożliwym podejmowanie przez niego czynności służbowych leżących w zwykłym zakresie zadań i tym samym zakłóciło prawidłowe działanie sądu. Wyszukanie, zestawienie, weryfikacja i przygotowanie do udostępnienia (np. w formie wykazu, czy tabeli) wielu informacji prostych powoduje konieczność poniesienia znacznego nakładu pracy pracownika (pracowników) oddelegowanego do tych czynności. Podzielić należy zatem słuszność stanowiska Sądu I instancji, że zakres wniosku i czasochłonność związana z przygotowaniem wnioskowanej informacji, powoduje, iż zachodzi przypadek informacji przetworzonej. Informacja, której domaga się skarżący kasacyjnie nie istnieje w Sądzie Rejonowym [...] w żądanej treści. Przygotowanie informacji w postaci żądanej przez skarżącego kasacyjnie wymagałoby znacznego zaangażowania pracowników sądu, co w oczywisty sposób mogłoby wpłynąć na prawidłowe funkcjonowanie tego podmiotu. Wyodrębnienie wnioskowanych informacji byłoby zatem bardzo pracochłonne i zasadniczo zdezorganizowałoby pracę w powyższym sądzie, zwłaszcza że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w czasie wskazanym w decyzjach organów niezmiernie trudno byłoby przeprowadzić w sposób prawidłowy anonimizację. Wydaje się, że czas ten nie został prawidłowo oceniony ( niedoszacowany ) z uwagi na konieczność zachowania szczególnej ostrożności związanej z charakterem spraw dotyczących zadośćuczynienia. Twierdzenia skargi kasacyjnej w żadnym stopniu nie przekonują, że anonimizacji można dokonać w krótszym czasie i tym samym żądana informacja nie stanie się informacją przetworzoną. Nie ulega zatem wątpliwości, że mamy w tym przypadku do czynienia z informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 16 grudnia 2021 r. w sprawie III OSK 4769/21 i z 11 stycznia 2023 r. w sprawie III OSK 6381/21 dotyczących tego samego skarżącego kasacyjnie. Tym samym zarzut naruszenia przepisów postępowania należało uznać za pozbawiony słuszności. Chybiony jest również zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. z uwagi na przyjęcie, że wniosek skarżącego obejmował informację publiczną przetworzoną. Rozpatrzenie takiego wniosku każdorazowo wymaga uprzedniej weryfikacji istnienia po stronie wnioskodawcy szczególnego interesu publicznego, jako określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunku uzyskania dostępu do tego rodzaju informacji publicznej. W ramach tej weryfikacji organ zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, albowiem ten - składając wniosek - może nie mieć świadomości, że żąda informacji przetworzonej. Dopiero zaś po dokonaniu weryfikacji spełnienia przesłanki szczególnego interesu publicznego, w zależności od jej wyniku adresat wniosku zobowiązany jest udostępnić żądaną informację publiczną po jej uprzednim przetworzeniu, bądź odmówić jej udostępnienia w drodze decyzji wydanej na zasadzie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 30 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 3/11, LEX nr 1079760; wyroki WSA we Wrocławiu: z 18 maja 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wr 12/12, LEX 1271502 oraz z 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 109/17, LEX nr 2364529). W taki sposób postąpił organ administracji, a Sąd I instancji w sposób zasadny to zaakceptował. Skutkiem błędnego zanegowania przez skarżącego charakteru żądanej informacji musiała być odmowa udostępnienia żądanej informacji przetworzonej. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. Natomiast na zasadzie art. 207 § 2 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie pełnomocnika za wykonaną pomoc prawną z urzędu należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.