III OSK 92/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 37/24 w sprawie ze skargi M.K na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.K. na rzecz Prezesa Rady Ministrów kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASASDNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 37/24, oddalił skargę M.K. (dalej: "skarżący") na postanowienie Prezesa Rady Ministrów (dalej: "organ" lub "Prezes RM") z dnia [...] listopada 2023 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., utrzymaną w mocy decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2018 r., odmówił skarżącemu przyznania świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270, z późn. zm., dalej: "ustawa o emeryturach i rentach z FUS"). Skarżący złożył skargę na powyższe rozstrzygnięcie, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1683/18, oddalił. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 13 października 2020 r. Skarżący wnioskiem z 19 września 2023 r. ponownie wystąpił do organu o przyznanie renty specjalnej. Prezes RM postanowieniem z dnia [...] października 2023 r., nr [...], na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego. Organ wskazał, że decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2018 r. odmówiono skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Składając zaś kolejny wniosek w tej samej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych nowych, istotnych okoliczności i dokumentów, które nie były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2018 r., mogących wskazywać na zaistnienie szczególnego przypadku w rozumieniu art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Skarżący ponownie powołał się na skrzywdzenie go przez wymiar sprawiedliwości III RP, naruszenie praw konstytucyjnych, pozbawienie prawa do renty z tytułu trwałej, częściowej niezdolności do pracy, zarejestrowanie w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, jak również brak zabezpieczenia społecznego. Prezes Rady Ministrów – po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy - postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r., [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie stwierdzając, że pomiędzy sprawą zakończoną decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego, a niniejszą sprawą zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, oparta na tej samej podstawie prawnej i faktycznej oraz na tożsamych żądaniach wnioskodawcy. Złożony przez skarżącego wniosek, chociaż przy użyciu innych sformułowań, to jednak wskazuje argumenty wymienione przez niego w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną. Zatem wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w sprawie już wcześniej rozstrzygniętej skutkowałoby rażącym naruszeniem prawa. Kierowanie zatem do organu żądania dotyczącego sprawy już wcześniej rozstrzygniętej stanowi "uzasadnioną przyczynę", o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a., uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania. Skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 8 lutego 2024 r. skarżący podtrzymał skargę oraz zawnioskował o uznanie za dowód w sprawie następujących dokumentów: a) zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w S. z [...] września 2023 r. stwierdzającego, że od 2006 r. jest zarejestrowany trwale i bez przerwy jako bezrobotny (od 2007 r. bez prawa do zasiłku i bez prawa do pracy, w wyniku wielokrotnych orzeczeń lekarzy medycyny pracy, w tym nowego orzeczenia z dnia 4 września 2023 r. i aktualnych wyników badań), na okoliczność spełnienia przesłanki zawartej w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, tj. szczególnie uzasadnionego przypadku, o charakterze nadzwyczajnym, odznaczającego się wyjątkowością w skali całego kraju (zgodnie ze stanowiskiem potwierdzonym przez ten organ na str. 3 pisma z dnia 29 grudnia 2023 r.), z uwagi na fakt, że jest to jedyny przypadek w Polsce (i prawdopodobnie w całej UE), w którym PUP w S. przez 18 lat nie był w stanie wskazać skarżącemu ani jednej oferty pracy, na którą zgodę wyraził lekarz medycyny pracy, b) pisma [...] z dnia 5 czerwca 2009 r., na okoliczność uznania w imieniu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w Polsce jego przypadku za precedensowy w skali całego kraju, w wyniku pozbawienia go ochrony, o której mowa w art. 67 Konstytucji RP, c) dwóch opinii biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy z dnia 12 września 2015 r. oraz 27 grudnia 2015 r., wydanych na zlecenie Sądu Okręgowego we W., zgodnie z tezą dowodową wskazaną temu biegłemu