III OSK 831/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Fundacji [...] o wstrzymanie wykonania aktu Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 1 kwietnia 2025 r., znak: DKN.410.17.2024 w sprawie ze skargi kasacyjnej Fundacji [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1432/25 w sprawie ze skargi Fundacji [...] na akt Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 1 kwietnia 2025 r., znak: DKN.410.17.2024 w przedmiocie ustalenia jednostki organizacyjnej wytwarzającej materiały archiwalne postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 4 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1432/25, oddalił skargę na akt Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z 1 kwietnia 2025 r., którym nakazano Fundacji utworzenie i prowadzenie archiwum zakładowego, z uwagi na fakt, że podmiot ten jest jednostką organizacyjną, w której powstają materiały archiwalne wchodzące do państwowego zasobu archiwalnego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Fundacja wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że utworzenie archiwum zakładowego to przedsięwzięcie absorbujące energię jednostki zobowiązanej, wymaga też znacznego nakładu pracy. Fundacja twierdzi, że nie posiada zabezpieczonych środków na realizację nakazanych zadań, a dodatkowo "kreuje to sytuacje polegające na stworzeniu niebezpieczeństwa co do w prawidłowego rozliczenia otrzymanych dotacji celowych". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podnieść trzeba, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa więc na stronie. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd, rozpoznając wniosek, nie dokonuje oceny zawartości skargi kasacyjnej, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Zauważyć też należy, że WSA w Warszawie, w postanowieniu z 31 lipca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1432/25, wypowiedział się już w przedmiotowej kwestii i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Fundacja nie wniosła zażalenia na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, stosuje art. 61 § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie art. 61 § 2-3 P.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Podnieść należy, że taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Fundacja nie przedstawiła bowiem żadnych nowych argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego w sprawie aktu. Fundacja nie wyjaśniła na czym miałoby polegać wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, ale także nie wykazał, że w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany okoliczności, o czym mowa w art. 61 § 4 P.p.s.a. Fundacja, podobnie, jak w poprzednim postępowaniu w sprawie wstrzymania wykonania aktu, oparła swój wniosek o lakoniczne twierdzenia, które nie spełniają wymogów określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. i nie dają podstaw do przyjęcia, że zachodzą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 61 § 3-4 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.