przez Sąd, w sprawie o sygn. akt [...], na okoliczność potwierdzenia trwałej częściowej niezdolności do pracy, powstałej przed 2006 r., w wyniku zdarzenia losowego, tj. wypadku komunikacyjnego, d) dwóch sprzecznych ze sobą i wzajemnie wykluczających się orzeczeń Sądu Apelacyjnego we W., tj. prawomocnego wyroku z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt [...], wydanego w sprzeczności z postanowieniem tego Sądu z 9 czerwca 2008 r., sygn. akt [...], na okoliczność pozbawienia skarżącego prawa do renty z tytułu trwałej częściowej niezdolności do pracy, a jednocześnie prawa do pracy w wyniku negatywnych orzeczeń lekarzy medycyny pracy, z naruszeniem art. 67 ust. 1 Konstytucji RP. Przywołanym na wstępie wyrokiem z 3 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w rozpoznawanej sprawie Prezes RM odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a., wskazując na drugą z przesłanek opisanych w ww. przepisie tzn. zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Zdaniem Sądu należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a mianowicie, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ zasadnie uznał, że jako przesłankę zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. organ powołał okoliczność uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy przyznania skarżącemu renty specjalnej poprzez wydanie ostatecznej i prawomocnej decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2018 r., odmawiającej skarżącemu przyznania renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wydanie przez organ ostatecznej decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.) powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie w tzw. trybie podstawowym bez uprzedniego usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Sąd podkreślił, że wydanie decyzji w sprawie załatwionej już uprzednio decyzją ostateczną powoduje, że późniejsza decyzja obarczona będzie wadą nieważności, o której mowa art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). Przepis ten stanowi bowiem, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Okoliczność, czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości porównywanych spraw pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy wyznacza tożsamość podstawy prawnej i faktycznej oraz treści żądania strony. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniała zarówno tożsamość podmiotowa, jak i przedmiotowa, a w konsekwencji, należało odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a. Powyższej oceny nie mogą zmienić przedstawione przy piśmie skarżącego z 8 lutego 2024 r. dokumenty. Nie stanowią one bowiem nowych, istotnych okoliczności, które należałoby wyjaśnić i które mogłyby spowodować wydanie innej w swej istocie decyzji, niż ww. decyzja ostateczna z dnia [...] lipca 2018 r. Z tej też przyczyny nie sposób przyjąć, że w niniejszej sprawie doszło do zmiany okoliczności faktycznych sprawy w taki sposób, iż została zerwana więź tożsamości sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia 19 września 2023 r., a zakończonej powołaną decyzją ostateczną. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: I. podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik w sprawie, a to: 1) art. 61a § 1 k.p.a., w szczególności, poprzez oddalenie skargi w wyniku uznania, że ww. wniosek jest w całości tożsamy z prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 24 kwietnia 2019 r., oddalającym skargę na poprzednią decyzję tego organu z 7 czerwca 2018 r., odmawiającą przyznania skarżącemu prawa do renty w szczególnym trybie, który uprawomocnił się wyrokiem NSA z dnia 13 października 2020 r., w sprawie o sygn. I OSK 1980/2019, z uwagi na sprzeczność takiej tezy z uzasadnieniem ww. wyroku NSA, 2) art. 61a § 2 k.p.a., w szczególności poprzez pozbawienie skarżącego prawa do złożenia zażalenia na postanowienie organu z 6 października 2023 r., w wyniku uznania przez WSA zażalenia złożonego pismem skarżącego z 18 października 2023 r., zgodnie z ww. przepisem k.p.a., za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie powołanego przez organ w pouczeniu postanowienia, art. 127 § 3, w zw. z art. 144 k.p.a., bez podstawy prawnej, w sprzeczności z ww. art. 61a § 2 k.p.a. (vide str. 3 uzasadnienia wyroku); 3) art. 78 § 1 k.p.a., w szczególności poprzez pominięcie nowych dowodów powołanych we wniosku z 9 września 2023 r., tj.: aktualnych badań lekarskich, orzeczenia lekarza Medycyny Pracy z 4 września 2023 r. i aktualnego zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia 14 września 2023 r., na okoliczność prawa skarżącego do zabezpieczenia społecznego określonego w ustawie, w trybie art. 67 ust. 2 Konstytucji RP od daty złożenia nowego wniosku, w wyniku uznania, że ww. dowody były znane organowi w toku poprzedniego postępowania i były przedmiotem rozpoznania w sprawie o sygn. akt II Sa/Wa 1683/18, która uprawomocniła się w dniu 13 listopada 2020 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, celem merytorycznego rozpoznania wniosku z 9 września 2023 r. w oparciu o nowe dowody, które nie były znane Sądowi w poprzedniej sprawie, z uwzględnieniem zarzutu naruszenia art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, który również nie był przedmiotem poprzedniego postępowania i rozpoznania w prawomocnego wyroku NSA z 13 października 2020 r. Skarżący zawnioskował o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes RM wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej powołano wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Należy podkreślić, że powołując zarzuty w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. kasator ma obowiązek wskazać, w jaki sposób zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej brak jakiegokolwiek odniesienia do powyższej kwestii. O ile w odniesieniu do zarzutów wskazanych w punktach 1 i 3 taki wpływ na wynik sprawy jawi się w sposób dość oczywisty, o tyle w odniesieniu do zarzutu sformułowanego w punkcie 2 wpływu wskazanego uchybienia na wynik sprawy skarżący kasacyjnie w żaden sposób nie wykazał. Już z tej przyczyny zarzut naruszenia art. 61a § 2 k.p.a. jest niezasadny. Nadto należy podnieść, że zarzuty skargi kasacyjnej mają wadliwą konstrukcję, gdyż wskazano w nich jedynie naruszenia przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy Sąd pierwszej instancji przepisów tych nie stosował, lecz w ramach sprawowanej kontroli oceniał prawidłowość ich zastosowania przez organ administracji. Skarżący kasacyjnie powinien był zatem powiązać wskazane w podstawach kasacyjnych przepisy z regulacjami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które jego zdaniem zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji. Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi kasacyjnej należy przytoczyć treść art. 61a k.p.a., zgodnie z którym: "§ 1. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. § 2. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie.". W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 61a § 2 k.p.a. należy wskazać, że zgodnie z art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w Rozdziale 11 Działu 2 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Do spraw nieuregulowanych w rozumieniu powyższego przepisu należy zagadnienie dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w pierwszej instancji przez właściwego ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze. Należy opowiedzieć się za rozwiązaniem przyjętym w odniesieniu do decyzji w art. 127 § 3 k.p.a. i uznać, że w takim przypadku zainteresowany może zaskarżyć postanowienie w drodze wniosku o ponowne załatwienie sprawy przez organ, który wydał zaskarżone postanowienie (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 144, teza 2). Zarzut skargi kasacyjnej jest zatem w oczywisty sposób bezzasadny. Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy przede wszystkim wskazać, że żądanie wniosku dotyczyło przyznania świadczenia w oparciu o art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1631; dalej: "ustawa o emeryturach i rentach z FUS"). Zgodnie z tym przepisem Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wymaga dla przyznania świadczenia wystąpienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", co należy wiązać z uhonorowaniem wyjątkowych osiągnięć indywidualnych wnioskodawcy w określonej dziedzinie aktywności. Decyzja organu ma w tym przypadku charakter uznaniowy, a zatem jej kontrola sprowadza się do badania, czy organy administracji publicznej nie przekroczyły granic tego uznania, a podjęta decyzja nie nosi cech dowolności. Stanowisko takie wielokrotnie potwierdzane było w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych. Renta specjalna nie może dotyczyć zatem sytuacji trudnych wyłącznie pod względem bytowym i materialnym, ale które nie wyróżniają się owym szczególnym charakterem. Główną cechą tego świadczenia nie jest bowiem jedynie polepszenie sytuacji życiowej, lecz uhonorowanie osób zasłużonych dla kraju w sposób szczególny, przez co należy rozumieć oddanie, w sposób niepowtarzalny, wybitnych zasług w sferze artystycznej, zawodowej czy społecznej. Sytuacja materialna i zdrowotna nie są zatem jedynymi i kluczowymi czynnikami determinującymi przyznanie renty specjalnej. Tego rodzaju świadczenie pełni bowiem w takich przypadkach formę wdzięczności społeczeństwa za owoce pracy życia danej osoby, za jej wkład w rozwój społeczny, warunki życia społeczeństwa, rozwój nauki, sztuki, itd. (zob. wyroki NSA z 10 października 2023 r., III OSK 2417/22, z 22 września 2023 r., III OSK 1280/22, z 31 stycznia 2023 r., III OSK 7524/21, z 24 listopada 2022 r., III OSK 4776/21, z 14 lipca 2022 r., III OSK 2719/21, z 19 lutego 2025 r., III OSK 2445/24; powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.cbois.nsa.gov.pl.). Podnoszone zatem w zarzucie skargi kasacyjnej oznaczonym numerem 3) kwestie związane ze stanem zdrowia skarżącego nie stanowią czynników wystarczających do określenia ich mianem "przypadku szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu przepisu art. 82 ust. 1 ustawy. Gdyby każdy przypadek pozostawania w niedostatku oceniany był przez pryzmat pozytywnego ziszczenia się przesłanki określonej art. 82 ust. 1 ustawy, wówczas świadczenie specjalne, przyznawane przez Prezesa RM, utraciłoby swój wyjątkowy charakter, stałoby się świadczeniem o charakterze niemal powszechnym, przecząc tym samym jego idei. Świadczenia specjalne nie mają charakteru socjalnego i ich przyznanie nie zależy wyłącznie od potrzeb osób wnoszących o takie świadczenia, nawet w sytuacji, gdy potrzeby te byłyby w pełni uzasadnione, nie mogą one także stanowić odszkodowania, żadnej rekompensaty czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy, cierpienia, represje oraz nie mają charakteru roszczeniowego. Z powyższych przyczyn niezasadny jest zarzut naruszenia art. 78 § 1 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Okoliczności, na jakie miałyby zostać przeprowadzone dowody wskazane we wniosku z 9 września 2023 r., nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, z przyczyn wyżej wskazanych. Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 61a § 1 k.p.a., gdyż sprawa przyznania skarżącemu kasacyjnie renty specjalnej w oparciu o art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2028 r. nr [...]). Skarga na tą decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1683/18. We wniosku z 19 września 2023 r. skarżący kasacyjnie nie powołał żadnych nowych okoliczności relewantnych z punktu widzenia przesłanek przyznania świadczenia specjalnego w oparciu o art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Za jedną z "uzasadnionych przyczyn" odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. uznaje się sytuację wniesienia żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, albo w której w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy. Warunkiem koniecznym do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest przy tym stwierdzenie tożsamości sprawy administracyjnej. Tożsamość ta istnieje wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Na tej podstawie wyróżnia się podmiotowe oraz przedmiotowe przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Przesłanka podmiotowa zachodzi w sytuacji, gdy wniesienie podania następuje przez osobę, która nie jest stroną i nie może być stroną konkretnego postępowania administracyjnego. Z kolei przesłanka przedmiotowa zachodzi w sytuacji zaistnienia innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane, jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, na przykład gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Należy więc przyjąć, że możliwość zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. warunkuje tożsamość sprawy. O tożsamości sprawy, jako warunku koniecznego do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., można mówić wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, tego samego stanu prawnego i wreszcie tego samego, niezmienionego stanu faktycznego. Przy czym przez stan faktyczny sprawy należy rozumieć stan faktyczny mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc mieszczący się w ramach hipotezy normy prawnej, która stanowiła podstawę do rozstrzygnięcia sprawy. Jak już wyżej wskazano, we wniosku z 19 września 2023 r. skarżący kasacyjnie nie powołał żadnych nowych okoliczności relewantnych z punktu widzenia przesłanek przyznania świadczenia specjalnego w oparciu o art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zatem nie można uznać, że stan faktyczny sprawy uległ zmianie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, o jej oddaleniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania.